Category: Патувања

“SAKURA ZENSEN” – КОГА ЌЕ РАСЦВЕТААТ ЈАПОНСКИТЕ ЦРЕШИ ВО СКОПЈЕ

Кога ќе расцветаат јапонските цреши посетуваат на шармантни сцени од бајките, имаат нешто повеќе од само обична убавина… може да се каже дека тоа е чудо на природата.Црешите имаат посебно место во јапонската култура. Расцветувањето на јапонските цреши го симболизира почетокот на еден нов живот. Во Јапонија се одржуваат двонеделни фестивали во 11 градови. Празникот на црешите во оваа земја, го регулира и животот на луѓето. Во тие денови се утврдува датум за брак, се започнува бизнис, поточно кажано овој период преставува пресвртна точка во животот на Јапонците.Бидејќи се симболот на убавината и естетиката, кога ќе расцветаат, Јапонците, со единствена цел, само за да ги видат цветовите заедно со своите семејства, пријателите ги посетуваат парковите, градините, храмовите.Црешите потсетуваат и на минливоста на животот. Со векови наназад поетите, музичарите инспирација наоѓале токму во сакурите.Симбол за ова дрво кај нас е улицата Максим Горки, која е најубава во Скопје токму во периодот кога јапонските цреши се расцветани. Затоа Балкон3 ја посети улицата, и секако, објективот го намести така што убавината на розевите јапонски цреши ги спои со прекрасните, стари балкони, на убавите стари скопски згради. Уживајте во фотографиите!

April 10, 2016
Велигден во Грција

Најважните моменти од најголемиот празник во годината

Тешко може да се опишат интензивните чувства за време на Велигден во Грција. Има очигледни и јавни промени на расположенија (од среќа во тага, од елегија во екстаза, од лирични чувства до хедонистичко уживање во добро друштво и храна). Педесетдневен пост му претходи на Велигден а во последната седмица (Светла Седмица) секојдневниот живот се одвива во склад со одбележувањето на сите драматични настани опишани во Евангелијата. Обичаите се различни во зависност од регионот, но и поради предхристијанските обичаи – прославувањето на обновувањето на природата и пролетната рамнодневица не случајно се поврзуваат со Велигден.

Современиот живот и урбанизацијата го сменија начинот на кој ја перцепираме духовната страна на Велигден. Во денешно време повеќето луѓе постат само во текот на Светлата Седмица, а голем број воопшто не постат. Многумина не ги посетуваат бројните црковни служби кои се изведуваат во текот на целиот пост. Сепак, било да се верници или не, луѓето навистина сакаат да учествуваат во овој настан затоа што на тој начин членовите на заедницата се зближуваат. Постот исто така се смета за обид за прочистување и ревитализација на духот, па поради тоа многу луѓе се придржуваат до правилата за постење, но не во духовна смисла туку во секуларна – како воздржување од храна од животинско потекло (вегетаријанска исхрана со исклучок на морска храна и мед) и постењето е сè попопуларно кај оние кои се грижат за своето здравје. Секако и активностите на отворено и уживањето во обновувањето на природата се неразделни елементи на Велигденската традиција. Јоргован (Paschalia) е цвеќе кое го симболизира Велигден бидејќи неговото име е уште еден синоним во грчкиот јазик за овој празник. Пасха е официјалното име за Велигден кое доаѓа од еврејскиот збор – премин.

Сите видови морска храна, житарки, мешунки и зеленчук се конзумираат во текот на големиот пост а виното е неизбежен придружник на секој јадење. Многу често во грчките домови за десерт се служи алва (смеса од мелен сусам и шекер), но и во рестораните како знак на внимание од сопственикот.

Ова се неколку од најпознатите обичаи поврзани со празникот и сите се поканети да земат учество во прославата. Цветници е ден кога после литургијата на верниците им се делат крстови направени од исплетени палмови гранчиња. Постот дозволува јадење риба па низ цела Грција на овој ден се подготвуваат највкусните специјалитети од риба.

Украс од палмови гранчиња на островот Китера

Свеќите (Lampades) се подарок пригоден и за деца и за возрасни. Се изработуваат на безброј инвентивни начини но еве неколку традиционални украси: бубамара (paschalitsa што значи мала Велигденска дама) е симбол на Велигден и на пролетта.

Велики Четврток е ден кога се фарбаат Велигденските јајца во црвена боја како симбол на распнувањето кое во црквите се одбележува подоцна истата вечер во свечена атмосфера. Некои луѓе претпочитаат да ги фарбаат јајцата на традиционален начин со лушпи од кромид или со специјална техника на фарбање со користење на природни цвеќиња и листови.

Четврток е исто така ден за печење цуреки (tsoureki), зачинети Велигденски кифлички. Рецепт кој доаѓа од Истанбул но најчесто се практикува во Солун. Велигденските кифлички кулуракија (koulourakia) се исто така популарни особено во јужна Грција. Заедно со цуреки (tsoureki) тие се разменуваат како подарок помеѓу роднини и пријатели.

