
[portfolio_slideshow id=9447]
Фото: Хусамедин Гина (Балкон3)


[portfolio_slideshow id=9447]
Фото: Хусамедин Гина (Балкон3)
Ако ви потечат солзи кога ќе ја видете регистарската табличка број 16, ако на стадионот Ататурк навивате само за Бурсаспор, ако на влезот во градот го почуствувате Осман Гази, и, ако ви недостасуваат театарот на сенките Карагоз и Хаџиват, може со сигурност да се каже дека вие веќе сте Бурсанчанец! Да, јас веќе сум Бурсанчанец! Зошто? Одговорот ќе го најдете во оваа репортажа на Балкон3.
Пред да тргнам на пат, си ги освежувам знаењата за зелениот град. Бурса е град на султаните, светците, суфите. Исто така е првиот главен град на Отоманската империја. Стотици написи, статии, илјадници страници не се доволни за целосно да се раскаже приказната за легендарниот град. Читајќи заклучувам дека секој дел од градот си има своја историја.
По еден час летање од Скопје до Истанбул, и уште два часа со автобус од Истанбул до Бурса, 20 новинари од различни медиуми од Македонија пристигнува во пристаништето Ескихисар во Гебзе. Погледот кон траектот е совршен. Галебите кои летаат над фериботот, се натпреваруваат еден со друг. Борба кој прв ќе го дофати ѓеврекот, подарок од патниците. Глетката не потсетува на познатата изрека „Галебите живеат за ѓеврек, луѓето за надеж”, или на песната “Ако птиците кои летаат се галеби, пристига зелената и слатка пролет”.

Нашата прва средба со Бурса се случува во ресторанот Ататепе, социјална установа на општината. Прекрасната планина, морето и шармантниот амбиент придонесува ручекот да биде совршен. Во ресторанот се нудат сите видови на риби со прекрасен вкус. Сафет Јилмаз, директорот за односи со јавноста на општина Бурса, покажува фотографии и информации за градот, по што заклучуваме дека нашата посета на овој историски град полн со приоказни, ќе биде повеќе од интересна. Бурса со своите културни, историски и природни богатства е оргинално место, каде што било кој светски турист ќе може да пронајде дел од себе и дел од историјата на човештвото.

Бурса – мост меѓу Македонија и Турција
На вториот ден од нашата посета, првата дестинација е општината. По топлото добродојде од домаќините и уживање во турскиот чај на стаклената тераса, се среќаваме со градоначалникот Реџеп Алтепе, нашиот домаќин. Градоначалникот зборува за инвестициите на Бурса во регионот, состојбите на Балканот и односите на Турција и Македонија. „Односите на Турција со Балканските земји долги години не беа на посакуваното ниво, постоеше студенило, но ние напорно работиме за да ја подобриме оваа состојба. Балканските земји се многу значајни за нас, бидејќи тоа се земји на нашите предци. Покрај тоа, голем дел на луѓето кои живеат таму денес имаат роднини во Бурса”, рече градоначалникот најавувајќи интересна дискусија.

„Ние имаме единствена цел. Македонија и другите балкански земји на економски план да застанат на своите нозе и да се подобри економската состојба на граѓаните. Бурса ја превзеде одговорноста да биде мост во односите помеѓу Турција и Македонија. Покрај реставрацијата на историските споменици, Турција ќе продолжи да ги поддржува социјални и културни активности во регионот ”.
Зелената Бурса
Агендата вели време е за посета на историските места. За мене, најинтересниот дел. Застануваме кај Салтанат Портата, фотографираме и продолжуваме кон местото Топхане. Таму го посетивме турбето на основачите на Отоманската Држава Осман и Орхан Гази. Ја почуствуваме прекрасната духовна атмосфера, читаме молитви и продолжуваме кон Топхане, каде што Бурса може да се види од птичја атмосфера.
Идеално место за да се пронајде внатрешниот мир. Покрај прекрасната можност за да се уверите во зеленилото на Бурса, Топхане претставува одлично место за летните вечери. Топлиот чај атмосферата дополнително ќе ја разубави.

