Tag: храна

Да ти нацртам: НОСИТЕЛИ НА ПРОМЕНИ – Банкари на гладните

Ситиот човек мисли на своите животни цели.

Гладниот мисли само на следниот оброк.

Се проценува дека над 70 илјади луѓе во земјава јадат само два-три пати неделно.

Тие тешко можат да размислуваат за повисоките цели во животот.

Кога во една држава има глад, нормално е тоа да биде приоритет број еден за решавање. За жал, речиси нема држава каде што овој проблем не постои.

„Доколку сета храна која што може да се стави во функција на гладните, сиромашните, многу помалце ќе боли и ќе има помала рана во општеството, бидејќи гладот и сиромаштијата се како една лузна на општеството што е поголема сиромаштијата лицето односно е понеубаво“.

Организациите како македонската Банка за храна прават голема разлика во животите на луѓето. Разлика меѓу тоа да се биде гладен и да се преживее денот.

Ова се луѓето што не чекаат решенија, туку ги бараат. Што не креваат раце, туку засукуваат ракави. Познати им се и пречките, и неуспесите, и тешките и сложени услови во кои треба да ја исполнат својата задача. Но не се откажуваат. Тие се НОСИТЕЛИ НА ПРОМЕНИ.

Една стара поговорка вели – ситиот на гладниот не му верува. Организациите што се борат против гладта се исклучок од тоа. Но и самите велат дека е неверојатно колку е мала свеста кај луѓето дека некој во нивна близина нема што да јаде. Особено кога ја фрлаат храната што им останува.

„Во 2008/09 година веќе увидов дека одредена количина на храна завршува во контејнерите. Најголем, моментот кога го видов и одлучив дека ќе треба да се бавам со ова да речеме кауза или идеја или акција е кога видов каде што живеев пред бараките, воените бараки дечко на точак, еден млад човек се потпрел и јаде мусака од некој што ја фрлил од дома. Тука беше тој критичен момент кога реков храната не мора да завршува во контејнер“.

Банката за храна ги собира производите што имаат уште малку рок на употреба од компаниите што ги донираат. Сето тоа се прима во магацин, се регистрира, и преку партнерски организации се распределува на повеќе од 300 семејства во 15 градови.

„Милуваме да кажеме дека ние сме најбрзата шпедиција, односно најбрзата Брза пошта на хуманоста, на луѓето кои што одлучуваат да донираат преку Банката за храна“.

Меѓу корисниците има невработени и вработени со ниски примања

Банката за храна има еден цврст принцип. Не го снима делењето храна на семејствата. Таков вид промоција не им бил потребен.

„Бројни се акциите кои што можеме да ги промовираме, меѓутоа неќеме да на некој начин со самата промоција да му го загрозиме достоинството на граѓанинот. Што вика Господ му земал нешто, не му дал повеќе или нема во домот уште ние да отидеме да се ситиме на некјој начин на неговата мака или немоќ“.

Постојано се поставува прашањето дали светот произведува доволно храна за да ги нахрани сите луѓе. Сите пресметки покажуваат дека количеството воопшто не е проблем. Има многу повеќе храна отколку што еден човек може да изеде. Тогаш, како има глад? Проблемот е во распределбата. Затоа многу голем дел од храната се фрла.

Состојбата е многу слична и во земјава. Додека некои фрлаат, други не можат да се снајдат.

„Во 2006/07 година над 650,700 тони храна се фрлила 2009/10 година на депонијата Дрисла, што ме зачуди како таа храна на прашање на луѓето кои што манипулираат со истата, ја потрупуваат да речеме, истите рекоа дека не тоа е само храна кој што е регистрирана на хартија, многу повеќе храна се фрла.

Хуманитарните организации можат само да го ублажат проблемот со гладта. Да помогнат на дел од луѓето на кои им треба помош. Банката за храна не може да биде замена за системската социјална политика. Но како концепт може да послужи за нејзина надградба.

„Во моментов изгледа ад хок дополнување, меѓутоа во суштина може да биде решавање на проблемот институционалниот проблем кој што постои во едно општество како што е нашето. Ни претходните власти, ни па сегашните имат тој сенс за таа, тоа разбирање дека банкарството со храна е еден од моделите кои што може навистина на транспарентен, отчетен и човечки достоинтвен начин да го реши прашањето со гладот, а ние викаме посебно фрлањето храна“.

