Tag: Белград

  • Поштарот кој трчаше 220 километри

    Поштарот кој трчаше 220 километри

    Сите поштари се маратонци. Секој ден под своите нозе оставаат километри и километри. И главниот јунак во оваа приказна е поштар. Трајче Михов го знаат сите во Велес. И тука нема ништо чудно, бидејќи нема кој не ги знае поштарите. Но, Трајче е веројатно единствениот поштар во светот кој за 24 часа има истрчано 220 километри. Тој е маратонец, и тоа со „тапија“. Во октомври 2013 година Трајче го освои првото место на ултрамаратонот во Белград. Скромен и ненаметлив, за овој успех не сака да говори како за подвиг.

    trajce maratonec

    Трајче почнал да работи како поштар пред 13 години и токму професијата го „нурнала“ во маратонските води. Вели дека си ја сака работата, бидејќи му е мило кога на луѓето им носи добри вести. Екипата на Балкон3 се увери дека Трајче секогаш брза, без разлика дали е во шорцеви и патики или во поштарската униформа. Така беше и додека го снимавме ова видео.

  • Србија два пати слави Нова година

    Во Србија на 1 јануари не пристигнува Новата година. Ако секаде во светот со големи фанфари на 31 декември се испраќа старата година и со насмевки, бакнежи и прегратки меѓу најблиските се дочекува новата, во Србија тоа како да не е случај. И во оваа земја вечерта на 31 декември, како и секаде во светот, сите гласно одборјуваат и извикуваат „10 ,9 ,8 ,7 ,6 ,5 ,4 ,3 , 2 ,1 , среќна Нова година!“.

    Но, сепак, дел од српските граѓани би кажале дека, 1 јануари е само формалност, колку да се биде дел од глобалните трендови кои се немилосрдни кон традицијата. А традицијата во Србија вели дека старата година не си заминува на 1 јануари. Многумина ги чуваат и старите календари по овој датум чекајќи да дојде 14 јануари кога ја слават таканаречената Српска нова година или пак како што е позната во Македонија-Стара нова година. За Србите токму на тој ден започнува првиот ден од годината, па деновиве забрзано се подготвуваат, купуваат намирници, ја штелуваат пиротехниката, ги „светнуваат“ домовите во очекување на гости.

    Всушност на 14 јануари многу православни народи ја дочекуваат Новата година. Ако по Грегоријанскиот календар дента е 14 јануари, според стариот Јулијански календар тогаш всушност е 1 јануари односно првиот ден од годината. На Балканот овој ден покрај во Србија се слави и во Македонија, во Црна Гора, а и во делови на БиХ и во Хрватска. Листата ја надополнуваат Русија, Белорусија, Украина, Молдавија, Грузија… Но, и покрај тоа, на Балканот најзагреани за Старата нова година се Србите. Плоштадите во градовите во оваа земја се уште се украсени со новогодишни светилки и елки, а дел од нив се подготвуваат за организираните дочеци кои се спектакуларни исто како и за 1 јануари.

    Бранимир од Белград објаснува дека станува збор за традиција која се почитува иако во Србија Новата година се слави како и секаде во светот.  „И Српската нова година се одбележува со прослави, концерти на плоштадите, но пред се станува збор за традиција и посебност односно нешто што е наше и специфично, би рекол интимно“, објаснува белграѓанецот.

    Тој вели дека и телевизиската програма е прилагодена и се слична како онаа на Нова година, но, сепак признава дека голем дел од емисиите се всушност реприза од 1 јануари. „За мене и за останатите Срби славењето на Српската нова година е одржување на традицијата и покажување на една особеност, специфичност. Всушност во ова време кога животот е забрзан, динамичен и во време кога постои глобална хистерија за празниците ние имаме нешто автентично кое го славиме во кругот на најблиските“, додава Бранимир и на шега вели дека на 14 јануари се пука повеќе од оружје, за разлика од 1 јануари кога главна е пиротехниката односно петардите.

    Со него се согласува и Ивана (31) од Пирот, секако не за пукањето од оружје, туку за фактот дека Српската нова година е интимна прослава, во кругот на семејството.  „Иако еуфоријата е поголема за „стандардниот“ дочек на 31 јануари сепак Србите масовно, по традиција, ја слават и Српската нова година која се чека вечерта на 13 јануари. Сепак, тоа е многу поскромна прослава, главно во домашна атмосфера, со пријателите и семејството. Има и голем број на понуди за дочек во клубовите, на плоштадите, по рестораните… Колку се држиме до оваа традиција говор и фактот што Владата на Србија за прв пат предложи годинава 14 јануари да биде неработен ден“, вели Ивана. Таа на шега вели дека и менито е исто како за Нова година па некои само го подгреваат прасето кое им останало на 1 јануари. Како и да е, Србите, но и сите оние кои два пати ја дочекуваат новата година имаат двојна можност за забава, но пред се за дружење со најсаканите. Подобро е два пати да се слави отколку еднаш.