Малку статистика. Податоците велат дека Бурса е еден од најбезбедните градови во Турција. Имав и лично искуство да посведочам за тоа. Фотографирајќи ја прекрасната панорама на Бурса од Топхане, на местото ја заборавив торбата од фотоапаратот. Немав намера да се вратам повторно назад, бев сигурен дека некој ја земал. Сепак, на инсистирање на нашиот водич Ирфан Шабан, се вративме. Ирфан е помошник на заменик градоначалникот на скопската општина Чаир, Сулејман Баки, кој вооедно е и организатор на посетата. Чичкото кој продаваше мали сувенири на тоа место, ја земал торбата и ја обесил на едно дрво. „Ташната е тука! ”, рече тој. Ја земав, чесноста се уште постои, си реков самиот на себе.

Бурса е карактеристичен град. Античките и модерните објекти се адаптирале едни покрај други. Продолжуваме со шетањето, нас не придружува Емир Џемал Бешкардеш, советник во општината. Иако однапред беше определена агендата, Емир вели дека можно е да се промени и се обидува да ги задоволи сите наши желби. Било да е јадење, чај, кафе, посета или која било друга желба. Да се слушне зборот „не е можно“ беше навистина невозможно. Веќе сме кај Зеленото Турбе и Зелената Џамија, кои се симбол на Бурса. Убавината на џамијата ве фасцинира.

Зелената џамија е изработена од мермер со многу елегантна декорација. Внатре ѕидовите се покриени со темно зелени плочи. Многу е интересен податокот дека не се користела само како џамија туку и како место од каде се управувал градот. Една од најубавите џамии во Бурса и пошироко.

За да се заштити зелениот имиџ на Бурса, општината развива проекти „Политика за заштита на дрвото“. Со природните ресурси, зеленото ткиво, 833 спомен дрвја од 100-600 годишна возраст и со лековити бањи историскиот град е познат како „Зелена Бурса“.
Исто како денес и во минатото многу патописци и историчари биле заинтригирани за овој прекрасен град. Секое дрво кое сведочи на историјата има свое име и презиме.
Патописецот Poujoulat за Бурса го користи следниот израз: „Бурса личи на надреалните приказни од 1001 ноќ“. Своето место го наоѓа и во голем број на песни. Поетот Ахмет Хамди Танпинар вели: “Бурса е кристален лустер…Кај и да отидеш ќе ти недостига. Неговиот мирис можеш да го понесеш секаде каде што ќе одиш. Твоите очи секогаш ќе ја побараат Улу (Голема) Џамија во средината на градот, мекоста на свилата, испиениот чај во Топхане, остриот мирис на кафето во Капали Чаршијата, смиреноста на Зелената Џамија, па дури и куклениот театар Карагоз и Хаџиват”. …

Бурса сон кој не се раскажува
Постои една изрека убавото време многу бргу минува. Во Бурса времето одлета. Не знаеме како помина. Убавината која се протега надвор од сопствените граници секогаш не е лесно да се раскаже. Затоа не е можно во една репортажа да се раскаже за Бурса. Но, ова секако дека мораше да го споделиме. Бурса е град кој што никогаш не спие. Граѓаните навиваат за својот градски клуб, и да победат и да изгубат, поддршката е беспрекорна. Улиците се чисти, тротоарите зелено бели. Според мештаните жичарата на Улу Даг, најпознатато место за зимски туризам во Турција е место каде што започнувале најголемите љубови. Не успеавме да ја посетиме, жичарата се реновираше, за десетина дена ќе биде биде пуштена. Така што, среќата да ја најдеме љубовта ќе ја бараме при друга посета.