Велики Петок е прв државен празник од Велигденските празнувања па многу луѓе патуваат до своите родни места или во природа на село. Тие кои остануваат во градовите имаат избор да ги посетат околните манастири каде ќе го почувствуваат Велигденскиот дух. Враќањето кон корените подразбира и посета на вечните почивалишта на претците кои се украсуваат со пролетно цвеќе и се палат свеќи во нивно сеќавање. Најзначајниот настан утрото на Велики Петок е цветното украсување на гробот Христов (Epitafios) како симбол на погребувањето на Исус Христос. Вообичаено тоа е парче платно на кое е извезена сцената на оплакувањето поставено на мал дрвен ковчег.

Украсен Христов гроб од манастирот Влахерна, Солун

Жените избираат со какви цвеќиња да се украси гробот и парохиите се наттпреваруваат во тоа чија декорација ќе биде поспектакуларна. Прошетка низ соседството е шанса да се разгледаат сите мирисни, шарени гробови кај соседите и е еден од омилените моменти од празникот. Вечерта на Велики Петок се одржува процесија која потсетува на погребна поворка. Луѓето држат темни свеќи во знак на жалење и ги пеат најтажните црковни стихови. На островите и крајбрежјето, места со долга поморска традиција, Христовиот гроб се носи на море и процесијата се движи низ пристаништата и бродовите.

Хидра, Сароник

Утрото на Велика Сабота исто како и претходното на велики Петок започнува тивко. Продавниците се затворени но тишината нема да трае долго. Прв кој ја нарушува тишината е градот Крф: во 6 часот наутро од црквата на Пресвета Богородица (Panagia Xenon) се слушаат звуци на громогласно тресење и викот кои го означуваат земјотресот опишан во Библијата кој се случил по смртта на Исус на крстот. Крф е многу познат по обичајот наречен “војна на бокалите” кога садови од теракота се фрлаат од балконите за да се прослави “првото воскреснување” кое се слави во Грција во сабота напладне. Специјални садови (botides) се полнат со вода за да се добие посилен звук кога се кршат на средновековните камени улици.

Првото воскреснување всушност се случува во Ерусалим каде Светиот Оган се пали во внатрешноста на Црквата на Христовиот гроб за време на еден мистичен ритуал на кој присуствуваат претставници од сите христијански вери и Православната Христијанска црква. Оганот се пренесува со ламба во авион до Грција за понатаму да се пренесе низ сите цркви во земјата. Најинтересниот момент е околу петнаесет минути до полноќ кога сите светла се исклучени, а луѓето се собрани во црквите во потполна темница. Во тој момент од внатрешноста на црквите огнот се пренесува со свеќи брзо ширејќи се наоколу… Точно на полноќ се пее Велигденската песна: “Христос Воскресна!”… или само така си претпоставувате затоа што во Грција на полноќ може и воопшто ништо да не слушнете. Огромен број петарди пукаат во тој момент, црквените ѕвона ѕвонат, луѓето се прегрнуваат и поздравуваат со “Христос Воскресна”. Соговорникот треба да одговори “Навистина воскресна”, но тоа секако едвај ќе го можете да го слушнете.

На островот Калимнос вревата е посилна од било кое друго место: наместо петарди луѓето фрлаат вистински динамит од карпите кои го опкружуваат градот.

На островот Киос “војната на ракетите” започнува помеѓу 2 ривалски заедници кои целат кон црковните ѕвона.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=GwYrPhLBvz8#t=25s

Запалените свеќи се носат дома и се приготвува специјална вечера за семејството и пријателите. Традицијата наложува тоа да биде јагнешко како симбол на “жртвата” или супа од јагнешки внатрешници и пролетни зачини (mayiritsa). Забавата со кршење со јајца започнува. Оној чие јајце ќе остане цело до крај, после кршење со сите присутни е победник. Не е важно ако не го знаете ритуалот на благослови и одговори за време на овој обичај (учите додека се забавувате!).

Недела е ден посветен на заедничко славење и забава. Се играат традиционални танци, се пеат песни на отворено и ова е одлична прилика да се запознаете со разновидноста на грчкиот фолклор за време на организираните настани на централните плоштади во селата и градовите.

Парос, островите Киклади

Популарна народна песна посветена на пролетта од Тракискиот регион…

…и една од Крит.

Секое семејство подготвува ручек со јагнешко месо којшто е секогаш премногу комплициран и долготраен процес со кој не можете сами да се справите. Луѓето пеат, танцуваат, пијат и се мезат од многубројните предјадења додека чекаат да се приготви јагнешкото и да се постави Велигденската трпеза. Соседите се посетуваат за да си го честитаат празникот и да наздрават. Румелискиот регион е познат по печено јагне на ражен, обичај кој е задржан претежно во внатрешноста на Грција. Мажите се задолжени за поставување и надгледување на печењето, но сите доаѓаат да го свртат раженот барем по еднаш.

Колачињата со младо сирење и мед од Егејот (melitinia на Санторини, kaltsounia на Крит) се десерт кој мора да го пробате. Сите видови на кифлички со сирење се добредојдени на Велигденската трпеза.

Понеделник е последниот државен празник од Велигденските денови (во меѓувреме децата уживаат во втората недела од пролетниот распуст). За промена, ништо посебно не се организира на овој ден. Сите одмараат особено оние кои конзумирале јагнешко малку повеќе одошто требале!

