Balkon3

Category: Настани

  • РУМЕЛИ ФЕСТ – Прв фестивал на турски јазик

    Наум Петрески, Благоја Груевски, Благица Павловска, Сузана Гавазова, Азиз Мурати, Енес Сефери, Каан Мазхар се само неколкумината пејачи кои на 11 Април, во Универзалната сала, ќе учествуваа на првото издание на фестивалот на турски јазик `Румели фест`. Покрај домашните естрадни уметници на фестивалот ќе учествуваат и познати пејачи од Турција. Според организаторот Адил Алуш, целта на фестивалот е промовирање на богатата турската музика од Македонија. “Веруваме дека и сите етнички заедници во Македонија можат многу убаво да пеат на турски. Автентичните румелиски песни ќе бидат испејани во модерен стил. Во наредните години, успешниот проект планираме да го промовираме во балканските земји и секако во Турција”, изјави Адил, за порталот Балкон3.

    Дамата на македонската фолк музика Благица Павловска ќе ја пее познатата румелиска песна `Рамизем`, Наум Петрески пак, ќе ја испее најомилената песна на Ататурк. Другите песни, остануваат тајна.

    Спонозори на фестивалот се Амбасадата на Република Турција во земјава, Турскиот Културен Центар Јунус Емре, ТАВ, Рамсторе, Turkish Airlines идр.

  • Last Expedition подготвени за нова експедиција

    Интервју со Сеад Хаџиќ Сецко – Долгата пауза беше грешка

    Некои бендови се големи бидејќи сите ги сакаат, а кај некои бендови привлечноста е во тоа  што не им се допаѓаат на сите. Односно, им се допаѓа на помала група луѓе, но луѓе кои со посебен интерес и посветено ги слушаат и следат во нивниот музички свет. Таквите бендови ги нарекуваат култни бендови. Од основањето па до сега Last Expedition отсекогаш важеле за гаражен бенд за луѓе со посебни афинитети. Оформени во средината на 80-те, горди жители на Ѓорче Петров, овој бенд позади себе остави трага со над 5 одлични албуми и уште повеќе препознатливи песни. После 6 години пауза Last Expedition се вратија во живот со одличниот настап на  Scream Festivalot каде настапија со старата постава и гостинот, Ади Имери. На нивниот концерт се чекаше долго време, а според гитаристот Сеад Хаџиќ Сецко овој концерт отвора ново поглавје во работата на бендот. Сецко, покрај тоа што е еден од оснивачите на бендот е и пасиониран колекционер на гитари,а воедно е и предводник на повеќе бендови и проекти меѓу кои најважни се Ексик, Мугер Фугер и Авангардистика.

    фото: Димитар Петровски/Кајгана

    Само пар денови по големиот камбек Сецко за Балкон3 зборува за вечерта која многумина ќе ја паметат како онаа кога се врати Last Expedition.

    Какво е чувството да се свири со еден бенд како што е Last Expedition после толку време пауза?

    -Неверојатно и неописливо! Кога ги видовме луѓето во публиката кои се чуствуваат исполнети и среќни, ја сфативме грешката која ја направиме со долгата пауза. Сите ние понекогаш грешиме, но добро е кога имаме време да ги поправиме грешките.

    фото: Димитар Петровски/Кајгана

    Дали бендот за време на повратничкиот настап на Scream фестивалот беше изненаден од реакцијата на публиката која го дочека бендот?

    -Па добро, на свој начин ние сме навикнати вака да реагираат на музиката на бендот. Така беше и 80′ и 90′ Но, сепак ова е нова генерација и убаво е да се видат и слушнат реакции како од тоа време, каде и новите генерации ги пеат нашите песни од 80-тите па наваму. Таа вечер се чуствував горд на себе и на своите другари, и колку и да звучи нескромно, сепак така беше!  Знаеме дека животот ретко ни носи такви ситуации и сега знам дека сето она што сме го поминале и жртвувале за да дојдеме до ова вредело.  Секоја жртва која сме ја направиле за овој бенд вредела.

    фото: Димитар Петровски/Кајгана

    Дали тоа е показател за вонвременоста на песните кои биле напишани многу одмана?

    Ние сме апсолутно свесни за она што сме го постигнале, знаеме за љубовта која луѓето ја имаат према нас, но тоа носи и обврска према нив. Секоја љубов заслужува да биде наградена, а јас лично се надевам дека ќе им подариме барем уште едно ремек дело. За време на пробите постоеше мал скептицизам дали да се свират Песна за песот, Далеку си, песни кои се направени во доцните 80′, но се соочивме со фактот дека скоро целата публика ги пееше во еден глас. Ние сме среќни момци кои сме оставиле убава трага и не сме го протрошиле залудно своето време. Верувам дека убавите нешта допрва доаѓаат и дека ние ќе ви ги подариме. Сега знам дека ќе биде баш така.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=Xl3jCU8n9JI

    На концертот заедно со вас настапи Ади Имери, еден од најталентираните гитаристи и фронтмен на бендот Јаболко за Даскалот. Како се вклопи тој во бендот?