    Среќна Стара нова година!

  • НАУЧНИКОТ ОД ДРУГА ПЛАНЕТА – БАЛКОН 3 ВО МУЗЕЈОТ НА НИКОЛА ТЕСЛА ВО БЕЛГРАД

    Милиони луѓе се преголеми за својот град, на илјадници им е претесно во државата во која живеат, а за стотици дури и границите на континентите лесно се прескокнуваат. Сепак, на прсти може да се избројат оние на кои целиот свет не им е доволен. Оние чии очи се вперени кон небото наместо кон земјата. За нив секоја држава е премала, секоја граница само замислена линија, а нивниот лимит не е небото бидејќи тоа што го замислуваат е далеку поголемо од она што го гледаат со своите очи. Името на овие малкумина барем еднаш во животот е изговорено од безмалку секој жител на планетава. Еден од тие луѓе е и Никола Тесла, можеби најбрилијантниот ум кој некогаш чекорел на планетата Земја. Ако ја знаете неговата големина тогаш ќе ви изгледа смешно кога ќе го видите малиот музеј на улицата Крунска во главниот град на Србија Белград.

    Влезот на музејот на улицата Крунска

    Гледајќи ја убавата, но скромна вила подигната во 30-тите години на 20-тиот век се прашувате како е возможно иновациите на Тесла да се сублимираат на толку мало место. Но сепак кога ќе ја отворите вратата од малиот музеј ќе ја видите големата слика од светот на научникот кој, меѓу другото , е главниот „виновник“ за  денешната наизменична струја која го напојува малиот лап-топ компјутер на кој е напишан овој текст.

     

    Додека се собира малата петчлена група која во следниот час ќе има тура низ музејот на Тесла набрзина погледнуваме во книгата на впечатоци. Стотици потписи од САД, Германија, Кина, воодушевувања од посетители кои доаѓаат од држави од Африка, Азија, Јужна Америка како и вообичаените кавги, главно од посетители од Балканот, за тоа од каде потекнува Тесла иако овој човек очигледно е поголем од која и да било граница.

    Водичот симулира како работи далечинскиот управувач на Тесла за придвижување на бродот

    Набргу водичот во музејот, небаре по прв пат ги изговара зборовите, со голем жар не воведува во магичниот, мистериозниот и помалку налудничав свет на овој брилијантен научник. За оние на кои физиката и механиката им се шпанско село следи кратко објаснување на некои клучни зборови како индукција, трансформатор, наизменична струја…

    Посетител испробува една од машините на Тесла

    Музејот е интерактивно патување во кое вие како посетител ќе имате можност да ги почувствувате буквално на своја кожа изумите на Тесла. Додека петмина држиме неонки со различна боја кои наеднаш се осветлуваат по активирањето на големиот Теслин калем во центарот на музејот сите, барем за миг, се почувствувавме како Лук Скајвокер од Војна на ѕвездите.

    Макета на првиот брод на далечинско управување

    Следно е искуството со големата макета на брод со далечинско управување кој Тесла, верувале или не, го презентирал во 1898 година, долго време пред телевизорите да ги добијат своите први далечински управувачи. Кустосот го покажува големиот далечински управувач кој е најмалку сто пати поголем од оние денешните, сепак тој и денес го придвижува бродот. Кога пред повеќе од 100 години Никола Тесла си поигрувал со својот брод многумина меѓу кои и новинарите влегле во водата за да видат дали тој скрил некаде кабли со кои го придвижувал бродот. Токму овој и сличните изуми предизвикале новинарите да го наречат магионичар или луд научник. Животот на брилијантниот научник бил исполнет со доживувања кои може да се видат и во филмот на Кристофер Нолан-Престиж, во кој легендарниот Дејвид Боуви го глуми Никола Тесла.

    Но, далеку од филмската „реалност“, животото на Тесла не бил лесен, живеел без голема желба за заработка, за признание или за светска слава. Така и починал, без „скршен денар“. За неговата смрт дознаваме кога влегуваме во темна просторија во музејот во која на средината благо осветлен стои објект во облик на топка. Токму кога мислевме дека од него ќе почнат да излегуваат светлосни зраци, водичот во музејот ни вели „Ова е најблиску што некогаш во животот ќе можете да бидете до Тесла, ова е неговата урна“.