Не е важно кое место ќе го одберете – Велигден во Грција е уникатно искуство и најдобра можност да ги запознаете луѓето, па се надевам ќе се видиме наскоро!

Среќен Велигден! Kalo Pascha! Happy Easter!

Софија Николау

March 20, 2016
Лалињата – Пролетната магија на Истанбул

Истанбул e град на легенда и историја. Не залудно велат, кој еднаш отишол ќе сака повторно да се врати.

И тоа е така, затоа што Истанбул не е само Капали чаршија, Сината џамија, Аја Софија, Топкапи, Босфор. Истанбул има се и затоа измамува воздишки. Има душа за топло добредојде за странците. Ваше е да појдете, а за останатото препуштете му се на градот, тој нека ве води, бидејќи знае што да направи, знае што да ви даде, знае што да ви покаже, но пред се има што да ви понуди.

Ако сакате да го посетите Истанбул топло ви препорачувам тоа да го сторите во месец април кога се случува Фестивалот на лалињата. Верувајте дека тогаш во вистинско светло ќе ја почувствувате пролетната магија.

Првата асоцијација за лалињата е Холандија, каде денес постои најголема комерцијална култивација на лалињата. Но, нивното потекло и име се поврзува со Отоманската империја или поточно со турбаните (на турски тулбенд, муслин, газа). Турскиот збор газа, со која се мотаат турбаните, се чини дека се користел за ова цвеќе, бидејќи целосно отвореното лале потсетувало на турбан.

Најшироко прифатената сторија е таа на Огиер Гислен де Бусбек, Амбасадор на кралот Фердинанд Први во империјата на Сулејман Величенствениот во 1554 година. Тој во едно писмо истакнал дека насекаде има изобилство од цвеќиња како зумбули, нарциси и оние што на турски се викаат лале. Не е коинциденција што овој период – најраскошниот во Отоманската ера е наречен Ера на лалињата (Lale Devri).

Меѓународниот фестивал на лалето во Истанбул се одржува од 1 до 30 април. Ако во овој период се најдете во Истанбул Вие сте среќни. Во тој период сите авении, паркови, градини, кружни текови се обоени и украсени со овие пролетни цвеќиња. Посетете го Емигран паркот, еден од најголемите јавни паркови во Истанбул. Сместен на Босфорот во областа Саријер, после вториот мост на Босфорот. Овој парк поседува неколку градини со лалиња. Паркот е отворен секој ден од 7 до 22.30 часот. Посетете го паркот сместен во Топкапи сарајот, навистина има што да видите.

Нема зборови кои и најдобриот патеписец или поет може да ги искористи за да ве примами да појдете. А, впрочем и не чекајте да читате нечии туѓи зброви, посетете го Истанбул и напишете ја сами својата приказна. До тогаш уживајте во нашата фото галерија.

[nggallery id=5]

Текст и фото: Кристина Ангелеска

February 24, 2016
Чуваат и заштитуваат: Ренџерите на паркот Езерани

Додека ние главно работиме преку недела и чекаме малку слободно време за да излеземе во природа, некои биле доволно среќни токму природата да им биде работното место. Во својата „канцеларија“ од 1.917 хектари, позната како парк на природата Езерани, работат Борче Лазаровски и Тони Џеповски, двајца од вкупно тројцата ренџери (заедно со Горан Стојановски) што го чуваат и го заштитуваат. Ова е приказна за нив.

Паркот Езерани е едно од најзначајните места за птиците во Европа. На тоа мало парче земја може да се сретнат дури 42 отсто од европските видови птици. Како и секое водно живеалиште, тоа е портата меѓу копнениот и водениот свет, место каде што можат да се сретнат сите видови, и оние што пливаат, и тие што одат, а особено тие што летаат. Долги години Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП) заедно со Швајцарската агенција за развој и соработка, со државните органи и со локалната самоуправа вложуваат големи напори да го заштитат ова парче. Ренџерската служба функционира веќе три години. Ренџерите се тие што ќе го застанат секој случаен минувач, не за да го избркаат, туку за да му помогнат. Ќе му укажат каде смее, а каде не смее да се движи заради заштитата на кревките екосистеми и ќе му помогнат да се снајде…

Автори: Дарко Чекеровски и Гоце Трпковски
Снимател: Огнен Ацевски
Монтажа: Миле Манев
Продукција: Балкон3

November 18, 2015
Ренџерите на Езерани во својата „канцеларија“ од 20 милиони квадрати

Кој може да си дозволи канцеларија од 20 милиони квадратни метри? Дури и 20 квадратни метри може да бидат одличен работен простор, камоли нешто милион пати поголемо. Згора на тоа, не постои зграда во светот со толку многу работен простор. Таа површина е еднаква на педесетина најголеми облакодери, на пример. И никој не ја изградил, бидејќи е дело на природата.

Додека ние главно работиме преку недела и чекаме малку слободно време за да излеземе во природа, некои биле доволно среќни токму природата да им биде работното место. Во својата „канцеларија“ од 1.917 хектари, позната како парк на природата Езерани, работат Борче Лазаровски и Тони Џеповски, двајца од вкупно тројцата ренџери што го чуваат и го заштитуваат. Секој ден, тие барем по еднаш го обиколуваат ова вредно парче природа распослано покрај северниот брег на Преспанско Езеро, од селото Асамати, до населбата Сир Хан.

