Во Македонија има безброј уникатни „скривалишта“ во кои може да престојувате сами, со вашиот партнер или партнерка, семејството или пријателите. Платформата „Кајак.мк“ има одлични совети за патување и сместувања, дел од нив затскриени од јавноста, далеку од градските средини, а има и такви кои се наоѓаат во планински предели каде нема друг објект во близина.
Платформата неодамна заокружи над 240 сместувања, а тимот на Кајак.мк се надева дека до крајот на годината ова бројка ќе биде помножена со два.
Доколку ги погледнете детално регионите во Македонија, сигурно ќе заклучите дека за дел од сместувањата никогаш не сте ни слушнале, а тоа е и нашата главна цел. Да успееме да ги запознаеме домашните патувачи со секое скриено место и објект што заслужува да биде посетено, велат од Кајак.
Од дрвени планински куќички идеални за парови, па се до куќи со базен опколени со лозови насади и густа шума. Дел од сместувањата се наоѓаат на ранч со коњи, дел покрај река или притока, а дел од нив се наоѓаат далеку од населените места, до каде може да се стигне со теренско возило, планинарење или велосипед.
Покрај сместувањата кои се огласени на платформата, неодамна „Кајак.мк“ лансираше нова категорија именувана како „Гастрономија“ која има цел да ги собере сите уникатни места и семејства кои нудат вкусни гастрономски приказни.
Платформата „Кајак.мк“ е позната по еколошката порака која секојдневно ја испраќа. Во текот на 2021 година, преку патувањата кои тимот на Кајак.мк ги организираше за приватните компании, беа засадени над 5400 дрвца ширум Македонија. Ваквите тим-билдинг програми имаат цел да ги поттикнат компаниите да размислуваат еколошки одговорно, но и да ги вклучат своите вработени во акциите за пошумување.
Платформата му овозможува на локалниот жител кој има несекојдневно хоби или занает, а кој е дирекно или индирекно поврзан со туризмот да добие промоција, бидејќи како што велат од тимот, ваквите локални херои ни се потребни за развој на туризмот.
Со спектакуларен настап во пулската Арена, американскиот хип-хоп артист, добитник на Греми за
2018, Андерсон .Паак синоќа го отвори последното издание на фестивалот на електронска музика „Дименжнс“.
Поддржан од својот осумчлен бенд „Д фри нешналс“, .Паак направи неверојатна атмосфера во
ова историско здание пред околу 10.000 луѓе. Вечерта со одлични настапи ја надополнија и
ветеранот на детроитското техно, Џеф Милс, германскиот двоец Објект и корејскиот диџеј Хуни.
Од вечерва до недела, Тврдината „Пунта Кристо“ последен пат ќе биде домаќин на стотици
диџеи, бедндови и изведувачи од врвот на електронската андерграунд музика.
За некои тоа е начин да се избега од мрачната зима и сè потешкото секојдневие, за други е можност за духовно напредување и добротворство. Во Грција претераниот конзумеризам веќе започнува да се подвлекува пред потребата да се прославува заедништвото за време на најпопуларните зимски празници.
Ѕирнете во нашите зимски празници и добредојдени сте да ги прославиме заедно!
Колку долго траат празниците?
Никој не знае! Ниту еден Грк не сака празник кој трае само еден ден.За почеток зимската сезона на празници се вика “Dodekaimero” што во превод значи 12 дена. Се слават три главни празници: Божик (25ти декември), Нова Година (1ви јануари) и Богојавление (6ти јануари). Тие се три државни празници… но децата се најрадосни бидејќи тогаш имаат петнаесетдневен распуст.
Но тоа не е сè: во текот на зимата се слават најпопуларните грчки имендени. Грците кои по обичај добиле име според некој светец се очекува тој ден да го прославуваат како својот роденден – па дури и повеќе. Вообичаено, куќата е отворена за сите роднини и пријатели, се приредува забава во домот а неретко и во ресторан… кој како претпочита. Здодевната зима се претвора во сезона нанижана со празници како Св. Димитрија на 26ти октомври кој го најавува почетокот на зимата, и Св. Андреј на 30ти ноември кога започнуваат подготовките за претстојните празници.
Имендени се слават во текот на целата година но најмногу ги има во зима.
Проблемот со дванаесетте Божиќни денови
Има само еден проблем: бидете внимателни ако се наоѓате блиску до оган или печка. Демонските суштества “Kalikantzari” кои живеат длабоко под земјата и се обидуваат да го пресечат Дрвото на Животот кое го држи светот на место, конечно го наоѓаат својот пат од длабочините до површината на земјата и прават секакви пакости, особено кога не гледате! Одмаздата доаѓа на крајот на дванаесетте денови – на Богојавление, кога Исус бил крстен, се осветуваат водите, па ако видите некое од тие суштества само попрскајте ги со света водичка. Ефектот е спротивен од оној кој водата го имаше на гремлините – исчезнуваат и проблемот е решен!
Празнични задоволства
Во секој дом ќе ве почастат со нешто. Во пекарите и слаткарниците специјалитетите ви се смешкаат од излозите. Малку се разликуваат во различни региони но во основа истите слатки се појавуваат насекаде во тие дванаесет денови.
“Melomakarona” се колачиња од маслиново масло, брашно и додатоци, натопени во мед и се валкаат (а понекогаш и полнат) во мелени ореви.
“Kourabiedes” се суви колачиња со бадеми, попрскани со шеќер во прав, со арома на портокал и ванила.
“Diples” се колачи од лесно, крцкаво тесто испржено во маслиново масло, потопено во сируп со мед и попрскано со ситно сецкани ореви и сусам.
“Vasilopita” е колач од кој има два вида:
a) “tsoureki” – потекнува од Истанбул и се приготвува со тесто со квасец и арома на мастика и магрива (вид цреша).
b) сунѓерест колач со бадеми и арома на лимон кој има далечни врски со северна Италија.
И двата вида на Божиќен колач се многу вкусни.
Весели утрински песни
Ноќта пред трите главни празници групи деца одат од врата на врата, ѕвонат на метални триаголници, пеат пригодни песни (kalanda) различни за секој од празниците и секако очекуваат нешто за возврат од своите соседи, како колачиња и ситни парички.
“Kalanda” од грчкиот уметник Никифорос Литрас, 1872
Постојат стандардни празнични песни кои се пеат во градовите но во различни делови од земјата се менуваат и песните и инструментите. Во случај децата да пеат фалш (што е многу често), или нè разбудиле премногу рано, се обидуваме да бидеме стрпливи и им дозволуваме да завршат со пеењето – сепак трае само една минута! Каков и да е квалитетот на изведбата на крај секогаш ни посакуваат “Ke tou hronou” – Бидете живи и здрави до следната година! а ние им возвраќаме со “Hronia Polla” – За многу години!