Франција во 2015 година со закон наложи да не се фрла непродадената храна од супермаркетите

Таа им се распределува на оние на кои им е потребна

Сличен закон ќе има и кај нас, а Банката за храна е дел од работната група што го подготвува

Важно е кои зборови ќе се употребат, бидејќи процесот не смее да се гледа како милосрдие

„Ние не сме за донирање да гласи така, ние сме за Закон за вишок храна. Ние прво бараме во тој закон да се формулира што е вишок храна бидејќи многу луѓе и јавноста секој пат вика аа има вишок храна во рестораните, во хотелите, од комапниите во маркетите, да има вишок храна меѓутоа таа треба да биде дефинирана“.

Борбата против гладта не е само борба за да се нахранат оние што немаат што да јадат. Таа е огледало за целото општество и за успешноста на државата. Затоа Христов порачува дека треба да има многу поголемо залагање од сите чинители што можат да придонесат во овој процес.

„Верувам дека ни еден човек во институциите, пред се премиерот или другите, да ги речеме властодршци не би сакале да бидат тоа што се на гладни, сиромашни граѓани“.

„Борбата против гладта е вистинската борба за слобода на човештвото“ – Џон Кенеди

Катерина Спасовска Трпковска

August 27, 2019
Македонец готви викингшка храна во Норвешка

19 работи што треба да ги знаете за скандинавската кујна – Интервју со шеф Трајче Кралев од Свети Николе, кој со години подготвува специјалитети во ресторан во Норвешка

Како дојдовте на идејата да заминете за Норвешка? Тоа не е земја која е на врвот на списокот за заминување на работа во странство. Барем што се однесува за Македонците.

Па добро, можеби не е земја која е на врвот за работа но сепак е навистина прекрасна земја и може да се научи многу, но и секако да се заработи. Норвешка за нас Македонците и не е баш позната земја, на почетокот потоеше во мене некоја неизвесност дали соодветно ке одговорам на зададените обврски околу сканднавската кујна , некои нивни специјалитети, дали соодветно ке се вклопам во нивниот менталитет, но тоа беше само почеток, сега е навистина супер.

Имавте ли некој тест на работа пред да ве примат, на пример требаше ли да зготвите нешто, па тоа некој да го оцени? Како течеше тој процес?

Претходно имав некои подготовки, беше потребно да имам барем мало познавање од скандинавската кујна и некои нивни специјалитети и јадења да ги научам, што и не беше така тешко за мене. Секако кога отидов таму имав некои така да ги наречам „предизвици„ преку подготовка на јадења од моја страна кои што многу успешно ги поминав.

Како ве прими Норвешка? Норвежаните, воопшто Скандинавците овде уживаат имиџ на воздржани луѓе, што со странци потешко остваруваат другарство, блискост?

Да, уживаат имиџ на воздржани луге. Јас навистина имам добро искуство, со нив контактирам , се дружам , но сепак мислам дека е многу важен пристапот кој што го имаш, тоа ја каректеризира твојата личност а тоа секако се гледа и забележува.

Од почеток ли работите на исто место или веќе сменивте работа?

Не, уште од почетокот сум на едно место односно сум во „Hanko Fjordhotell & Spa“ и сега во моментов не планирам да менувам ниту место ниту позиција ххахаха. Се шегувам сега во моментов сум тука но не значи дека постојано ќе бидам ,можеби ке сменам град, ресторан, не знам времето ќе ги донесе промените кога ќе се створат услови за тоа.

Што го привлекува вашето внимание најмногу во последно време, што е предизвик да се готви во Норвешка?

Па не знам, некако во последно време постојано сакам да приготвувам специјалитети кои што не се карактеристични за нашето поднебје. Се трудам секогаш кога ке научам нешто ново да го надградам сето тоа на мој начин.

Што јадат најмногу Норвежаните? Претпоставувам дека рибата зема важно место во исхраната на луѓето во сите скандинавски земји?

Нема збор дека рибата е нивниот најнационален продукт. Без оглед дали е сушена, сирова, солена или преработена. На нивните трпези преовладуваат чаден лосос, харинга, сушен лосос, бакалар, сардела и многу други. Исто така рибите ги обработуваат и со додавање на шеќер, оцет и други состојки. Покрај рибата тука се школките, ракот, но и многу специјалитети поврзани со морската храна.

