Category: Патувања

Прошетка во најубавиот парк во Атина

Добродојдовте во Националната градина во Атина!

Веднаш до секогаш полниот плоштад Синтагма, овој пријателски и историски зелен простор е оаза на романтизмот од 19 – ти век. Планирани во 1836 год, овие Градини се всушност првиот парк/ботаничка градина создадени во Грчката метропола.

7,5 километри патеки кои ви прикажуваат различна слика во секој свиок. Фонтана, чистинка, камена градина, езерце… Статуи од поети од таа ера – Аристотелис Валаоритис

Неколку украсни столбови во Јонски стил ставени како декорација низ градината. Според Европските идеи во тоа време, паркот е важна класична мешавина од антиквитети од Грчката и Римската ера, дел од овие антиквитети можат да се видат на Амалиас (amalias) авенијата и во внатрешноста на градината.

Денес паркот покрива површина од 158 квадратни километри (288 км2 заедно со Запионските градини). Паркот е отворен секој ден од изгрејсонце до зајдисонце и посетителите можат да се ориентираат со помош на инфо штандови и патокази.

Овие градини не служат само како рекреативен простор туку и како домаќин на едукативни програми за деца. Овие програми се извршени од Општината Атина (управата на паркот), училиштата, невладини организации и одличната детска библиотека во самата градина. Понатаму има и големо детско игралиште, мала зоолошка градина со домашни животни и кафе бар.

Градините се почетно планирани во 1836 година како приватен простор за одмор на кралската палата(во денешно време Грчкиот парламент). Архитектите и Агрономите од Баварија изработиле дизајн за градината сличен на “Англиските Градини” во Минхен (од таму доаѓаат кривите патеки). Потоа работата ја преземал Француски агроном од Долмабахче градините во Истанбул.

Стотици нови видови на дрвја и грмушки биле донесени од сите континенти на светот, Америка, Јужна Африка, Австралија и Кина. Оваа колекција е збогатена од неколку ендемски видови на растенија од југот на Грција. Сега, околу 7000 дрвја (повеќето зимзелени) и десетици илјади други растенија од околу 519 видови се наоѓаат во овој парк, од кои 102 се ендемски.

Не сите растенија преживуваат на медитеранската клима, но тие кои преживеале добро напредуваат, неколку растенија се дури еден век стари, а сите дабови дрвја во градините датираат уште од 1845 година. Овие дрвја се светилиште за многу видови на птици, вклучувајќи ги и оние кои мигрираат.

Влезот на Амалиас авенијата се наоѓа веднаш спроти едно од одбележјата на градината, високите и тенки Вашингтониа палми.

Пред нив, единствениот мермерен сончев часовник во Атина, добра идеа за следење на текот на времето во град со просечни 300 сончеви денови во годината.

Ова не е било која фонтана: Ова е Боубоунистра, терапетски извор(мало ниво на калциум) кој се користи за снабдување со вода на поголемиот дел од стара Атина… Денес е уште еден освежителен агол на градината во летната врелина.

Секој ден овие мали потоци дистрибуираат околу 1050 кубни метри вода за потребите на градината преку древниот водовод Писистратос (600г п.н.е.).

Уште од отварањето на градините за јавноста (1923), најголемото езеро во градината е место на кое малите деца ги хранат супер популарните патки и лебеди. Поради можноста од зараза од живински грип животните беа затворени, но малиот дрвен мост останува како фокална точка на нашите спомени…

Децата се фасцинираат од големите крапови и други големи светкави риби кои пливаат во езерата, најблиското до влезот од Вас. Софас авенијата е исто така и најславното.

Убавината и носталгичното распоожение лесно се комбинираат додека уживате во прекрасниот мир на градината. Место кое вреди да се посети, во срцето на Атина.

Ми остана во сеќавање како ниту еден друг парк кој сум го посетил, тоа е квинтесенција на еден парк, она кое човек го чувствува понекогаш кога гледа во платно или сонува за некое место каде што сака да оди и да не може да го најде.

Henry Miller. The colossus of Maroussi, 1939

Софија Николау

April 25, 2014
Крф – Дел од рајот на Јонското море

Самата помисла на море, топло сонце, плажи за мене е асоцијација на прекрасниот остров во Јонското Море – Крф. Иако не е најголемиот остров во Jонското Море сепак е најзелениот. А, ако се прашувате зошто е така, приказната на мештаните вели: Кога островот бил под француска власт, Катерина Медичи владателката на тогашна Франција им ветила по еден златник на секој кој ќе засади маслиново дрво. Колку златници биле поделени не е познато, но денес на Крф има над четири милиони стебла од ова благородно дрво.

Малку историја. Најголемо влијание на културата и резвојот на Крф имала Венецијанската република која со векови управувала со островот и тоа му дава посебен карактер. Со Крф управувале и Римјаните, Византицијте, Британците и Французите и сите оставиле по некој свој белег кој и до ден денес е препознатлив. Како во архитектурата и уметноста така и во музеите и археолошките наоѓалишта.

До островот се доаѓа преку две пристаништа: едното во главниот град Крф кое се вика исто како островот (грчки Керкира) и второто помало пристаниште Лефкими. Авионскиот сообраќај е особено развиен во летниот период кога има летови скоро 24 часа секој ден. Интересен е аеродромот чија писта се наоѓа блиску до морето и дава впечаток дека авионите „одат по вода“. До аеродромот има убави хотели кои имаат големи тераси каде што туристите уживаат во слетувањето и полетувањето на авионите. И, кога келнерот Ви го послужува кафето Ви вели : Уживајте во глетката.

Крф нуди за секого по нешто. Мир и спокојство во многуте мали рибарски селца кои станале убави туристички места, интересна архитектура и локалитети кои ја раскажуваат историјата на островот, па се до бучна забава, дискотеки и барови кои најмногу ги посетуваат младите туристи.

Храната е медитеранска со многу грчки специјалитети. Подобро е да се јаде во таверните отколку во рестораните бидејќи во нив се наоѓа по некој специјалитет, домашен рецепт, кој семејството што ја држи таверната одлично го приготвува. Познатата грчка ѕаѕики салата одлично оди со некои од питите со спанаќ, сирење или пак топчиња од месо во сос од домати, свежите риби и лигњи приготвени на различни начини.

Но сепак, најмногу од се, туристите ги сакаат убавите плажи. За разлика од останатите јонски острови каде плажите се со покрупен песок, овде плажите се со ситен жолт песок, кој на некои места се прелева во песок со огнена боја. На ова се надополнува синото море во кое на хоризонтот се спојува со небото и создава слика каква што не можете да видите секој ден. Овие плажи се наоѓаат на југозападниот и северниот дел на островот каде погледот може да се фрли до недоглед…

А, јас, во овие ладни денови секогаш кога ќе помислам на Крф, топлата и кристално чиста вода на најпозантите плажи Глифада, Маратиас, Гарденос, Контогаилос, Миртиотица се расположувам и нестрпливо ја очекувам повторната средба..

Еве и неколку корисни совети и информации за намерниците кои сакаат да го посетат овој остров:

Траектот Игуменица – Лефкими во еден правец чини 4 евра за едно лица и 28 евра за возило. Се патува еден час.