Песни се слушаат и на улиците каде пеат групи деца и возрасни.
Нова Година е единствениот нерелигиски празник во текот на дванаесетдневните празнувања, но има најголема културна и друштвена важност.
Што се однесува до Божик, раѓањето на Исус Христос се одбележува како еден голем христијански празник еднаков по важност со уште неколку во православната традиција. Најважниот сепак е Велигден кој се прославува на пролет. Голем дел од верниците не присуствуваат на Божиќната литургија која започнува во 5 ч. наутро и луѓето не си разменуваат подароци на овој ден.
Сепак, очекувано постојат многу сличности помеѓу западната традиција и начинот на славење во Грција. Сите знаат (или барем се сомневаат) дека “Jingle Bells”, санки со ирваси, реплики од сцената на раѓањето во природна големина на градските плоштади, осветлени елки, варено вино, полнета мисирка, лизгалишта со вештачки мраз итн. се увезени од разни западни и северни држави кои го слават Божик како најголем празник во годината. Но насекаде можат да се сретнат нивните обичаи на кои веќе сите се навикнати и ги прифатиле како свои.
Понекогаш претворањето на туѓите обичаи во свои може да биде многу забавно, како што е оваа верзија на “Jingle Bells” во грчки стил.
Луѓето кои ја сочинуваат грчката дијаспора од пред независноста се веќе потполно навикнати на западниот начин на славење Божик. Современа Грција исто така има многу попримено во 1830 -тите кога еден Баварски Принц со својата многубројна свита се досели и стана прв крал на современата држава. Еден век подоцна (1924), Јулијанскиот календар, кој се користел уште од византиско време, бил заменет со Грегоријанскиот, па така сите христијански празници, освен Велигден, се слават 13 дена порано – и Божик веќе не е на 7ми јануари.
Божиќно село во Атина
Многу мал број држави, како што е нашиот северен сосед, празнуваат според стариот календар па во овој случај се добредојдени да слават двапати, и како што веќе напомнав се подразбира дека колку повеќе празници толку повесело! Има и бонус: сите кои го носат името на Св. Јован (во сите варијанти) примаат специјални честитки и подароци на 7ми јануари. Тоа е голем празник на сите кои го носат ова многу често име во Грција, па секогаш ќе се најде некој Јани или Јана да приредат забава.
Уште нешто за локалните обичаи
Елка се кити насекаде, но луѓето многу често декорираат зимзелени дрвја кои растат во нивната област, или пак прават импресивни реплики на бродови (вообичаено на крајбрежјето и островите). Малите бадникари често носат мини модели на бродови.
Ако Грците ви кажат дека Дедо Мраз не постои, не грижете се. Постои друг светец задолжен за таа работа. Тое е Свети Василиј Велики кој секоја Нова Година доаѓа од Цезареа (град во денешна Турција познат по тоа што нема ирваси) и носи подароци на децата и возрасните без разлика дали биле добри или лоши (барем ние сакаме така да веруваме). Нова Година е ден за разменување на подароци.
Вистинскиот Свети Василиј е претставен како било кој друг лик во византиската уметност, но понекогаш може да се види и како американскиот Дедо Мраз. И да, Рудолф, ирвасот со црвено носе се пее на грчки, но се преведува само како елен…!
Се разбира 1ви јануари е посветен на тие кои го носат името Василис (м), Василики, Вики, Васо (ж)… во сите варијанти. Веројатно ова е именден кој добива најмалку внимание бидејќи луѓето добиваат само еден подарок наместо два!
А што се случува со најрекламираниот, специјален момент на годината – полноќ на 31ви декември кога преминуваме во новата година? Во денешно време општините организираат концерти, прават огномети, нешто што до неодамна не постоеше како обичај. Луѓето ја дочекуваа новата година во своите домови со шише пенливо вино, а потоа излегуваа на забава во градот. Но, традицијата налага и да се коцкаат на популарниот Блек Џек до зори. Ако победите ќе имате среќа таа година, а ако изгубите ве тешат со зборовите “Ќе имате среќа во љубовта”.
Ако многу веројатниот мамурлак ве одмине следното утро, тогаш може да се сетите дека Новата Година се дочекува со смачкување на мандарина на домашниот праг. Мандарината е овошје кое најмногу асоцира на Нова Година како симбол на благосостојба и ветување за обнова на Земјата.
Парче торта за “странец/гостин”
Највозбудливиот момент од новогодишниот ручек е десертот: “Vasilopita” – колачот на Св. Василиј. Тој се пече со паричка внатре, па ако ја добиете паричката се верува дека ќе имате среќа во таа година. Без разлика дали сте присутни или не, семејството ќе пресече парче и за “странец/гостин”, па ако сте странец и планирате да патувате, дојдете со првиот авион во Грција и пробајте го заслуженото парче од колачот (или замолете ги да ви ја испратат паричката).
Сечењето на колачот е многу важна работа па можно е да се претвори во забава на работното место или во седиштата на разни компании. Добивањето на паричката со себе носи и подарок, вообичаено некоја мала амајлија за среќа (“gouri”) во годината што доаѓа.
Скок во замрзната вода
На 6ти јануари водите се обично замрзнати. Реката Јордан (каде е крстен Исус Христос) е прилично далеку, продавниците се затворени, во домовите не се организира ништо посебно, но ако сте човек кој сака активности на отворено може да присуствувате на еден необичен настан: Мажи (и понекоја жена) во костими за капење нуркаат во водите на замрзнатите реки, езера, море, цистерни, па дури и модерни резервоари на вода во Атина, во обид да го фатат малиот дрвен крст кој свештеникот го фрла. Оној кој ќе го фати крстот се смета за благословен во таа година.
Богојавление во Пиреја
Можете и да ги следите настаните низ цела Грција во живо на телевизија. За медиумите ова е шанса за озборување на национално ниво (кој, каде, како и што се случило на крај).
И да, веќе погодивте: ова е исто така именден за сите кои се викаат Фотис (м), Фотини (ж), Уранија/Ранија (ж), Јорданис (м), Теофанис/Фанис (м), Теофано/Фани (ж)… Забавата никогаш не запира…
Всушност, нашите сезонски честитки може буквално да ги преведете како:
Четири езера, пет планини, две реки, два града, села, манастири, мостови, неверојатна природа… Сето тоа е спакувано во само стотина километри, на патот Маврово-Струга, покрај западната граница на Македонија. Патот воопшто не е лесен, многу е кривулест, на места и тесен, со повремени одрони од камења или со оштетувања на асфалтот. Поради тоа возачите често го избегнуваат. Но ако сте совозач или патник, тогаш ќе уживате. Следете не`, километар по километар, низ 17 обележја на веројатно најживописната патна делница во Македонија.