    Мене лично најмногу ме радува тоа што Ади се радува на секоја одсвирена нота и тоа што со нас е како другар кој како да растел со нас во Ѓорче Петров.  Другото е веќе познато дека тој е еден од најталентираните гитаристи кај нас а со тоа како да е созаден за бенд како што е Last Expedition.

    -Што ке следува после овој прв настап? Дали ќе има и понатаму свирки или евентуално дали ќе се работи на нов материјал?

    Тоа и јас би сакал да го знам. Сега за сега битно е дека меѓу нас владее оној ист ентузијазам како во 80′, а кога ќе договориме да работиме на нешто ново знам дека сите ние ќе дадеме се од себе. Можеби е ова последна експедиција но таа уште долго ќе трае.

    -Како гледаш на проектот со бендот Exic (Ексик) од оваа дистанца? Тој на некој начин беше платформа за твојот актуелен бенд Мугер Фугер (Mooger Fooger)?

    Па она што јас како гитарист посакував да го развивам беше токму проектот Ексик, затоа што можев повеќе да експериментирам со алтернативните гитарски штимови и да дојдам до нови гитарски хармонии. Од тоа излезе прекрасен албум кој има песни како што се So many loves, Странец, Таксист, песни кои ме охрабрија да продолжам понатаму во тој правец, што како резултат ги донесе Мугер Фугер.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=FFKPmn39LBA

    Позитивните критики и пофалби за последното издание на Мугер Фугер „4 јули“ не стивнуваат иако помина доста време откако беше објавен. Каков е статусот на овој бенд сега кога ги активира Last Expedition?

    Па во Моогер Фоогер покрај мене членуваат и Огнен и Диме, луѓе кои се присутни од почетоците на Last Expedition, а Енко секогаш бил со нас како морална подршка, така што на свој начин Мугер Фугер е продолжеток на тоа што го правевме со Last Expedition. Најважната работа е дека иако успеавме да направиме 5 прекрасни албуми, сеуште имаме желба за нови истражувања и создавање подобри албуми од предходните. Веќе во март, ќе се подготвуваме за снимање на новиот Мугер Фугер албум, така што приказната од 4 Јули продолжува понатаму.

    фото: Димитар Петровски/Кајгана

    -Веднаш после настапот на Last Expedition, следи настап со Авангардистика. Каков проект е ова?

    Вистинските уметници секогаш се желни на својата публика да и поделат подароци, а вистинскиот подарок е кога некој позитивно ќе ве изненади. Ние ќе се обидеме да го сториме тоа свирејќи мандолини, саз, гитари, деф, армоника, noise kit,…додека одат поетските читања на Ронит и Џабир. Верувам дека пак ќе успееме да ја изненадиме публиката и дека пак ќе видам многу насмеани лица.

  • ЗАД СЦЕНА МИРЕН, НА СЦЕНА ВИСТИНСКИ „ЅВЕР“

    “Во Македонија има големи мајстори на музиката, особено кога станува збор за дувачките инструменти, како што се трубата, саксофонот” вели Џеџели.

    Не сум заборавил, ниту пак можам да заборавам
    Моја најголема љубов, немој да се грижиш
    Ако тоа е живот, да, јас живеев
    Најголемиот дел од мојата душа остана кај тебе

    Дали жалам, не, никогаш
    Заедно со тагите станав поубав
    Дали сакав, сакав, да
    По тебе, со голема страст…

    Овие стихови беа сосема доволни, Мустафа Џеџели да стане новата ѕвезда на турската поп музика. Со синглот „Не можам да те заборавам„ за многу краток период стигна до врвот на топ листите. Поради карактеристичниот стил на пеење и прекрасниот сентиментален глас, Џеџели, многу брзо стекнува илјадници фанови. Неговата скромност, срамежливост и живот далеку од гламурот и џет сетот се доволни да добие имиџ на народен човек.

    РОМАНТИЧЕН ПРИНЦ

    Во рамките на прославата на Денот на образованието на Турците во Македонија гостуваше токму тој Мустафа Џеџели. Скопската сала Борис Трајковски преполна. Илјадници луѓе, се забавуваа и уживаа најразличните перфоманси на гостинот од Турција. Неговиот сценски настап ги изненади сите присутни кои го познаваат од ТВ екраните, срамежливиот романтичен принц Џеџели, на сцената се претвара во сосема друг човек, станува динамичен, добива магична моќ, на кратко станува вистински „ѕвер„.
    „Моите песни претежно се бавни, затоа, луѓето кои ги слушаат моите песни од ТВ екраните и од интернет имаат впечаток  дека немам динамичен сценски настап. Затоа на моите концерти се пријатно се изненадени„ изјави, Џеџели.
    „Имам информации дека на мојот концерт покрај Турците присуствуваа и љубители на музиката од другите националности, Албанци и Македонци, затоа сум многу среќен„ додаде тој.
    Музичката кариера ја започнува како аранжер, продолжува со снимање на албум, потоа следуваат сценски изведби. Денес веќе е познат како пејач кој што внесе свежа крв во турската поп сцена. Неговиот прв албум, се состои од 13 песни. Видео спот има снимено за девет песни.

