Tag: љубов

  • Пробал – Еднаш Пишман, Не Пробал – Илјада Пати Пишман

    Доколку и пријдете на магичната турска кујна, таа секогаш може да ве изненади и да ве фасцинира…..Овој пат тоа го направи со едно чудно задоволство, со уште по чудно име: Пишманије. Овие необични, снежни, бели вкусни врвки или шпагети од „памук„ едноставно ќе ве остават без здив!Cover Foto1_Pismaniye_balkon3

    Пишманије

    Пишманијето исто така е познато и како tel helva (жичаста алва), çekme helva (растегната алва) или keten helva (лен алва). Овие неверојатни влакна шпагети од пржено брашно помешано во големи количини на шеќер, секое лето ги заслепува милионите туристи кои ја посетуваат Турција. Приказната на пишманијето потекнува од Иран, таму се нарекува пешмек, што значи покајание, бидејќи многу било тешко е да се погоди совршената смеса, и оние кои се осмелувале да го прават овој деликатес често се покајувале.COVER1_Pismaniye_balkon3

    Мојата дебелка

    Во Турција пак, легендата е малку поразлична. Имено, градот Измит е надалеку познат по своите пишманија. Најпозната легенда вели дека во градот живеел  еден слаткар, кој бил познат по своите производи. Само за да можат да пробаат од неговите познати специјалитети, многу луѓе, во долги редови чекање пред неговата слаткарница. Трговците слегувале од патот на свилата ставајќи се во голема опасност, за да стигнат до прекрасните благи. Слаткарот пак, имал сосема друг проблем, бил несреќно заљубен во една дебела девојка. Што и да направи, љубовта била невозвратена. Очаен од тоа одлучил да создаде сосема ново благо, и тоа да го посвети на својата љубена, со надеж дека ќе ја возврати љубовта. Со своите чираци работел напорно и успеал да создаде снежни бели топчиња од извлечена алва. Тоа се почетоците на првите пишманија.Foto 12_4_Pismaniye_balkon3

    Во чест на неговата сакана благото го нарекол Шишманије, тоа на турски значи Мојата дебелка. Со убаво врежано име испратил неколку кутии од благото…и успеал, да привлече внимание! За кратко време со таа девојка стапиле во брак и долго време живеење среќно. Но, по одредено време поради љубомората и интригите на неговата сакана, животот со неа се претворило во вистински пекол. Натажен и со скршено срце морал да ја остави. Страдајќи поради тој љубовен бродолом, слаткарот името на благото го менува од Шишманије во Пишманије, што на турски значи “каење“.

    Pismaniye4_balkon3

    Ммм неодолив вкус

    Пред неколку дена граѓаните на Скопје имаа можност да пробаат од стотици години старата магија, но, не од индустриската изработена во фабрика, тука таа изработена рачно. Имено, во Скопје се оддржа 6. Фестивал на пишманијето на Општина Измит од Турција во организација со Општина Чаир.

    Ambas, i gradonacalnici11_Pismaniye_balkon3

    Во турската чаршија мајсторите на овој занает, со умешноста и способноста ги одушевија големиот број на посетители. Во сред чаршија, пред голем број на обажаватели на благото и случајните минувачи ги покажаа своите врвни квалитети. Процесот на рачната изработка треаше околу два саатта.

    Foto 12_3_Pismaniye_balkon3Откако беше готов финалниот производ очигледна беше радоста на мајсторите. „Одлично испадна, успеавме“ рече еден од мајсторите, со насмевка во лицето.

    Кај нив имаше мала вознемиреност од пеколното скопско сонце, да не ја затопли смесата повеќе од дозволенета обработлива температура. Затоа подготовката ја продолжија под сенка. Дел од граѓаните за прв пат имаа можност да пробаат од магичното благо кое се правеше пред нивните очи. Во процесот на создавање на памучното топче симболично учествуваа и Амбасадорот на Турција во Македонија Ѓурол Сокменсуер и градоначалниците на Измит и Чаир, Невзат Доган и Изет Меџити.

    Pismaniye6_balkon3 Pismaniye5_balkon3

    Откако заврши подготовката пишманијето се служеше на сите присутни граѓани. Тие пак, откако пробаа од благото беа едногласни. „Ммм неодолив вкус. Имам пробано во пакување, но, ова е нешто посебно“, ни изјави кратко еден од граѓаните. Ова благо во Турција е познат под слоганот „Пробал – еднаш пишман, не пробал – илјада пати пишман.“ Човекот станува еднаш пишман, затоа што јадењето на ова памучно благо е малку комлицирано, ако не проба илјада пати пишман, затоа што вкусот е несекојдневен и мора да се проба.