км 1: Букова шума. Патот можеби се вика Маврово-Струга, но почнува десетина километри пред Маврово, каде што се одвојува од главниот пат од Скопје кон Охрид. Буковата шума ќе ве следи уште од првиот чекор, со своите шарени стебла и зелени лисја.
км 8: Мавровско езеро. Оттука е првиот поглед на најфотографираната вештачка акумулација во Македонија, создадена во 1947 година, кога се изградила браната и таа станала дел од хидроенергетскиот систем на земјата.
км 11: Маврови Анови. Друмската населба е целосно ставена во служба на патниците, со своите ресторани, продавници, бензински пумпи и места за одмор.
км 20: Радика. Првиот поглед на реката што ја сметаат за најубава и за најчиста во Македонија доаѓа кај мостот преку кој се оди кон планината Кораб. Совршена хармонија на брзата и бистра вода со карпите, густите шуми и со растенијата со листови широки и по половина метар.
км 24: Кањонот на Радика. Неколку километри низводно, високите карпи од двете страни на патот создаваат чувство како да се движите меѓу облакодерите на некој велеград. Но со многу чист воздух и со песната на птиците наместо бучава.
км 35: Бигорскиот манастир Свети Јован. Целосно е обновен по катастрофалниот пожар во 2009 година, што му ги уништи конаците. Манастирот е стар речиси илјада години и неколку пати бил уриван и подигнуван. Највредното нешто во него, црквата и иконостасот со бесценетиот дрворез, беа спасени. Внатрешноста на црквата не смее да се фотографира, но има повеќе од доволно мотиви околу неа.
км 37: Ростуше и Дуфскиот водопад. До селото Ростуше има помалку од два километра од патот.
Од него се тргнува по планинарска патека до Дуфскиот водопад, висок 25 метри, специфичен поради огромниот камен што се заглавил меѓу карпите од кои паѓа водата. Знакот дека до водопадот има само 1.020 метри нека не ве залажува. Патеката е тесна и лизгава поради влагата, и движењето може да биде напорно за оние што вообичаено се неактивни. Затоа, одвојте си барем еден час за оваа посета.
км 45: Мостот Еленски Скок. Кај Бошков Мост се врти лево (кон исток) и се патува два километра до овој импресивен мост стар 200-300 години, направен од камен во еден лак, кој виси дваесетина метри над провалијата во Мала Река.
км 47: Каменоломот кај Долно Косоврасти. Лекција по геологија за планините во чие што зеленило ќе уживате целиот пат.
км 50: Центар Жупа и Коџаџик. На почитувачите на Мустафа Кемал Ататурк веројатно нема да им пречи да поминат 17 километри покрај источниот брег на Дебарско Езеро, по пат што е предизвик и самиот по себе, до Коџаџик, родното место на неговиот татко, каде што има и спомен куќа посветена на неговите предци.
км 53: Манастирот Свети Ѓорѓи во Рајчица. Старата црква и беспрекорно уредените конаци што се извишуваат над неа привлекуваат посетители од целиот Балкан. Точка што не смее да се промаши, дури ни на поминување.
км 55: Дебар. Градот за кој во Македонија важи стереотипното сфаќање дека е на изумирање бидејќи секој се отселува од него, изненадува со бројот на новоизградени куќи и згради.
км 60: Дебарско Езеро. Иако езерото ќе го видите многу порано (уште кај Косоврасти), најубавите панорами се на околу пет километри јужно од Дебар. Внимавајте, ако возите кон југ, местата за застанување и за уживање во глетката ќе ви бидат од левата страна на патот и за да го паркирате автомобилот ќе треба да ја пресечете лентата за возилата што доаѓаат од спротивниот правец. Тоа мора да го направите многу претпазливо, за да не се доведете во сериозна опасност.
км 79: Клисурата на Црн Дрим. Втората река на овој пат е Црн Дрим. И таа се пробива низ планините и создава спектакуларна клисура.
км 87: Глобочица. Водата во ова вештачко езеро е толку темна, а околината толку тивка, што тоа делува истовремено воодушевувачки и застрашувачки. Старото село кое било поплавено кога се направила браната не може да се види, но приказната за него само ја зголемува мистиката. Исто како и кај Дебарско Езеро, внимавајте кога ќе се паркирате.
км 97: Вевчани и вевчанските извори. Вевчани е едно од најтуристичките села во Македонија. До него се скршнува околу четири километри од главниот пат, кон запад. Познато е по карневалот на 13 јануари, по убавата архитектура и по вевчанските извори. Споменик на природата создаден од десетици извори и потоци што се испреплетуваат низ карпите и низ зеленилото. Овде или ќе направите илјада фотографии, или едноставно ќе го оставите фотоапаратот знаејќи дека не може да ја долови убавината што ја гледате.
км 107: Струга. Конечно, последната дестинација. Градот на поезијата, на мостовите, на реката Дрим и на Охридско Езеро ќе го прими уморениот патник со целото свое срце.
Интернационалните филмски продуценти многупати досега ги имаат искористено пејзажите на грчките острови како сет за многу успешни филмови. Со години тоа претставува добитна комбинација за кино благајните и за промоција на локалниот туризам.
Ајде да се потсетиме на неколку од нив!
Хидра за Софија Лорен (1957)
“Момче на делфин”е првиот интернационален филм снимен во Грција. Главните улоги ги толкуваат Софија Лорен, Ален Лед и Клифтон Веб. Како сиромашна нуркачка која живее на рибарски остров Лорен го отпеа на грчки (надсинхронизирано) хитот на Такис Моракис “Што е тоа наречено љубов” (Ti ine afto pou to lene aghapi) и натера милиони фанови ширум светот да запеат зедно со нејзе. Наскоро елитните уметници и интелектуалци го избираат овој остров во Саронскиот залив за нивна омилена дестинација за одмор. Популарноста трае во текот на целата декада од 60-тите, а Леонард Коен дури купи и куќа на Хидра.
Аморгос за “Големото Синило” на Лик Бесон(1988)
“Големото Синило”(Le Grand Bleu) е волшебен француски филм за пријателството помеѓу двајца нуркачи. Сите сцени на нуркање се снимени во длабоките сини води на плажата Агиа Ана на карпестиот остров Амаргос, која е сè уште омилено место на љубителите на овој спорт. Неизбежна е посетата на бројните барови на Аморгос кои го носат името на филмот, а еден од нив, близу пристаништето Катапола, секој ден го прикажува филмот со превод на повеќе јазици!