    ВО МАКЕДОНИЈА ИМА ГОЛЕМИ МАЈСТОРИ НА МУЗИКАТА

    Родителите на мајката на Џеџели, потекнуваат од Букурешт, Романија. „Затоа имам предиспозиции за Балканската музика“ изјави Џеџели. Според него, во Македонија има големи мајстори на музиката особено кога станува збор за дувачките инструменти, како што се трубата, саксофонот.
    „Моментално го подготвуваме вториот албум. Пред да дојдам во Скопје, планирав да ја снимам музиката за неколку песни од мојот нов албум. Но не успеавме да се подготвиме. Иксрено можам да ви кажам дека ја следам традиционалната балканска музика и фолклорот„ рече Џеџели.
    За време на дводневната посета на Скопје, Џеџели успеал да го прошета градот.
    „Имате многу убав и симпатичен град. Многу вкусна храна. Балканските народи се многу гостопримливи. За тоа многу сум среќен што сум тука со вас„ изјави на крајот новиот принц на турската поп музика. Организатор на концертот беше Турскиот културен центар Јунус Емре од Скопје.

    Хусамедин Гина

  • Македонија во Берлин оди со три филма

    На еден од најдобрите филмски фестивали во светот, Берлинскиот филмски фестивал, кој годинава од 9 до 19 февруари ќе го има своето 62 издание, Македонија ќе се претстави со три филмски остварувања. Kраткиот филм „Бардо“ на младата режисерка Марија Апчевска, новиот филм на Теона Митевска, „Жената што си ги избриша солзите“, како и за српскиот филм „Парада“ на Срѓан Драгоевиќ, во кој и Македонија влегува како копродуцент.

    Со филмот „Бардо“ македонската кинематографија првпат ќе учествува во програмата „Генерација“, која годинава го слави своето 35. издание, и е навистина значајна за промовирање на млади автори. „Генерација“ се состои од два дела, а филмот на Апчевска е влезен во програмата која има едукативен карактер и е наменета за деца до 14 години.

    Се работи за 14 минутен филм на младата режисерка која неодамна дипломираше на Факултетот за драмски уметности во Скопје во класата на Столе Попов. „Бардо“ пред две години ја доби поддршката на европската мрежа на Југоисточна Европа (SEE Cinema Network), која на Апчевска и овозможи финансиски средства во висина од 8.000 евра. Зборот „бардо“ на тибетантски значи состојба помеѓу живот и смрт, тага и среќа, помеѓу детството и времето кога стануваме возрасни. Ова е визуелно наративен филм во кој главната улога ја играат еден балон и шестгодишната Марија Благоевска. Потписник на сценариото е самата режисерка, заедно со Катерина Момева, асистентка на ФДУ. „Бардо“ ја доби и поддршката на Филмскиот фонд на Македонија.

    „Навистина сум среќна што мојот филм влезе на Берлинале, особено во програмата ’Генерација‘ која има натпреварувачки карактер, а во нејзини рамки се доделува наградата ’Кристална мечка‘. Но, ’Генерација‘ ги отвора вратите и за други фестивали. За мене беше голем предзвик да работам со дете-актер, иако тоа бара голема професионалност, но многу помогна режисерката Маја Младеновска, која веќе има работено со деца на филм“, вели Апчевска.

    Зад фотографијата во филмот стои искусниот Владимир Самоиловски, монтажата е на Горан Вукиќ, музиката на Александар Пејовски, а дизајнот на звукот е на Игор Поповски.

    Во програмата „Панорама специјал“, пак, во Берлин оваа година Македонија ќе го претстави филмот на Теона Митевска, „Жената што ги избриша солзите“, во кој игра големата актерска дива Викторија Абрил, можеби најприсутна во филмовите на  шпански режисер Педро Алмодовар. Иако програмата „Панорама специјал“ се смета за втора по важност на Берлинскиот филмски фестивал, ова е престиж за Македонија, но и отскочна даска за нашите понатамошни презентации во Берлин. Филмот на Митевска ќе доживее гламурозно претставување, со црвен килим и прес-конференција на која ќе присуствуваат важните медиумски куќи од светот. Филмските критичари велат дела по успехот на филмот„Пред дождот“ на Милчо Манчевски во Венеција во главната програма, ова ќе биде второ гламурозно претставување на македонски филм.

