Езерото Треска според сите изгледи и оваа сезона ќе остане без посетители. Граѓаните велат дека и годинава во езерото ќе се разладуваат комарците, бидејќи е претворено во мочуриште и воопшто не е безбедно за капење.
Но, и покрај таквата мизерна состојба, граѓаните одвреме – навреме го посетуваат езерото Треска. Некои од нив со семејствата излегуваат на чист воздух и на скара. Неколкуте граѓани кои ги сретнавме за време на викендот, рекоа дека е жално што надлежните се однесуваат на ваков начин со овој рекреативен центар, кој според нив, е изграден со пари на граѓаните, а сега е оставен да се распадне без никој да се грижи за него.
„Некогаш ова место беше оаза за сите скопјани, но и за жителите на околните градови. Денеска тие треба да патуваат стотици километри за да одат до Охрид, Струга или Дојран. Сето ова поради небрежноста на одговорните за да го стават во функција езерото“, ни рече еден граѓанин од Скопје што го сретнавме во близина на езерото.
„Водата не е чиста и има бактерии. Местото треба да заживее и луѓето да доаѓаат за да се одморат и да се разладуваат, да се капат и сончаат, да дојдат на скара. Со еден збор, да уживаат“, вели друг граѓанин.
За да се врати сјајот на ова езеро, потребно е да се сменат многу нешта. Можеби најпрвин треба да се тргне од тоалетите, а потоа сето останато, бидејќи се` е запоставено.
Граѓаните ги прашуваат и локалните власти и нивните претпоставени зошто на пример се прават нови плажи во центарот на градот, а никој не се обидува да го стави во функција овој центар, кој во секое време може да собере до 10 илјади посетители.
Според надлежните, потребни се околу 5 милиони евра за целосна ревитализација на овој комплекс.
Езерото Треска е изградено во 1978 година. Комплексот се простира на површина од 35 хектари, од кои еден дел се зелени површини, а другиот дел се водени површини. Овој рекреативен центар активно функционираше до 1989 година.
Луѓето сакаат неразјаснети мистерии, сакаат да веруваат или пак да читаат за митолошки суштества или пак за натприродни појави. Некои се фанови на овие приказни и ги слушаат и читаат само за забава, други пак веруваат во нив. Токму затоа денес се уште постојат далеку познатите легенди за Бигфут и за чудовиштето од Лох Нес или пак помалку познатите како онаа за Чупакабра во Месико и во Порторико.
Дел од овие приказни се и добар мамец за туристите кои привлечени од легендите и од митовите сакаат самите да ги истражат. Во минатата година тимот на Балкон3 се увери во ова додека го „ловевме“ чудовиштето Неси во езерото Лох Нес во Шкотска.
Истражувајќи на оваа тема дознавме за уште едно, можеби помалку познато чудовиште, но подеднакво интересно кое наводно живее во езерото Ван во Турција, најголемото езеро во оваа земја.
За разлика од популарната Неси чие прво видување е пријавено во шестиот век, а стана вистински хит во почетокот на 20-тиот век кога се појавија првите фотографии, видеа и масовни сведочења, чудовиштето од езерото Ван е „помладо“ и потекнува некаде од 1995 година.
Во Турција е познато како „Van Gölü Canavarı“ или едноставно како чудовиштето од езерото Ван. Во 1997 година, откако младо момче направи аматерско видео на кое наводно се гледа чудовиштето, од локална приказна таа стана светска вест. Од тогаш има над 1.000 луѓе кои пријавиле дека се сретнале „очи во очи“ со чудовиштето и сите ја преживеале средбата за да може да раскажат за неверојатната авантура.
Слично како и двојникот во Шкотска така и турското чудовиште има околу 15 метри должина и грпка која сведоците најчесто пријавуваат дека ја виделе над водата на езерото.
