На почетокот на месец јули, градот Едрене во Турција го преплавуваат странци носени од желбата да станат сведоци на историјата. Градот кој едно време бил главен во Отоманската Империја и во денешно време има настан кој привлекува внимание. Почнувајќи од 1362 година, во овој мал град на северозападот на земјата се одржува традиционалниот турнир за пеливанско борење.
Настанот е од големо значење за локалното население, бидејќи токму ова натпреварување се смета за најстар спортски турнир во светот кој се одржува секоја година од основањето, без престан.
” Борење во масло ” е името кое го носи овој спорт во западните земји. ” Pehlivan ” – борач е коренот на името пеливанство во Турција, па оттаму и кај нас. За да се биде вистински пеливан, не е доволно само да се биде добар борец. Предуслов е кандидатот да е ценета личност во заедницата од која доаѓа. Да се докажал како чесен човек, со високи морални вредности и скромност. Одредено време да помине како ученик, чирак кај големиот мајстор на спортот во тој регион. Дури потоа може да се каже дека е достоен да оди по “ патот на пеливаните “.
Самите борби се вистински спектакл. Поради маслиновото масло со кое пред почетокот на борбата целосно се премачкуваат, ривалите имаат голем проблем да го фатат противникот. Оттука доаѓа и тактиката “ раце на панталони “. Притоа, борецот го држи противникот за кратките панталони, се обидува да го измести од рамнотежа и турне, по што следи церемонијален победнички танц.
Организаторите на турнирот во Едирне сепак како почетна година за турнирот ја сметаат 1362. Легендата вели дека војниците на Отоманската Империја кои патувале низ тој крај организале турнир помеѓу себе со цел да се разонодат. Во финалето се пласирале двајцата најсилни воини, кои својата борба ја започнале на пладне. Кога паднал мрак, војниците повеќе не можеле да ја гледаат борбата па отишле да спијат. Кога осамнало утрото, ги пронашле двајцата пеливани мртви, се уште испреплетени во борба до последниот миг. Ги закопале под блиската смоква, но цутот на пеливанското борење допрва доаѓал. Набргу ги зафаќа повеќето азиски земји, а и денес се одржуваат традиционални турнири во Албанија, Бугарија, Кипар, Иран, но еден од најзначајните секако е оној во Амстердам. Од 1999 допинг контролата е составен дел и од овој спорт.
Постои иницијатива од неколку сојузи пеливанството да стане дел од олимписките игри, а барањето се темели на фактот што обичното борење е “ потомок “ на овој спорт, па оттаму е логично и пеливанстото да биде дел од олимписките дисциплини. Времето ќе покаже дали тоа ќе се оствари, но овој спорт и без тоа ги плени љубителите на боречките спортови, а сигурно така ќе биде и годинава во Едирне.
” TrawelShop Turkey ” и оваа година организира превоз и сместување за сите заинтересирани. Нивната понуда вклучува авионски превоз, хотелско сместување, превоз до локацијата на турнирот и назад, рент а кар, дневни тури до Истанбул и останато. Цените се разликуваат во зависност од аранжманот кој ќе го изберете. ” On the go Tours ” исто така има интересна понуда. За сума од 249 долари добивате приватен лет од главниот град до Едрене и назад, туристички водич, ручек во градот и карта за влез на борбите. Речиси секоја туристичка агенција од Турција во својата програма вклучува и аранжман кој се однесува на турнирот. На вас е само да размислите која најмногу ви одговара, да донесете одлука и да се препуштите на уживањето кое со себе го носи патот во Турција и присуството на најстариот спортски турнир во светот.
А.Н.