    „Жената што ги избриша солзите“ е приказна за судбината на две жени во Франција и во Македонија, кои ќе се спојат под чудни околности. Едната бара одговори за загубата на својот син и отуѓувањето од сопругот, а другата се обидува да го најде својот изгубен сопруг и да го зачува синот. Едноставно, тоа е приказна за две жени, за две различни општества и за односите со нивните деца. Покрај Абрил и Митевска, во филмот играат и француските актери Жан Мари Калеи и Арбен Бајрактарај, словенечкиот актер Петар Мусевски, како и нашите: Петар Горко, Фирдаус Неби, Жаклина Стевковска-Дрнашин, Маја Вељковиќ, Рујиш Беговска, Темер Ибрахим, Береда Решхит. Директор на фотографија е Матјаж Ердели од Унгарија, сценографијата е на Вук Митевски, а монтажата на Николас Гастер од Велика Британија. Музиката е од македонската етно група „Љубојна“, како и од еден од најдобрите композитори на современа класична музика, Арво Парт.

    Во програмата „Панорама“ на Берлинскиот фестивал, која е поделена на три дела, годинава во нејзини рамки ќе бидат прикажани вкупно 50 филма, меѓу кои и српскиот „Парада“ на Срѓан Драгоевиќ, во кој Македонија е копродуцент. Тој ја имаше и скопската премиера, и како во Скопје, така и секаде каде што се прикажуваше, привлече голем број на публика. Станува збор за копродукција меѓу сите поранешни југословенски републики, со исклучок на Босна и Херцеговина. Љубопитноста на филмот е голема и поради самата тема која ги следи случувањата околу геј-парадата во Србија, но и поради познатиот режисер Срѓан Драгоевиќ, зад кој стојат популарните филмови „Ние не сме ангели“, „Убавите села, убаво горат“ и „Рани“. Во филмот играат Никола Којо, Горан Навоец од Хрватска, Дејан Ачимовиќ од Босна и Херцеговина, Бранимир Поповиќ од Црна Гора, нашиот актер Тони Михајловски, но и легендите Мира Ступица и Марко Николиќ.

    „Ова за мене беше и мал експеримент, со кој сакав да предизвикам различен вид на емоции кај луѓето. Мојот посреден мотив да се зафатам со оваа тема, беа случувањата од 2001 година, кога во Белград беше претепан еден ЛГБТ-активист“, вели режисерот.

    Филмот претставува мрачна комедија во кој се говори за група на геј активисти кои се трудат да организираат Парада на гордоста во Белград. Кога полицијата на тој повик одбива да го обезбедуваат настанот, тогаш тие се обраќаат на група криминалци од поранешна Југославија меѓу кои е и Лимун (Никола Којо), сопственик на агенција за обезбедување и воен ветеран. (Т.И.)

  • Волшебникот од Оз – рецепт за сите

    Ретки се миговите на целосно опуштање, задоволство, но и на доживување врвна есетска изведба на штиците, за кои одамна е речено дека живот значат . Па затоа што тие мигови во современиот македонски театарски простор се ретки, за чинителите на магичниот сценски живот, но и за публиката, стануваат драгоцено сеќавање и искуство. Токму такви незаборавни мигови неодамна приреди премиерната изведба на претставата ” Волшебникот од Оз”, во Театарот за деца и младинци во Скопје.

    Правена според светски популарното дело на американскиот автор Лиман Френк Баум , патем речено , напишано и повекепати екранизирано од почетокот на 20 век до денес, во драматизација на Маја Енчева од Бугарија и во превод и препев на нашиот поет Никола Маџиров. Како музичко – сценски спектакал, претставата ја постави долгогодишниот соработник и пријател на  Театарот за деца и младинци, режисерот Боњо Лунгов од Бугарија. Тој создаде волшебен свет од музика, песни и игра низ раскошен мјузикл, направен според сите стандарди што ги подразбира овој театарски жанр.

    Приказната на отсонуваните авантури на девојчето Дороти, Лунгов ја структурира како спој на драмскиот со театарот на кукли. Низ динамичното дејство, во кое повеќе се пее, отколку што се говори текст, не води актерската екипа во состав: Нина Деан, Драган Довлев, Тања Кочовска- Павловска, Ана Левајковиќ- Бошков, Мартин Јорданоски, Петар Стојковиќ, Ефтим Трајчов и Марија Ѓорѓијовска. Тие се успешен спој на младост и искуство, а поединци меѓу нив толкуваат и по две рољи, драмска и куклена. Раскажуваат приказна за патувањето на Дороти со нејзиното куче Тото низ фантастичната земја Оз , заедно со ново стекнатите пријатели Страшилото, Лимениот човек и Лавот.

    Патувањето, исполнето со искушенија на оваа смешно-тажна четворка до Смарагдниот град, каде секој од нив очекува помош од Волшебникот, за да го добие тоа што му недостасува, е симболично патување до вредностите кои децата треба да ги научат, а ние возрасните да се потсетиме на нив, оти во секојдневната трка со животот, како да ги подзаборавивме. Тоа се љубовта, припадноста, вистината, истрајноста, храброста и мудроста. Во оваа порака е сублимирана најголемата вредност на приказната. Таа  надминува било каков пригоден контекст и патува директно до нашата зачмаена свест, за да не соочи со потребата од спознавање и преродување, без што тешко ќе бидеме подобри луѓе во иднина.

