Атина е огледало на денешна Грција. Ова неодамна ни го кажа светски познатиот фотограф Константин Манос во интервјуто за Балкон3 како одговор на прашањето како би изгледала неговата прочуена колекција фотографии насловена „Грчко портфолио“ ако беше направена во денешно време, а не пред 50 години.
Во текот на 60-тите години на минатиот век Манос ја отслика тогашна Грција преку фотографирање на селата во кои времето како да застанало. Во малите места каде немало ниту струја Манос ги „зароби“ традицијата, обичаите, животот, радоста и смртта на локалните жители. Неговите фотографии запечатија дел од историјата токму пред нештата засекогаш да се променат. Манос вели дека денес селата од неговите фотографии се поинакви места и не можат да ја доловат вистинската слика за Грција.
Според него, за да се почуствува пулсот на модерна Грција треба да се отпатува во главниот град Атина. Манос го стори токму тоа и децении по излегувањето на „Грчко портфолио“ ја создаде колекцијата „Атињани“. За разлика од црно-белите фотографии, овој пат тој го отслика животот на улиците во Атина преку фотографии во боја, соодветна за новиот милениум. Еве дел од Атина, луѓето, местата, што влегоа во изборот на Манос.
Како глас кој како да извира во вашата душа е повикот да го посетите родниот крај на вашите предци. Го чувствувате најпрвин како безначаен шум кој по некое време станува се погласен и погласен, а вашата желба да го послушате станува се поголема. Неверојатна промена во животот може да ви се случи, ако се покорите на тој глас и отидете во потрага по вашите корени. Токму ова го доживеал големиот фотограф Константин Манос, државјанин на САД чии родители, дедовци и прадедовци се со потекло од Грција. Иако роден во САД сепак Манос отсекогаш слушал за селото на неговоите родители, за риболовот, за животот во тоа магично место каде времето небаре застанало.
Неговата потрага по корените во Грција пред повеќе од 50 години ја донесе можеби најдобрата колекција на фотографии од грчките села која некогаш е направена.
-Моите родители се Грци кои живееле на село на мал остров во Мраморното море во Турција. Тие биле бегалци. Во текот на моето детство секогаш слушав приказни за таканареченото chorio односно селото. Во 1961 година конечно дојде денот кога почувствував должност да го посетам селото на моите родители.-вели за Балкон3 фотографот Константин Манос.
Кога за прв пат стапнал на грчка територија во него веднаш не се разбудила инспирацијата за фотографирање туку постепено ја барал.-Некаде на почетокот од 1962 година сфатив дека најдобрите фотографии можам да ги направам на изолираните и сиромашни села. Конечно падна одлука да фотографирам само во села каде нема струја-објаснува тој.
Го запрашавме како би изгледало неговото прочуено „Greek Portfolio“ ако денеска замине во Грција.
-Не може ваква збирка да се направи во денешно време. Селата од 1962-1963 година се многу различни места денеска. Ако денес би заминал да фотографирам во оваа земја тогаш би заминал во Атина која е огледало на денешната Грција-ни одговара фотографот.
Се сеќава дека најуникатното и најавтентично село во Грција било селото Олумбос кое се наоѓало на врв на планина на островот Карпатос.
-Беше перфектно село замрзнато во времето. Жените носе традиционални носии секојдневно, а сите тие носии и сета облека беше зачувана одлично. Се сеќавам дека живееја во еден свој свет-вели Манос.
Со својот омилен апарат од марката „Leica“ Манос го има прошетано целиот свет, но признава дека освен во Грција не сликал на друго место на Балканот.
-Секогаш одбирам да работам на места каде имам лична емотивна поврзаност. Сум имал многу возбудливи моменти во мојата кариера и многу слики минале низ мојот објектив. Сепак најемотивен момент беше кога фотографирав погреб во јужен Пелопонез. Почувствував морници небаре сум во времето на античка Грција-се сеќава Константин Манос.
Фотографиите на овој значаен автор денес се изложени како постојана колекција во неколку престижни светски музеи како тој во Њујорк, Хјустон, во Атланта, Бостон, Париз, Атина…
Балкон3 во неколку продолженија ќе ги ви прикаже најдраматичните и најинтересните колекции на фотографии направени од Константин Манос-фотографот кој со своите дела ја зароби убавината на селата во Грција.