– Низ паркот се движиме со нашето теренско возило, или пеш каде што има потреба, и успеваме да направиме барем по една обиколка во денот. Имаме работно време, но често го пречекоруваме, бидејќи такви се потребите. Тоа што најмногу ме привлекува кај оваа работа е што работиме на отворено, во природа – ни рече Џеповски.

Паркот Езерани е едно од најзначајните места за птиците во Европа. На тоа мало парче земја може да се сретнат дури 42 отсто од европските видови птици. Како и секое водно живеалиште, тоа е портата меѓу копнениот и водениот свет, место каде што можат да се сретнат сите видови, и оние што пливаат, и тие што одат, а особено тие што летаат. Долги години Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП) заедно со Швајцарската агенција за развој и соработка, со државните органи и со локалната самоуправа вложуваат големи напори да го заштитат ова парче. Ренџерската служба функционира веќе три години.

– Езерани е особено важно за птиците. Еден од најзначајните видови птици е белиот пеликан. Птиците најмногу го посетуваат паркот напролет, кога има многу поплавени ливади и изобилство од храна за нив. Сега повеќе се движат блиску до брегот – додаде Лазаровски.

Но тоа не значи дека паркот треба да се чува само кога птиците се во него. Нему му треба заштита низ целата година, за да може да ги зачува сите вредности. Освен тоа, тој не е важен само за светските летачи, туку и за самото Преспанско Езеро. Го помага прочистувањето на водата во езерото, како и одржувањето на неговиот биодиверзитет.

Што го загрозува паркот? Вообичаено, тоа се нелегалниот лов и риболов, ископувањето песок за во градежништвото, незаконското сечење дрвја или истурањето отпад. Тука Борче и Тони застануваат во негова одбрана. Тие не можат да го спречат користењето пестициди или загадувањето во околината на паркот, кое секако има влијание и врз природата внатре во него. Но директното уништување не може да помине.

Ренџерите се тие што ќе го застанат секој случаен минувач, не за да го избркаат, туку за да му помогнат. Ќе му укажат каде смее, а каде не смее да се движи заради заштитата на кревките екосистеми и ќе му помогнат да се снајде. Ако некој го крши законот, пак, и ја загрозува природата, тогаш го спречуваат во тоа, со помош на други надлежни служби. Во зависност од тоа што се случува, повик ќе добијат службите за комунален ред, за шумарство, за лов и риболов, за црпење минерали или други.

– Никој не се обидел да ни побегне. И онака нема каде да бега. Порано се случуваше почесто да интервенираме, но како што поминуваше времето, жителите на околните села научија што смее, а што не смее да се направи во паркот, и сега нашите интервенции се ретки. Но остануваме подготвени. Нашата цел е пред се` да се разбереме со луѓето човечки. Да ги избегнеме проблемите – нагласи Џеповски.

Конечно, дали паркот е безбеден? Можеби една ренџерска служба од тројца луѓе не може да спречи инвазија од злоупотреби на природата. Но не може да биде целта да се постави цела армија, која деноноќно ќе стражари и ќе го затвори просторот. Природните богатства може да се заштитат само ако ги чуваат сите, а тоа го велат и самите ренџери. Затоа е многу подобро кога и локалните жители и посетителите се едуцираат за тоа што смее, а што не смее да се прави во Езерани, а Тони и Борче се таму само за да ги потсетат и да внимаваат на нив.

Гоце Трпковски

October 29, 2015
Што треба за еден Хостел да биде одличен? Балкон3 во Skopje Capitol City Hostel

Што е она што прави еден Хостел да се смета за одличен? Речиси сите патници ќе речат да е добро позициониран во градот што го посетувате и секако, да е евтин.

Но, да речеме дека ќе најдете многу хостели во Скопје што се добро позиционирани и евтини. Кои се другите критериуми кои го прават хостелот привлечен за гости? Тоа е она што не спаѓа во географија и не се купува со пари.

Да има пријателска атмосфера, топло добредојде, љубезност на домаќинот. Патниците кои престојуваат во хостелите обично пристигнуваат изморени од долгиот пат, не го зборуваат вашиот јазик, се имаат изгубено неколку пати за да ве најдат и навистина им е драго што конечно стигнале. Затоа, ако вашиот бизнис е да обезбедите место за спиење, тогаш правете го тоа добро.

Насмевнете се, посакајте им добредојде, немојте да го уништите нивното убаво чувство дека пристигнале, вели Горан Јанев, домаќин и сопственик на Skopje Capitol City Hostel. Нов хостел, во скопската хаселба Аеродром, само на неколку километри од центарот на градот.

„Како човек, вљубеник во патувањата решив да отворам туристичка агенција „Года Травел“. Идејата ни е да носиме странски туристи во Македонија и на свој начин да им ја презентираме нашата земја. Стапивме во контакт со повеке странски тур оператори а отворени сме и за сите заинтересирани за соработка со туристички агенции од цел свет, вели Горан.