    Што се однесува до првокласно доловениот фантастичен свет од Земјата Оз, на режисерот тоа не ќе му успееше без неговите соработници од Бугарија: Константин Каракостов , Дилјана Прванова ,Михаил Шишков, Величко Каракостов  и Петко Лунгов. Тие создадоа разиграна и распеана сцена со грст изразни сретства како што се кукли, видео, платна, мултимедија и кореографија. Се заедно остави впечаток на мјузикл за веселиот свет од фантазијата и соништата . Најмногу освојува спознанието дека тоа не е само детски, туку е сон во кој и возрасната публика лесно се препушта и со отворено очи го сонува до последната сцена, заедно со ликот на Дороти. Потоа радосна и исполнета, таа иста публиката си оди дома. Остануваат во сеќавање миговите на опуштање, задоволство и на прикажана врвна естетка изведба на сцената на Театарот за деца и младинци.

    Сотир Трајков

  • БИЛГЕ ЕМИН: И СОНОТ НИ Е ЗАБРАНЕТ

    „Живееме во едно општество каде што нема слобода на говор, мислење и однесување. И покрај толку поминати години, ние всушност се вративме назад. Најдовме заеднички точки во текстот на Шекспир, напишани пред 400 години. Главната разлика е во тоа што, пред 400 години авторот нудеше решение, тоа решение беше сонот,  всушност луѓето можеа да ги сонуваат своите идеали. Денеска и сонот ни е забранет„

    За режисерката Билге Емин, тоа е основната порака на преставата „Сон на летната ноќ“ познатата драма на Шекспир, која што неодамна, во режија на Мартин Кочовски, беше премиерно изведена на сцената на Турскиот театар.

    Шескспировата комедија која сигурно, е една од најмногу играните комедии на театарските сцени ширум светот, овозможи љубителите на театарската уметност да доживеат пријатни моменти.

    Младиот актер од Турска драма, Аксел Мехмет, кој ја играше улогата на Лисандер ни изјави дека преставата беше многу различна од другите, но во исто време,  динамична и со високо темпо. Тој, се надева дека претставата позитивно влијаела врз гостите и дека таа улога, во иднина за него ќе преставува големо искуство.

    Според Несрин Таир, претставата е модерно читање на познатата комедија на Шекспир, дејството се случува во Скопје.

    „Денес во 21. век не ни се дозволува да сонуваме. И кога најмногу ни е потребно не можеме да сонуваме„ ни изјави Несрин додавајќи дека Кралицата Титанија пред 400 години, можела сите да ги заспие, но сега истата Титанија не може да не повика да спиеме, а да сонуваме, не можеме ни да замислиме. При подготовката на преставата единствената дилема на Несрин била дали ќе успеe текстот да се прилагоди на денешните услови. „Сепак, мислам дека успеавме“, додаде таа, среќна и возбудена од реакциите на љубителите на театарската уметност.

    Улогите ги толкуваат: Ријад Тахир, Фунда Ибрахим, Аксел Мехмет, Сузан Акбелге, Селпин Керим, Зубејде Селимовска, Џенап Самет, Несрин Таир, Берхеда Решит, Танер Сулејман, Тамер Ибрахим, Неат Али.

    Сценографијата е на Јулијана Војкова-Најман, костимите се на Марија Пупучевска, а музиката – на Оливер Јосифовски.

    Хусамедин Гина

  • Тринаесет илјади посетители на 13-от „Таксират“

    Тринаесет илјади посетители на 13-от „Таксират“

    Кој вели дека бројот тринаесет е баксуз? Барем тоа не важи за музичкиот фестивал „Таксират“. Годинава, во своето тринаесетто издание, кое се оценува како едно од најдобрите досега, на почетокот на месецот фестивалот претстави разновидна програма, домашни и странски музички артисти кои делуваат во повеќе жанрови и стилови, претставници на т.н. независна алтернативна сцена, некои од нив со импресивна биографија, некои пак, штотуку почнуваат да го одат патот на својата кариера. Статистиката на крајот од фестивалот, случајно или не, поклопувајќи се со бројката на годинашново издание, покажа дека во осумте фестивалски вечери на „Таксират“ продефилирале 13 илјади посетители.

    Фестивалот го отворија нашите познаници, босанскиот енергичен бенд „Дубиоза колектив“ кои најпрвин приредија мини-концерт на плоштадот „Македонија“, а потоа се преселија во ноќниот клуб „Колосеум“ кога и се случи вистинската журка пред нивните ревносни следбеници. Очекувано, бидејќи публиката веќе имаше прилика да присуствува на нивниот концерт лани, на 12-от „Таксират“, и овој пат „Дубиоза колектив“ ја вжештија атмосферата со својата  звучна палета составена од ска, реге, панк, рок звучни линии, теми што ја третираат политичката реалност, промовирајќи го најновиот албум „Wild Wild East“.