Лежалки и чадор на плажа од локалните кафулиња чинат по три евра од лице во кои добиваат и пијалок. Лежалките што не се дел од кафулињата чинат поскапо 4 до 4,5 евра од лице.

Фрапе чини од 2 до 2,5 евра, пиво 3 евра, а чести се и промоциите на пијалоците и овде можеде да добиете пијачка и за едно евро.

Познатото грчко гиро чини од 2 до 2,5 евра (пилешко) и 3 евра (свинско)

Ако сте љубители на морска храна, порција чини околу 30 евра, зависно од тоа што ќе јадете. За извонредно добра храна ви го препорачуваме ресторанот Kaizer Bridge Restaurant кој се наоѓа во близина на селото Benices на пат кон главниот град. Нуди уѓиванција на море и специјален сплав на вода.

Влезниците во голем број од музеите во Керкира, главниот град на Крф изнесуваат 3 до 5 евра од лице.

Аква паркот, велат втор по големина во Европа, работи секој ден од 10 часот наутро до 18 часот навечер. Влезница за возрасен чини 25 евра за цел ден, а ако одите по 15 часот ќе платите 18 евра. Детските влезници чинат по 17 евра за цел ден.

Изнајмување возило на Крф чини околу 35 евра од ден, но цената се намалува ако користите повеќе денови. За седум дена може да добиете цена од 210 евра на пример.

Изнајмувањето мотоцикл, веспа, популарно превозно средство нa овој остров чини 20 евра на ден

Сместување: студио за двајца чини од 35 до 60 евра на ден, зависно до хотелот.

Балкон3 ви посакува пријатен одмор:)

Катерина Лаова

April 7, 2014
Патување од Скопје до Атина со автомобил за седум часа

Внимавај, кога ќе стигнеш во градот ГПС-от можеби нема да работи како што треба, ме предупреди пред тргнување за Атина мојот братучед кој веќе имал искуство обидувајќи се да вози по ГПС во главниот град на Грција.

Атина има повеќе од 4 милиони жители и делови од стариот град Плака кои се толку густо населени што автомобилите едвај можат да се разминат по тесните улички. Разбирливо, тука бил стариот град населен околу Акропол, многу многу порано од кога луѓето почнале да имаат потреба од автомобили.

Во ред, реков, па и малку се загрижив бидејќи знаев дека ќе стигнеме навечер и дека нашиот хотел е токму во срцето на оној густиот дел што погоре го спомнав, но си реков, прецизно ќе внесам улица, број од нашата дестинација, ќе проверувам неколку пати, и ќе ја намалам веројатноста за грешка на минимум.

Иако зима, одбравме убав сончев ден за тргнување, а подоцна од нашите пријатели во Атина разбравме дека тоа се деновите во средината на јануари кога таму традиционално времето е убаво и сончево.

Од Скопје до Атина се стигнува лесно, патот е убав, речиси цело време автопат, се вози само право, и во еден здив околу 700 километри. Нормално за оние кои што уживаат да патуваат, како нас на пример. А, и онака за семејство е најдобро да се оди со автомобил, бидејќи авионска линија помеѓу овие два града, Скопје и Атина, престолнини на две соседни земји, нема. Може да се одбере железнички превоз, ама тоа сепак го препорачувам за помладите авантуристи, на кои менувањето воз во Солун, стоењето на граница, доцнењето, интересните случки со удобноста и условите во возовите, особено од македонска страна им се чини како добра авантура. Автобускиот превоз би го отфрлил од речиси истите причини.До границата со Грција (160 км) се патува многу бргу, по автопат, освен некои дваесетина километри низ Демиркаписката клисура (кои набргу ќе станат минато бидејќи се гради автопат и на оваа делница). По два часа возење веќе сте на граничниот премин Богородица (од грчка страна Евзони). Патарината до овде чини 180 денари (3 евра) во еден правец. На граница, бидејќи беше обичен ден во средината на јануари, кога сите верски празници поврзани со Христовото раѓање, крштевање и слично беа поминати и од двете страни на границата, а не беше веројатно ниту почеток на викенд кога Македонците во редици се упатуваат на шопинг во Солун), немаше никаква гужва. Поминавме, што би се рекло, европски преку граница. Лесно, брзо, културно, разменувајќи по некоја фина реченица со пограничните служби за убавото време и добрата идеја и тајминг за пат во Атина.

Тајмингот е добар бидејќи ако летно време дојдете на оваа граница тогаш е живо чудо ако поминете лесно и бргу. Зошто? Затоа што Најголемиот дел од македонските граѓани летуваат на грчките краци Халкидики. Зошто? Затоа што морето е прекрасно, цените се прифатливи, местата се пријателски за одмор на семејства со деца, а ако се додаде и близината (само 360 километри од Скопје или 200 километри од границата и тоа убав пат), тогаш уште подобро разбирате зошто е ова така.

Нормално дека овие места од истите причини се преплавени и со гости од Србија, а во последно време и од Бугарија. Тука би додал дека ако Македонците го знаат секој камен и секоја кривина каде треба да свртиш и во кој ресторан да јадеш, каде лежалките се најевтини, а кафето најдобро на Халкидики, ретко, ама ептен ретко, некој од нив патува за Атина.

Како што реков, до Атина се патува непогрешиво. Само право. После граница, за кратко време поминувате покрај Солун (лут ривал на престолнината), па потоа, да не заборавам да ги спомнам за да не ми се налутат сограѓаните, а и дел од потесното семејство кои имаат убави спомени од таму, проаѓате покрај уште две три мали места кои не се на Халкидики, а се ас дестинации за летување на одморџиите од Македонија. Лептокарија и Платамона.

И речиси секогаш кога се споменуваат идат и двете заедно. Две места, кои зимно време изгледаат како од филмовите за напуштени гратчиња, но летно време едвај се наоѓа сместување. Се паметат години кога немаше мобилни телефони, луѓето кои не можеа да најдат веднаш сместување, по една или неколку вечери преспиваа во своите автомобили надевајчи се дека утредента ќе најдат сместување.

Овде се поминува покрај митскиот Олимп, на врвот обвиткан во магла. Навистина изгледа боговски.Кога се обидов да им објаснам на моите малолетни деца дека тука живееле боговите, не бев свесен дека всушност тоа ќе биде нивниот главен интерес за цело време од нашиот еднонеделен престој во Грција и Атина. Заборавив дека беше исто и со мене како дете кога прв пат ми паднаа во раце Илијада и Одисеја. Така што, почнав да се присетувам, да проверувам дали ме предале спомените, и да раскажувам за семоќниот Зевс, за неговата сопруга Хера, за Атина која се родила од главата на Зевс и тоа со полна борбена опрема, за нејзиниот ривал и бог на морето Посејдон, па за убавата Афродита и.. тоа нема крај. Па на помош ќе ја повикатe фантазијата, филмовите, а малку и свесно ќе измислувате за да одговорите на прашањата, зошто Атина излегла од главата на Зевс, другите како се родиле? Каде се сега тие богови, зошто ги нема, само во Грција ли има богови, зошто нема кај нас. Јас велам има и кај нас. Им редам неколку од словенската митологија, ама не знам многу приказни за нив, само имиња, Перун, Весна, Сварог, Велес..

Тече муабетот, па речиси незабележително сте поминале покрај Лариса, Ламиа и сте стигнале пред портите на Атина, еден од најстарите градови во светот, со историја од повеќе од пет илјади години.