Агенцијата нуди повеке тури: Nature & Rural , Visit Skopje, Emotion tour, Essences tour, Adrenalin tour… исто така организира и тури по желба на нивните гости.

Хостелот Skopje Capitol City Hostel го отворивме со цел да бидеме постојано на располагање на нашите гости за време на нивниот престој. Хостелот нуди ноќевање со појадок. Сите соби се со прозорци и со клима. Секако има бесплатен wi-fi.

„Бесплатен интернет треба да е стандард. Педантното и брзо одговарање на мејловите е многу важно. Бидејќи патниците кои ви се јавуваат секогаш се борат за добра интернет конекција по можност бесплатна од некое кафуле, или во спротивно за краток разговор по телефон плаќаат голема сума“, вели Горан.

Хостелот има и кабелска телевизија, бесплатен паркинг, одлична локација во центарот на општина Аеродром, на 10 метри од Капитол Мол. Пешки се стигнува за 15 минути до центарот на Скопје. Но ако не сте расположени за пешадија, пред самиот хостел има автобуска станица па можете да користите јавен транспорт.

Посебно доживување е појадокот. „Се трудиме, да биде нешто наше традиционално за да нашите гости запознаат и една друга димензија на Македонија“.

Skopje Capitol City Hostel е отворен и за сите посетители кои имаат потреба да преноќат во Скопје. На безбедно место е, добро обележан, има знак на главната улица, лесно ќе го најдете.

И.. да знаете, проверивме се што напишавме. Скопје Сити Хостел нема да ги разочара патниците. http://www.skopjecapitolcityhostel.mk/

Дарко Чекеровски

August 21, 2015
Познатите куќи на Велес: Чардаци ниту на небо, ниту на земја

Чардаците, како простори од каде доаѓала светлината и топлината, но и студенилото на бавчите во летните ноќи, како осумесечна дневна и спална соба, градина и балкон, сето тоа заедно, велешани никогаш, на пример, не ги граделе ако пред себе го губеле пејсажот на реката.

Чардакот на Хаџиконстантинови

Кога говориме за автеничната градба на семејните куќи обично помислуваме на Охрид, град кој е горд на релативно сочуваното урбано јадро „дојдено“ од пред стотина година во квартот Канео. Заради заостанатиот стопански развој и постојаното иселување, нискиот стандард на луѓето и Крушевчани се согласуваат дека нивниот малер барем во големи сегменти ја спасил уникатноста на нивното урбано милје од пред еден век. Велешани пак, како жители на местото што преставува стилски ретко воедначен пример на градби од втората половина на 19 век, можат само да речат дека нивните претци им оставиле толку многу дух во своите куќи што тие и покрај крајната небрежност, сепак не успеале сосема се да разрушат или да ги „надградат“ со фер-гредички домовите од дедовците. Значи имало толку многу уникатност во градот што дури ни современиците, со тој внатрешен порив да градат „светла иднина“ со токмаците во раце, сепак оставиле нешто и за идните генерации.

Дали тие генерации ќе продолжат со ламаринените надградби и со палетата тули што ги продава локалната фабрика и да прават неверојатни возблици на кич-архитектурата или едноставно ќе станат свесни дека со својата практика на ѕидање само наликуваат на копачи кои со лопати полни земја затрупуваат рудник со дијаманти?

Историскиот музеј на Велес се грижи и за оние куќи кои им се од порано доверени а во кои живееле познати дејци на македонскиот народ. Претворањето на тие куќи во музејска градба како-така дозволува на посетителите, повеќето однадвор, да видат каков неимарски инстинкт имале некогашните велешани.

Куќа од комплексот Варналиите

Како такви се куќата на Солеви (каде живеел Коста Рацин), потоа музејот на Васил Главинов, па на Јордан Хаџи – Константинов Џинот и секако онаа која најдолго се реставрираше, на Касапови.
Водени од потребата да градат на неповолно тло, главно карпесто и не ретко ерозивно, да ги наредат куќите најпрвин по десниот рид, наречен Којник а потоа да минат и на спротивната страна на реката (на ридот едноставно наречен Отспротива), тие поранешни жители имале, пред се, неверојатна смисла за соживот.
Чардаците, како простори од каде доаѓала светлината и топлината, но и студенилото на бавчите во летните ноќи, како осумесечна дневна и спална соба, градина и балкон, сето тоа заедно, велешани никогаш, на пример, не ги граделе ако пред себе го губеле пејсажот на реката, нејзината долина и евентуално влезните и излезни карпи-стражари на клисурите на Вардар. При тоа сите велешани имале еднаков пристап до таа глетка, тој огромен прозорец низ кој влегувала светлината на сонцето и синевината на денот.

Качувањето до чардакот на Џинот бара смисол за „алпинизам“

Денес, за илустрација, многу од тие чардаци, со многу мали исклучоци, не се употребливи во прастарата намена. Ако веќе не е срушен или претворен во грда имитација на плексиглас архитектурата, чардакот гледа само во сенката на некоја новоградба!
Старата архитектура имала душа и таа е темелена на големата меѓусебна солидарност на велешани. Речиси во секој двор или куќа од отоманскиот и подоцнежен период постои тајно скривалиште што има подземни ходници кои излегуваат пет-шест куќи потаму, за во злодоба својата челад домаќинот да ја сокрие кај некој од подалечните соседи.
Денес тој соживот, гледан и низ начинот како жителите-современици ги замислуваат своите домови, едноставно е невозможен, поточно како да е душмански поттикнат да го мувне во слабината првиот сосед со некое ќоше од доградбата.