Кастелоризо е во “Медитеранео” (1991)
Овој италијански, слатко-горчлив филм, добитник на Оскар, ја раскажува приказната на група војници заглавени на Кастелоризо, од островите Додеканези, во 1941 година. Еден од војниците се вљубува во девојка од островот и останува да живее таму засекогаш. Втората светска војна е одамна завршена но благодарение на филмот инвазијата на италијански туристи на островот трае до ден денешен.
Кефалонија во “Мандолината на Капетан Корели” (2001)
Уште еден италијански војник од Втората светска војна (Николас Кејџ) се вљубува во Гркинка (Пенелопе Круз) на Јонскиот остров Кефалонија со што го направи островот уште попопуларен кај италијанските туристи (Кефалонија е многу поблиску до Италија отколку Кастелоризо). Исто така филмот ги прикажа природните убавини на Кефалонија на публиката ширум светот.
Крит за “Гркот Зорба”(1964)
Изведба наградена со Оскар за Лила Кедрова, познатата сцена со танц на плажа… и веројатно филмот кој најдобро го доловува грчкиот слободен начин на живот, заедно со оскаровецот “Никогаш во недела”(1960)на Дасан. Ентони Квин како Зорба и Алан Бејтс како алтер егото на авторот Казанѕакис се ѕвездите на филмот снимен во регионот Ханиа на Крит. Денес на Крит може да присуствувате на најдоброто сиртаки шоу близу Платаниас (најпопуларното место за забава и ноќен живот на островот) и да гледате изведби во живо на најпознатите сцени од филмот, се разбира проследени со музиката на Микис Теодоракис.
Миконос на “Ширли Валентајн”(1989)
Средовечна домаќинка од Англија (Полин Колинс) на која ѝ е здодеано од сопругот и животот во Ливерпул заминува на летен одмор на грчкиот остров Миконос каде се впушта во романса со мустаќестиот сопственик на таверна (Том Конти). Филмот беше номиниран за Оскар, освои БАФТА награда и го направи Агиос Јоанис и тамошната таверна најпосетувано туристичко место години наназад.
Родос на Ентони Квин, Грегори Пек и Дејвид Нивен(1961)
Британските трупи се борат против нацистите во обид да ги разнесат “Топовите на Наварон”(всушност Родос, најголемиот остров од Додеканезите). Филмот ги прикажува најславните културни места на Родос а и денес постои плажа именувана по Ентони Квин (иако актерот никогаш не успеал да го купи ова место како што посакувал). Родос продолжува да биде врвна туристичка дестинација и локација за снимање филмови. Од Наварон досега се снименибезброј грчки и странски филмови во кои глумеле познати ѕвезди како Роџер Мур, Тели Савалас, Клаудија Кардинале, Жаклин Бизе, Бен Кингсли и Хелен Мирен.
Џејмс Бонд пие вино на Крф(1981)
Дванаесеттиот Џејмс Бонд филм “Само за твоите очи” е делумно снимен на Крф (и Метеора). Најпознатиот британски таен агент паѓа на шармот на Мелина, уште една грчка убавица. Таа размислува за своето минато на терасата на Ахилион, палатата на австриската царица Сиси на островот Крф каде Роџер Мур наместо неговиот заштитен пијалок мартини (протресен, не мешан) зачудувачки нарачува… Теотокис вино. Винаријата Теотокис навистина постои но никогаш не била толку позната како што е прикажано во филмот! Од друга страна, Крф отсекогаш бил омилена дестинација на Британците (барем за оние кои играат крикет на огромниот централен плоштад во Крф).
“Летни љубовници” на Санторини(1982)
Санторини стануваше омилена дестинација на грчките летувалци кога американскиот еротски триаголник го направи познат како Остров на Романсата – во некој задоцнет хипи стил. Филмот е снимен и на Миконос, Делос и Крит но Санторини ги освои срцата на “љубовниците” Питер Галагер, Дерил Хана и Валери Кенесан која зад филмските камери го поминувала времето лудо забавувајќи се со Грците дојдени на одмор. Куќата на “љубовниците” во селцето Оја денес е продавница за сувенири и се вика (па како поинаку?) Summer Lovers!
Многу години подоцна Анџелина Џоли како “Лара Крофт” (2003) помина по стрмните вулкански карпи на Санторини и оттогаш редовно доаѓа на одмор со својот познат партнер.
“Мама Миа”!Навистина е Скопелос! (2008)
Мерил Стрип, Колин Фирт и Пирс Броснан се ѕвездите на овој мјузикл кој ги раскажува летните авантури на мајка и ќерка и е длабоко носталгичен по музиката на АББА. Продуцентите на филмот дојдоа до ново откритие: прекрасниот остров Скопелос во егејскиот архипелаг Споради. Но, во филмот островот е наречен Калокери што на грчки значи лето. Плажата Кастани никогаш не очекувала да биде толку поврзана со музиката на АББА но единствениот бар кој се наоѓа таму ги пушта нивните (незаборавни) песни секојдневно!
Како му изгледа молитвата за Рамазан Бајрам на некој што потекнува од христијанско семејство? Веројатно слично како Велигден, но без жените, за кои знаеме дека според верските правила не се молат во храмовите.
Немам некое многу паметно оправдување зошто првпат го посетив овој објект по триесетина години живеење во неговиот град, од кои десетина години беа студирање и работа во неговата непосредна близина.
Дали можеби ми повлијаело тоа што имам поинакво верско потекло, па бидејќи е џамија, сум го гледал како „нешто што им припаѓа на други и нема што да барам таму“? Нема зашто да се лажеме, за жал, такви ставови преживеаја и до 21 век. Но јас се` уште не сум посетил ниту некои историски цркви или други познати градби во Скопје, а од друга страна, старите џамии ми биле на листата на места што треба да се посетат во секој град во кој што сум патувал на Балканот. Значи повторно се` се сведува на чувството дека вашиот град ќе биде овде и утре и дека не морате да брзате со него.
Но дојде и тој ден, кога станав пред зори и на Рамазан Бајрам отидов во Султан-Муратовата џамија, која е изградена во 1435 година и е најстара во Скопје, а според некои извори, дури и на Балканот (споредено само со верските објекти што се во функција). Уште во мугрите верниците почнаа да се собираат. Беше невообичаено да се види колку е се` тивко и смирено и покрај метежот од луѓе. Сме навикнале да ги гледаме муслиманските маала во централните делови на Скопје како многу живи и бучни, со трговци и купувачи на сите страни, но ова беше нешто сосема поинакво. Во пет часот наутро немаше премногу луѓе, се наполни само третина од џамијата. Но таа е мошне голема, дури и за денешни услови, се` уште е една од најголемите во земјата, што е исто така импресивно, знаејќи дека и` конкурираат градби направени со современи материјали и технологија.