Можеби ова чудовиште денес не привлекува туристи како Неси, но сепак езерото Ван се почесто го посетуваат научници, ловци на авантури и љубопитни туристи во надеж дека ќе го забележат „новото“ чудовиште. Но и да не го видат, патувањето нема да им биде залудно бидејќи околината на езерото Ван, кое патем има солена вода, има неверојатни пејзажи, археолошки локалитети, вулкани…Доживејте авантура и посетето го езерото Ван и можеби ќе бидете еден од малкутемина кои се сретнале со чудовиштето.
Високи планини, котлина, езеро, остров. Синило, кое за момент ги засенува зелените површини и карпестите височини. Иако денес, ни одблиску не е она езеро кое го паметат постарите, тоа сe` уште плени и повикува за посета. А Добредојдето кое ќе ве пречека, е момент кој не се опишува.
Денес, езерото е многу помало, а за тоа сведочат огромните песочни плажи, за кои, по се изгледа никој не се грижи. Но и така оставено, на милоста на природата, тоа сепак успева да ја задржи убавината, која некогаш сјаела како прамен, сончев зрак. Околните села, добро скриени за оние кои прв пат ќе ги посетат, само ја надополнуваат сликата која ќе ја добиете како прв впечаток. Едноставно, вреди да бидете пријатели со овој крај, бидејќи има што да понуди.
Дупени бич
Почнувајки од источната страна на преспанското крајбрежје прво село на кое ќе наидете е Подмочани. Овде може да го посетите етнолошкиот музеј во сопственост на Јоне Ефтимовски каде ќе имате прилика да погледнете над 3000 вредни експонати: прекрасни примероци на накит, оружје, стари монети и преку 200 различни Македонски национални носии од разни региони на Македонија. На највисокиот рид во селото се наоѓа црквата Св. Петар и Павле, а до неа се издига преспанскиот крст висок 30 метри и широк 20 метри, видлив од сите страни на Преспа.
До него селото Грнчари во кое се наоѓа малиот манастир Св. Илија, за кој се верува дека датира од 13 век, сместен во пазувите на Баба на само 3 километри од селото. Фрескописот е импресивен, а природата фантастична.
Следува селото Асамати каде имате пристап до орнитолошкиот резерват за птици, Езерани. Резерватот се протега на 10-тина километри северно од преспанското крајбрежје и тука живеат 115 ендемски видови птици (пеликан, малиот корморан, белоопашестиот орел, дебелоклунестата вртимушка и фламингото). Истиот е под заштита на разни интернационални организации.
Во близина на Асамати се наоѓа Претор, прекрасно туристичко место, поделено на два дела, селото (во горниот дел) и туристичката населба (крај езерото) и населбата со вили на ридот кон Сливница. Убаво уредената плажа, неколкуте модерни кафеани, ќе Ве натераат да се чувствувате како на некоја ексклузивна морска дестинација.
На само неколку километри од Претор, повторно во подножјето на Баба, е селото Курбиново, каде се наоѓа познатиот манастир Св. Ѓорѓи. Поделени се мислењата за времето од кое датира, 11 или 13 век. Скромната градба со величествени фрески насликани во 1191 година е скриена во идилична чистинка над Преспанското езеро со импресивен поглед. Ѕидниот декор во самата црква е еден од најдобрите примероци во Македонија. Имено, во овој манастир се наоѓа фреската на Архангел Гаврил, која ја има на банкнотата од 50 денари.
Следна станица е селото Сливница. И уште еден манастир, кој не смеете да го пропуштите. Манастирот Св. Богородица се наоѓа на три километри од селото. Манастирскиот комплекс содржи скромна црква, изградена и декорирана во 17-от век. Фреските се добро зачувани и ги носат стилските карактеристики на фрескописот од почетокот на 17-от век во Македонија. Во состав на манастирот има конаци во кои може да се преспие. Овде била сместена втората по големина ресавска школа, после Лесновскиот манастир.
