Бубакар Траоре е еден од најпознатите блуз музичари ветерани од Мали чија кариера осцилирала од издигнување во најпопуларниот музичар во земјата па се до негова целосна опскурност и заборав.
Познат како „Кар Кар“ или „дриблерот“, неговата кариера повторно се издигнала од заборав за во последните 30 години да направи силна интернационална кариера со својот автентичен африкански блуз. За него се карактеристични повторливите, мелодични фрази карактеристични за руралната музика во Мали, кои го носат неговиот глас обоени со карактеристичните фразирања на американските блузери. Придружен од усна хармоника (а понекогаш и од хармоника) и перкусии кои даваат деликатен пулс на музиката, Бубакар раскажува свои приказни со својот карактеристичен глас. На неговиот емотивен настап на фестивалот ОФФест во Скопје му претходеше документарниот филм за овој легендарен музичар, „Ќе пеам за тебе“, кој ја раскажа неговата животна приказна.
Во Мали има голем број музичари и бендови, а многумина од нив направија и големи кариери на западот. Што е тоа што ја прави музиката од Мали толку популарна во светот?
Мене ми е многу драго што луѓето ширум светот ја слушаат музиката од Мали. Сите ние ја свириме и опејуваме нашата реалност. Тоа е вкоренето во нашата традиција и е дел од сегашноста. Луѓето ја слушаат нашата реалност во нашите песни и реагираат на тоа.
Музиката во Мали е многу разновидна и богата. Навистина, земјата изобилува со музичари кои се многу популарни и признати во западниот свет. На што се должи таа разновидност?
Во Мали има неколку региони и многу племиња. Секое племе или народ си има свој јазик и обичаи кои се сосема различни едни од други. Тоа што ги поврзува овие луѓе е музиката и таа ги спојува сите. Мојата музика е лесно препознатлива и сакам кога ќе ја чујат луѓето да им стане јасно чија e. На северот таа е лесно препознатлива.
Што е тоа што ја прави вашата музика поинаква од останатите во Мали?
Во Мали многу се води сметка за уметноста. Таму има многу музичари и музика.
Меѓутоа јас сум поинаков и мојата музика е поинаква. Јас свирам блуз, чисто за себе и своја душа. Се пронаоѓам себеси во оваа музика. Голема инспирација наоѓам во музиката од ’70 и ’80, каде што доминира гитарата. Една од главните инспирации е и инструментот кора (африканска харфа) која има 21 жица. За разлика од неа, гитарата има 4 жици. Толку многу емоции внесувам во свирењето гитара што потсетува на тоа како четворица истовремено да свират на гитара. По тоа сум познат во Мали, како човекот кој свири на гитара како на харфа.
Како го добивте прекарот Кар Кар?
Во моето село имаше фудбалер кој опасно дриблаше и го викаа Кар Кар. Кога почнав да играм и јас фудбал, и мене ми го дадоа тој прекар: Кар Кар или дриблер. Меѓутоа, ја повредив десната нога и морав да престанам. Денеска дриблањето лесно можете да го најдете во мојата музика, кога дриблам со мелодиите.
Додека настапувате со бендот вашето играње и движење потсетуваше на фудбалското дриблање.
Така е, јас на истиот начин и свирам и играм.
Каква е ситуацијата во Мали во однос на периодот кога милитантите на Ал Каеда ја нападнаа оваа држаа пред некоја година? Милитантите посебно таргетирале музичари и музички инструменти.
Сега ситуацијата таму е мирна. Меѓутоа, тоа што се случи во Мали се случува секаде. На новото издание имам песна на оваа тема. Ваков немир и хаос не се случува само во Мали туку ширум светот. Насекаде има проблеми и лоши работи. Насекаде има војни и состојбата е ужасна.
Во една ваша песна од пред 30 години пеете „светот не се променил туку луѓето се промениле“. Дали нешто се променило од тогаш?
Ден-денес верувам во тоа дека светот не се сменил туку дека луѓето станале полоши. Луѓето меѓусебно многу лошо се разбираат. Ние се менуваме, но на лошо. Сонцето секогаш ќе изгрева на исток и ќе заоѓа на запад, но ние и понатаму ќе се менуваме. Лично за мене работите не се промениле многу. Тогаш правев музика и сега го правам истото. Тогаш музичарите правеа музика, а денес прават пари. Тоа што сум познат во Европа е поради тоа што тогаш правев музика.
Неодамна го издадовте албумот Mbalimaou. Какви се реакциите?
Добив многу пофални пораки од сите страни на светот, особено од Канада и Америка, со позитивни реакции и кон крајот на годинава ќе одам на турнеја таму. Во овој период настапувам во Англија и Италија, каде што свирам песни од овој албум. Тој излезе многу скоро – пред 4 месеци и реакциите се многу добри.
На новото издание гостува и музичарот на кора Балаке Сисоко.
Сисоко го познавам многу одамна но дури пред една година се одлучивме да работиме заедно. На ова издание сакав да имам кора и го одбрав него.
Како гледате на вашето прво издание Мариам?
Тоа издание беше тоа што ме лансираше повторно меѓу ѕвездите. Албумот беше откриен во Англија и благодарение на него сега имам интернационална кариера. Таа песна се уште ја изведувам на концертите и се уште многу и се допаѓа на луѓето.
Според вас, каква е сличноста помеѓу американскиот блуз и вашиот блуз од Мали?
Блузот е блуз, а џезот си е џез. Ритмите се можеби различни, но музиката и емоциите се исти.
Ненад Георгиевски
Фото: Татјана Ранташа