Всушност не баш незабележително. Од Евзони до Атина има десетина патарини и на сите плаќате просек по 2,5 евра, така што само во еден правец патарините чинат од 25 до 30 евра.. А само до пред неколку години немаше ниту една или една до две патарини. Но, криза е, се обидувам да најдам објаснување.

И покрај тоа, сите се радуваме што стигнавме, јас што повторно ќе ги сретнам, а моето семејство што ќе ги запознае драгите Софија и Томас, моите пријатели, со кои не сум се видел одамна. Со Софија од средината на 90-тите години од минатиот век, кога бев на студентска програма што таа ја организираше во Вари (едно од предградијата на Атина), а со Томас од 2008 година кога се запознавме во САД.

Бидејќи Атина е еден час подоцна од Скопје по средноевропско време, па нормално е дека подоцна се стемнува (ова не сум сигурен дали е така, но тоа е мој проблем со часовите по физика веројатно).

Влегуваме во градот и стравувањата се остваруваат. ГПС-от полуде (иако во неколку наврати застанував за да ја ставам точната дестинација, улица Kodrou 2 Plaka ) и почна да не води во очигледно друга насока.

По неколку неуспешни обиди, и еден час кружење низ улиците со густ сообраќај, решивме да се обидеме по старо. Ќе се потпреме на далечниот претходник на ГПС-от. Принципот од човек на човек. Кој прашува не талка. Па така од седум осум одговори во низа, возење по неверојатно тесните улишки низ делови на Атина, стигнавме на поширок булевар, позастанавме и прашавме на каде е Синтагма (главниот плоштад во Атина пред кој се наоѓа и парламентот). Љубезен млад пар со насмевка ни одговори: Синтагма? Па вие сте на Синтагма…

Ние сме застанале пред хотелот Гранд Бретања, еден од највпечатливите, најстарите и најлуксузни хотели, познат како “Royal Box” на Атина, кој веќе 140 години стои карши грчкиот парламент и Националните градини… Откако ги помнавме вообичаените муабети од типот: „ти велев јас, ти не ме слушаш уште прееска ќе дојдевме тука, ама не, си тераш по свое, не даваш никој да ти каже“, свртевме малку во лево и застанавме.

Требаше да се влезе во густиот дел со тесни улички, стариод дел на Атина, некои велат вистинската Атина, Плака.

Овде не се ни обидовме да тргнеме без логистика. Најдов еден таксист го замолив за помош, беше навистина многу љубезен, дури одби и да ги земе понудените пари, и не однесе конечно до нашиот хотел.. И тој исто така не можеше веднаш да ја најде локацијата, но друго е кога локалец ве води, праша лево-десно и за две три минути бевме пред хотел..

Влеговме, хотелот малку старински, но топол, убав, со многу слики во фоајето и рецепција со рецепционер како во постарите филмови.

Веднаш ни ги дадоа клучевите од нашата соба.. додека ја разгледувавме заѕвони телефонот во собата.. чудно си реков, веднаш не бара некој. Добар повик беше, од рецепција ни понудија за речиси истите пари, поголема соба, со убав балкон и што е најважно, одличен, што го одзема здивот, милионски вреден.. поглед на Акропол.. или како што Грците од милост го викаат.. Карпата.

А веќе фати вечер, а Акропол високо, убаво осветлен, подготвен да ни ги раскаже тајните за Партенон, обединувањето под легендарниот атински крал Тезеј, нападите од Персијците, Венецијанците, Турците.. И на шега велиме ако во Италија нешто што се случило пред три четири века е ново, овде се што се случило после Христовото раѓање се смета за ново.. Но за тоа во следната прилика.

Дарко Чекеровски

March 28, 2014
БУРСА – СОН КОЈ НЕ СЕ РАСКАЖУВА

Ако ви потечат солзи кога ќе ја видете регистарската табличка број 16, ако на стадионот Ататурк навивате само за Бурсаспор, ако на влезот во градот го почуствувате Осман Гази, и, ако ви недостасуваат театарот на сенките Карагоз и Хаџиват, може со сигурност да се каже дека вие веќе сте Бурсанчанец! Да, јас веќе сум Бурсанчанец! Зошто? Одговорот ќе го најдете во оваа репортажа на Балкон3. Пред да тргнам на пат, си ги освежувам знаењата за зелениот град. Бурса е град на султаните, светците, суфите. Исто така е првиот главен град на Отоманската империја. Стотици написи, статии, илјадници страници не се доволни за целосно да се раскаже приказната за легендарниот град. Читајќи заклучувам дека секој дел од градот си има своја историја.

По еден час летање од Скопје до Истанбул, и уште два часа со автобус од Истанбул до Бурса, 20 новинари од различни медиуми од Македонија пристигнува во пристаништето Ескихисар во Гебзе. Погледот кон траектот е совршен. Галебите кои летаат над фериботот, се натпреваруваат еден со друг. Борба кој прв ќе го дофати ѓеврекот, подарок од патниците. Глетката не потсетува на познатата изрека „Галебите живеат за ѓеврек, луѓето за надеж”, или на песната “Ако птиците кои летаат се галеби, пристига зелената и слатка пролет”.

Нашата прва средба со Бурса се случува во ресторанот Ататепе, социјална установа на општината. Прекрасната планина, морето и шармантниот амбиент придонесува ручекот да биде совршен. Во ресторанот се нудат сите видови на риби со прекрасен вкус. Сафет Јилмаз, директорот за односи со јавноста на општина Бурса, покажува фотографии и информации за градот, по што заклучуваме дека нашата посета на овој историски град полн со приоказни, ќе биде повеќе од интересна. Бурса со своите културни, историски и природни богатства е оргинално место, каде што било кој светски турист ќе може да пронајде дел од себе и дел од историјата на човештвото.

Бурса – мост меѓу Македонија и Турција

На вториот ден од нашата посета, првата дестинација е општината. По топлото добродојде од домаќините и уживање во турскиот чај на стаклената тераса, се среќаваме со градоначалникот Реџеп Алтепе, нашиот домаќин. Градоначалникот зборува за инвестициите на Бурса во регионот, состојбите на Балканот и односите на Турција и Македонија. „Односите на Турција со Балканските земји долги години не беа на посакуваното ниво, постоеше студенило, но ние напорно работиме за да ја подобриме оваа состојба. Балканските земји се многу значајни за нас, бидејќи тоа се земји на нашите предци. Покрај тоа, голем дел на луѓето кои живеат таму денес имаат роднини во Бурса”, рече градоначалникот најавувајќи интересна дискусија.

„Ние имаме единствена цел. Македонија и другите балкански земји на економски план да застанат на своите нозе и да се подобри економската состојба на граѓаните. Бурса ја превзеде одговорноста да биде мост во односите помеѓу Турција и Македонија. Покрај реставрацијата на историските споменици, Турција ќе продолжи да ги поддржува социјални и културни активности во регионот ”.

Зелената Бурса

Агендата вели време е за посета на историските места. За мене, најинтересниот дел. Застануваме кај Салтанат Портата, фотографираме и продолжуваме кон местото Топхане. Таму го посетивме турбето на основачите на Отоманската Држава Осман и Орхан Гази. Ја почуствуваме прекрасната духовна атмосфера, читаме молитви и продолжуваме кон Топхане, каде што Бурса може да се види од птичја атмосфера.Идеално место за да се пронајде внатрешниот мир. Покрај прекрасната можност за да се уверите во зеленилото на Бурса, Топхане претставува одлично место за летните вечери. Топлиот чај атмосферата дополнително ќе ја разубави.