И повторно природа која Ве остава без здив. На самиот брег на езерото е сметена туристичката населба Сливница. Овде се наоѓа една од најубавите плажи во преспанскиот регион, долга околу 400 метри, послана со ситен песок, опремена со лежалки и хавајски чадори. По патот следуваат Љубојно, Брајчино и Долно Дупени. Оддалечени само 15 минути од Преспанското езеро, во непосредна близина на националниот парк Пелистер. Богати со извори на пенлива вода, висока и зелена шума, планински врвови што пленат со својата убавина. Освежени од пелистерскиот воздух од една страна и заплиснати од преспанското сонце од друга страна, со автентична архитектура и љубезни домаќини, овие села и по својата местоположба и по убавините што ги нудат се особени. Ова се едни од најубавите села во Македонија, добро организирани, одлично обележани и со бескрајна чистота.
БрајчиноЉубојно
Тука веќе има поразвиен туризам. Може да се сместите во хотелот Стара чешма во Љубојно, во хотелот на Тетка Николина во Брајчино, да изнајмите соба во некоја од локалните куќи или да преноќите во конаците на манастирот Св. Петка во Брајчино. Има одлични гостилници, во кои може да пробате традиционални јадења за овој крај (полнети пиперки, сарма или мусака, тавче гравче, чадено месо, циронки, домашна пита, кисело мелко, питулици, а како најголем специјалитет се предлагаат домашни колбаси, кои во Брајчино ги викаат лукаинци). За странските туристи најатрактивна е шестчасовната прошетка до Големото Езеро, во средиштето на националниот парк Пелистер, на височина од 2.200 метри.
Обележаната патека за планинарење на гостите им овозможува да уживаат во прекрасните убавини на овој крај. Тука можете да ловите пастрмка во реката, да одите на пикник или да ги посетите старите воденици покрај реката. Исто така можете да ги посетите и селските цркви и манастири кои ги има во голем број, од кои најатрактивни се црквата Св. Петка во Брајчино и Св. Петар и Павле во Љубојно. Црквата Св. Петка датира од XVI век, во манастирот има извор кој во текот на цела година е пресушен, а протекува на 7 август, вечерта спроти празникот, и на 8 август кога се слави празникот на манастирот. Црквата Св. Петар и Павле e издигната на околу 800 метри надморска височина, над црквата Св. Танас, на една убава рамнина на височинка, заобиколена со густа шума од сите страни.
Поради близината до Преспанско Езеро, за љубителите на водата и птиците интересни дестинации се и островот Голем Град и птичјиот резерват Езерани. Убаво уредената плажа на границата со Р. Грција, во месноста Маркова нога (која е и најјужна точка на Р.Македонија) во летниот период привлекува голем број туристи. Овој печалбарски регион најголем број посетители има во средината на јули и првата половина на август, кога се одржуваат традиционалните иселенички средби на 2 август (Илинден) во Љубојно и на 8 август во Брајчино.
Затоа Ви препорачуваме, доколку сакате да ги доживеете боите на виножитото, да уживате во најпрекрасното ѕвездено небо, да го осетите духот на традицијата, посете го Преспанскиот крај. За оние кои не биле, пропуштиле да ја доживеат магичната убавина на овој регион, а за оние кои биле, убедена сум дека секогаш останал во нивните срца, со желба да одат повторно и повторно и повторно…
Балкон 3 Ве води со чамец низ кањонот Матка, на реката Треска до пештерите Врело. Овој прекрасен кањон се наоѓа на само 15 километри од Скопје. Подводната пештера Врело е една од најдлабоките пештери во светот и не е сеуште истражена. Овие природни убавици беа македонски кандидат заедно со Охрид за Новите 7 светски чуда на природата.Кањонот Матка е секојдневно посетуван од туристи од целиот свет, од вљубеници во екстремните спортови (алпинизам и кајак на диви и мирни води), спелеолози, авантуристи, рекреативци… Покрај овие дарови од природата, тука се наоѓаат и повеќе цркви и манастири од средниот век, повеќето зачувани во целост. Некои Матка ја нарекуваат и Мала Света Гора.
Посетете ја Матка кога ќе можете. Дотогаш само притиснете: Play!