    Дубиоза колектив

    Одличен почеток на фестивалот кој во наредните денови продолжи и тематски да се фокусира. Во рамките на „Мит и бит“ вечерта, на пример, во клубот „Колосеум“, навистина изненади настапот на српскиот бенд „САРС“ најмногу поради приемот кај публиката. Скопјани неочекувано „кубеа коси“ на нивниот концерт, пеејќи ги скоро сите нивни теми наизуст, еуфорично танцувајќи на нивната музика. За разлика од „САРС“, на истата вечер настапија и хрватскиот рапер Џенерал Ву, кој не наиде на добар прием и покрај неговиот талент, ниту, пак, нашите „Шутка рома рап“, ромското хип-хоп трио во придружба на дувачи, гитара и тапани, кое фасцинира во својот израз.

    На вечерта наречена „Хип-хоп ворлд!“ за прв пат во Скопје гостуваше американскиот рапер Би Риал од легендарниот состав „Сајпрес Хил“, кој настапи со американската латино хип-хоп групација ,„Псајхо Реалм“. Нивна предгрупа беше калифорнискиот хардкор-бенд „Д Прикс“. Би Риал, знаат оние кои и се посветени на хип-хоп музиката, е вистинска легенда, кој широката популарност ја стекна со албумот „Black Sunday“. Скопјани имаа ретка можност да присуствуваат на неговиот концерт и во живо да се уверат во еден уникатен стил на рапување, па не случајно се смета за еден од најангажираните политички рапери денес, со тоа, носејќи ја со себе суштината на хип-хопот.

    Би Риал

    Мошне импресивна вечер беше петтата, кога настапи германскиот состав „Атари Тинејџ Риот“. И покрај техничките проблеми, бендот навистина пленеше со својот револуционерен музички концепт. „Атари Тинејџ Риот“, уште со својата појава во 90-те, беше интелектуалниот, жив контрапункт на заспаната денс сцена, но и на панк движењето кое во Германија видно опаѓаше. Во Скопје, овој бенд наиде на голем број на фанови, кои со бурни емоции возвраќаа на нивниот жесток и екстремен хард-кор звук, иако од преголемата звучна децибележа, навистина ушите на сите ни зуеја и следниот ден. Се разбира, побараа и бис, но тогаш настапија и техничките проблеми кога фронтменот Алек Емпајр видно изнервиран почна да удира по звучниците покажувајќи го средниот прст кон организаторот, па концертот беше прекинат.

    На главната, последната вечер на „Таксират“ многубројните посетители на почетокот се соочија со агресивниот, но одличен метал звук зачинет со традиционални инструменти на делчевчаните „Верка“ кои го свиреа минатогодишниот албум „Моторни песни“. Рокенрол фанатиците „ТБ Трачери“ се движеа низ албумите „Клати и тркалај“, „Шлагери од Содома“ и „Купи ме“, а публиката како и секогаш, така и сега ги пееше нивните песни наизуст, во кои на саркастичен начин се инкорпорирани теми од секојдневието и општестевните случувања.

    ТБ Трачери

    Шведскиот прилично гласен состав „Клофингер“во Скопје го презентираше својот контроверзен звук зачинет со антирасистички погледи. И со „Клофингер“, како и со уште неколку групи кои претходно ги споменавме гости на „Таксират“, може да се каже дека годинава фестивалот освен на музиката, се фокусира и на политиката, односно на социјалните теми кои се автентично пренесени низ една уметничка варијанта.

    Ејжн даб фондејшн

    Следуваше настапот на британскиот бенд „Ејжн даб фондејшн“ кој на домашната публика и е добро познат. Но, нивниот звук е сосема поинаков од претходните на сцената, тие носат нова електрична-електронска енергија. Беа одлична можност за танцување и малку порелаксирана атмосфера. Црномурестиот американски рапер Џозеф Антонио Картагена, познат како Фет Џо, пак, веднаш во првите редови во „Метрополис арената“ ги привлече неговите бројни обожаватели, додека британците „Каисер чифс“ не воведоа во една сосема поинаква звучна планета. Тие се инди-рок, њувејв и пост-панк состав, а на светските, па и на македонските нивни фанови од новата генерација, им се вистинска инспирација.

    Кајзер Чифс

    Оние кои издржаа до крајот, оние со силна кондиција, бидејќи „Таксират“ навистина е фестивал кој „трча маратони“, уживаа во една ретка атракција. Егзотична атмосфера со експлозивни ритми направија португалците „Бурака сом система“, што беше одличен крај за годинашниот „Таксират“.

    Т.И.

    фото: www.taksirat.com.mk

  • Во Националната галерија отворена една од најзначајните изложби во Грција

    На изложбата можат да се видат досега непознати уметнички скапоцености од колекцијата на Националната галерија, повоениот период и современата уметност. Пикасо, Рембрант, Делакроа, Гикас, Царухис, Моралис, кои чекаа во магацините на Галеријата сега се изнесени на светлото на денот на изложбата која ќе трае до четврти јануари.