Љубомир Костовски

March 2, 2015
Меѓународен конкурс за училишта: Да ја поттикнеме солидарноста!

aces – Академијата на средноевропски училишта отвора нов циклус на натпреварување за прекугранични школски проекти и размена на ученици

„Да ја поттикнеме солидарноста: Да се грижиме за другите и да го споделиме она што го имаме!“ – ова е темата на овогодишниот конкурс за прекугранични школски објекти. По осми пат по ред, aces – Академијата на средноевропски училишта ги повикува наставниците и учениците да осмислат и спроведат нови проекти, во соработка со меѓународни партнери. Предлозите на проектите можат да се исптатат во периодот од 15 јануари до 15 април 2015 година. Училиштата кои ќе претстават најдобри проекти ќе освојат вредни парични награди.

aces претставува проект кој го почна ЕРСТЕ Фондацијата на полето на едукација, а за координација на иницијативата се задолжени австриската организација Интеркултурен Центар и словачкото здруѓение Вчели Дом. Оваа школска мрежа е активна од 2006 година во цела средна и југоисточна Европа, а основна цел е на работењето е унапредување на размената и културен дијалог меѓу младите. Во мрежата се вклучени 15 држави од регионот на Централна и Југоисточна Европа, со поддршка на министерствата за образование. До сега повеќе од 25.000 ученици и 3.600 наставници учествувале во програмата aces.

Македонија е дел од оваа прекугранична мрежа од 2009 година и до сега во програмата aces учествувале 23 училишта од нашата земја. Претходните победници доаѓаат од градовите Скопје, Неготино, Битола, Струга, а тоа се Гимназијата НОВА од Скопје, ОУ Јосип Броз Тито од Струга, ОУ Страшо Пинџур од Неготино, ОУ Димитар Миладинов од Скопје АСУЦ Боро Петрушевски.

Тема на овогодишниот конкурс: солидарност

Сите луѓе се еднакви, но немаат сите еднакви можности. За жал, некои луѓе во животот се помалку жповластени од една или друга причина. Некои можеби имаат посебни потреби, живеат под границата на сиромаштија или се маргинализирани поради тоа кои се, од каде доаѓаат илиу поради нешто што им се случило во животот. aces тежнее кон создавање општества во кои луѓето се грижат едни за други, во кои луѓето не само што ги бараат своите права, туку се и свесни за авојата одговорност за доброто на сите. “aces ја промовира идејата за партнерство на еднакви основи и заедничка одговорност. Благодарение на меѓународниот карактер на оваа идеја, ги охрабруваме учениците и наставниците да размислуваат надвор од границите на своето непосредно опкружување. Стекнувањето пријатели од други земји и согледувањето на сопствената земја од поинаква перспектива го зајакнуваат критичкото размислување, емпатијата и солидарноста, а во исто време донесуваат и многу забава“, обкјаснува Робин Госејохан (Robin Gosejohann), менаџер на проектот на ЕРСТЕ Фондацијата.

Едно натпреварување – многу победници

Во периодот од 15 јануари до 15 април 2015 година, училиштата кои што се заинтересирани да учествуваат во оваа иницијатива треба да пронајдат партнери од земјите од регионот на Централна и Југоисточна Европа и да го предадат предлогот на заедничкиот проект. Конкурсот е отворен за училиштата во земјите учеснички во проектот, а целната група се учениците на возраст од 12 до 17 години. Апликацијата за пронаоѓање партнерски училишта е достапна он-лајн, на веб страната на aces (www.aces.or.at/partnerfinder). Меѓународно жири ќе ги одбере и ќе ги награди најдобрите идеи. На победниците ќе им биде овозможена и поддршка за реализација на прекуграничните проекти. Завршните средби на меѓународните делегации кои ќе ги претстават победничките проекти ќе претставуваат прилика и за размена на идеи и унапредување на образовниот процес.

Д.Ч.

January 15, 2015
Зимски марш – викенд на планина

Да се искачиш на врвот е опција (право на избор), но да се симнеш долу е задолжително. Ова го напиша познатиот алпинист Ед Вистурс, првиот Американец кој се искачил на сите 14 врвови повисоки од 8.000 метри во светот, во својата книга во која го опишува подвигот. Дури и далеку поедноставните авантури почнуваат со тешка одлука-дали воопшто да се појде. Нашиот пријател Сашо Новески одлучи за прв пат да го освои врвот Солунска Глава на планината Јакупица во Македонија. Патешествието го овековечи на два начини-со зборови во неговиот дневик и со одлични фотографии. Уживајте во дневникот и во фото-галеријата.