Детски сон кој се буди по секое прелистување на книгата „Сите мистерии на светот“ од Артур Кларк не донесе до едно од најмистериозните и најпознати езера во светот, езерото Лох Нес во близина на градот Инвернес во Шкотска. Балкон 3 одлучи да замине во навидум безнадежна, но возбудлива потрага по чудовиштето од Лох Нес или пак како што многумина сакаат нагалено да го наречат Неси.
Можеби ќе бидеме едни од ретките кои ќе посведочат дека го виделе чудовиштето. Како ли изгледа, се прашувавме додека комбито не возеше од Глазгов кон Инвернес и додека слушавме за магичната историја на Шкотска. Ниските полиња пополека ги земенуваат високи планини од кои како од небо извира вода. Едно по едно се редат стотиците езера кои ја покриваат оваа земја. Ни се чини како да сме каменче кое потскокнува по површината на водата и така скокаме од едно кон друго езеро. Иако сите изгледаат прекрасно ниедно не не возбудува како помислата на Лох Нес.
„Кој меѓу вас верува во чудовиштето од Лох Нес?“, со остар глас ја прекина тишината шармантниот туристички водич од Глазгов кој со децении е верен трагач, но признава дека ниту еднаш не го видел Неси. Додека ние што веруваме срамежливо креваме рака тој со гордост признава дека е верник иако досега многупати се разочарал.
-Приказната за Неси започнува во шестиот век од новата ера кога група монаси со чамец пловеле по езерото кон Инвернес. Биле нападнати од чудовиште кое излегло од водата и подигнало еден од монасите високо над водата. Во тој момент друг монах со наредувачки глас извикал „пушти го човекот долу“ по што чудовиштето го послушало и исчезнало, ни вели водичот.
Чудовиштето како потполно да изчезнало и не е видено стотици години се до почетокот на 20-тиот век кога се појавуваат првите фотографии, видеа, десетици сведочења…
Езерото Нес наеднаш станува светска атракција, а желбата да го видат чудовиштето подеднакво гори како кај децата така и кај постарите. Додека се приближуваме кон нашата дестинација водичот не прашува нас, но како да се прашува и себеси:
– Зошто свети луѓе би измислиле ваква приказна, ако тоа не е вистина, вели тој и додава дека што и да има во езерото мора да дошло од морето и подоцна се адаптирало во слатката езерска вода која е прилично длабока.
Со гордост објаснува дека сите езера од Англија и Велс можат да се сместат во Лох Нес и сепак нема да го пополнат. Може да се стават сите луѓе на планетава во езерото и сепак ќе има место за уште, а дури и Ајфеловата кула едноставно би исчезнала во длабочините на Лох Нес.
Наеднаш го здогледуваме езерото. Делува мрачно и помалку страшно со боја на шкотско виски. Наоколу има графити со ликот на Неси, а на сите изгледа пријателски расположено. Долу на голема платформа за набљудување има огромна фигура од чудовиштето. Десетина деца се качуваат на неа во желба да бидат фотографирани.
Сепак ние, незаинтересирани за неподвижната копија на Неси, гледаме во хоризонтот во потрага по она вистинското, по нешто што се движи по езерото. На сите клупи и места за седење има по некој кој или ужива во мирот на езерската вода или пак со погледот бара нешто што го нарушува тој мир. Наеднаш сите покажуваат со прст кон објект што се гледа во далечината. Дефинитивно нешто се движи и оди директно кон нас. Возбудата расте кај туристите. Некој потскокнува од возбуда, а други пак се во потрага по двогледот за да можат први да видат дали тоа е навистина Неси. Чудното суштество се приближува и конечно може да го видиме. На наше големо разочарување забележуваме дека несуденото чудовиште било само птица која ловела риби во матната езерска вода. Ех, колкупати досега срцето на трагачите по Неси потскокнало вака залудно кога ќе здогледале нешто што им изгледало како чудовиштето од Лох Нес. Некогаш ги прелажала птица, друг пат капач, трет пат исечено дрво…
Си заминуваме назад кон Глазгов. Зад нас го оставаме мистериозното езеро и секако чудовиштето кое, за жал, не успеавме да го видиме. Токму така, еден неуспех не може да не натера да престанеме да веруваме во Неси. Како и Артур Кларк, така и ние, веруваме дека е таму. Можеби дента едноставно Неси одлучи да спие.