Сепак, кога сонцето изгреа од зад ридот Гази Баба и го осветли нејзиниот источен ѕид по некојси 211-илјадити пат или можеби повеќе, таа се преполни, многу верници останаа во дворот и тука се молеа.
Како му изгледа молитвата за Рамазан Бајрам на некој што потекнува од христијанско семејство? Веројатно слично како Велигден, но без жените, за кои знаеме дека според верските правила не се молат во храмовите. Има молитва, па се одржува говор, па повторно молитва… Тоа што наместо поп има оџа, наместо крст полумесечина и наместо прекрстување поклонување се разлики во формата.
Говорите што ги држат оџите се слични со оние на поповите во црквите, дека секој треба да биде добар верник и добар човек пред се`, луѓето да му бидат благодарни на Бога за се` што имаат, да се грижат за своите семејства итн. Но оџата Џабир во Султан-Муратовата џамија имаше да каже нешто и за современиот начин на живеење.
– Ѓаволот излегува од вашите компјутери, мора да внимавате. Компјутерите се добра работа кога се употребуваат за нешто корисно, но не и за нешто грешно, како гледање голотија. Родителите треба многу да внимаваат што прават нивните деца кога се пред компјутер – порача оџата.
Фактите за Султан-Муратовата џамија се следни: била изградена пред 582 години како задужбина на султанот Мурат Втори, на местото каде што претходно имало манастир по име Свети Ѓорѓи. Тоа е едноставен квадратен објект, не е ниту пребогато декориран, но и тоа што го има како декорација го влече погледот. Таа е единствената џамија во Скопје чиј ктитор бил султан, другите се на паши, аги и на бегови. Била оштетувана и поправана неколку пати, во пожарот на Пиколомини од 1689 година, во земјотресот од 1963 година и во други времиња, па се смета дека денешниот изглед многу се разликува од првичниот, но и покрај тоа, таа е еден од архитектонски најзначајните објекти во градот. Сместена на врвот од Виргиновиот рид, доминира во целиот околен простор, но не е лесно пристапна низ тесните сокаци. Затоа мештаните се секогаш љубезни да ви го покажат патот.
Султан-Муратовата џамија е омилено место на многумина, меѓу кои и на стариот скопјанец Ремзи Шабан. – Се трудиме како граѓани и како верници да ја одржуваме најмногу што можеме, но немаме доволно помош од институциите – ја почна тој својата приказна за џамијата.
Потоа покажа кон покривот, направен од ќерамиди.
– Во тоа време не се правеле такви покриви, се знае дека џамија се покрива со купола. Сите стари џамии што ги гледате наоколу што се покриени со ќерамиди биле бомбардирани во Втората светска војна. Тоа е срамно и жално! За среќа се задржале куполите на Мустафа-пашината и на Иса-беговата џамија. Но ќе ги вратиме куполите и на оваа, ќе собереме два-три милиони евра и ќе направиме. Веќе се организираме за тоа – додаде тој.
Се поздравивме со Ремзи, кој брзаше да појадува, па по цел месец пост да им се врати на вообичаените навики за јадење. Му го честитавме Рамазан Бајрам со желба уште многу години да го слави во Султан – Муратовата џамија.
Нека им е честит празникот и на сите пријатели на Балкон3 од муслиманска вероисповед.
Балкон3 извештај од концертот на Леонард Коен во Истанбул
Велат дека патувањата ги прошируваат хоризонтите, а патувањата до далечни места неминовно ја зголемуваат способноста за перцепција. Истанбул, неофицијално, град на 20 милиони души навистина ги шири вашите видици и поставува дефиниција на она што е големо. Пулсирачки, густо населен град кој е во постојано движење, дење-ноќе, низ бескрајните лавиринти на улици, згради, сообраќај и реки од луѓе. Невозможно е да се набројат случувањата во текот на денот и недостигаат зборови да се опише особената атмосфера. Истанбул е вистински крстопат каде се среќаваат истокот и западот. Распослан на два континенти, поделен со Босфорскиот теснец, но исто така поделен со контрасти кои ги забележувате на секој чекор. Наоѓалишта кои сведочат дека во минатото бил главен град на две големи империи, додека денес е културен и политички центар на современа Турција.
Концертот на Леонард Коен беше причина да го посетам Истанбул и не можев премногу да талкам надвор од предвидениот распоред – да најдам сместување близу спортската сала Улкер каде се одржа концертот, да ја пронајдам салата и да стигнам на време а потоа безбедно да се вратам на главната автобуска станица (Buyuk Otogar) во Бајрампаша. Навигацијата низ овој древен мегалополис, низ долгите мрежи на автобуси, метро и мини комбиња е во исто време предизвик и авантура, особено кога ретко се среќава човек кој зборува англиски.
Поголемиот дел од знаците се напишани само на турски и во таква ситуација најдобро е да не дозволите логиката да ви се испречи во комуникацијата со луѓето на улица. Сè што е потребно е да зборувате течно со раце и гестикулации и да ги знаете имињата на местата до кои сакате да стигнете. За среќа, Турците се едни од најотворените и најпријатните луѓе што сум ги сретнал. Google Maps помага да дознаете каде е точката А и како да стигнете до точката Б, но времето потребно за тој навигациски потфат е многу долго. И повторно мора да се потпрете на луѓето кои ги среќавате по пат. Сите тие се погрижија да останам на вистинскиот правец и во точниот автобус. Нивната неверојатна љубезност ме трогна уште повеќе бидејќи не ја очекував во град како Истанбул.
Спортската сала Улкер е затворена арена која се наоѓа во населбата Аташехир. Тоа е прекрасно заоблено здание со капацитет од 15.000 седишта и освен што е место на случување на големи спортски настани, салата беше и една од станиците на светската турнеја на Леонард Коен насловена Old Ideas World Tour. Последен пат присуствував на концерт на Леонард Коен во Белград, Србија и тоа беше еден настан за паметење. Претходната турнеја траеше две години и доби одлични критики. Кога заврши во 2010, со 247 концерти зад себе, Коен веднаш започна со работа на неговото следно дело Old Ideas (Стари идеи). Таа турнеја, 2008 – 2010, и новиот албум покажаа дека и покрај своите веќе одминати години Леонард Коен е сè уште моќен и магичен изведувач и автор. Леонард Коен не свири песни – тој свири чувства. Освен што е благословен со “златен глас”, тој ја има и дарбата да комуницира со својата многубројна публика. Тоа е всушност тајната на човекот чиишто песни, поезија и проза станаа водичи кон најскриените и најтемни длабочини на нашите срца и души.