Малку статистика. Податоците велат дека Бурса е еден од најбезбедните градови во Турција. Имав и лично искуство да посведочам за тоа. Фотографирајќи ја прекрасната панорама на Бурса од Топхане, на местото ја заборавив торбата од фотоапаратот. Немав намера да се вратам повторно назад, бев сигурен дека некој ја земал. Сепак, на инсистирање на нашиот водич Ирфан Шабан, се вративме. Ирфан е помошник на заменик градоначалникот на скопската општина Чаир, Сулејман Баки, кој вооедно е и организатор на посетата. Чичкото кој продаваше мали сувенири на тоа место, ја земал торбата и ја обесил на едно дрво. „Ташната е тука! ”, рече тој. Ја земав, чесноста се уште постои, си реков самиот на себе.

Бурса е карактеристичен град. Античките и модерните објекти се адаптирале едни покрај други. Продолжуваме со шетањето, нас не придружува Емир Џемал Бешкардеш, советник во општината. Иако однапред беше определена агендата, Емир вели дека можно е да се промени и се обидува да ги задоволи сите наши желби. Било да е јадење, чај, кафе, посета или која било друга желба. Да се слушне зборот „не е можно“ беше навистина невозможно. Веќе сме кај Зеленото Турбе и Зелената Џамија, кои се симбол на Бурса. Убавината на џамијата ве фасцинира.

Зелената џамија е изработена од мермер со многу елегантна декорација. Внатре ѕидовите се покриени со темно зелени плочи. Многу е интересен податокот дека не се користела само како џамија туку и како место од каде се управувал градот. Една од најубавите џамии во Бурса и пошироко.

За да се заштити зелениот имиџ на Бурса, општината развива проекти „Политика за заштита на дрвото“. Со природните ресурси, зеленото ткиво, 833 спомен дрвја од 100-600 годишна возраст и со лековити бањи историскиот град е познат како „Зелена Бурса“.

Исто како денес и во минатото многу патописци и историчари биле заинтригирани за овој прекрасен град. Секое дрво кое сведочи на историјата има свое име и презиме.

Патописецот Poujoulat за Бурса го користи следниот израз: „Бурса личи на надреалните приказни од 1001 ноќ“. Своето место го наоѓа и во голем број на песни. Поетот Ахмет Хамди Танпинар вели: “Бурса е кристален лустер…Кај и да отидеш ќе ти недостига. Неговиот мирис можеш да го понесеш секаде каде што ќе одиш. Твоите очи секогаш ќе ја побараат Улу (Голема) Џамија во средината на градот, мекоста на свилата, испиениот чај во Топхане, остриот мирис на кафето во Капали Чаршијата, смиреноста на Зелената Џамија, па дури и куклениот театар Карагоз и Хаџиват”. …

Бурса сон кој не се раскажува

Постои една изрека убавото време многу бргу минува. Во Бурса времето одлета. Не знаеме како помина. Убавината која се протега надвор од сопствените граници секогаш не е лесно да се раскаже. Затоа не е можно во една репортажа да се раскаже за Бурса. Но, ова секако дека мораше да го споделиме. Бурса е град кој што никогаш не спие. Граѓаните навиваат за својот градски клуб, и да победат и да изгубат, поддршката е беспрекорна. Улиците се чисти, тротоарите зелено бели. Според мештаните жичарата на Улу Даг, најпознатато место за зимски туризам во Турција е место каде што започнувале најголемите љубови. Не успеавме да ја посетиме, жичарата се реновираше, за десетина дена ќе биде биде пуштена. Така што, среќата да ја најдеме љубовта ќе ја бараме при друга посета.

Се случува понекогаш да сонувате, потоа тој сон да го раскажете со возбуда или пак да слушате за соништата на другите лица. Но, никогаш не можете целосно да го доживеете сонот што некој ви го раскажува. Потребно е сам да го отсонувате. Ете, Бурса е еден таков град – сон што не може да се раскаже. Секако, посетете ја Бурса, но, дали ви се доволни пет дена? Одговорот дефинитивно е не. Еден месец, одговорот е повторно ист, не е доволно. Или, пак најдобро е да се преселите во Бурса. Ако сте Скопјанец, можеби нема ништо да изгубите. Да се потсетиме на поетот Јахја Ќемал кој што вели: „Скопје и Шар Планина се како продолжеток на Бурса“.

Текст и фотографии: Хусаметтин ГИНА

March 20, 2014
Во потрага по Гостиварската чешма

Во Гостивар има една чешма,

Ох, една чешма, душа од чешма

Гостиварски девојки, сите до една, одбрани девојки

И душата ми гори, и плачам…

Овие стихови се од една стара румелиска песна. Авторот е непознат. Се работи за љубовна приказна. Чешмата не е обична. Покрај слатката и вкусна вода која тече од неа, околу неа се шири мирисот на љубовта. Затоа песната тешко може да се заборави. Се пее со децении, особено на балканските простори. Прекрасната песна е незаменлив дел од денешните свадби, кај луѓето побудува многу различни емоции. Особено ако невестата е од Гостивар, значењето на песната е многу, многу поголемо и посилно.

Балкон3 во потрага по чешмата го посети Гостивар. По дождливиот неделен ден, со часови шетавме по тесните гостиварски улички, со надеж дека ќе ја пронајдеме чешмата и убавите девојќи покрај неа, кои се споменуваат во горните стихови. Но, за жал и покрај вложениот труд, „Душата од чешмичка“ не успеавме да ја најдеме. Сепак, читателите на Балкон3 нема да бидат лишени од прекрасни фотографии од градот распослан во подножјето на Шар Планина, чие име значи „град со многу гости, гостопримлив град“.

[portfolio_slideshow id=9143]

Текст и фото: Хусамедин Гина

March 13, 2014
Нашите прекрасни планини: седум сличности меѓу Кораб, Арарат и Олимп

Планините Арарат, Олимп и Кораб се национални обележја. Тоа што е Арарат за Турција, е Кораб за Македонија. Но не само на еден, туку на дури седум начини. Толку сличности успеавме да пронајдеме меѓу овие две планини. Ако се сетите на уште некоја, дополнете ја нашата листа.

– Највисоки врвови. Ова е најочигледната сличност. Со 5.137 метри надморска височина на врвот, Арарат е највисоката планина во Турција, а Кораб, издигнувајќи се 2.764 метри над морското ниво, е највисоката планина во Македонија.

– Големина на масивот. Планината Кораб се протега околу 40 километри од север кон југ. Почнува каде што завршува Шар Планина и продолжува кон реката Црн Дрим. Арарат, пак, е вулканска планина, поради што, гледана одозгора, има форма на круг, а дијаметарот и е околу 40 километри.

– Мал и голем врв. Арарат ги има врвовите Голем Арарат (5.137 метри) и Мал Арарат (3.896 метри), со простор како порта меѓу нив. На Кораб можат да се најдат Голем Кораб (2.764 метри) и Мал Кораб (2.683 метри), а ги има и Голема и Мала корабска врата, како планински премини.