    Подготовка:

    Најпрвин се запржува брашното со масло.Foto 10_2_Pismaniye_balkon3

    Паралелно со него се подготвува и шербетот. Шербетот треба да врие на температура од 180 степени.Foto 11_2_Pismaniye_balkon3

    Откако ќе зоврие, шербетот се лади на мермерна површина до 120 степени.Foto 12_2_Pismaniye_balkon3

    Откако ќе се олади, шербетот добива форма во вид на желе, а тоа пак се обработува рачно.Foto 13_2_Pismaniye_balkon3

    Потоа во една голема тепсија се меша со смесата од брашно.Foto 13_6_Pismaniye_balkon3

    Потоа следува најтешкиот дел, растегнување на смесата.Foto 13_5_Pismaniye_balkon3

    Пишманието е подготвено за служење.Gotov proizvod foto 16_Pismaniye_balkon3

    Уживајте во рецептот со Балкон3:)

    Текст и фотографии: Хусамедин Гина

  • Во потрага по Гостиварската чешма

    Во потрага по Гостиварската чешма

    Во Гостивар има една чешма,

    Ох, една чешма, душа од чешма

    Гостиварски девојки, сите до една, одбрани девојки

    И душата ми гори, и плачам…

    Овие стихови се од една стара румелиска песна. Авторот е непознат. Се работи за љубовна приказна. Чешмата не е обична. Покрај слатката и вкусна вода која тече од неа, околу неа се шири мирисот на љубовта. Затоа песната тешко може да се заборави. Се пее со децении, особено на балканските простори. Прекрасната песна е незаменлив дел од денешните свадби, кај луѓето побудува многу различни емоции. Особено ако невестата е од Гостивар, значењето на песната е многу, многу поголемо и посилно.

    Gostivar_cover

    Балкон3 во потрага по чешмата го посети Гостивар. По дождливиот неделен ден, со часови шетавме по тесните гостиварски улички, со надеж дека ќе ја пронајдеме чешмата и убавите девојќи покрај неа, кои се споменуваат во горните стихови. Но, за жал и покрај вложениот труд, „Душата од чешмичка“ не успеавме да ја најдеме. Сепак, читателите на Балкон3 нема да бидат лишени од прекрасни фотографии од градот распослан во подножјето на Шар Планина, чие име значи „град со многу гости, гостопримлив град“.

    [portfolio_slideshow id=9143]

    Текст и фото: Хусамедин Гина

  • Чај, маса и вечни пораки под стаклото

    Приказна со пораки за љубов се развива на една маса во легендарното ресторанче „Галерија 7“ во Старата скопска чаршија. Се почнало од двајца заљубени на последниот ден од минатата година. Гостите, знајни и незнајни, продолжиле да ги шират емоциите и се допишуваат едни со други, пренесувајќи си ги вечните зборови „те сакам“. Под стаклото на масата се уште има доволно простор за приказната да продолжи.

    Фото: Тоше Огњанов

     

  • Љубовната приказна на Ататурк и Елени – туристичка атракција

     

    Приказната  од крајот на 19 век, за неостварената љубов помеѓу убавата  битолчанка Елени Каринте и младиот Мустафа Кемал Ататурк, кои многумина ги нарекуваат балканските Ромео и Јулија,  денес станува незаобиколна  туристичка атракција во Битола. Турските туристи минуваат илјадници километри, да ја посетата спомен-собата во битолскиот Музеј, да се фотографираат под балконот на Каринте, каде е исплетена можеби најголемата љубовна сага на овие простори, но  и да го  читаат писмото што таа му го напишала на Ататурк.

    Писмото на Елени до Ататурк

    “Некаде и некогаш,

    Поминаа толку години, а јас ете, секој ден чекам абер од тебе. Ако некогаш го добиеш писмово, сети се, види ги солзите на хартијата. Годините си врват, овде сешто се зборува за тебе, нешто се случува. Ако ги читаш овие редови додека љубиш некоја друга жена, искини го писмово и прашај ја неа дали верува дека некоја си Елени Каринте од Битола го поарчила цел живот за еден човек со кого била само еден ден. Ако ја љубиш неа, како што јас те љубам тебе, не и кажувај ништо, нека биде среќна, ако си и ти среќен. Ако пак, уште ја паметиш девојката од балконот  и не љубиш друга, знај те чекам и  ќе те чекам цел живот. Знам дека ќе се вратиш, дека не си заборавил…”

    Писмото на Елени

    Ова е дел од писмото за кое се верува дека  пред повеќе од еден век му го напишала битолчанката Елени Каринте на младиот Мустафа Кемал, кој  учел во воената гимназија во Битола. Спомен собата во чест на големиот турски реформатор се наоѓа во битолскиот Завод и музеј, објект  во кој било сместено училиштето каде се школувал младиот кадет. Фотографии, скици од битки, библиотека,  биста,  восочна фигура- одаја која ги збрала сите тајни од животот на големиот реформатор.

