Tag: Плака

  • ГРЧКИ ОСТРОВ ПОД АКРОПОЛ

    Приказна за една необична населба и нејзините жители

    anafiotika1_balkon3

    Во 1840-тите Баварскиот Крал кој владеел со Грција ги повикал најдобрите ѕидари во земјата да изградат палата за новиот крал во новиот главен град. Ѕидарите пристигнале од еден мал остров во Кикладите наречен Анафи. Но, властите не им обезбедиле сместување па така тие биле приморани сами да си изградат куќи на начин на којшто се гради во Егејот: искачени на карпест рид, со местоположба која ги брани од природните појави со стратешки поглед на градот.

    Ридот бил карпата – Акрополис, а локацијата била наречена Плака. Горниот дел на Плака (денешниот стар град на Атина) станал познат како Анафиотика (населба Анафи). Наскоро, многумина од островите Киклади дошле овде да работат бидејќи имало голема потреба од вешти ѕидари, дрводелци, каменоресци и луѓе кои знаеле да работат со мермер. Една населба во Анафиотика се вика Тиниака (доаѓа од островот Тинос), чиишто мермерни градби од неокласицизмот на 19тиот век се примамлива глетка за секој посетител на Атина. Сепак, малкумина знаат за скромните домои во кои живееле мајсторите, а со текот на годините, археолозите срушиле голем дел од куќите на осровјаните за археолошки ископувања. Па така, денес можат да се видат околу 45 домови кои се сочувани и сокриени во внатрешниот дел на лавиринтот на уличките низ Плака.

    anafiotika2_balkon3

    Тргнете право од улицата Трасилу (Thrasyllou), спроти метро станицата Акропол (Acropolis), и ќе стигнете до малата црква посветена на Свети Ѓорѓија која го обележува влезот на Анафиотика.

    anafiotika3_balkon3 anafiotika4_balkon3

    Архитектурата на Егејот е првото изненадување. Мали, бели коцкасти куќички наредени долж тесни, кривулести улички се разликуваат значително од стилот на остатокот од Плака. Веднаш ве обзема чувство дека сте на некој остров од Кикладите. Постерите од Анафи ја интензивираат илузијата.

    anafiotika5_balkon3 anafiotika6_balkon3

    Друго уникатно обележје се броевите на куќите: првата куќа некогаш изградена е број 1, втората изградена (иако е оддалечена неколку метри) е број 2 и така натаму. Куќите денес се изградени врз остатоците на глинените живеалишта кои биле градени за неколку дена за да обезбедат итно сместување за островјаните. Во некои случаи кучите се до половина залепени за карпата  – обичај и пракса кај жителите на островите Киклади.

    anafiotika7_balkon3 anafiotika8_balkon3

    Но, она што најмногу зачудува е фактот што жителите на Анафиотика всушност не сакаат да си заминат и остануваат да живеат со генерации. Спротивно на останатиот дел на Плака, нивниот мал град-остров останал недопрен до  1980тите, периодот на реставрација на стариот град (кога многумина претходни сопственици биле поттикнувани да продадат и заминат). Овој процес ја претворил Плака во една нежна, тивка населба, но ги покачил цените на недвижностите до небо и сега се достапни единствено за богатите. Но, ова не е случај со Анафиотика.

    anafiotika9_balkon3

    “Да, мора да платиме цена”, вели еден 55годишен жител, кој е овде роден и пораснал во домот на неговите родители. “Ние го сакаме нашето мало село но постојано се чувствуваме запоставени. Постојано има проблеми со снабдувањето со струја и вода, и водоводната мрежа никогаш не е била завршена до крај. Жителите велат дека честопати се поплавуваат малите улички поради тоа што не постои одвод за водата која се слева низ карпата.