За бендот и за публиката секоја песна претставуваше посебен настан. Реакцијата и радоста која публиката ја покажуваше на секоја песна го прави потполно безначаен фактот што тој никогаш немал песна која се наоѓала на Top 20 листите. Не секој ден може да се види 79-годишниот Леонард Коен како немирно потскокнува на сцената и клекнува за да ја испее “Dance Me till the End of Love”. Неговиот хумор, огромна енергија и скромност ја обземаат и хипнотизираат публиката. Бендот ја отвора својата душа, воспоставува цврста врска со публиката и заедно нуркаат во светот на раскошна, тивка почит. Песните кои ги изведоа беа од сите периоди на плодната кариера на Коен заедно со некои нови остварувања кои многу ветуваат. Покрај најпознатите “The Future”, “Bird on a Wire”, “Everybody Knows”, “In My Secret Life”, “Suzanne”, бендот ги отсвире и “Darkness”, “Amen”, “Going Home”, “Anthem” од Old Ideas кои беа одлично прифатени.
Забележително, Леонард Коен покажа нешто што во овој дел од светот се смета за одлика на големите луѓе. Тој покажа црти на понизност и скромност кои се очекуваат од луѓе од повисок ранг. Во поголем дел од концертот тој беше понесен од самата моќ на музиката и пееше на колена или потпрен на едно колено, љубезно комуницираше со публиката и им се заблагодари на честитките за неговиот роденден. Како вистински лидер стоеше опчинет од изведбата на неговиот бенд, симнувајќи капа на музичарите кои, на моменти, блескаа на своите инструменти. Пратечките вокали исто така имаа прилика да ги покажат своите вокални способности. Сестрите Webb ја испеаја “If It Be Your Will” додека Шерон Робинсон, која Коен ја нарече “неспоредлива”, неколкупати во текот на концертот отпеа прекрасна, трогателна верзија на “Alexandra Leaving”. Концертот заврши после 3 часа и две враќања на сцената. Но ноќта не заврши со концертот. Некој ја искористи оваа прилика да ѝ предложи брак на својата љубена пред вратите на салата. Запознав една убава девојка од Техеран, Иран дојдена специјално за концертот.
Исто така имав и пропусница за позади сцената. Шерон Робинсон ме пречека и запозна со членовите на групата. Таа е прекрасна жена и беше вистинско задоволство да ја запознаам и интервјуирам.
Секако најголема возбуда за мене беше личната средба со Леонард Коен. По 3 часа свирење и пеење тој сè уште беше полн со енергија и ентузијазам и најверојатно ќе можеше а свири уште толку. Беше заинтересиран за земјата од која потекнувам, јазикот кој го зборувам, јазиците со кои е поврзан и што е тоа што го прави посебен. Премногу беше кратко времето за да се објасни сè, но им оставив на поклон неколку компакт дискови, нешто што ќе може засекогаш да го имаат.
Светлата на салата Улкер почнаа да згаснуваат, но впечатоците од музиката на Леонард Коен засекогаш ќе останат како светла точка во сеќавањата, нешто што ние ќе може засекогаш да го имаме.
Бисер на мијачкиот крај.. Недопрена убавина на природата која те тера да се замислиш и да не можеш да решиш во кое годишно време е поубава.. Во ваков планински предел токму како грозд, под планината Стогово е распослано мијачкото село Гари.
Сега е помало од некогаш, но зрачи со историја. Куќи изградени во стар стил, но и модерни.
Празно преку зима, преполно веќе од кога ќе се стопат снеговите.
До него се стигнува возејќи на патот кон Дебар во западна Македонија. Се скршнува кај месноста Бошков мост и оттука само право, ни лево ни десно. По 9-10 километри влегувате во селото Гари.
За добредојде еден кладенец од кој блика вода, да се знае дека добредојде од сите гарци најпрвин ти посакува Гарска Река… Гласна и моќна, можеш да ја слушнеш од било кој дел на селото.. Татни!!!
На сред село црквата св. Богородица.. Мала, но прекрасна.. Стара околу четири века. Во неа иконостас изработен од гарецот и врвен копаничар Петре Филиповски Гарката. Еден од најпознатите гарци, познат по врвните иконостаси кои ги изработил во манастирот Свети Јован Бигорски, црквата Свет Спас во Скопје, но и уште многу, многу други цркви и манастири кои ги работел на Балканот.
И меѓу сите стари икони, на куполата изненадувачки насликано масонско око кое многу ретко се наоѓа во македонските цркви.
Од каде тоа во црквата? Гарката бил масон или пак имало повеќемина гарци слободни ѕидари. Детали нема, но најверојатно е така, па Гарците се впрочем исклучително паметни луѓе. Во црквата уште нешто.. Коски од светец, кои помогнале на многумина, барем така велат.. Коските се премиваат со вода, а со таа вода болниот се мие… За здравје ја користат и здравите. Од кој светец се коските никој не знае, но се знае дека чудотворните коски помогнале на многумина.
На сред село и продавница, а над неа неколку соби за добронамерниците кои сакаат да поминат некој ден во селото. Помодерно, во селото од неодамна е отворен и комплекс со четири апартмани. Колку за почеток и развивање на алтернативниот туризам. Не е исклучено гостопримство да ви понуди и некој гарец, па впечатокот да испадне уште поцелосен. Немојте никако да го одбегнете на далеку познатото гарско овчо сирење..
Гари е опкружено со бачила кои токму на старински начин го прават сирењето.. Ако пак стигнете шетајќи се до едно од бачилата, кои се високо во планините, тамошните мајстори ќе ви дадат и леб печен под сач и сирење и овчо млеко. Не претерувајте, премногу е квалитено и мрсно, стомакот може да ви прозбори.
Од врвот на Гари фрлате поглед кон Мала планина. Ред шума, ред трева…
Од десната страна среде Гарска Река убавина на природата, како нем чувар на селото. Високо се издига една карпа по која и го добила името „Високи камен“. И има уште многу, многу да се зборува за Гари, но сепак треба да се види ова мијачко село и да се доживее природата околу него. Гостопримството нема да изостане, а гарци можат уште многу да ви раскажуваат од развојот на селото, до нивните гачки и доживувања, до Димко Шангај кој на времето како печалбар стигнал најдалеку, дури до Кина, но сепак, вистината е дека Гари во секој момент претставува одличен избор за релаксација, далеку од градската бучава.
Како да патувате како локален жител до островите Киклади
Малку географија:)
Архипелагот Киклади се наоѓа во јужниот дел на Егејското море недалеку од главниот град на Грција.