– Меѓународен карактер (погранична зона). Голем Кораб не е само највисок врв на Македонија, туку и на Албанија. Највисоката точка се наоѓа на самата граница меѓу двете држави, дури има и граничен камен на неа. И Арарат е во погранична зона. Иако двата врва и најголемиот дел од масивот се наоѓаат на турска територија, подножјето зафаќа и делови од Иран, Азербејџан и од Ерменија. Снежниот врв добро се гледа од сите четири држави, а е исто така дел од нивните култури и традиции.

– Ограничено движење. Бидејќи се во погранични подрачја, ниту на Кораб, ниту на Арарат не може да се искачува слободно. Традиционално, неколку илјади планинари го освојуваат Голем Кораб по повод 8 Септември, денот на независноста на Македонија, а манифестацијата се одржува последната недела пред празникот. За други организирани искачувања треба да се контактираат пограничните власти на Македонија. Од албанската страна нема ограничувања, но пристапот оттаму е многу потежок. И за искачувањето на Арарат е потребна претходна најава и задолжително ангажирање овластен турски водич. Процедурата може да трае и два месеца. Сезоната на искачување е од јуни до септември.

– Лесно искачување. На канцелариски работник што, освен пешачењето од бирото до кафематот и назад, немал речиси никаква физичка активност цела година, ќе му требаат околу шест часа да стигне од караулата Стрезимир (местото до каде што може да се дојде со автомобил) до врвот на Кораб. Најдобрите се фалат дека го поминувале тој пат за два часа, и тоа бидејќи внимавале да не се уморат. Арарат, сепак, не е шега. Таму маршот трае околу четири дена, со спиење во шатори на планината. Но и на едната и на другата планина можат да се искачат и неискусни планинари, не се потребни некои посебни качувачки вештини. Се` што треба е добра физичка кондиција, но и подготвеност да ја издржите честата промена на годишните времиња (од летни во зимски услови и обратно) која веројатно ќе ве снајде на Кораб, а на Арарат гарантирано.

– Митот за Ное. Сите ја знаеме приказната за Ное. Бидејќи луѓето станале грешници, Бог решил да ја потопи земјата. Но Ное изградил брод за да се спаси, и во него внел по еден пар од секој животински вид, од инсекти до големи ѕверови, машко и женско. По долгата пловидба, застанал на планината Арарат. Таа била доволно висока за да остане над водата кога целата Земја била потопена. И планината Кораб го има добиено името според истата легенда, а и зборот кораб значи брод. Ова е најтесната врска меѓу двете планини. Толку импресивно им изгледале со својата висина на народите од минатото, што ги поврзале со библиски приказни.

Олимп, пак, е посебна приказна. Не е во погранична зона и за искачување на него не се потребни никакви формални дозволи, освен што не е препорачливо тоа да се прави зиме. Исто така, неговиот масив се протега на околу 80 километри, колку Кораб и Арарат заедно. Но дали оваа планина е целосно посебна приказна? Не. Тука разликите завршуваат, а сличностите почнуваат.

– И Олимп, како и другите две, е највисока планина на својата држава, Грција во случајов, с о2.917 метри надморска височина. Кај него височината е и буквално надморска, се издига директно од Егејско Море и неговите врвови се гледаат од плажите во Лептокарија и во околните места.

– Исто така, и покривот на грчката највисока планина е составен од два врва, Сколио (2.911 метри) и Митикас (2.917 метри). До повисокиот се пристапува преку понискиот. Инаку вкупно има 52 врвови.

– Планинарите и на Олимп можат да се искачат пеш, без никаква дополнителна опрема, само со голема желба и добра физичка подготвеност. Само последните метри од Митикас се класифицирани како за техничко искачување, но познато е дека и аматери успеваат да го освојат овој врв. Може да се отиде до горе и назад и за еден ден, иако многумина планинари преспиваат во планинарски дом, на над 2.000 метри височина.

– Насекаде во светот високите планини предизвикувале восхит, околу нив се граделе митови дека се дом на богови или на супериорни суштества. А има ли попозната таква митологија во светот од грчката, со 12-те богови на Олимп, со Зевс и Хера, потоа Аполон, Атена, Деметра, Посејдон, Дионис, потоа Афродита, Хермес, Хестија, Хефест, Артемида, Арес… Арарат и Кораб го имаат Ное, но Олимп е можеби најмитската планина на светот.

Гоце Трпковски

February 27, 2014
„Скаменетите свадбари“ во Куклица

Помина најдолгиот месец во годината. Гледајќи го сонцето, кое што деновиве иако со „заби“ ни е постојан придружник, можам слободно да кажам дека пролетта ни е блиску. Токму поради тоа сметам дека е време да почнеме да правиме „must visit list“. Затоа ако ви треба идеја за викенд прошетка, мој прв предлог е селото Куклица, близу Кратово, каде ќе ги најдете камените кукли. Во регионот на Осоговието на осум километри северозападно од Кратово се наоѓа една од најубавите природни реткости во Македонија, Куклица. Станува збор за уметничко дело на природата кое е старо над 50 илјади години, настанато со вертикална ерозија на меките вулкански карпи.

Локалитетот „Камени кукли“ е всушност комплекс на повеќе стотици камени фигури каде природата направила ремек дела несвојствени ни за најкреативниот човечки ум. Камениот град Куклица е место на кое фигурираат 120 помали и 15 поголеми камени столбови.

Тие се навистина изненадувачки природен феномен, а настанале под влијание на ерозијата и климатските промени кои се одвивале во минатото на овој терен. За странците е познат како Камениот град, кого го прати интересна легенда, која нема да ве остави рамнодушни и ќе ве натера да го посетите овој локалитет.

Легендата вели дека многу одамна во селото Куклица се случила голема трагедија. Момчето, во кое една девојка била бескрајно вљубена, се оженило со друга, поради што разочараната девојка ги проколнала младенците. Кога дошол свадбениот ден, навидум се било во ред: се собрале сватовите, стасале и другите гости, веселбата почнала. Во моментот кога младенците се бакнале, клетвата се остварила и сите свадбари се скамениле. Скаменетите свадбари и денес сведочат за гневот и за болката на несреќната девојка. Меѓу локалните жители местото е познато како „Весела свадба“ зашто сватовите останале насмеани, а младенците се скамениле во нежна прегратка.

Со малку фантазија, секој посетител може да си ги дополни празнините во приказната, бидејќи не се знае што се случило со девојката што ја фрлила клетвата. Мештаните раскажуваат дека нивните предци се обиделе да ја растурат клетвата на вљубената девојка, но не успеале. Исто така, кажуваат дека на секои 5 до 6 години, и во Горно и во Долно Маало, двата локалитета што се поделени со еден рид, никнува по една нова фигура. „Највпечатливи се невестата и младоженецот, кои се придружени од деверот и деверицата. Тие се најголеми и се гледаат еден со друг во очи“, кажуваат селаните.

Сепак треба да се спомене и научниот аспект кој е сосема спротивен. Имено, научниците тврдат дека камените кукли се создале уште пред да се појави каква било населеност на планетава, и тоа од вертикална ерозија на вулкански карпи.