    Национална галерија, Атина

    Националната галерија на уметностите и Музејот Александрос Суцос, се најзначајните институции во Грција посветени на историјата на грчката уметност и на западноевропската уметност, кои во оваа форма работат од 1976 година. Сепак нивната историја оди многу поназад, во 1900 година, кога со посебен закон е уредено основањето на институцијата. Должноста на куратор му е доверена на Георгиос Јаковидес, кој ја води оваа институција од 1900 до 1918 година. Во 1934 година како дел од новото општествено уредување и реорганизација,со формирањето на новата грчка држава, донесен е нов закон со кој се удрени темелите на Музејот.

    Во 1896 година, Александрос Суцос, правник и љубител на уметноста ја препушти неговата колекција и неговиот имот го остави на државата што беше почеток на формирањето на „Музејот на ликовни уметности“. За таа цел во 1900 година беше донесен закон со кој е основана Националната галерија, а сликарот Георгиос Јаковидес кој живееше во Минхен, беше поканет да се врати во Грција и да ја води Националната галерија. Вкупно 258 дела, кои до тогаш беа сместени во збирките на Универзитетот, на Техничкиот факултет, беа донирани на новооснованата Галерија. Една година подоцна, во 1901 година, Александрос Суцос донираше 107 дела за Галеријата.

    Томас Цацис

  • Култниот писател Давид Албахари дојде во Скопје

    Големиот српски писател со светско искуство го посети Скопје по повод македонската промоција на неговиот роман „Лудвиг“.

    dejvidСрпскиот, европскиот, светскиот писател Давид Албахари дојде во Скопје, за да биде дел од македонската промоција на неговиот роман „Лудвиг“. Деновиве во кино „Фросина“ во Младинскиот културен центар, пред почитувачите на делото на Албахари кои не беа во голем број како што се очекуваше, но веројатно беа вистинските, беше промовиран македонскиот превод на романот „Лудвиг“, чиј издавач е „Икона“. Српскиот култен автор на голем број романи, од кои досега шест се прведени на македонски, а кој изминативе две децении живее во Канада, во своето триесетгодишно патување со литературата стекна огромен број на приврзаници. Познати се неговите романи, но особено кратките приказни кои се најчесто автобиографски. Се прослави со својата втора книга „Опис на смртта“ за која ја доби наградата „Иво Андриќ“, а потоа следуваа и останатите престижни признанија. Се издвојуваат и „Мамец“, „Снежниот човек“, „Цинк“ и секако, „Лудвиг“, која на македонски ја преведе Александар Прокопиев.

    Ова беше исклучителна можност скопската и македонската читателска јавност да се сретне со Давид Албахари. Авторот се заблагодари што е наш гостин и рече дека би сакал повторно да дојде, дека би сакал и неговите други романи, како „Ќерка“ на пример, или „Контролен пункт“ да се преведат на македонски.

    За Давид Албахари (1948) ќе кажат дека е писател со прилично затворен, на моменти дури и херметички израз, дека е автор кој бара голем читателски напор. Неговиот роман „Лудвиг“ зборува за двајца писатели. Едниот се вика Лудвиг, а вториот е истиот тој Лудвиг кој ја користи буквата С. С е опседнат со својот колега писател, нешто слично како односот помеѓу Моцарт и Салиери.

    – Драго ми е што ми се пружи можност да дојдам овде по повод преводот на мојата книга. Навистина е убаво да се види моето дело на друг јазик. Се надевам дека ќе изврши влијание, особено на писателите. Посакувам и ’Ќерка‘, па и последниот роман ’Контролен пункт‘ да се преведат на македонски, па да дојдам повторно“, рече Албахари и посочи ако некој помисли дека романот „Лудвиг“ има негативна критика кон Белград, дека тоа не е така и дека сите градови се во суштина, слични. „Јас потсетувам само на некои прашања и дилеми кои чекаат одговор“, рече Албахари, кој на крајот од неговата средба овде одговараше и на прашања од публиката, а во холот пред киното „Фросина“ ги потпишуваше своите романи. На прашањето, кои писатели извршиле големо влијание врз него, ги спомена американските метапрозаисти Џон Барт и особено Роберт Кувер, како инспирација на почетокот од својата кариера. За него, рече, голем број писатели извршиле влијание, како Сингер, што е сосема нешто друго од постмодернистите. „Но“, рече, „постмодернизмот го гледа како нешто со кое на писателот се му се дозволува“.„Никогаш не е доцна да се сака и Томас Пинчон“, додавајќи на шега, „или Давид Албахари“.

    Тина Иванова

  • Македонската филхармонија наскоро во Оман

    Во Мускат, главниот град на арапската земја, Македонската филхармонија ќе настапи во јануари, во новото архитектонско здание кое предизвика сензација.

    Новата зграда на Операта во Оман

    По долги години пауза, оркестарот на Македонската филхармонија во јануари ќе гостува надвор од земјава. Станува збор за Мускат, главниот град на арапската земја Оман, каде нашата Филхармонија ќе концертира на сцената во новата, неодамна отворена оперска куќа, во која оваа сезона ќе гостуваат и престижните оркестри на Виенската, Лондонската филхармонија, на Американскиот балет, на Маринскиот театар. Отворањето на новата оперска куќа во Оман, кое се случи во октомври, предизвика сензација поради исклучителната архитектоника на зградата. Македонската филхармонија ќе биде првата институција од нашата земја од областа на културата, што ќе ја посети оваа арапска земја официјално наречена Султанот Оман.