    Музејот на Ататурк во Битола
    Музејот на Ататурк

    Централно место зазема писмото од Елени Каринте, а приказната за балканските Ромео и Јулија, тој муслиман, таа христијанка,  нивната  голема љубов, предвреме  осудена на пропаст  заради религиските и општествените стеги,  денес, еден век подоцна, е главен адут за привлекување турски туристи. Со воздишки го читаат  писмото, се фотографираат пред куќата на Каринте на битолски Широк Сокак, додека балконот ја раскажува  тажната љубовна приказна…

    Куќата на Елени Каринте на Широк сокак

    Легенда или вистина…

    Младиот кадет Мустафа во 1896 година, доаѓа од Солун да учи во воената  гимназија во Битола.  Честопати шетал по Широк Сокак, а едно попладне пред Велигден во 1897 година, на балконот од куќата на богатиот трговец Ефтим Каринте, која и денес постои на аголот од улицата, веднаш наспроти хотелот Епинал, ја забелжал убавата Елени, негова врсничка. И девојката не останала рамнодушна, па крадешкум, таму од балконот  и таа фрлила  поглед на стројниот Ататурк, висок, со убав стас и сини очи. И така Мустафа декој ден минувал пред куќата,  а   Елени го чекала на балконот. Меѓу нив се распламтила силна, но забранета љубов. Девојката за да биде со него, побегнала преку визбите на куќата. Заедно заминале надвор од Битола, но таткото на Елени, Ефтим, ги фатил, ја затворил девојката  дома, а потоа,  купил куќа во Лерин. Насила ја однел таму, со намера да ја омажи за друг човек.

    Куќата на Елени

    “Има цела година откако ме грабна од тебе, ме заклучи дома и не ме пушти  цел месец. Не плачев, знаев дека џабе му се сите катанци и затвори. Човекот со кој тој сакаше да се венчам, го видов само еднаш и ме праша дали можам да го љубам. А јас му реков “Не, јас си го љубам првотот либе”. И повеќе не го видов. Татко ми никогаш не ми прости, а и јас нему. Вечно ќе те сака и чека твојата Елени Каринте”.

    Стара фотографија од куќата на земејството Каринте

    Девојката никогаш не се омажила,  доживеала длабока старост, а  до крајот на животот, неколку пати во годината примала чекови од странство. Починала во Лерин на 80 години.

    Мустафа  Кемал подоцна стана прв претседател на Турција,  творец на модерната турска држава, поради што го добил името Ататурк, татко на нацијата. Се оженил со Латифе Ханам, но бракот траел само две години. Ататур и Каринте не се сретнале никогаш повеќе.

    Слика на Атататурк вомузејтот во Битола
    Фотографии во Музејот во Битола

    Љубовната сага за балканските Ромео и Јулија, во Битола се пренесува од генерација на генерација. Некои велат, дека  оригиналот на писмото од Каринте,  се наоѓа во историски архив. Други пак, велат  дека станува збор за легенда. Сепак,  меѓу битолчани,  и денес живее оваа  љубов.

    Биста на Ататурк

    -Оваа љубов е вистински магнет за турските туристи. Минуваат илјадници километри од Турција до Битола, со желба да го прочитаат писмотот во спомен-собата, да ја видат куќата на Широк Сокак и да се фотографираат под  балконот од каде Елени првпат го здогледала Мустафа. Додека туристите се воодушевени, високите воени и државни делагации кои доаѓаат да ја посетат спомен-собата, не прашуваат ништо за оваа љубовна приказна. За оваа љубов нема ниту збор во биографијата на Ататурк, не е  пронајден ниту еден пишан документ кој  би ја потврдил приказната. Дури од научните кругови во Турција, било сугерирано, овде, кај нас да не се обрнува толкаво внимание на таа приказна, затоа што нема други документи, освен писмотот за кое кај нас се верува дека Елени го напишала до Ататурк- вели Шенол Мемиш, претседател на македонско-турското  здружение од Битола ” Мустафа Кемал Ататурк”.

    Широк сокак во Битола

    Оваа љубовна приказна   е инспирација за филсмките и театарски работници.  Во 2006 година беше снимен  краток документрно-игран телевизиски  филм,  неодмана направен е музичко-театарски  перформанс, а, исто така најновиот филм на Александар Поповски “Балканот не е мртов”,  чија премиера се највува на годинешниот фестивал ”Браќа Манаки”, ја раскажува приказната за љубовта меѓу Ататурк и Каринте.

    Емилија Мисирлиевска