Случаен фотограф или уметник кој само чекал шанса да се разбуди од длабокиот сон?
Турчинот Нејдет Дузен не сонувал отсекогаш да биде фотограф и можеби немало воопшто и да се занимава со фотографија ако не бил неговиот син. Дури ниту во 2006 година кога синот му подарил фотоапарат тој не помислил дека неколку години подоцна неговите фотографии ќе го обиколат светот. На социјалните мрежи денес неретко може да се видат неговите дела на кои многумина им се воодушевуваат и ги споделуваат.
Но, тоа не е случајно. Тој е вистински ловец кој ја „заробува“ убавината на градовите и селата во Турција. Со својот фотоапарат постојано е излезен во потрага по нов „плен“, а ќе се согласиме дека во земјата од која доаѓа има премногу убавина која чека да биде овековечена.
Храмот на Аполон, Анталија
Фотографиите на Дузен се како егзотична храна која ќе ви ги возбуди сетилата и нема да ве остави рамнодушни. Играта со боите и светлината се негова пасија. Вљубеник е во водата, пред се во малите чамци кои осамено пловат по површината на водата. Но, водата или илузијата за вода може да се види на голем број од неговите фотографии, па дури и на оние кои се направени на плоштадите во градовите во Турција.
Плоштад во Измир
Причината за тоа е што Дузен е вљубен и ја користи таканаречената HDR техника на фотографирање и на обработка на сликите. HDR е кратенка од „High dynamic range imaging“ или во превод „голем променлив опсег на сликање“.
За Балкон3 Дузен открива кои му се омилените места во Турција за фотографирање, раскажува како оваа уметност го променила како личност, како и за неговата желба да ја посети Македонија.
– Почнав да се занимавам со фотографија откако синот во 2006 година ми подари дигитален апарат. Од тогаш почнав да ја развивам мојата умешност фотографирајќи претежно пејзажи и историски локации. Откако го открив веб сервисот и онлајн заедница „Фликр“ се запознав со голем број фотографи од целиот свет кои сега ми се пријатели, вели Дузен за Балкон3.
Нејдет Дузен
На „Фликр“ всушност и првпат чул за техниката HDR која сега е негова опсесија, бидејќи преку неа тој си игра со светлината и со боите.
Вели дека моментот на фотографирање честопати е спонтан, но за да се стигне до тој момент потребно е големо трпение. Токму тука е сличноста со ловците, но пленот кој тој го уловува со фотоапаратот продолжува да живее и да ги восхитува луѓето дури и откако неговото „оружје“ ќе направи „клик“. Не крие дека едно од омилените места каде минува долго време со фотоапаратот е Ефес, кој бил всушност и еден од најголемите градови во Римската Империја.
– Местото е премногу близу до мојот дом во Измир и има прекрасна архитектура од Римско време која обожувам да ја фотографирам, вели тој.
Ефес
Историските места му се омилени, а на неговите фотографии неретко може да се видат Сината Џамија и Аја Софија во Истанбул. Денот кога започнал да се занимава со фотографија бил почетокот на крајот на животот што претходно го живеел.
– Фотографијата целосно ме промени како личност. Преку неа научив како да го гледам светот. Сега можам да забележам и најситни детаљи. Без фотографијата потешко би ги забележале и страдањата во светот, со неа се забележува и гладувањето на децата во некои земји, злоупотребите кои некои луѓе ги трпат и слично, објаснува фотографот и додава дека без фотографијата би биле позатворени како личности.
Измир
Покрај Турција, каде најчесто фотографира, Дузен бил и во соседна Грција. Го сака Балканот и културата на народите кои живеат на овој полуостров.
– Македонија, Грција и Турција делат заедничка историја. Токму затоа имаат слична култура и слични навики на живеење. Верувам дека луѓето на овие простори се сакаат меѓусебно, вели тој со доза на задоволство.
Тоа го забележал и при посетата на Грција, поточно на островот Лезбос.
– Уметностите како што е фотографијата ги зближуваат луѓето, го завршува Дузен интервјуто за Балкон3, велејќи дека би сакал наскоро да ја посети и Македонија.
Ајвалик
Дотогаш како подарок ни ги остави неговите пет омилени фотографии од храмот на Аполон во Анталија, од магичното место Ајвалик, од библиотеката во Ефес и секако две фотографии од родниот Измир.
