Tag: Рамазан

Рамазан и 10 најчести прашања за постот

Пред зори, ги исчекувам првите сехурски мириси од кујната. Мајка ми готви. Се почувствува мирис, необичен, сладок, полн со чувства. Тоа не е само на мирис на храната, туку, тоа е мирис на сите души кои се во исчекување на Алаховата прошка и рахмет во тие благословени часови. Стигна Рамазан, месец на постот, најголемиот муслимански празник.

Веќе се наоѓаме во втората половина на Рамазан. Живееме во едно мултикултурно општество, муслиманите за време на рамазанските пости се соочуваат со многу прашања поставени од нивните пријатели што не се муслимани. Еве дел од најчесто поставуваните прашања.

Балкон3, со одговарање на најчестите поставувани прашања, од страна на неисламското население ќе се обиде да ја објасни суштината на постот.

Најчестите прашања, кои редовно се поставуваат се:

1. Зошто се пости?

Рамазан е еден од петте столбови на Исламот. Тоа најлесно може да се објасни на следниот начин. Во метафорична смисла, постот е „принудна сиромаштија“, која исламот ја пропишува со цел воспоставување на еднаквост помеѓу луѓето со одбивање на храна, пијалоци и телесни задоволства. Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, во еден од хадисите ги има појаснато и поедините вредности на рамазанот: „Во него се отвараат небеските порти, во него се затвараат вратите на Џехеннемот, во него непослушните шејтани се врзуваат во ланци, во него е ноќ подобра од илјада месеци“, сакајќи да ги потикне верниците на правење на добри дела и искористување на рамазанските благодети и вредности.

2. И вода ли не се пие? А кафе! Ниту цигара не смееш да запалиш, а мастика да џвакаш?

Да, не се пие ниту вода, ниту пак кафе, секако дека и најстраствените пушачи, за време на постот мораат да останат без својот порок. Во буквална смисла на зборот не смее да се конзумира ни капка вода. Постот трае од зората (Имсак), па се до заоѓањето на Сонцето (Ифтар). На пример оваа година постот трае од приближно 03 часот, трае до 20. 20. Се пости околу 17 часа.

За ифтар се внимава да не се претера со јадењето, препорачливо е да се јаде по малку, но, почесто. Откако ќе заврши ифтарот, секако следува чај или кафе, секој по своја желба. Летните периоди кога меѓу ифтарот и сехурот има многу краток период од околу пет саата се внимава да не се јаде премногу, за да може де се јаде сехурот…

3. Дали е тешко да се пости? Живееме во мешани средини дали е тешко да се гледаат другите како јадат?

Прашање кое е најтешко да се одговори. Човекот преку постот треба да ја сочува својата човечност и да ја исчисти својата душа од животински нагони и робување на страстите. Да ги контролира инстинктите. Дали е тоа лесно, проценете сами.

А за тоа дали е тешко да се гледаат другите кога јадат, мислам дека не, ако веќе имаш намера да постиш, воопшто не ти ни паѓа на памет да јадеш…

4. Навечер станувате да јадете, зошто, не може ли да се јаде пред да легнеш, и што се јаде за време не сехур?

Да, сехурот се јаде навечер. Сехурот не треба да биде обилен оброк, напротив важно е да се направи паметен избор на она што ќе конзумираме, а обемноста на храната треба да се избегнува со цел да не се преполни желудникот.
Eве еден скромен пример на една комбинација за брз и доста хранлив сехур: Интегрален леб, младо сирење, банани, урми, бадеми, вода, јогурт јајца, овошје, домашен мед…
Не треба да се конзумира многу кафе, чај, солена и пржена храна, со цел полесно да го поминат денот што следува!

5. Што јадете за ифтар и дали ви доаѓаат гости?

За ифтар се јаде се и сешто, нема никакви ограничувања. Гости секако дека се добродојдени, додека вредноста за подготвување на ифтар за тој што дава ифтар е многу голема. Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Кој ќе подготви ифтар на постачот, ќе има иста награда како и постачот, со тоа што на постачот нема да му биде намалена неговата награда.“ Пред да се започне ифтарот обавезно се учи следната дова. “Aллаху, постевме за Твоето задоволство, ифтаревме со тоа со што Ти не опскрби, па прими го тоа од нас! Ти си, навистина, Оној кој се слуша и знае“.

6. Дали правилата на постот насекаде се исти, сите муслимани на ист начин постат и зошто секоја година се пости во различен термин?

Секако да, откако Рамазанот е еден од столбовите на исламот и обврска на секој муслиман, правилата секаде се исти и непроменливи. Во различен термин се пости затоа што Месецот Рамазан се поместува 10 дена понапред поради лунарниот календар.

7. Кој треба да пости?