    Си заминуваме од малиот музеј на улицата Крунска во Белград со чувство дека големината на Тесла допрва ќе се открива. Тој можеби бил луд научник за своето време, но секако дека бил пророк на сегашноста, а и визионер на она што допрва следува. Тој едноставно е научникот од друга планета.

  • Ќе „падне“ ли Белград?

    Победиле или не, за нас сте веќе херои!

    Илјадници љубители на ракометот од Македонија пристигнуваат во Белград. Најмногу денеска пред натпреварот со Србија кој за храбрите момци предводени од Кире Лазаров може да биде одлучувачки за историски пласман во полуфиналето и со тоа пласман и на квалификацискиот турнир за Олимписките игри во Лондон годинава.

    Калкулациите велат дека ни е потребна победа со домаќините на првенството кои на овој натпревар можат да си дозволат пораз со тесна разлика со што би го задржале првото место во групата но, и победа на Полска над Германија со најмногу два гола разлика и пораз на Данска од Шведска.

    Ниш е покорен! На ред е српската престолнина. Македонската навивачка фаланга го продолжи својот поход. Со громогласни извици, „одиме за Белград“, по одлучувачката победа над Чешка, црвено – жолтата армија гордо и задоволно прошета по пешачкта зона во центарот на Јужна Србија, улица Обреновиќева.

    Кафеаните и кафулињата се испразнети. „Нема повеќе пиво, се испивте“, можеше да се слушне во најголем дел од угостителските објекти пред неколку дена во Ниш. Околу милион евра инкасираа добрите домаќини на групата Б на Европското ракометно првенство за мажи од речиси десет илјади љубители на ракометната игра. Податок кој потврдува дека нишлии беа добри домаќини, а гостите, меѓу кои Македонците беа најбројни, беа повеќе од одлични гости.

    По симпатичното „Казанџиско сокаче“, со традиционален јужно-србијански дух, црвено – жолтата река го насочи својот тек кон белградската „Скадарлија“ која на прв поглед маѓепсува со својот староградски дух. „Два јелена“, „Три шешира“, „Два бела голуба“, преполни од Македонци. Во извонредно пријатен амбиент, прочуените српски тамбураши плетат совршена мелодична хармонија по желба на браќата од југот. На увце, по неколкупати во иста вечер, ечи најпознатата кафеанска улица во Србија од „Македонско девојче“, „Јовано, Јованке“, „Распукала Шар Планина“. И само од време на време, за време на заслужените паузи на воиграните музичари, се слуша громогласен хор од гласови и добро познатата „Излези момче, право на тераса“.

    – Атмосферата во Белград е прекрасна. Македонските навивачи се буквално насекаде. Дури и белграѓаните со симпатии гледаат на македонската фаланга и честопати не застануваат и сакаат да се сликаат со нас бидејќи сите се шетаме со шалови и знамиња низ градот. Влезниците воопшто не се проблем, бидејќи с’е уште може да се најдат на касата на „Арена“ по цена од десет евра па нагоре, во зависност од местоположбата. Едноставно, уживаме во натпреварите. Имаме доволно време да прошетаме низ градот, а вечерните часови ни се резервирани за добро дружење во белградските локали на кои се истакнати македонските знамиња. Омилени сме кај навивачите на другите репрезентации кои од нас бараат да ги научиме да ја пеат песната „Излези момче“ – вели Емил Јакимовски, кој живее и работи во Скопје и кој досега не пропуштил ниту еден натпревар на македонската ракометна репрезентација.

    За успехот на македонските ракометни момци кои на ова првенство најмалку од с’е имаа среќа говорат и податоците дека Кире Лазаров е во врвот на листата на асистенции, поточно на делбата на второто место со 22 наместени гола, зад Словенецот Урош Зорман кој има 26 асистенции. Како и дека најдобар голман на Ракометното првенство за мажи во Србија е нашиот Петар Ангелов со 48 отсто на одбранети удари.

    Математиката и статистиката, кои се исклучително важни на големите натпреварувања сепак се само бројки споредени со страста, посветеноста и желбата со која нашите момци ги бранат боите на својата земја во соседна Србија.
    Победиле или не, за нас сте веќе херои.

    Автор: Горан Игиќ

    Фото: Оливер Пешевски, Горан Трпеновски