Чеплес – Даутица – Солунска Глава

Петок

За мене работен ден до 18:30, а веќе со спремен ранец за тргнување. Во 19:20 го фативме возот за Богомила. Во 20:10 на железничката во Богомила не чекаше Роберт, човекот кој со кола требаше да не однесе до Папрадиште. Кога стигнавме во селото, направивме кратка пауза да се подготвиме и да тргнеме на пат до Планинарскиот дом Чеплес. Само што ги изодевме првите стотина метри, почна да врне дожд. Нејсе, ние сме направени од поцврст материјал, си велиме.

По половина час одење низ густа шума налетавме на уште една група планинари од Скопје од планинарскиот клуб „Македон“ кои се движеа кон Чеплес. По вообичаеното здраво живо, продолживме заедно и стигнавме до домот во 22:00 часот. Откако се сместивме и средивме, се запознавме со сите луѓе што беа пристигнати во домот. Краток муабет, по една чаша топла ракија или топол чај и заминавме на спиење. Не чекаше станување рано сабајле и напорен ден, па требаше да имаме бистри и наспани глави.

Сабота

Саботата станавме во 5:30 часот. Мрзоволно се протегнавме, но сепак сите станаа набрзина. По завршување на утринските хигиенски обврски, некои појадуваа, а некои се напија само топло чајче. Поради густата магла, стартот го одложивме за уште еден час. Тргнавме во 7:05. Времето сега беше бистро, а пред нас видливо.

Маглата се спушти под нас, лежејќи над населените места Нежилово, Папрадиште, Црешново, Богомила, Ореше, Ораовдол…

Јасното време не дружеше по целиот шумски пат, па по зимската патека, се до гребенот над горна ливада. Од левата страна на гребенот можевме да го видиме Плавник, но не и Јакупица, односно само врвовите на Јакупица беа гордо исправени над густата магла. А, од нашата десна страна видливоста беше едвај 50 -тина метри и не можевме да се радуваме на Нежилова карпа со врвот Солунска Глава, но после десетина минути се пружи поглед на Нежилова карпа. Можете само да замислите…

Врвот Солунска глава се наоѓа на 2.540 метри надморска висина. За името, се вика Солунска глава затоа што кога времето е јасно и бистро, од тука, можете да го видите дури и Солун.

Во 12:00 тргнавме назад за да стигнеме со време до Планинарскиот дом Чеплес. Овој пат се враќавме по летната патека. Бргу одевме. Кога стасавме здивнавме малку и на брзина се пресоблековме, па се подготвивме за ручек. Добро јадење со добра салата и прекрасни луѓе. Планините не прават подобри. Планот беше да преспиеме и оваа вечер во Чеплес, но околу 21:00 часот ни текна да се симнеме во Папрадиште и таму да преспиеме во планинарскиот дом. Тоа и го напраивме. Си ги собравме ранците и пат под нозе. По широкиот пат се симнавме надолу. Минувавме низ прекрасната шума, прекрасните мали водопади кои шумеа во ноќта. Замислете ја оваа слика, со малку осветлување од месечината и од нашите челни ламби.

Не ни се брзаше. Полека надолу со добар муабет стасавме до селото. Но, во домот немаше никој. Почекавме 20 минути и дојде Емил, домарот на планинарскиот дом. Ни отвори и ни покажа каде ќе се сместиме. Што ни остануваше освен да сумираме импресии до долго во ноќта.

Недела

Во Папрадиште останавме цел ден. Утрото пристигнаа деца од Русија кои во Македонија биле дојдени да го изучуваат македонскиот јазик и да ги запознаат нашите убавини. Помуабетивме, им одговоривме на пољубопитните од нив. Поминавме еден неамбициозен ден, како што доликува на недела, во одмор и во муабети, восхитувајќи се на убавината што не опкружуваше.

Околу 16:00 часот пристигна Роберт, човекот што требаше да не однесе до Богомила. Во 18:35 се качивме на возот за Прилеп. После 45 минути возење стасавме. Се разделивме со пријателите и секој по дома. Туш и веднаш на спиење затоа што за мене сепак понеделникот е работен ден.

Ако некој реши да го искачува овој врв првпат како што направив јас, секако, добро подгответе се и задолжително побарајте луѓе што ја познаваат планината за да ви ги покажат сите убавини. Нормално, и безбедно да ве однесат до врвот и да ве вратат назад. Јас бев импресиониран од ова авантура. Се надевам дека и вие ќе го направите истото, а до тогаш уживајте во фотографиите.

Текст: Сашо Новески

Фото: Ване Михајловски

January 2, 2015
Ејуп и Пјер Лоти Кафе во Истанбул

Запознајте ја душата и срцето на вистинскиот Истанбул со Балкон3

Ако веќе сте заситени од Европскиот дел на Истанбул, Таксим, елегантниот Бејоглу, исполнетата со врева Капали чаршија, ги имате посетено Аја Софија и Сината џамија, тогаш е време да го посетите вистинскиот Истанбул.

Кога говорам за вистинскиот Истанбул мислам на неговото срце и душа кои се наоѓаат надвор од старите градски ѕидини, на врвот на Златниот рог, таму каде што Пјер Лоти неповратно се заљуби во Цариград и остана тука. Во овој текст дозволете ми да ве одведам на место каде што веројатно ниеден водич нема да ве донесе, тоа е областа Ејуп во Истанбул.