Да, немојте да се чудите. Ова е помалку познат факт, но во Охридското Езеро, покрај познатите ендемски видови риба, живеат и два вида ракови, за кои јавноста знае многу малку. Овие прастари жители на Охридското Езеро пред 25 години беа на раб на исчезнување поради чума која беснеела во сите слатки води низ цела Европа.
Професионалните нуркачи од Охрид велат дека до пред неколку години вистинска реткост било да се види рак во Охридското Езеро, но сега состојбата е многу подобрена.
Најраспространет е Европскиот слатководен рак Astakus astakus, кој може да се сретне насекаде во Охридското Езеро. Овој рак преферира меко дно со малку песок. Тој копа тунели на дното и претежно влезот му е под некој камен или карпа. Излегува и се храни ноќе.
Помалку познат е Potamon fluviatile или таканаречен крив рак. Претежно се среќава покрај каменитиот дел и во карпести предели на мали длабочини. Во Охридското Езеро слатководниот крив рак го има на македонската страна во струшкиот дел, додека на албанската страна од езерото има големи колонии.
Во минатото слатководниот рак од Охридското Езеро се користел во исхраната и од него се подготвувале вкусни специјалитети. Денес тој е загрозен вид заштитен со закон и не смеее да се ловаи во комерцијални цели.
Двата автохтони видови рак што живеат во Охридското Езеро, деновиве беа презентирани на централниот плоштад во Охрид. Тие беа вистинска атракција за минувачите и туристите кои имаа можност одблиску да се запознаат со слатководниот рак, за кој многумина не знаеа дека живее во најголемото македонско езеро.
Едно од многуте езера на Титан – најголемиот природен сателит на планетата Сатурн од 2010 година е наречено Охридско Езеро. Поблиску пак до Земјата е планетата Марс, каде еден од кратерите е наречен Ресен, по малиот но, убав град на југозападниот дел од Македонија.
Охридското Езеро, една од најатрактивните туристички дестинации во Македонија, е оддалечено само околу два часа возење со автомобил од Скопје, околу осум часа од Атина и над 11 часа од Истанбул. Малкумина знаат дека езеро со исто име како едно од најстарите и најдлабоки езера во Европа има и на Титан, најголемиот природен сателит на планетата Сатурн.
Во 2010 година, на предлог на македонскиот „Планетариум“, Меѓународната астрономска унија и НАСА решија едно од езерата на сателитот Титан да биде именувано Охридско Езеро. Ова езеро е сосема различно од она во Охрид, и е смешно да се помисли дека таму би можело да се организира познатиот Охридски пливачки маратон, кој секоја година се одржува во водите на Охридското Езеро. Иако езерото на Титан е далеку од нашите очи, сепак охриѓани кои се надалеку познати по љубовта кон своето езеро не сакаат двојникот да стане попознат од „оригиналот“. Не оставаат ништо на случајноста, па веќе почнаа со анти реклами за езерото на Титан и на шега велат дека нивното езеро е далеку потопло и препорачуваат туристите да не размислуваат да одат до Сатурн туку да дојдат поблиску, во Охрид. Како нивни адути засега во ракав ги имаат надалеку прочуените охридски бисери, охридската пастрмка, убавините на планината Галичица и бистрината на изворите на реката Дрим.
Тука се и стотиците средновековни цркви, праисторискиот град на вода „Заливот на коските“, а ако тоа не е доволно туристите може да ги посетат Античкиот амфитеатар, Светиклиментовиот универзитет на Плаошник и Самуиловата тврдина. Токму поради овие адути Охриѓани засега не се плашат дека туристите лесно ќе им побегнат на другото езеро, бидејќи како што велат на шега „кајчињата уште долго време нема да ги заменат со вселенски бродови“.