Можам да кажам дека Норвешка е еден од најголемите консументи на млеко и млечни производи. Интересно е што произведуваат благо козјо сирење, кое се нарекува Бруност, како и Геитост – козјо сирење со благ вкус на карамел.

Освен рибата кои други специјалитети можеме да ги издвоиме како препознатливи за Норвешка?

Па вака, мислам дека по консумација на месо заостануваат во однос на другите развиени земји, но сепак кај нив се јаде егзотично месо како она од елен, лос и фазан. Најчесто месото го јадат со сос од павлака.

Според зборовите на норвежаните, јагнешкото месо кај нив е едно од највкусните меса на светот. Еден од специјалитетите кои се подготвуваат со ова месо е „Фарикал“. Станува збор за варено јагнешко месо со зелка и бибер. Друг специјалитет во кој подеднакво уживаат се сувите овчи ребра, кои се нарекуваат „Пинешот“.

Норвешките десерти не заостануваат зад другите нивни специјалитети. Најстариот нивни десерт е „Гоме“ или десерт од млеко, јајца и кафен шеќер. Нивната торта „Блоткаке“ со шумски плодови е еден од највксуните десерти на северот на Европа. Прават и еден вид на палачинки кои се познати како „Лефсе“ а ги подготвуваат од компири и по пржењето се посипуваат со цимет.

Што се пие таму најмногу вино, жестоко, пиво?

Па, добро квалитетно вино никаде не изоставува како пијалак па ни во Новершка не може да се прескокне. Вино не произведуваат и затоа пијат увозни вина. Кога станува збор за други пијалаци, тука е пивото и „Аквавит„ кој е жесток алкохолен пијалак и се прави од компир . Му се додаваат и зачини како анис и коријандер.

Се јаде ли брза храна, каква е културата на исхрана таму?

Брзата храна е насекаде околу нас. Ја има и во Норвешка но секако норвежаните се народ кои што сепак се држат до здравата исхрана.

Патувате ли низ земјата, како се живее воопшто во Норвешка?

Норвешка е една од најубавите места за живеење и работење,колку ми дозволува времето шетам и уживам во убавините кои се насекаде.

Од култура, забава, ноќен живот, што би издвоиле како покарактеристично за Норвешка?

Имаат специфична култура, префинет народ, малку скржав на емоции хахахаха, ама Норвешка е прекрaсна и богата земја и не може да нема фасцинантен и убав живот, но, морам да потенцирам и скап.

Имаат ли слушнато во Норвешка за некој македонски производ, можеби за вината, оваа гранка и компаниите производители во последно време доста вложуваат во реклама, маркетинг?

Мислам дека како држава треба уште многу да вложуваме во многу наши вистински македонски производи за да можеме да станеме препознатлив бренд на пазарот. Сепак не можам да кажам дека не се сретнуваат македонски производи, има да, но во мали количини. А што се однесува за вината, претежно се од италијанско и шпанско потекло.

Што мислите, што е најважно, што треба да направи еден производител на храна, да го направи познат својот производ, да направи бренд?

Квалитет, квантитет, цена, транспорт, сето оваа обвиено со реклама, плус разработени дистрибутвни канали. Тоа заедно би можело да доведе до почетен тек до создавање на брендот.

Што е најважното да се зготви едно добро јадење, да ги импресионирате и претпоставените шефови но и гостите? Дали е тоа можеби оригиналноста на рецептот, или квалитетот на состојките или пак нешто друго?

Секако дека квалитетот на состијките споени со добар рецепт играат главна улога, но морам да нагласам дека готвењето со љубов е клучот за вкусен специјалитет J

Имаат ли допирни точки воопшто скандинавската и медитеранската кујна?

Ми се допаѓа кога се мешаат различни кујни . Тоа секогаш е толку многу забавно и интересно да се најдат нови комбинации . Според мене Скандинавскате кујна е позната по чистиот вкус, едноставна е и СУПЕР здрава , а додека Медитеранската кујна е посложена, со мешање на повеке вкусови, здрава и СУПЕР вкусна.

Им правите ли на гостите понекогаш некое македонско јадење на пример? Сте пробале ли, како реагирале?