– Муслиман

– Полнолетен

– Разумен

– здрав

– човек кој не патува

– и жена која не е во менструлен циклус.

8. Кој има право да не пости?

– Болен

– Патник

– Старец или старица кои не се во состојба да постат (За секој пропуштен ден задолжително ќе треба да нахранат сиромав човек)

– Болен чие оздравување не се очекува има статус на старец кој не е во состојба да пости

– Трудница и доилка

9. Дали се помага на сиромасите во текот на Рамазан и како?

Да. Садекату’л-фитр е пропишана материјална обврска со која исламот ги поттикнува муслиманите да водат грижа за сиромашните. Поточно секој муслиман на крајот на рамазан е должен да издвои (отприлика 3 кг) храна која преовладува во тоа поднебје и да се подели на сиромасите, за да и тие после месец дена пост, заедно со оние кои се имотни, уживаат во бајрамските денови.

10. Дали после враќањето во нормален живот е лесно, или на многумина им се случува да претераат со јадење и пиење, за да го „надоместат“ пропуштеното?

Враќањето во нормалниот живот не преставува некој проблем, бидејќи се јаде колку што треба. Нема ништо пропуштено, бидејќи се се надоместува помеѓу ифтар и сехур. Но, единствен проблем е што пред вас е Бајрам. Секако треба да се пази да не се претера со баклавите:) Тоа секако важи и кога сте во нормален живот.

Балкон3 на сите муслимани им посакува бериќетни рамазански денови и лесен пост.

Хусамедин Гина

April 14, 2022
На Рамазан Бајрам во најстарата џамија во Скопје

Како му изгледа молитвата за Рамазан Бајрам на некој што потекнува од христијанско семејство? Веројатно слично како Велигден, но без жените, за кои знаеме дека според верските правила не се молат во храмовите.

Немам некое многу паметно оправдување зошто првпат го посетив овој објект по триесетина години живеење во неговиот град, од кои десетина години беа студирање и работа во неговата непосредна близина.

Дали можеби ми повлијаело тоа што имам поинакво верско потекло, па бидејќи е џамија, сум го гледал како „нешто што им припаѓа на други и нема што да барам таму“? Нема зашто да се лажеме, за жал, такви ставови преживеаја и до 21 век. Но јас се` уште не сум посетил ниту некои историски цркви или други познати градби во Скопје, а од друга страна, старите џамии ми биле на листата на места што треба да се посетат во секој град во кој што сум патувал на Балканот. Значи повторно се` се сведува на чувството дека вашиот град ќе биде овде и утре и дека не морате да брзате со него.

Но дојде и тој ден, кога станав пред зори и на Рамазан Бајрам отидов во Султан-Муратовата џамија, која е изградена во 1435 година и е најстара во Скопје, а според некои извори, дури и на Балканот (споредено само со верските објекти што се во функција). Уште во мугрите верниците почнаа да се собираат. Беше невообичаено да се види колку е се` тивко и смирено и покрај метежот од луѓе. Сме навикнале да ги гледаме муслиманските маала во централните делови на Скопје како многу живи и бучни, со трговци и купувачи на сите страни, но ова беше нешто сосема поинакво. Во пет часот наутро немаше премногу луѓе, се наполни само третина од џамијата. Но таа е мошне голема, дури и за денешни услови, се` уште е една од најголемите во земјата, што е исто така импресивно, знаејќи дека и` конкурираат градби направени со современи материјали и технологија.

Сепак, кога сонцето изгреа од зад ридот Гази Баба и го осветли нејзиниот источен ѕид по некојси 211-илјадити пат или можеби повеќе, таа се преполни, многу верници останаа во дворот и тука се молеа.

Како му изгледа молитвата за Рамазан Бајрам на некој што потекнува од христијанско семејство? Веројатно слично како Велигден, но без жените, за кои знаеме дека според верските правила не се молат во храмовите. Има молитва, па се одржува говор, па повторно молитва… Тоа што наместо поп има оџа, наместо крст полумесечина и наместо прекрстување поклонување се разлики во формата.

Говорите што ги држат оџите се слични со оние на поповите во црквите, дека секој треба да биде добар верник и добар човек пред се`, луѓето да му бидат благодарни на Бога за се` што имаат, да се грижат за своите семејства итн. Но оџата Џабир во Султан-Муратовата џамија имаше да каже нешто и за современиот начин на живеење.

– Ѓаволот излегува од вашите компјутери, мора да внимавате. Компјутерите се добра работа кога се употребуваат за нешто корисно, но не и за нешто грешно, како гледање голотија. Родителите треба многу да внимаваат што прават нивните деца кога се пред компјутер – порача оџата.