Кратово, односно селото Куклица е најпознато по карактеристичните ерозивни форми наречени земјени пирамиди или камени кукли за кои научниците велат дека се создале пред 10 милиони години. Вертикалната ерозија на вулканските карпи создала „кукли“ повисоки од десет метри, кои и денес доминираат во питомата околина. Со тек на времето природата од нив извајала ретки ремек-дела.

Овие процеси, кои почнале пред десетина илјади години, продолжуваат и денес, така што некои земјени пирамиди постепено се уништуваат, а други се создаваат. Со тоа, пирамидите перманентно го менуваат својот облик, но тој процес е бавен и не може да се забележи за еден месец или една година. Феноменот земјени пирамиди или камени кукли, во светски рамки претставува ретка појава и за нивно создавање треба посебни геолошки, геоморфолошки, климатски и вегетациски услови. Тоа особено се однесува за добро изразените, типични појави како во Куклица. Затоа овој локалитет е заштитен како природна реткост. Воедно тука не треба да се преземаат активности би го загрозиле локалитетот, поединечните форми или со кои ќе се намали амбиенталната вредност и природниот изглед на просторот.

Природен феномен или легенда, оценете сами, но во секој случај додадете ја Куклица на Вашата листа за пролетни викенд екскурзии.

Текст и фото: Кристина Ангелеска

February 21, 2014
Убавините на Превала

Февруари пристигна во Превала без ниту една снегулка. Жителите на овој туристички центар, особено постарите, не паметат дека вакво нешто се случило претходно. Среде зима на ова туристичко место кое се наоѓа на 1500 метри надморска височина, да нема снег.

Но, Превала воодушевува со својата убавина какава што знае да подари само Господ. Иако оваа ретка убавина е јалова без посетители и гости. Ние бевме во Превала и бевме сведоци на тоа дека посетителите што оваа година планирале овде да останат подолго, поради тоа што нема снег, заминуваат по само еден или два дена престој.

Превала се простира на Шар Планина од Косовска страна, на само 28 километри од Призрен, а од Скопје е оддалечена околу 80 километри. Освен Косовци, чести посетители на овој туристички центар се и скопјани. Тие велат дека им се допаѓа чистиот воздух и низ шега велат дека тука секогаш доаѓаат да ги наполнат батериите или да соберат кондиција за да продолжат со работата што ги чека.

Меѓутоа, годинава Превала е претворена во осамено место, без посетители. Само од време на време ќе наидевме на некој пензионер кој се шета на чист воздух.

Но, како изгледаше Превала пред една година кога дебелината на снегот изнесуваше речиси еден метар. Тешко се наоѓаше слободно место за престој, бидејќи сите викендички кои се издаваа беа зафатени. Превала ечеше од џагорот на децата кои си играа со снежни топки, се санкаа и скијаа…

Во продолжение, за гурманите ја претставуваме оваа погача, бистрата вода на Шара и овој освежителен пијалак кој се наоѓа само во Превала. Ние застануваме тука и не откриваме ништо повеќе. Редот Ви останува вам, да дојдете и да го посетите овој туристички центар.

Ова е вистинската Превала, Превала што ја знаеме сите ние…

Бедри Реџалари

February 18, 2014
Патување во Антеп стил

Моите сеќавања на Газиантеп се прилично магливи бидејќи последен пат го посетив овој град на службено патување пред околу десетина години. Она што остана во сеќавање е археолошката легенда Зеугма и силуетата на градот.
Во тоа време жителите беа окупирани со приказните за легендарниот град Зеугма и чудесните откритија на огромни мозаици на подовите и ѕидовите на резиденцијални објекти во отворениот антички град кој стои на падините над реката Еуфрат. Но, мозаиците не беа единствените уникатни нешта пронајдени таму бидејќи имаше и статуи, како статуата на Марс, кои за кратко време станаа светски познати. Тогаш ми се чинеше дека локалните жители не беа само љубопитни туку и помалку завидуваа на сите богатства кои излегуваа од земјата што тие ја користеа единствено за земјоделие. Мојата мотивација и поттик да се вратам во овој древен град се должи на овие сеќавања и бев многу возбуден што конечно имав можност да го посетам музејот во Зеугма во кој се изложени сите артефакти и мозаици коишто уметничката заедница успеа да ги спаси од водите на браната Биречик.

Газиантеп е современото име на градот кое го добил по завршувањето на војната за независност на Турција. Се спомнуваат неколку стари имиња бидејќи ова парче земја било дом на неколку славни цивилизации и се верува дека Селеукос, главниот командант на војската на Александар Велики, бил основачот на градот. Градот е прочуен по својата гастрономска понуда и многумина доаѓаат уште рано наутро во градот за да посетат некој од познатите ресторани, да вкусат вистински ќебап и навечер се враќаат дома. Што се однесува до мене, јас не сум ниту љубител на месо ниту вегетаријанец, но тоа нема да ме спречи да ги пробам сите познати јадења и ќебапи во текот на мојата посета на Газиантеп.

Катмерџи Зекерија http://www.katmercizekeriya.com/

Моето патување започнува рано наутро со еден пријател кој е одговорен за прекрасните фотографии кои следат. Слетавме во 10 наутро и веднаш почувствував глад па желбата за разгледување на мозаици и антиквитети ја заменив со добра храна. Отидовме во Катмерџи Зекерија (Katmerci Zekeriya) чии пецива се познати дури до Истанбул, а таму веќе беа пристигнати и сите други патници од авионот. Немавме ништо против овој ритуал и покрај тоа што не сакавме нашата посета да се претвори во туристичко клише. Пробавме катмер, ронливо пециво направено од тенки кори и мелени фстаци. Вистинска калорична бомба која личи на баклава, но не е толку блага. Девојките не прашуваат колку сакате кога нарачувате, туку веднаш ви носат една порција на маса, така не ќе мора да трагате по катмер низ градот во текот на денот. Обичај е катмер да се јаде за појадок.

Желни веднаш да започнеме со откривањето на градот, бргу го пронајдовме нашиот хотел лоциран во најстариот дел на градот во близина на тврдината и старите пазари. Хотелот е Anatolian Houses (Анадолска Куќа) и претставува типична стара градска куќа.

Anadolu Evleri www.anadoluevleri.com Tel : 0.342.220 95 25

Веднаш го оставивме багажот во соба и побрзавме до еден од старите автентични пазари наречен Бакарен Пазар. Бевме претходно предупредени дека е можно повеќето продавници да не се отворени бидејќи е недела а ние сакавме да го видиме пазарот во вообичаена атмосфера на секојдневно купување. Мојата прва помисла за пазарот беше заштита а ќе дознаеме зошто откако ќе добиеме информации од локалните жители.

Бакарен Пазар: Инфраструктурата на пазарот вклучува 8 улици и 280 продавници кои се реновирани според традиционалната типологија на автентични анадолски пазари во проект спроведен од страна на општината. Проектот ја добил наградата за Реставрација на Стари Градови. Во текот на кратката прошетка уживавмегледајќи ги старите мајстори како работат и направивме многу фотографии од нив. Мајсторите изгледаа сериозни додека ги полираа послужавниците и имавме чувство како да играат улога во некој нивен филм. Го почитуваме нивниот професионализам иако пазарот врвеше од туристи и локални жители кои се обидуваа да купат потребни работи за домаќинството. Атмосферата беше динамична и исполнета со бои.