На гостите не сум, но сега сум во план персоналот да ги изненадам со наша Светиниколска пастрамајлија ……. па ке видеме, импресиите и некоментарите во следна прилика J

Што најмногу ви недостасува од Македонија кога е во прашање храната?

Од македонската храна најмногу ми недостасуваат традиционалните јадења кои ние така прекрасно и превкусно ги зготвуваме што мислам дека тие не би можеле толку идентично да ја доловат нашата кујна, па секое слободно време го искористувам за подготвување на македонски јадења.

Имате семејство во Свети Николе, како остварувате комуникација, доаѓаат или доаѓате?

Искрено со моето семејство сум постојано во контакт.Имам сопруга и петгодишна керка ,мајка, татко, сестра и секојдневно остваруваме контакти преку социјалните мрежи. Сега бев во Македонија , но секако наскоро и тие ке дојдат тука одреден период, да се запознаат со дел од убавините на Норвешка.

Какви се плановите за во иднина? Искачување нагоре на лествицата за поодобра работа, можеби отворање сопствен ресторан?

Во моментов сум задоволен со работата тука,но ми се допага и начинот на живеење.Не ја исклучувам можноста за да живеам тука со моето семејство. Насоката на движењето на животот е непредвидлива J.

Се трудам да се надоградам со искуства кои би дале добар резултат во кариерата. Секако, имам планови кои не би ги открил сега J……… Којзнае , можеби во иднина и ресторан. Секој готвач има желба за свој ресторан каде ке може да се внесат сите специфични и одбрани специјалитети .

Повеќе информации за Трајче Кралев на неговата фејсбук страница: https://www.facebook.com/Chef-Trajce-Kralev-1416154238664726/

Дарко Чекеровски

July 7, 2016
Кевин Сбрага за Балкон3: Македонската кујна е прекрасна, и треба само повеќе креативност!
Амбасадата на САД деновиве беше домаќин на еден од најпознатите американски кувари,Кевин Сбрага кој ја посети Македонија. Кевин имаше средби со кувари, студенти по гастрономија, менаџери на ресторани и сопственици со цел да ги сподели искуствата и американските рецепти, но и да научи за традиционалната македонска кујна. неговата посета е дел од програмата на Американскиот Стејт Департмент за Кулинарска дипломатија.

Балкон3 го интевјуираше Кевин Сбрага во ресторанот Барбакан откако тој на група македонски ученици им одржа практична настава за подготвување на американски палачинки.

Г-не Сбрага за прв пат сте во Македонија, Како се чувствувате?
- Земјата е убава, луѓето се многу фини. Денеска готвев со децата, тие беа прекрасни, восхитувачки трпеливи. Навистина сите се интересираа за она што го правиме и се грижеа како ќе излезе. Мислам дека им беше многу забавно.
Која е идејата на кулинарската дипломатија, што еве со вашето доаѓање почнува овде?
- Целата идеја на кулинарската дипломатија е американски кувари, да дојдат овде, да бидат еден вид кулинарски амбасадори, да презентираат дел од американската кујна, американските јадења, додека истовремено учат и стекнуваат знаења за храната и културата на земјата во која се дојдени. Овде, јас зготвив пилешко, но исто така јадев и гледав како се прави ѓомлезе. Јадев и бурек денеска и слични јадења. Тие рецепти и знаења ќе можам да ги земам со себе во САД.
Гледав многу интересни фотографии од Охрид. Што готвевте таму, според фотографиите сте си поминале прекрасно.
- Првото што го зготвив таму беше нешто што е многу американско, многу традиционално. Пржено пилешко и салата од компири. И сакав да зготвам нешто што ние го јадеме таму. Потоа, следниот ден, зготвив салата од праски со козјо сирење, и тоа беше малку повеќе фенси и креативно.
Има ли некои сличности меѓу македонската и американската кујна?
- Мислам дека сличностите се во одличните свежи, непроцесирани состојки. Видов одлични ротквици овде, а исти такви можам да најдам и во САД. Овде можам да најдам и многу добра зелена салата, исто како и во САД. Можеби само начинот на кој ја подготвуваме е различен. Американската храна е како еден сад за претопување, мешање. Има многу културно влијание од страна, можеби има влијание од Индијанската храна, можеби од Тајландската, можеби има влијание од Македонија, од Порторико, очигледно има доста влијанија во храната. Додека овде во Македонија и во Балканскиот регион генерално, сите употребуваат локални јадења и рецепти и специфики. Мислам дека тоа е најголемата разлика.
Кои се позитивните работи, а кои се недостатоците на македонскиот бизнис со храна? Во последно време има многу кампањи за промоција на македонската храна и вино во светот.
- Мислам дека еден од плусевите, позитивните работи е виното. Вчера пробав прекрасно вино, всушност секој ден пробувам по некое одлично вино. А виното и храната прекрасно функционираат едно со друго. Мислам дека тој баланс на добро вино и добра храна е одличен овде. Јас сум импресиониран од тоа. Второ, повторно, тоа се состојките, свежите состојки. Фактот што луѓето во Македонија одат во продавница и пазаруваат секој ден, јас мислам дека тоа е прекрасно. Тоа го немаме во САД. Луѓето не пазаруваат секој ден, пазаруваат еднаш неделно. Но, кога одите на пазар на свежи производи и набавувате свежи состојки секој ден, тоа е за восхит. Недостатоци? Не знам дали има некои крупни недостатоци. Можеби треба да има поголема креативност со храната, можеби да се прифати малку повеќе влијание од страна, но толку. Мислам дека одличната храна е овде, луѓето овде го знаат тоа.
gomleze