Се случува понекогаш да сонувате, потоа тој сон да го раскажете со возбуда или пак да слушате за соништата на другите лица. Но, никогаш не можете целосно да го доживеете сонот што некој ви го раскажува. Потребно е сам да го отсонувате. Ете, Бурса е еден таков град – сон што не може да се раскаже. Секако, посетете ја Бурса, но, дали ви се доволни пет дена? Одговорот дефинитивно е не. Еден месец, одговорот е повторно ист, не е доволно. Или, пак најдобро е да се преселите во Бурса. Ако сте Скопјанец, можеби нема ништо да изгубите. Да се потсетиме на поетот Јахја Ќемал кој што вели: „Скопје и Шар Планина се како продолжеток на Бурса“.
Текст и фотографии: Хусаметтин ГИНА
Сложувалките – популарно хоби на Балканот
Жител на Родос ја има составено најголемата сложувалка на светот, широка е над пет метри, висока два метра и има неверојатни 32.000 парчиња. Еден Солунчанец, пак, има уште само малку место на ѕидовите во својот стан за да закачи нови составени и врамени сложувалки. Полни се од долу до горе, па наскоро можеби ќе мора да ги закачува на таванот. И еден човек од Бурса ги има покриено своите ѕидови со десетици сложувалки, од најмали до најголеми.
Се` на се`, ова е популарно хоби во нашиот регион, што може да се види и од интернет-форумите или од фејсбук-групите каде што се собираат вљубениците во сложувањето, меѓу кои секогаш има многу луѓе од Балканот. Тоа може и да се очекува од место на кое пред илјадници години старите народи правеле огромни мозаици од ситни камчиња. Нивната традиција продолжува и денес, наместо со камен, со картон, и на неспоредливо полесен начин, но со истото чувство на возбуда и на задоволство додека се прави нешто големо од илјадници мали парчиња.
Многумина мислат дека никогаш не би можеле да направат сложувалка. Тоа можеби не е лесно, но сигурно не е невозможно. Еве неколку едноставни совети како да ја направите вашата прва сложувалка.
За почеток, што да се избере, која големина и илустрација? Сложувалките од 1.000 парчиња се прифатени како некаков стандард, доволно големи за да не бидат здодевни, но и доволно мали за да не бидат напорни. Може да се почне и од 500 или од 1.500 парчиња, но со другите големини веројатно би направле грешка во чекори. Исто така, најдобро е илустрацијата да биде шарена, но боите да не бидат премногу испреплетени, за полесно да може да се види кое парче каде припаѓа.
Првата фаза е селекцијата. Земете неколку празни садови или пластични кутии за да ги поделите парчињата во нив.
Постојат неколку форми на парчињата. Тука се оние со една рамна страна, што значи дека се од крајот, од рамката. Другите имаат комбинација од празнини и израстоци што меѓусебно се прицврстуваат како „клуч“ и „брава“. Има со четири „брави“, со три „брави“ и еден „клуч“, со по две „брави“ и „клучеви“ поставени едни наспроти други (овие се најмногубројни ), потоа со по две „брави“ и „клучеви“ поставени едни до други, со три „клуча“ и една „брава“ и со четири „клуча“. При спојувањето може да бидат завртени на која било страна, хоризонтално или вертикално. Освен наопаку, секако. Кај поквалитетните сложувалки, на секоја „брава“ и одговара само по еден „клуч“, па затоа е невозможно по грешка да споите две парчиња што не си одговараат.
Можеби понекогаш е добро парчињата да се поделат според формата, но многу почесто тоа се прави според бојата, по која се препознава каде најверојатно припаѓаат. Овие ги поделивме во пет групи: деловите од рамката (каде што формата сепак беше критериум), птиците и цвеќињата, деловите од пандите, зелената околина и околината што не е зеленило. Ако некое парче не можете да определите каде е, ставете го каде било, и онака ќе му дојде редот. Ако потоа наиде некое слично, ставете го на истото место. Оние што припаѓаат на две групи (на пример имаат и зелен дел и дел од пандата) одлучете каде ќе ги ставате и групирајте ги на истото место. Подобро би било да се стават во помалото купче. Нормално, ако при селектирањето видите парчиња што си одговараат, спојте ги и оставете ги настрана. Посебно издвојте ги ќошевите, оние со по две рамни страни. Тие ќе ви бидат почетокот.
Конечно почнувате да редите. Прво направете ја рамката, на некој поголем картон или на друга површина. Потоа решете од која група ќе почнете. На пример, од птиците и цвеќињата. Наредете ги парчињата во линија, за да бидат попрегледни.
Тука триковите завршуваат и се` се сведува на барање кое со кое одговара. Не мора да одите по некој ред. Секои две парчиња споени се чекор поблиску до големата слика, бидејќи окрупнувањето ја олеснува понатамошната работа.
Не очекувајте дека ќе им го најдете местото на сите парчиња од кутијата. Кога нивниот број ќе се намали, отворете ја следната и додајте нови парчиња. Продолжуваме со деловите од пандата. Кога и нивниот број ќе се намали и ќе почне да ви оди бавно, одете понатаму. Следна група ќе биде незелената околина. Како што ќе ги отворате новите кутии, така ќе ги наоѓате и парчињата што претходно ви недостасувале, односно ќе ги пополнувате дупките.
Се` ќе биде полесно кога ќе ја извадите и последната група парчиња и ќе знаете дека кое и да ви треба, можете да го најдете на масата.
Најверојатно во некој момент доцна во ноќта, ќе ја добиете целата слика.
Следно – обидете се да застанете само на една. Тешко, бидејќи сложувалките знаат да бидат вистинска зараза. Можете да продолжите со некој поголем предизвик. Тоа не мора да биде сложувалка со повеќе парчиња. Може на пример со илустрација на која боите се многу слични, па повеќето од триковите што се користат за да се олесни работата, не може да се употребат.
Еден интересен податок. Според Алцхајмеровото здружение на Канада, како и според многу други експерти, составувањето сложувалки е еден од подобрите начини да се спречи развојот на Алцхајмеровата болест, затоа што ја подобрува краткотрајната меморија, создава рамнотежа и синергија меѓу левата и десната страна на мозокот и го поттикнува излачувањето на допаминот, кој ја подобрува концентрацијата и мотивацијата.
На крајот, погледнете го и ова видео од составувањето сложувалка од 5.000 парчиња. Ќе се шокирате од тоа како завршува.
Гоце Трпковски