    “Како и да е, ние не сакаме да заминеме”, вели друг, триесетгодишен жител. “Секое утро се симнуваме долу во градското лудило, одиме на работа, и навечер коге ќе се вратиме умот ни е повторно смирен.”

    anafiotika10_balkon3

    Младите и старите живеат во едно мини општество кое се држи заедно. Населбата обезбеди засолниште за бегалците од војната во Мала Азија во 1920тите и ги прифаќаше сиромашните. Неколкумина уметници и имигранти дојдоа да живеат овде и со текот на времето се вклопија во едноставниот начин на живот. Архитекти, социолози и многу други ја проучувале уникатната комбинација на старото и современтото, урбаното и руралното во овој кварт.

    anafiotika11_balkon3

    Понекогаш камерата ќе забележи моменти на заедништво, како последните слики на соседи кои на крајот на денот се собираат на чаша рецина, одненадеж им се придружува еден познат музичар кој свири стари атински серенади на својта гитара и сите заедно пеат. Додека шетав денес, вообичаената пладневна тишина беше прекината од соседите кои го поздравија раѓањето на едно новороденче, внук на еден од соседите.

    Јас мислам дека и покрај сериозните проблеми ние можеме да им позавидиме на животниот стандард. Откако Атина се претвори во „Бетонски град“ сите се жалат на дека го изгубивме чувството на заедништво и грижа за другите, нешта кои беа интегрален дел од општествениот живот до пред неколку генерации. Сега е предоцна и треба да се справиме со поинакви проблеми кои се многу посериозни. Но, мислам дека овие луѓе имаат среќа.

    anafiotika12_balkon3

    Ако решите да поминете низ Анафиотика бидете тивки бидејќи тое е резиденцијална населба. Најдобро е да ја посетите рано навечер во текот на летото кога животот се одвива на отворено. Најчесто ќе видите луѓе како седат во дворовите или низ малите улички и се навикнати на туристи кои проаѓаат па би било фино да ги поздравите и да се насмевнете!

    anafiotika13_balkon3

    Софија Николау

     

     

  • Патување од Скопје до Атина со автомобил за седум часа

    Внимавај, кога ќе стигнеш во градот ГПС-от можеби нема да работи како што треба, ме предупреди пред тргнување за Атина мојот братучед кој веќе имал искуство обидувајќи се да вози по ГПС во главниот град на Грција.

    lycabetus

    Атина има повеќе од 4 милиони жители и делови од стариот град Плака кои се толку густо населени што автомобилите едвај можат да се разминат по тесните улички. Разбирливо, тука бил стариот град населен околу Акропол, многу многу порано од кога луѓето почнале да имаат потреба од автомобили.Ñ

    Ñ

    Во ред, реков, па и малку се загрижив бидејќи знаев дека ќе стигнеме навечер и дека нашиот хотел е токму во срцето на оној густиот дел што погоре го спомнав, но си реков, прецизно ќе внесам улица, број од нашата дестинација, ќе проверувам неколку пати, и ќе ја намалам веројатноста за грешка на минимум.

    Иако зима, одбравме убав сончев ден за тргнување, а подоцна од нашите пријатели во Атина разбравме дека тоа се деновите во средината на јануари кога таму традиционално времето е убаво и сончево.

    atina znak

    Од Скопје до Атина се стигнува лесно, патот е убав, речиси цело време автопат, се вози само право, и во еден здив околу 700 километри. Нормално за оние кои што уживаат да патуваат, како нас на пример. А, и онака за семејство е најдобро да се оди со автомобил, бидејќи авионска линија помеѓу овие два града, Скопје и Атина, престолнини на две соседни земји, нема. Може да се одбере железнички превоз, ама тоа сепак го препорачувам за помладите авантуристи, на кои менувањето воз во Солун, стоењето на граница, доцнењето, интересните случки со удобноста и условите во возовите, особено од македонска страна им се чини како добра авантура. Автобускиот превоз би го отфрлил од речиси истите причини.on the roadДо границата со Грција (160 км) се патува многу бргу, по автопат, освен некои дваесетина километри низ Демиркаписката клисура (кои набргу ќе станат минато бидејќи се гради автопат и на оваа делница). По два часа возење веќе сте на граничниот премин Богородица (од грчка страна Евзони). Патарината до овде чини 180 денари (3 евра) во еден правец. На граница, бидејќи беше обичен ден во средината на јануари, кога сите верски празници поврзани со Христовото раѓање, крштевање и слично беа поминати и од двете страни на границата, а не беше веројатно ниту почеток на викенд кога Македонците во редици се упатуваат на шопинг во Солун), немаше никаква гужва. Поминавме, што би се рекло, европски преку граница. Лесно, брзо, културно, разменувајќи по некоја фина реченица со пограничните служби за убавото време и добрата идеја и тајминг за пат во Атина.