Дали мирисот на храната е тоа што е најважно во едно јадење? Како што е убаво отсликано во познатиот цртан филм Рататуј, за глувчето кувар, кој на озлогласениот критичар за храна му го подготви омиленото јадење и со тоа го врати во сеќавањата од детството, на кујната на неговата баба, времето кога се беше едноставно и лесно..
- Добро прашање.. Не знам.. Знаете, кога ги враќате сеќавањата за храната.. кога готвам, сакам да креирам сеќавање, сакам да креирам искуство.. За мене, ако помислам што готвеше мајка ми.. Таа правеше сендвич со чадено сирење.. Јас не мислам дека е само мирисот.. мислам дека е начинот како изгледа јадењето, знаете, можам да го помирисам путерот во сендвичот, путерот врз кој се става смесата од палачинките, можам да го слушнам путерот како чрчори на лебот и можам да се сетам како истекува стопеното сирење од сендвичот. Тогаш ми доаѓа оној крцкав звук кога го јадете и мирисот во исто време.. па потоа вкусот.. Мислам дека убавата храна треба да го содржи сето тоа.. И кога првиот ден овде јадевме мезе и седевме надвор, јадевме печени пиперки во масло со лук и магдонос. Јас никогаш нема да го заборавам тоа поради тоа како изгледаше, поради луѓето и поради тоа што се беше совршено.. За прв пат искусив такво нешто. Мислам дека храната го прави тоа.. покрива се друго.. Не мислам дека е само аромата или само вкусот. Мислам дека е се заедно.
Ќе го цитирам Златко Гал, познатиот хрватски новинар, готвач, коментатор, рок критичар. Во интервју за Балкон3 тој вели: да јадеш само житарки, некои зелени листови, да пиеш Евиан вода и да трчаш 50 км дневно. По ѓаволите со тоа! Тоа не е живот! Дали се согласувате со тоа?
- Хахаха, Да се согласувам 100% со тоа. Некои луѓе, јадат за да живеат, некои живеат за да јадат. Јас уживам во храната. Не само да ја јадам, туку уживам во целосното искуство во седењето, јадењето, дружењето, разговорите.. Уживам во амбиентот, уживам в музиката, за мене тоа е дел од животот, дел од она што ме прави среќен. Ако има луѓе кои што сакаат да пијат само Евиан вода и да јадат житарки и да трчаат по 50 км на ден, во реед, но тоа не сум јас.
Кој е вашиот совет за македонските кувари, на што да обрнат внимание, на што да се фокусираат во подготвувањето на добрата храна со цел да станат познати?
- Утрово бев во продавница и видов блитва. Има многу листови овој вид зеленчук и јас реков. Еј, колку е убаво, одамна немам видено. И еден од пријателите кои беа со мене рече. О, тоа ние го служиме со риба. Е, ние во САД блитвата ја служиме со се. Може да биде со риба, со свинско месо, со пилешко. И јас мислам дека ако Македонците размислуваат на тој начин, на пример: Еј, јас можам да го зготвам ова со малку лук, со масло и можеби магдонос и можам да го послужам со јагнешко, или со свинско, или со пастрмка, со било што.. Само отворете го умот и не размислувајте дека може да се служи само со риба. Има многу начини да се истражува храната!
Што најмногу ви се бендисува од балканската храна?
- Ја сакам едноставноста да се има се на дофат. Денеска во маркетот видов ротквици, рано кромитче, лукче, див праз, магдонос.. Јас ги сакам овие вкусови, тоа се моите омилени вкусови..
Веројатно патувате многу. Кои земји во регионот ги посетивте?
- Да, патувам често. Бев на Хаити, на Карибите пред две седмици, а во регионот сум бил и порано. Сум ги посетил Грција, Турција и Хрватска, следната недела одам за Косово, така што возбудливо е да се биде во сите овие земји.
Како го објаснувате се поизразениот став на младите луѓе дека со еден вид гордост објавуваат дека не знаат да готват, или дека знаат само да спржат јајца?
- Мислам дека е важно за секој да научи да готви иако не секој е гурман.. да се научат некои основни работи. Тоа е како чистење на вашите алишта, сите треба да научат како да си ја исчистат облеката. Така што, кога младите велат не знаат да готват или не сакаат да готват, јас мислам дека би требало да научат малку.
Храната е вашиот живот. Дали нешто ново, интересно го има привлечено вашето вимание во последно време на ова поле?
- Многу работи го привлекуваат моето внимание. Всушност, нема нешто што не го привлекува. Вчера набљудував подготвување на јадење надвор на отворено. Луѓето готвеа на отворен оган, правеа ѓомлезе. Не сум видел такво нешто порано. Инспириран сум од тоа. Инспириран сум од тоа како ја користат тепсијата, како палат оган одоздола. Инспириран сум од едноставни нешта.
Дарко Чекеровски