Сигурно се прашувате како да стасате до таму, па може да го користите градскиот превоз од автобуската станица во Еминону. Тука имате директни линии до Ејуп (автобусот со број 99), но сепак треба да знаете дека за да го користите автобускиот превоз мора да поседувате електронски билет (Akbil) кој може да го набавите во секоја продавница. Чини 6 турски лири и функционира на кредит систем – уплаќате средства и имате можност да ги користите сите превозни средства во Истанбул. Кога говорам за сите превозни средства тука мислам на метро, трамвај, ферибот, жичарници и слично.

Освен со автобус, до Ејуп можете да дојдете со брод крстарејќи по Златниот рог, но и секој таксист може да ве одведе на ова место. Јас сепак ви препорачувам да си направите прошетка која ќе ви овозможи да ги запознаете убавините на градот.

Што да посетите во Ејуп….

Кога ќе истражувате на интернет за Ејуп пред сé ќе го сретнете како Ејуп џамија, но тоа е само сегмент од градот во град, вистински ориентален комплекс со бројни содржини, но да почнеме со ред. Почетната точка на нашата турнеа ќе биде токму веќе споменатата Ејуп џамија.

Според верувањата, Мехмет Султан, освојувачот на Истанбул сонувал дека овде е закопан Ејуп, соборецот на пророкот Мухамед и токму поради тоа на ова место е подигната џамијата. Станува збор за свето место кое го посетува секој муслиман по враќањето од аџилак.

Турбето на Мехмет Паша Соколовиќ…..

Во дворот на џамијата се наоѓа гробот на Мехмет Паша Соколовиќ, за балканските народи многу познат лик од историјата, кој е погребан во близина токму на овој светец со цел да се нагласи неговата величина, неговиот ранг.

Овој грандиозен објект и свето место не е само дом на муслиманите, секој човек со развиено чувство за верата тука се чувствува како во свој дом. Тука ќе сретнете луѓе кои се молат на различни јазици и ќе ја почувствувате позитивната енергија која се шири наоколу. Надворешниот дел пред самата џамија ќе ве разлади големата фонтана, која ја красат многубројните гулабите кои во неа се капат.

Околу малиот плоштад во близина на џамијата има прекрасни места за седење и за уживање во глетката. Самата област изобилува со многу ресторани и слаткарници, па откако ќе ве напушти духовниот занес, можете да се препуштите на гурманските задоволства што ги нуди турската кујна во вид на Искендер ќебап или во некој тип на месо во сос.

Пјер Лоти кафе…..

За оние кои не знаат, Пјер Лоти е еден од најголемите романописци од првата половина на дваесеттиот век. Овој импресионист во пишаниот збор бил офицер во морнарица по професија и авантурист во постојана потрага по непознати дестинации и истражувања на особено ретки цивилизации.

Постојат два начина како да стигнете до Пјер Лоти кафе, едниот е да се искачите по скалите што ве водат низ живописните гробишта, а другиот е да ја користите жичарата која ќе ве однесе директно на панорамата под самата чајџилница.

Доколку сакате да уживате во панорамската глетка на Истанбул тогаш Пјер Лоти кафе е точката на која ќе ве упати секој вистински познавач на градот. Овде Лоти го поминувал своето време загледан во водите на Златниот рог. Тука го нашол својот мир, впрочем и самите ќе се уверите дека навистина нема поубав поглед од овој.

Од овде целиот град ви е на дланка, а доколку се најдете во приквечерина тоа е полн погодок. Самата чајџилница е доста шармантна, не е посебно ексклузивна, секогаш полна со насмеани млади луѓе, одлично место за sohbet (разговор) и за најубавиот чај од јаболко.

Ова е место каде што Златнот рог блеска од зраците на сонцето наутро и навечер. Место каде што најголемите реалисти стануваат поети и сваќаат зошто овој град владеел со светот, а сепак делува толку смирувачки.

Доколку кафулето е полно, земете го вашиот фотоапарат, спуштете се на самиот видиковец и направете незаборавни фотографии.

По Пјер Лоти кафе вашата турнеја може да ја продолжите во насока на Еминону или со прошетка низ Ејуп истражувајќи ги ситните детали на исламската архитектура. Може да го посетите интересниот комплекс Feshane кој најдобро би ви го опишала како панаѓур во ориентален стил. Имено, станува збор за еднокатна зграда со дуќанчиња и забавен парк придружен со базени. Овде постојано нешто се случува така да, може да си направите шопинг на текстил, накит, бижутерија, зачини, но и да ги пробате прекрасните слатки кои ги подготвуваат пред вас.

Ова е град кој се одразува во водата, град на живописно облечени жени, град полн со живот. Тоа што сакам да ви го препорачам при посета на овој дел од градот е да избегнувате посета во петок, за време на молитва, како и совет, оваа турнеја да ја направите во сопствена режија, за да може да ги избегнете временските ограничувања кои ги поставуваат туристичките водичи, затоа што навистина треба сами да го истражите ова волшебно место и да го допрете и почувствувате овој автентичен дел на Истанбул.

Уживајте во прошетката со Балкон3!!!!

Кристина Ангелеска

December 22, 2014