    granica2 granica

    Тајмингот е добар бидејќи ако летно време дојдете на оваа граница тогаш е живо чудо ако поминете лесно и бргу. Зошто? Затоа што Најголемиот дел од македонските граѓани летуваат на грчките краци Халкидики. Зошто? Затоа што морето е прекрасно, цените се прифатливи, местата се пријателски за одмор на семејства со деца, а ако се додаде и близината (само 360 километри од Скопје или 200 километри од границата и тоа убав пат), тогаш уште подобро разбирате зошто е ова така.

    Нормално дека овие места од истите причини се преплавени и со гости од Србија, а во последно време и од Бугарија. Тука би додал дека ако Македонците го знаат секој камен и секоја кривина каде треба да свртиш и во кој ресторан да јадеш, каде лежалките се најевтини, а кафето најдобро на Халкидики, ретко, ама ептен ретко, некој од нив патува за Атина.

    Како што реков, до Атина се патува непогрешиво. Само право. После граница, за кратко време поминувате покрај Солун (лут ривал на престолнината), па потоа, да не заборавам да ги спомнам за да не ми се налутат сограѓаните, а и дел од потесното семејство кои имаат убави спомени од таму, проаѓате покрај уште две три мали места кои не се на Халкидики, а се ас дестинации за летување на одморџиите од Македонија. Лептокарија и Платамона.

    plaza more Ñ

    И речиси секогаш кога се споменуваат идат и двете заедно. Две места, кои зимно време изгледаат како од филмовите за напуштени гратчиња, но летно време едвај се наоѓа сместување. Се паметат години кога немаше мобилни телефони, луѓето кои не можеа да најдат веднаш сместување, по една или неколку вечери преспиваа во своите автомобили надевајчи се дека утредента ќе најдат сместување.

    balkon3 olympОвде се поминува покрај митскиот Олимп, на врвот обвиткан во магла. Навистина изгледа боговски.Кога се обидов да им објаснам на моите малолетни деца дека тука живееле боговите, не бев свесен дека всушност тоа ќе биде нивниот главен интерес за цело време од нашиот еднонеделен престој во Грција и Атина. Заборавив дека беше исто и со мене како дете кога прв пат ми паднаа во раце Илијада и Одисеја. Така што, почнав да се присетувам, да проверувам дали ме предале спомените, и да раскажувам за семоќниот Зевс, за неговата сопруга Хера, за Атина која се родила од главата на Зевс и тоа со полна борбена опрема, за нејзиниот ривал и бог на морето Посејдон, па за убавата Афродита и.. тоа нема крај. Па на помош ќе ја повикатe фантазијата, филмовите, а малку и свесно ќе измислувате за да одговорите на прашањата, зошто Атина излегла од главата на Зевс, другите како се родиле? Каде се сега тие богови, зошто ги нема, само во Грција ли има богови, зошто нема кај нас. Јас велам има и кај нас. Им редам неколку од словенската митологија, ама не знам многу приказни за нив, само имиња, Перун, Весна, Сварог, Велес..

    Ñ odisej

    Тече муабетот, па речиси незабележително сте поминале покрај Лариса, Ламиа и сте стигнале пред портите на Атина, еден од најстарите градови во светот, со историја од повеќе од пет илјади години.  

