Balkon3

Tag: УНЕСКО

  • Цело село го готви, цело село го јаде – Кешкек

    Оваа традиција е на листата на УНЕСКО како едно од нематеријалните културни богатства на Турција.keskek10_balkon3Неколку жени од мало село на југоистокот во Турција пеат песни околу огромниот аван направен од камен кој е наполнет со жито. Во рацете држат дрвени токмаци и наизменично удираат во аванот дробејќи го житото. Секој удар во аванот како да дава ритам на песната која жените ја пеат. Чиниш работата ја претвориле во песна.

    По некое време на нивното место доаѓаат мажите. Пеат „машка“ песна и машки удираат во аванот дробејќи го житото. На овој начин започнува подготовката на традиционалното јадење кешкек кое е вековна традиција која се задржала само во некои делови од Турција. Цело село го готви ова јадење чии главни состојќи се житото и месото, а потоа и цело село со истото се гоштева. Кешкекот се готви за време на свадби, празници и други веселби, а некогаш кога се повикува дожд за годината да биде родна.

    keshkek_balkon3

     

    Во подготовката на јадењето учествуваат сите-од мажи и жени па се до стари и деца. Едните работат, а другите пеат, па потоа вторите работат, а првите свират на зурли и тапани. Подготовката е пропратена со гласна песна и музика, татнеж на зурлите и силниот удар на тапаните. Да се чуе до другото село дека се подготвува кешкек и дека има веселба. Откако житото ќе се издроби, заедно со месото се става во огромен бакарен котел чие дно е намачкано со пепел за да не изгори на силниот оган. Мајстори за ова јадење се таканаречените кешкеци чие знаење за подготовка на кешкекот се пренесува од генерација на генерација.

    Кешкекот се готви цел ден и цела ноќ. Ако денот е исполнет со песни, ноќта се дочекува со шеги и приказни. Наредниот ден кешкекот се меша со дрвени мешалки се додека не се добие совршено зготвен кешкек кој потоа се јаде од еден заднички сад. Долго се подготвува, но брзо го снемува од чиниите, таква е судбината на кешкекот. Толку е длабоко врежан во традицијата на одредени групи што во Турција постои и село кое го носи името на ова јадење. На некои места пак често на неженетите момчиња или пак на немажените девојки „заобиколено“ им се дава до знаење дека им е време за мажење со прашањето „кога ќе го јадеме твојот кешкек“?

    03258-BIG

    Текст: Александар Манасиев

    Видео и фотографии: Министерство за култура и туризам на Турција

  • Седум интересни факти за турското кафе

    Пиењето кафе за повеќето од нас е секојдневен ритуал. Љубителите на кафе не го почнуваат денот без оваа „магична“ напивка. Турското кафе е повеќе култура отколку пијалoк, а во светот тоа е познато поради муабетот, начинот на приготвување и традиционалното послужување. Некои би додале и озборување со филџан кафе.

    kafe_tursko3_ubav_servis_balkon3

    Балкон 3 со Вас споделува 7 факти кои можеби не сте ги знаеле за турското кафе:

    1. Турското кафе не доаѓа од Турција

    Првите докази за пиење кафе најверојатно доаѓаат од Јемен. Во 15 век. Од таму се шири во Каиро и во Мека. Во 1640 година, велат дел од познатите хроничари од Отоманскиот период е отворена првата кафетерија во Константинопол. Името потекнува од арапскиот збор qahwah. Значењето на кафето во турската култура се гледа во зборот доручек, на турски – kahvalti што на турски јазик, во буквален превод значи „пред кафе“.

    2. Квалитетот е во кајмакот

    Доколку сакате да знаете дали сте добиле добро направено турско кафе ќе треба го погледнете кајмакот на врвот на филџанот. Овој вид кафе е со карактеристичен мек и кадифен кајмак. Благодарение на кајмакот кафето останува топло подолго време.

    kafe 1

    3. Водата има своја цел

    Турското кафе обично се служи со мала чаша вода. Дали некогаш сте се запрашале зошто е тоа така? Пиењето на вода однапред ќе ви помогне да  го осетите вистинскиот вкус на кафето, додека по консумирањето на кафето ќе ви помогне да го исплакнете вашето непце од нефилтрираните остатоци.

    4. Локумот прави целиот ритуал да биде подобар

    Цело е кога има се, обликот на чашата, бојата на кафето и парче локум на тацната ја прават сликата комплетна кога станува збор за турското кафе. Локумот додава блажина на горчливиот вкус на турското кафе – што е особено важно за оние кои бираат да пијат обично кафе без шеќер. Или како што викаат во Турција “слатко да јадеме, за слатко да зборуваме“.

    kafe seker lokum1_balkon3

    5. Свекрвите оценуваат и судат

    Идни невести пазете се: вашите идни свекрви во Турција врз основа на тоа како сте го подготвиле кафето и врз основа на начинот на кој сте го сервирале кафето имаат право да ве оценат и да ви судат J. Всушност во многу семејства тоа е и првиот тест на новата невеста, таа го подготвува кафето на својата свекрва, а потоа следува и оцена, па потрудете се за да го избегнете срамот и озборувањето во јавностаJ

    6. Невестите ставаат сол

    Во турската традиција еден од начините за одредување на машкоста на идниот зет е да му се стави сол во кафето. Со солта потенцијалната невеста ги сигнализира своите чувства кон идниот младоженец. Имено прекумерната сол во кафето укажува дека девојката не е заинтересирана за момчето, умерената количина укажува на тоа дека момчето е во ред, додека минималната количина кажува дека момчето има добри шанси и дека девојката е подготвена да се мажи. Доколку потенцијалниот кандидат го испие цел филџан солено кафе тој со тоа ја докажува својата машкост, но и подготвеноста да стапи во брак со девојката.

    kafe tursko ubav servis_balkon37. Турското кафе под заштита на УНЕСКО 

    Турското кафе е ставено на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО. Одлуката е донесена на 8-та седница на меѓувладиниот комитет на УНЕСКО кој се одржа во 2013 година во главниот град на Азербејџан, Баку.

    Велат дека колку повеќе ги правите работите со мерак, толку повеќе и подолго уживате во истите. Уште од минатото, се знаело, кога ќе отидеш на гости, те служат со кафе и локум. Ова слатко задоволство постои долги години како традиција.

    И навистина е лезетски: топло турско кафе и неколку парчиња локум (обичен или со ореви) и полни сте со енергија!

    На здравје кафе со Балкон3!

    Кристина Ангелеска