Старото име на оваа група острови потекнува од кругот (“cyclos”) којшто тие го формираат околу светиот остров Делфи, за кој се верува дека е родното место на боговите Аполо и Артемида. Ненаселениот остров Делос е важно археолошко наоѓалиште. За време на летните ноќи осветлени од полна месечина може да испланирате едно извонредно патување.
Кикладите се поделени според тоа дали се наоѓаат северно или јужно од Делос. На север островите се поголеми и еден од нив Сирос (Syros) е седиште на кикладите. На југ островите се релативно помали, а тие што се поблиску до Наксос се нарекуваат Мали Киклади.
И покрај географската блискост на островите тие поседуваат различно културно наследство: секој остров има поинакви карактеристики, вклучувајќи ја природата и други посебни одлики, па оттаму и се популарни кај разни типови на туристи.
Како да патувате
Највообичаен и најекономичен начин на патување е со траект од пристаништето Пиреа (најевтино се доаѓа со метро од центарот на Атина или со директна автобуска линија од аеродромот). До сите острови, освен Андрос, може да се стигне со траект, а Парос и Наксос се главни пристаништа за трансфер до останатите острови (до Делос се доаѓа преку Миконос).
За Андрос (и за алтернативни патишта до Тинос и Миконос) качете се на автобус “KTEL Attikis – Rafina” на улица Mavromateon близу метро станицата “Victoria” во центарот на Атина, линија која води до малото пристаниште Рафина, а истата автобуска компанија KTEL има и директна линија од атинскиот аеродром до Рафина.
За возен ред- Greek Telephone Company (O.T.E.) Tel: 14944 (снимена порака) и Pireas Harbor Organization – O.L.P. (исто така и за Rafina Harbor) Tel: 1454
( 24/7 дежурен телефон)
Проверете ја прогнозата за јачината и правецот на ветрот ако патувате во јули и август. Северниот сезонски ветер Мелтемиа ги ублажува летните горештини но може да биде доста силен и во екстремни случаи и да предизвика застој во пловидбата.
Во случај да патувате за време на летните државни празници (Педесетница – за 2012 е на 4ти јуни, и Успение на Пресвета Богородица 15ти август) резервирајте карти неколку недели однапред. Истото важи и за местата блиску до Атина (Китнос, Андрос, Кеа) кои се популарни викенд дестинации во текот на целото лето.
Андрос
Патниците мора да имаат карта за да се качат на бродот (картите може да се резервираат на интернет а да се подигнат во туристичките агенции во Грција или на шалтерите на бродските компании). Секоја лиценцирана туристичка агенција или бродска компанија ќе ви даде инструкции каде да ги подигнете картите. Ако патувате со сопствено возило бидете на пристаништето барем еден час пред тргнување. Следниве бродски компании имаат линии од пристаништата Пиреа и Рафина до островите Киклади:
www.bluestarferies.gr
www.aegeanspeedlines.gr
www.hellenicseaways.gr
www.agoudimos-lines.com
www.seajets.gr
www.goldenstarferries.gr
www.fastferries.com.gr
Лесно ќе се снајдете низ малата Рафина, но Пиреа е најголемото и најпрометно пристаниште во Грција. Бродовите за Киклади поаѓаат од терминалите Е6, Е7, Е9 и Е10 што треба да биде наведено на вашата карта. Терминалите кореспондираат со видот на брод (траект, брзи бродови, катамаран) и компанијата со која патувате. Ако не се брзате се препорачува да патувате со редовниот траект.
Во Пиреа за време на жешките летни месеци има 11 климатизирани чекални и терминали со фонтани со ладна вода. Терминалот на Pireas Metro (“Electric Railway” – line 1) се наоѓа во центарот на пристаништето од спротивната страна на Е6 терминалот.
Што да правите за време на пловидбата
Кога пловите по Егејот со траект најдобро е да останете на палуба а не внатре во кабините, бучните салони и тесни столчиња. Почувствувајте го ладното солено ветре и уживајте во пенливите азурни води. Земете фрапе или пак најновата опсесија – “espresso freddo” или “cappuccino freddo” препорачливо со цимет – локалните жители преферираат ладни освежителни пијалоци во лето. Крема за сончање, шушкавец и јакна се неопходни работи и за време на пловидбата и за на островите. Грците преферираат да седат во сенка бидејќи сончањето на ветровита палуба води до сериозни изгореници па затоа избегнувајте да го правите тоа и за да си обезбедите идеално место за седење ќе треба да се качите на бродот еден час пред тргнување (во зависност од сезоната).
Со звукот на сирената за поаѓање луѓето застануваат во редица пред кантината – имајте предвид дека концептот на редица во Грција е благо кажано релативен па бидете стрпливи и чекајте редот да се намали. Грците имаат обичај да конзумираат разни видови јадења во текот на патувањето, а најомилени се “tyropita” – питите со сирење, а звучната “Four Cheeses” е само дел од големиот избор.
Придружете им се на локалните жители во начинот на патување со траект – удобна положба со нозете потпрени на една или две столици, плус уште една која се користи како масичка за фрапето и таблата. Големи се шансите некој сериозно да ве гњави во деновите кога секое столче е добредојдено (или не). Лесно се започнува разговор ако сте расположени за тоа: грчките патници ги познаваат островите и ќе дознаете корисни детали од нив (многумина и потекнуваат оттаму), а имате и шанса да дознаете кои славни личности ги посетуваат Кикладите секоја година. Бранџолина одат на Санторини, Том Хенкс на Антипарос, но тие се редовни посетители, за останатите позајмете некое списание. И за крај, ако сте доволно љубопитни, замолете ги да ви ги преведат стиховите на некој од поп-ориентал хитовите кои непрестајно се слушаат од звучниците (некои се надреални и ќе ве изненадат).
Сунио ве поздравува
На излез од пирејскиот залив ве испраќа ‘ртот Сунио. Од бродот се гледа храмот на Аполо на работ на морето. Познато е дека Егејското море го добило името по Егеј, митолошкиот крал на Атина кој скокнал од Сунио од жал по својот син. Сепак современите Грци на ова место ги обземаат романтични чувства па ќе видите гушнати парови во очекување да го видат храмот. Не ја пропуштајте оваа шанса.
Секогаш немирно море
Пред да стигнете до Кикладите ќе мора да пројдете низ неизбежниот, Cavo D’Oro (Златен ‘Рт) како што го нарекувале венецијанците, каде секогаш има силни морски струења. Но не грижете се, бродовите се лулаат само на неколку минути. “Го поминавме Cavo D’Oro” е грчка изрека што значи дека нашите невољи завршиле, – и се упатуваме кон островот.