    Досега, нашата Филхармонија гостувањата надвор од земјава ги остваруваше само преку Камерниот оркестар. Во последниве две децении меѓународните гостувања се навистина ретки, во споредба со периодот од 60-те и 70-те години кога Македонската филхармонија остварувала голем број на турнеи особено во европските земји. Затоа, гостувањето во Оман се смета од исклучителна важност за оваа институција.

    Се уште не е познато со каков репертоар ќе се претстави оркестарот на Филхармонијата пред арапската публика, ниту пак, кој ќе биде диригент и солист, но фактот дека ќе настапува на иста сцена на која ќе концертираат врвни светски ансамбли, е престиж.

    Оркестарот на Македонската филхармонија

    Инаку, поканата за гостување во Оман е последица на новиот репертоар со нестандардна програма што во последниве години го спроведува нашиот оркестар. Македонската филхармонија неодамна стана членка на двете најголеми асоцијации кои ја третираат изведувачката уметност – Меѓународната асоцијација на менаџери во уметноста (ИАМА) и Меѓународната асоцијација за изведувачки уметности (ИСПА), па токму на еден од состаноците со овие асоцијации, било договорено и гостувањето во Оман. Во овие асоцијации членуваат оркестри како Берлинската филхармонија, Концертгебау орекстарот, Метрополитен операта, Лондонска филхармонија…, а членството и на Македонија и овозможува да биде ставена на мапата на тоа што е актуелно и што се случува во светот, но исто така и да се оствари поголема соработка меѓу сите членки во асоцијацијата преку развивање на мрежата на контакти.

    Новата оперска зграда во Оман, пак, свечено се отвори на 16 октомври со изведебата на операта „Турандот“ од Пучини, во режија на култниот Франко Зефирели, а под диригентската палка на Пласидо Доминго. Оваа институција беше отворена со големи фанфари и сите едногласно ја нарекоа новата сензација на Мускат. Прекрасната оперска куќа, пишуваат странските весници, е прва во земјите од Заливот и само трета во целиот арапски свет, по пропаднатите и речиси заборавени во Каиро и Дамаск. Љубителот на класичната музика, султан Кабус – монархот на Оман со далекувидни сфаќања, е решен да придонесе за местото каде што оманските деца ја изучуваат уметноста во светот дури и кога учат да ја почитуваат и да создадат сопствена оперска куќа, балет и театар.

    Многу од присутните на отворањето на оперската куќа ја гледаа како место каде што Истокот ќе се сретне со Западот – но, не во вообичаеното површно значење на фразата. Поради љубовата на султанот за класичната музика од Запад и неговата посветеност на развојот на неговата земја, тој има намера оперската куќа „да служи како центар на возвишеност што ќе ги збогатува животите преку култура и ќе промовира безвременски вредности“.

    Големиот оперски пејач, Пласидо Доминго, кој на отворањето настапи со „Турандот“ на Пучини, рече: „Сите сме многу благодарни на султан Кабус што го овозможи ова. Тоа е многу важен чекор за светот и огромна чест за нас.“

    Покривот на новата оперска зграда може да се користи за мали перформанси, а исто така и градината. Султанот има сопствен влез, и секако, полуприкриена ложа. Пред оперите се очекува да се одржуваат средби за да се информираат луѓето за нивната историја, учениците се очекуваат со задоволство и може да се предвиди дека Оман ќе стане центар не само за арапската и странската уметност туку и за малите индустрии, каде што оманските мајстори, кои ги изработија прекрасните уметнички дела за куќата, би создавале сценски декорации за други опери. Инволвираните во планирањето и дизајнот го очекуваат денот кога Оманците сами ќе работат со куќата и ќе создаваат продукции поставени таму.

    Македонската филхармонија исто така ја чека новата зграда која во моментов се гради во Скопје помеѓу Музичкото училиште „Илија Николовски-Луј“ и Македонската опера и балет. Музичарите од оркестарот долго време поскауваат нов објект наменет за концертите на Филхармонијата. Оваа институција цели шест децении е сместена во просториите на Домот на АРМ како кираџија, во сала која не е наменета за симфониски концерти. Оркестарот постојано се соочува со проблеми, особено во делот на акустиката.

    Новата филхармониска сала ќе се гради според проектот на македонскиот архитект Виктор Михајлов. Изведувач на градежните работи е австриската фирма „Алпине Бау“ од Салцбург. Новата филхармониска зграда ќе има две концертни сали, простории за вежбање, гардероби, ресторан, продавница за музичка литература и музика. Големата концертна сала ќе има капацитет од 1.000 до 1.200 седишта, а малата наменета за камерна музика ќе има 300 седишта.

    Тина Иванова