Фактите за Султан-Муратовата џамија се следни: била изградена пред 582 години како задужбина на султанот Мурат Втори, на местото каде што претходно имало манастир по име Свети Ѓорѓи. Тоа е едноставен квадратен објект, не е ниту пребогато декориран, но и тоа што го има како декорација го влече погледот. Таа е единствената џамија во Скопје чиј ктитор бил султан, другите се на паши, аги и на бегови. Била оштетувана и поправана неколку пати, во пожарот на Пиколомини од 1689 година, во земјотресот од 1963 година и во други времиња, па се смета дека денешниот изглед многу се разликува од првичниот, но и покрај тоа, таа е еден од архитектонски најзначајните објекти во градот. Сместена на врвот од Виргиновиот рид, доминира во целиот околен простор, но не е лесно пристапна низ тесните сокаци. Затоа мештаните се секогаш љубезни да ви го покажат патот.

Султан-Муратовата џамија е омилено место на многумина, меѓу кои и на стариот скопјанец Ремзи Шабан. – Се трудиме како граѓани и како верници да ја одржуваме најмногу што можеме, но немаме доволно помош од институциите – ја почна тој својата приказна за џамијата.

Потоа покажа кон покривот, направен од ќерамиди.

– Во тоа време не се правеле такви покриви, се знае дека џамија се покрива со купола. Сите стари џамии што ги гледате наоколу што се покриени со ќерамиди биле бомбардирани во Втората светска војна. Тоа е срамно и жално! За среќа се задржале куполите на Мустафа-пашината и на Иса-беговата џамија. Но ќе ги вратиме куполите и на оваа, ќе собереме два-три милиони евра и ќе направиме. Веќе се организираме за тоа – додаде тој.

Се поздравивме со Ремзи, кој брзаше да појадува, па по цел месец пост да им се врати на вообичаените навики за јадење. Му го честитавме Рамазан Бајрам со желба уште многу години да го слави во Султан – Муратовата џамија.

Нека им е честит празникот и на сите пријатели на Балкон3 од муслиманска вероисповед.

Гоце Трпковски

June 8, 2018
ГУЛАЏ – МЛЕЧЕН ДЕСЕРТ СО КАЛИНКИ, ОРЕВИ ИЛИ ФСТАЦИ

Балкон3 ви подготвува Гулаџ (Güllaç) – традиционален турски десерт, посебно ценет за време на Рамазанските пости

Турската кујна е позната по хранливите и многу вкусни десерти со млеко.

Млечниот десерт Гулаџ – güllaç (gioul-LAHCH ) се наоѓа на врвот на оваа листа. Имено станува збор за бел, мек и лесен десерт кој е направен од неколку слоеви кори – од пченкарно брашно и пченкарен скроб, натопени со засладено млеко и зачинети со Розова вода или екстракт од ванила.

Овој традиционален десерт може да го сретнете на излогот во сите ресторани и слаткарници кои служат традиционални турски десерти. Обично е гарниран со семе од свежа калинка, ореви, фстаци, лешници кои му даваат екстра вкус и текстура.

Никогаш не е доцна да го пробате овој десерт за кој еден сопственик на слаткарница ќе каже „Тој е бел како ангел, и со многу добар вкус исто така “.

Овој десерт особено се цени за време на светиот месец Рамазан, бидејќи е лесен за стомакот по долгиот испоснички ден. Имено за време на Рамазан потрошувачката на корите и на овој десерт расте над 85% . Но овој десерт може да се сервира во било кој период од годината.

За да подготвите Гулаџ дома потребни ви се следниве состојки :

10 güllaç кори

1 ½ литар млеко

350 гр.шеќер
1 чаша сецкани ореви или фстаци

и калинка за гарнир

Подготовка:

Најнапред стоплете го млекото заедно со шеќерот, притоа млекото треба да е навистина жешко за да може да се растопи шеќерот во него. Во тава ставате една gullac кора и истата ја прскате со млеко, причекајте млекото да се впие и истата постапка повторете ја и за останатите четири кори. Откако ќе ја завршите постапката со петата кора на истата ги посипуваме сечканите ореви или фстаци. По ова ја повторувате постапката со редењето на корите и попрскувањето со млекото со останатите пет кори, а на крај го истурате остатокот од млекото над колачот.

Истиот го ставате во фрижидер добро да се излади. Притоа сакам да ви напоменам да не се разочарувате доколку корите ви имаат неправилна форма или ви испукаат имено од млекото истите ќе набабрат и ќе се изедначат.

Откако добро ќе се излади може да ја сервирате сечејќи ја на коцки или баклави, наросете ја со фстак, орев или кокос. А како гарнир може да додадете и калинки, малинки или јагоди.

Уживајте со десертот на Балкон3

На здравје, Afıyet olsun 🙂

Кристина Ангелеска

July 22, 2014