Кого сме кај вселенските бродови сигурно се прашувате колку време би ви било потребно да стигнете до езерото на Титан? На вештачкиот сателит Касини-Хигенс кој беше лансиран во 1997 година му беа потребни „само“ околу шест години да стигне до планетата Сатурн.
Е сега, кога би било возможно патување со брзина на светлината тогаш, во зависност од моменталната оддалеченост на Сатурн во споредба со Сонцето, за повеќе од час и половина ќе можете да го видите двојникот на Охридското Езеро на сателитот Титан.
КУМОВИ НА ВСЕЛЕНСКИ ОБЈЕКТИ
Патувањето со брзина на светлината засега е само сон, но соништата често се остваруваат како што покажува и примерот со физичарот и астроном Ѓоре Ценев, долгогодишен раководител на Планетариумот во Скопје, кумот кој му го даде името на езерото на Титан. Тој вели дека засега е единствениот од Македонија кој доставил соодветна листа со имиња на одделни кратери, езера, реки, градови и планини за повеќе тела во Сончевиот планетарен систем, а кои се препознатливи за македонскиот народ и нашата држава. Ценев објаснува како се именуваат телата во Сончевиот систем.
– Со развојот на технологијата и истражувањата на планетите, сателитите и другите тела во нашиот Сончев систем, се добија голем број информации за сите карактеристики и димензии на телата, но особено се добија голем број фотографии од нивната површина. Како и во случајот со нашата планета, пред Меѓународната астрономска унија се наметна потребата за изработка на соодветна номенклатура на релјефните карактеристики на површината на секое од наведените тела. За таа цел е формирана посебна работна група наречена Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) која има за цел да ги определи критериумите и да ги предложи имињата на кратерите, планините, долините и тоа за секое тело во Сончевиот планетарен систем, вели Ценев.
ЕЗЕРО ОД ТЕЧНИ ГАСОВИ
– Во принцип секој може да предложи име во согласност со наведените критериуми, но сепак Работната група има дискреционо право да го прифати или да не го прифати предлогот. При тоа се цени компетентноста на предлагачот, предложената аргументација и бројот на веќе прифатените предлози. Колку што знам јас сум првиот кој доставил таква листа со предлози од Македонија. На мое задоволство речиси веднаш беше прифатен предлогот едно од езерата на сателитот Титан да го добие името Охридско Езеро. Веднаш потоа беше дадено и името Ресен на еден од кратерите на планетата Марс, вели Ценев.
Кратер на планетата Марс
Охридското Езеро на Титан има пречник од 17,3 километри. Бидејки на површината на Титан има многу ниски температури езерата се составени од течни јагленоводороди како на пример етан, метан, итн. Во овие езера астрономите претпоставуваат дека можеби има живот. И додека тоа не се потврди, Охридското Езеро во Охрид останува единствено кое е поблиску за туристите, но не само поради далечината, туку и поради својата убавина.
Охрид со своите педесетина цркви, едно од најстарите и најубавите езера на светот и богатото културно и историско наследство, е туристичкиот центар на Македонија. Бисер на градот е езерото во чии чисти и длабоки води живеат над 200 ендемски видови. Градот Охрид и Охридското Езеро веќе 30 години се под заштита на УНЕСКО.
Црквата Свети Јован Канео потекнува од XIV век и една од најубавите цркви во стариот дел на ОхридПлажата Канео лоцирана под цркватаПедалини на попландевна дремка крај езеротоЈавачи на бананаСонце, облаци, бранови
ЗАЛИВОТ НА КОСКИТЕ
Заливот на коските е музеј на вода, кој претставува реконструкција на неолитска наколна населба. Според истражувањата, вакви населби со куќички над површината на езерото постоеле во периодот помеѓу 1.200 и 700 година п.н.е., кога на овие простори живеело племето Бриги. Музејот на вода, кој се наоѓа во близина на Градиште, има 24 куќарки на дрвена платформа, а беше пуштен во употреба во 2008 година.