Бродски авантури на Сирос
Ако патувате до или преку Сирос (честа попатна станица) не го прпуштајте погледот од бродот кон неокласицистичкиот Ермополис, главен град на Кикладите, со средновековната тврдина Ано Сира зад него. Претставници на двојниот културен идентитет на Кикладите се православната и римо-католичката црква кои стојат секоја на својот рид со поглед кон градот. На Сирос, Тинос, Миконос и Санторини православната и католичката традиција коегзистираат од 13от век н.е..
Додека проаѓате покрај Сирос на бродот ќе се појават продавачите на слатки. Ќе ги слушнете како ги рекламираат своите уредно спакувани производи: “Halvadopites” (крем со бадеми помеѓу тенки парчиња обланда) и “Syriana Loukoumia” (полесна верзија на турскиот локум), кои се познати производи на локалната индустрија, евтини и секогаш свежи. Вреди да се пробаат…
Одразот во огледалото значи “Добредојдовте!”
Понекогаш (поретко во денешно време), силна светлина се појавува од брегот на островите пред бродот да пристигне до пристаништето. Тоа е стар обичај на Егејот со огледало да се рефлектира сончевата светлина за добредојде на бродовите кои се приближуваат кон брегот.
Страв на Санторини
Спектакуларниот вулкански остров Санторини со неговите стрмни карпи (Caldera – кратер) пресечени на половина и паднати во морето делува застрашувачки ако сте VIP и пристигате директно во Caldera (само за патниците на луксузни бродови за крстарење). За обичните смртници редовно место за пристан е пристаништето Атиниос кое потсетува на влезот на Алкатраз со својата сива карпеста фасада. За среќа, постојат неверојатно убави места на островот кои ќе го потиснат морничавото чувство при првото влегување. (на пр. погледнете ја насловната фотографија).
Скопелитис е малечко бротче кое во текот на целата година ги поврзува Аморгос (пристаниште Катаполо) со Наксос и другите Мали Киклади. Тоа стана толку легендарно што влезе во грчката песна и литература. Многумина велат дека тоа се ниша и при најмало ветре но и на ветришта со силина од 9 степени на Бофортовата скала можете да бидете сигурни дека сте безбедни (но имајте Драмамин при рака).
Уште поголем култ се разви околу капетанот на бродот Мицос Скопелитис кој е поранешен морнар, рибар и изведувач на народни песни на виолина. Често се појавува на бродот кој сега го управува неговиот син Капетан Јанис. Во неговите предци се вбројува и еден криумчар од 19-от век, кој бил гонет и успеал да избега на Малите Киклади од отровот Скопелос (па оттаму и прекарот).
Мицос Скопелитис
Транспортната линија започнала со работа во 1958 година и е постара од сегашниот брод кој има капацитет да превезува 350 патници и 12 автомобили.
Возен ред наSkopelitis: http://travel.viva.gr/en/ferries/small-cyclades
Епилог: Пристигнување
Ќе ги видите патниците кои не се запознаени со концептот на чекање во редица како панично брзаат да се симнат од бродот небаре островите нема да ги чекаат. Но вие може да се опуштите. Островите стојат цврсто на место со милениуми – освен Делос (митологија), Милос (праисторија), Санторини (околу 1500 п.н.е. и 1950тите) и разузданите клубови на Миконос (наскоро – сериозно ви велам!).
Внимавајте на повикот за симнување на возилата кој доаѓа кратко пред пристанувањето на бродот бидејќи сами мора да го извадите паркираниот автомобил. На поголемите траекти удобниот ескалатор кој ги патниците горе до палубата не работи во спротивен правец- надолу (уште една од неразјаснетите мистерии на универзумот), па затоа патувајте со колку е можно помалку багаж. Во случај на прекумерен багаж има просторија во гаражата каде може да го оставите што дополнително се наплаќа.
Вратите на бродот поплека се отвораат додека ние се трудиме да покажеме добро воспитување па чекаме во ред и … се појавува нашата дестинација!
Бела куќа со сини капаци на прозорците. Силни бои и изразен контраст. Боите на небото и на морето, како и на грчкото знаме. Рецепт за совршена фотографија, најдобар начин да се каже – ја посетив Грција. Сепак, тие не биле поставени таму за да им се допаднат на туристите, според некоја логика на тематски забавен парк. Нивната улога е поинаква, и го открива предтуристичкото минато на многу летувалишта.
Насекаде во медитеранот сликата е слична. Шарени куќи со силни бои. Црвено-жолти нијанси во многу места во Италија, сино-бели речиси насекаде во Грција, бели во Шпанија… И насекаде тие се голема инспирација за фотографирање. Секако дека станува збор за традиција, зад која стојат мошне практични причини. Повеќето приморски населби што денес се летни туристички дестинации, во минатото биле само рибарски населби. Некои од нив биле такви до пред само неколку децении. Силните бои на куќите им овозможувале на рибарите полесно да се ориентираат во невреме, да ги забележат своите живеалишта и да се насочат кон нив. Тие за нив биле многу повеќе од животно значење, отколку од естетско.
Дел се зачувале како компактни целини и денес служат како потсетник на тоа минато, и голема атракција за посетителите. Но траги од рибарското минато може да се најдат и на неочекувани места, кои што значително се трансформирале по напливот на туристите. Старите рибарски куќи во Лептокарија, под Олимп, се скриени меѓу новите, големи туристички вили со апартмани за издавање. Некои се целосно напуштени, други се адаптирале да примаат гости во еден порустикален амбиент.
Има и такви што се претворени во кафетерии и ресторани, како и во мали бизниси и во деловен простор, привлекувајќи го вниманието на потенцијалните клиенти со својот невообичаен изглед. Но еден дел се` уште се користат од рибарите. Минатото продолжува да живее, а гостите, пак, ја добиваат можноста да ја направат својата совршена грчка фотографија.
“Kalanda” од грчкиот уметник Никифорос Литрас, 1872
Скок во замрзната вода
Богојавление во Пиреја
Од каде тоа во црквата? Гарката бил масон или пак имало повеќемина гарци слободни ѕидари. Детали нема, но најверојатно е така, па Гарците се впрочем исклучително паметни луѓе. Во црквата уште нешто.. Коски од светец, кои помогнале на многумина, барем така велат.. Коските се премиваат со вода, а со таа вода болниот се мие… За здравје ја користат и здравите. Од кој светец се коските никој не знае, но се знае дека чудотворните коски помогнале на многумина.
Со звукот на сирената за поаѓање луѓето застануваат во редица пред кантината – имајте предвид дека концептот на редица во Грција е благо кажано релативен па бидете стрпливи и чекајте редот да се намали. Грците имаат обичај да конзумираат разни видови јадења во текот на патувањето, а најомилени се 