Бакарниот пазар е опкружен со други познати пазари како што е историскиот трговски центар Зинзирли Безистен, Тутун Ан Бујук Бугдај пазарот (Zinzirli Bedesten, Tütün Han, Büyük Buğday Pazarı).
Откако се прошетавме низ сите се најдовме пред една друга историска градба Tarihi Tahmis Kahvesi (Старата Кафеџилница). Овде ја направивме првата кафе пауза иако овој регион е познат по мененгич кафе (Menengiç coffee) кое го пробав пред долги години во Хасанкеиф (еден друг, многу познат древен град кој во поголем дел е под вода) и не можев да сфатам што е тоа. Ова специфично кафе се приготвува со млеко и има многу добар вкус за разлика од традиционалното турско кафе. Tahmis значи толчено. Кафето се толчи во резбан камен аван. Според некои белешки Султанот Мурат IV тука се одморал и пиел кафе во текот не нападите на Багдад. Најважната карактеристика која го разликува ова место од обичните кафеџилници е тоа што било сведок на историски настани и е дом на книжевноста, музиката и локалните театарски претстави (Karagöz) веќе долги години. Додека се одморавме, група локални музичари влегоа и нè натераа да го следиме природниот ритам на градот.

Tahmis Coffe House www.tahmiskahvesi.com.tr

По веселата пауза навративме до продавницата Ејуп Бахарат (Eyüp Baharat) за да купиме зачини и билки кои се составен дел од вкусот на познатата кујна на Газиантеп. Продавницата се наоѓа веднаш спроти кафеџилницата и нејзиниот сопственик, г-динот Ејуп е многу пријатен продавач. Заминавме со црвени пиперки и пакетче бонбони направени со специјална техника која се користи во овој регион. Подоцна пробав сос од калинка и веднаш се заљубив во вкусот.

Eyüp Bahçeci: 0342 232 05 87 Boyacı Mah. Eski Buğday Pazarı Ateş Geçidi NO:1/E Şahinbey

Изгубени во Бакарниот Пазар

Како што одминуваше времето се појавија и првите знаци на глад па побрзавме до ресторанот Metanet и пробавме лахмаџун и симит ќебап (ќебап од фино мелен булгур).

Мое омилено јадење е симит ќебап (ќебапи од фино мелен булгур). Горе во десниот агол.

Имаме само уште 2-3 часа дневна светлина па после ручекот продолжуваме со прошетката низ стариот град, но овој пат посветувајќи повеќе внимание на историските џамии. Повеќето џамии во Газиантеп датираат од XII – XIV век со забележливо влијание на арапската архитектура особено во орнаментите на минарињата. Дрвените минариња се украсени со богата резба но изгледаат духовно, елегантно издигнувајќи се кон небото. Повеќето џамии се изградени од камен во различен декоративен стил. Најстара е Бојаџи џамија (Boyaci Camii) која има неверојатни орнаменти од сино стакло вградени во нејзиното минаре.

Околу 4 часот попладне решивме да го свртиме кормилото кон музејот Зеугма. Планиравме да го посетиме во недела но постоеше можност за полудневна тура до Халфети и Румкале (Halfet,Rumkale) па не сакавме да ризикуваме и да не ги видиме светски познатите мозаици.

Древниот град Зеугма/ Белкис; Историја и важност

Во 300 г.пне Селеукус I, еден од генералите на Александар Македонски го основал градот како место со стратешка и комерцијална важност на реката Еуфрат. Тој основал уште еден град, наречен Апамеја по неговата сопруга, веднаш од спротивната страна на реката и ги споил со мост. Со текот на времето Селеуција растел и се развивал а Апамеја постепено назадувал. Името на градот било сменето во Зеугма (што значи Мост или Премин) и станал најголемиот град на источните граници на Римското Царство. Населението пораснало до 80,000 жители благодарение на финансиските средства од платените војници од 4тата Легија коишто се населиле таму и развојот на трговијата во мирнодопски услови.
За постоењето на овој град се дозна во 1987 но се здоби со слава и светско внимание после 2000-тата кога беа откриени голем број артефакти. Само 70% од градот се спасени пред да се пушти браната Биречик. Со огромни напори биле ископано две вили, Посејдон и Еуфрат и пренесени во музејот во Газиантеп заедно со голем број камени блокови, столбови, фонтани и мозаици. Вилите Посејдон и Еуфрат се сочувани во природното опкружување благодарение на огромен ѕиден постер на кој е прикажан ридот над реката. Мора да признаам дека крајниот резултат е прилични импресивен.
Посетата на музејот започнува со мозаикот на Пресудата на Парис, Океан и Тетис, и Аратос кои се изложени на ѕидовите. Еден од најважните предмети во музејот е статуата на Марс која била пронајдена при ископувањето на вилата Посејдон во 2000. Таа била сокриена под садови за храна во оставата и се претпоставува дека таму била сокриена поради нападите на Сасанидите. Статуата, висока 1,52 м, е всушност дизајнирана да стои на плоштадот и била поставена на 30 сантиметарска основа од базалт на врвот на столб висок 6,60м. Марс е симбол на богот на војната Арес и затоа неговиот израз на лицето покажува лутина и незадоволство. Кренатата десна рака е свиткана во лактот и држи копје, а во левата држи цвет кои симболизираат војна и плодност.

Би сакал да ги завршам моите музејски приказни со светски познатиот мозаик на “Циганката”. Тој е изложен во посебна просторија во првиот дел на вториот кат. Просторијата е дизајнирана како лавиринт и создава чувство на мистерија особено со нагласување на прогонувачкиот поглед на девојката. Мое скромно мислење е дека со текот на времето овој мозаик може да ја надмине славата на Мона Лиза бидејќи предизвикувачкиот поглед припаѓа на дамнешни времиња, илјадници години наназад.
После вака исполнет ден решивме дека е најдобро да ја завршиме приказната за градот и да го откажеме патувањето до Халфети и другите отворени древни градови во околината. Си ветив дека ќе се вратам повторно, можеби на пролет. Сепак за сите оние кои сакаат приказни за остатоци од антиката следуваат неколку информации.

Античкиот град Дулук

Дулук датира од 600 г. пне и претставува еден од најстарите градови на светот. Тој бил место каде се спојувале источната и западната култура и религиозен центар за обожавателите на Тешуп, Зевс и Долукенос. Најголемото, до сега познато, подземно светилиште посветено на Митра се наоѓа во Дулук. Исто така, постои некрополис со многу гробови и цркви издлабени во карпа.

Отворен Музеј Јесемек (Yesemek)

Ова место се наоѓа на 113 километри од Газиантеп близу градот Ислахије е бил основан како рудник и работилница за изработка на скулптури за потребите на Хититите пред околу 3500 години. Статуите се расфрлани на еден зелен рид, некои потпрени на страна, некои со лицето надолу. Повеќето се лавови со грива и крилја во стоечка или седечка позиција. Останатите се сфинги, воени кочии, статуа на човек-мечка, близнаци планински божества и други суштества.

Румкале (Хромгла)

Румкале се наоѓа 62 км од центарот на градот и има прекрасни градби и природни убавини. Постои легенда дека Апостол Јован издлабил соба во карпа во која се преселил за да направи копии од Библијата. Се вели дека неговиот гроб е сè уште таму па затоа Румкале претставува светилиште за христијаните. Во тврдината, освен ѕидови и кули, се наоѓа мала џамија, црква посветена на поетот Св. Нерсес и манастирот Баршавма. Можат да се забележат цистерни за вода и бунари, но многу објекти се сè уште неидентификувани.