    Всушност не баш незабележително. Од Евзони до Атина има десетина патарини и на сите плаќате просек по 2,5 евра, така што само во еден правец патарините чинат од 25 до 30 евра.. А само до пред неколку години немаше ниту една или една до две патарини. Но, криза е,  се обидувам да најдам објаснување.

    И покрај тоа, сите се радуваме што стигнавме, јас што повторно ќе ги сретнам, а моето семејство што ќе ги запознае драгите Софија и Томас, моите пријатели, со кои не сум се видел одамна. Со Софија од средината на 90-тите години од минатиот век, кога бев на студентска програма што таа ја организираше во Вари (едно од предградијата на Атина), а со Томас од 2008 година кога се запознавме во САД.

    darko meri sofija darko i tomas2

    Бидејќи Атина е еден час подоцна од Скопје по средноевропско време, па нормално е дека подоцна се стемнува (ова не сум сигурен дали е така, но тоа е мој проблем со часовите по физика веројатно).

    Влегуваме во градот и стравувањата се остваруваат. ГПС-от полуде (иако во неколку наврати застанував за да ја ставам точната дестинација, улица Kodrou 2 Plaka ) и почна да не води во очигледно друга насока.

    По неколку неуспешни обиди, и еден час кружење низ улиците со густ сообраќај, решивме да се обидеме по старо. Ќе се потпреме на далечниот претходник на ГПС-от. Принципот од човек на човек. Кој прашува не талка. Па така од седум осум одговори во низа, возење по неверојатно тесните улишки низ делови на Атина, стигнавме на поширок булевар, позастанавме и прашавме на каде е Синтагма (главниот плоштад во Атина пред кој се наоѓа и парламентот). Љубезен млад пар со насмевка ни одговори: Синтагма? Па вие сте на Синтагма…

    Ñ

    Ние сме застанале пред хотелот Гранд Бретања, еден од највпечатливите, најстарите и најлуксузни хотели, познат како “Royal Box” на Атина, кој веќе 140 години стои карши грчкиот парламент и Националните градини… Откако ги помнавме вообичаените муабети од типот: „ти велев јас, ти не ме слушаш уште прееска ќе дојдевме тука, ама не, си тераш по свое, не даваш никој да ти каже“, свртевме малку во лево и застанавме.

    ÑТребаше да се влезе во густиот дел со тесни улички, стариод дел на Атина, некои велат вистинската Атина, Плака.

    Овде не се ни обидовме да тргнеме без логистика. Најдов еден таксист го замолив за помош, беше навистина многу љубезен, дури одби и да ги земе понудените пари, и не однесе конечно до нашиот хотел.. И тој исто така не можеше веднаш да ја најде локацијата, но друго е кога локалец ве води, праша лево-десно и за две три минути бевме пред хотел..

    Влеговме, хотелот малку старински, но топол, убав, со многу слики во фоајето и рецепција со рецепционер како во постарите филмови.

    Ñ

    Веднаш ни ги дадоа клучевите од нашата соба.. додека ја разгледувавме заѕвони телефонот во собата.. чудно си реков, веднаш не бара некој. Добар повик беше, од рецепција ни понудија за речиси истите пари, поголема соба, со убав балкон и што е најважно, одличен, што го одзема здивот, милионски вреден.. поглед на Акропол.. или како што Грците од милост го викаат.. Карпата.

    acropol nokeА веќе фати вечер, а Акропол високо, убаво осветлен, подготвен да ни ги раскаже тајните за Партенон, обединувањето под легендарниот атински крал Тезеј, нападите од Персијците, Венецијанците, Турците.. И на шега велиме ако во Италија нешто што се случило пред три четири века е ново, овде се што се случило после Христовото раѓање се смета за ново.. Но за тоа во следната прилика.

    Дарко Чекеровски