Всушност сите имаат различни приказни, но имаат една заедничка точка. Тие се бездомници и живеат на улица. Домот за сместување, кој го направи општината Бурса во месноста Урундул, во овие студени зимски денови за нив стана вистински дом. Во домот во месец ноември се сместени 150 лица на кои им е потребна помош, а таму ќе бидат угостени до април. Деновиве кога зимата си го покажа своето вистинско лице, многу е тешко да се стои надвор, но сепак најлошо е да се живее на улица. На бездомниците, кои копнеат по една чинија топла супа и топол кревет, на помош им стигнаа домовите. „Тука немаме пари единствено за цигари, тие пари ги заработуваме со призводство или пак продавајќи на пазар, затоа што можеме слободно да излегуваме. Ем губиме време, ем заработуваме по нешто“, раскажуваат за Балкон 3 луѓето сместени во домот за бездомници во Урундул.
Балкон3


Општината Османгази од Бурса беше домаќин на Грчки новинари. Во дводневната програма, Грчките новинари побараа развој на соработката меѓу двете држави и укинување на визниот режим за Грција полесно да излезе од економската криза.
Балкон3

Бурса беше домаќин на многу значаен конгрес за пријателството меѓу децата. На конгресот „Децата се столбовите на светот“, организиран од општината Бурса, учествуваа над сто деца од балканските земји. Тие преку слики и цртежи посакаа војните на овие простори никогаш повеќе да не се повторат и испратија порака за мир, пријателство и среќна иднина. „Војната во Босна беше последниот ваков крвав настан. Нашата цел е таквите работи да не се повторат“, порача градоначалникот на Бурса, Реџеп Алтепе. Во продолжение погледнете го видеото од конгресот одржан во културниот центар Тајаре во Бурса.