Неделата ја поминавме во Беј Махалези (Bey Mahallesi), еден од најзачуваните делови од градот. Исто како во Бакарниот Пазар улиците и старите градби се реставрирани и сочувани благодарение на државата и општината Газиантеп. Населбата се наоѓа на рид и го добила името по џамијата Беј која, за жал, денес не постои. Додека талкавме низ улиците почувствувавме мир помеѓу ѕидовите на старите градски куќи. Една одлика на овој дел на градот е начинот на којшто живеат постарите станари на овие куќи со нивните централни дворови наречени “хајат”, кујни и остави. Овојпат направивме кафе пауза во Папирус, многу стара куќа со огромен двор внатре. Можете да влезете и да ги ги разгледате собите со шарени дрвени тавани и стари фотографии од поранешните станари.

Папирус

Врати и улици во населбата Беј (BEY), предградие на Газиантеп

Последно, но не и најмалку важно, го завршуваме нашето патување во ресторанот Ашина (омилен кај локалните жители) каде пробавме јувалама (yuvalama) што многу ми се допадна. Сега почнувам да сфаќам дека во текстов не посветив многу внимание на храната. За да го поправам тоа еве неколку добро познати специјалитети од Газиантеп.

Кујната на Газиантеп

Баклавата и ќебапите се познати ширум светот (додека го пишувам овој текст Европската Унија ја прогласи баклавата од Антеп за автентична баклава). Зачините кои се користат при приготвувањето на храната и кои даваат различен вкус на јадењата, доматното пире и мелените пиперки, сосови и мешавини се заслужни за популарноста на јадењата и десертите од Газиантеп, меѓу кои се: ќебап од кромид, ќебап од фино мелен булгур, ќебап од модар патлиџан, ќебап од јапонска мушмула, ќебап од тартуфи, супа со кисело млеко и топчиња од ориз (yuvalama), пилав од пченица, пилав од леќа, лахмаџун, катмер, вртена триаголнеста баклава и десерти од гроздов сок (шира)…

Имам Чагдаш www.imamcagdas.com Асортиман на баклава

Довидување Зеугма, Довидување Газиантеп

Текст: Нилуфер Акча
Фото: Таркан Акташ

February 7, 2014
Музејот во малото турско село Бакси е најдобар во Европа

Селото Бакси порано познато како Бајрактар е навидум обично село во Турција во кое мирен живот водат преостанатите 480 жители кои засега не заминале во Истанбул, оддалечен 1.100 километри, главниот град Анкара оддалечен 600 километри или пак најблискиот Бајбурт. За разлика од првите две брзи, мултимилионски метрополи, Бакси е мало село каде чиниш времето застанало, но сепак и покрај зафрленоста тоа е надалеку прочуено. Сигурно се прашувате зошто? Ако порано било познато како местото низ кое поминувал легендарниот Пат на свилата или пак по патеписите на прочуените Марко Поло и Евлија Челебија, во денешно време селото е познато по најдобиот музеј во Европа-Музејот Бакси.

Оваа институција ја доби наградата за најдобар музеј во 2014 година што ја доделува Советот на Европа. По тој повод, во следните 12 месеци во Бакси ќе биде изложена една од бронзените статуи на уметникот Хуан Миро, која е симбол на оваа награда и која секоја година е изложена во најдобрата музејска институција. Модерниот објект на Музејот Бакси во оваа идилична средина изгледа како да е излезен од некој СФ филм.

Се издига на брдо кое гледа на реката Чорух и ако случајно патувате низ овој регион тешко дека ќе погодите дека објектот е всушност музеј.

Идејата да се направи ваков објект во село кое е толку оддалечено од метрополите во Турција била долгогодишен сон на уметникот и академик Хусамедин Кочан. Балкон3 разговараше со таткото на најдобриот европски музеј чија идеја да ги спои модерната со традиционалната уметност му донесе светска слава.
-Идејата произлезе од желбата да го поддржиме регионот и локалното население со оглед на фактот дека се случува отуѓување и исчезнување на локалните традиционални вредности. Еден од причините за постоење на музејот е тоа што сакавме да ја донесеме современата уметност на периферијата. Ги елиминиравме културните предрасуди со изложување на традиционалните културни ракотворби заедно со современата уметност на ист простор-вели Кочан за Балкон3. Признава дека идејата не била веднаш прифатена со воодушевување и на многумина им била чудна.
-Во некои академски кругови беше оценето како чудно она што го стори Музејот Бакси, да ги спои во музејски рамки традиционалното и современото. Зачудени беа и селаните кога изложивме алатки кои се уште ги користат или пак престанале да ги користат. Знаеме дека тоа што е ново се храни од традицијата, а она пак што ја одржува во живот традицијата е токму тоа ново кое повторно и повторно ја употребува-објасува уметникот.

Музејот не само што ги крши културните бариери туку планира да се фокусира и на социјалните и економските проблеми на регионот. Кочан смета дека наградата ќе го поттикне развојот на регионот со зголемениот број на посетители оти на местото очајно му требаа луѓе, кои за жал се помалку ги има поради големата миграција.
Некогаш селото било познато по ракотворбите од керамика или пак по ткаењето, а денес овие занаети практично исчезнале.

Традиционалната архитектура ја снемало заедно со столарите и ѕидарите кои се преселиле во градовите. Зборот „бакси“ на локалнииот дијалект значи шаман кој пак симболизира лекување, заштита и помош. А токму тоа му го прави и Музејот Бакси за ова село кое тивко умира-ги лекува раните кои му ги иставило времето.

Што да се види:

Цитаделата во Бајбурт

Претрпела голем број неуспешни реставрации, но сепак е најдобрата атракција во градот Бајбурт. Потекнува од времето на Кралството Урарту (900-600 п.н.е.), а се спомнува во приказните на Марко Поло и на Деде Коркут.

Селото на змиите

На 25 километри оддалеченост од Бајбурт се наоѓа селото Киркпинар. Секоја година селото е домаќин на љубителите на змиите, за кои се верува дека имаат моќ на лекување. Змиите во овој регион се појавуваат во мај и јуни, а потоа ги снемува.

Водопадите на Сиракајалар

Водопадите во селото Сиракајалар се прекрасен дар од природата кој е посебно атрактивен во лето кога има огромен број на посетители.

Што да се прави:

Фото сафари

Преку целата година регионот околу Бајбурт е одличен за фото-сафари низ планините на кои има вечен снег или низ долините на реката Чорух и блиските водопади.

Рафтинг

Реката Чорух со својата должина од 260 километри е одлично место за рафтинг авантура. Се смета дека е една од најбрзите реки во регионот и пошироко што ја прави одлична за овој спорт.

Планинарење и риболов

Околните планини и недопрената природа се одлични за спортски риболов како и за планинарење на околните врвови кои достигнуваат и до 3000 метри височина.

Уживајте во најдобриот музеј во Европа-Музејот Бакси, во недопрената природа и во авантурите кои ги нуди овој прекрасен дел од Турција.

Автор: Балкон3

January 21, 2014