Tag: Ресен

Јаболкото е препознатливиот белег на Ресен, но уште едно обележје го прави Ресен посебен. Тоа е сарајот на Ахмед Нијази Бег. Ова е приказна за еден неостварен сон, за еден обид во малото гратче на југот од Македонија да се донесе дел од Париз, колку и да звучи тоа неверојатно.

Ресен во минатото се наоѓал покрај патот Виа Игнација и поради тоа имал богата чаршија и дури 15 анови, а Ресенчани пак се горди на своите архитектонски и историски знаменитости, но и на своите сограѓани. Кога ќе пристигнете во Ресен, ресенчани ќе ви посочат неколку работи кои не смеете да не ги посетите: чаршијата, керамичката колонија, манастирот Св. Ѓорѓи (12 век) во Курбиново, но и сарајот на Нијази Бег.

Сарајот во Ресен секогаш ќе потсетува на еден од најпознатите нивни сограѓани – Ахмед Нијази бег. Многу го сакал Ресен и поради тоа го добил прекарот „ресенли“. Служел во турската армија, каде што добил чин полковник. Подоцна бил еден од најактивните меѓу младотурците во Македонија.

Ахмед Нијази бег сакал Ресен да го направи „мал Париз“, сакал да изгради мостови, слични на париските мостови на Сена. Неговата куќа се наоѓала веднаш спроти сарајот и сакал да направи мост преку улицата за да може полесно да стигнува до сарајот. Веќе постоечката чаршија сакал да ја урне и да направи нова со улици кои ќе наликуваат на париските. Воден од овој сон, сакал да ги урне и дуќаните кои биле таму, но ресенските трговци не го прифатиле предлогот на Нијази бег и тој во 1910 година, налутен запалил 30 дуќани на ресенските еснафи. Подоцна им платил за штетата, но не успеал во идејата да го направи Ресен „мал Париз“, бидејќи во 1912 година Турците масовно заминуваат од градот.

Како Ахмед почнал да го сонува овој сон? За се е виновна една разгледница (фотографија) од некој дворец во Париз, која ќе ја смени засекогаш историјата на Ресен. Нијази Бег ја добива оваа фотографија и според неа, во 1904-та година започнува изградбата на ресенскиот сарај. До сега не е потврдено кој објект од Париз бил на фотографијата. На прв поглед сарајот наликува на дворецот во Версај, други го споредуваат со резиденцијата на парискиот градоначалник (некогашен Hotel de ville de Paris).

Нијази Бег го градел овој сарај за себе, но никогаш не дочекал да го види готов. Во 1912 година, периодот кога привршувала изградбата на сарајот, тој бил убиен во Валона, Албанија.

Денес, ако патот ве носи во Ресен, не заборавајте да го посетите сарајот на Нијази Бег. Таму е сместена галеријата на дела од Ресенската керамичка колонија, која е една од десетте керамички колонии во светот под закрила на УНЕСКО. Колонијата наредната година го слави својот 40-ти јубилеј. Во сарајот е поставена и постојана поставка на дела од македонската сликарка Кераца Висулчева, која оставила аманет дел од нејзините дела по нејзината смрт да бидат изложени токму во ресенскиот сарај.

Јордан Дуков