Повеќе за кевин Сбрага http://www.sbragadining.com/
June 1, 2015
Мусака – едно име, многу вкусови

Мусаката е омилен специјалитет и во Македонија, и во Грција и во Турција. Во сите три земји го носи истото име, но се подготвува на различен начин и со различни состојки. Мусаката исто така е едно од најпопуларните јадења и во земјите на Блискиот и Средниот Исток.

Во продолжение погледнете како да го подготвите овој специјалитет. Добар апетит!

Миле А. Ристевски

December 14, 2014
Сè за тиропита: омилената ужина во Грција

Познати по прескокнувањето на појадокот, Грците започнуваат да се грижат за консумирање цврста храна доцна наутро кога доаѓа време за „dekatiano“ или „појадок во 10 часот“. Овој појадок најчесто се состои од сеприсутната тиропита – пита со сирење.
Тиропита може да најдете секаде: на попатни станици, во кафетеријата на работа, во школската или студентска менза, во секоја кафетерија и пекарница, во секој супермаркет и маалска продавница.
Зборот тиропита сè почесто се користи и како синоним за „ужина“. Уште една од низата приказни за безбројните видови пити кои ги подготвуваат нашите мајки и баби како дел од длабоко вкоренетата традиција. Оваа храна за утеха луѓето ја купуваат надвор од домот од практични причини.
Од неодамна здравата, традиционална храна почна повторно да се открива и тиропитата стана многу пософистицирана од спакуваната, замрзната верзија од ровко тесто наполнета со парченца фета сирење, која стана популарна во 1970-тите (а и сè уште е барана). Друга популарна верзија е „tapsiou“ која е поблиску до традиционалната, се произведува во помали количества и се сече на коцкасти парчиња директно од тепсијата. „Tapsiu“ најчесто се приготвува со лиснато тесто и фил од фета и бешамел сос.
Тиропита е денес главен производ во големите ланци маркети и сè помасовно се произведува така што претставува закана за сите други видови здрава храна. Може да најдете тиропита со фил од обезмастено „anthotyro“ (младо сирење од Крит) и други регионални сирења, мајсторски теста од интегрално брашно итн. Некои други регионални верзии почнаа да се појавуваат во Атина преку големите ланци маркети како што се оригиналната „bougatsa“ пита со сирење од Солун која се произведува со подебело лиснато тесто, или варијантата од Скопелос која се прави во спирална форма и се пржи во маслиново масло.

„Bougatsa“ со сирење од Солун

А во последно време турскиот збор „kuru“ влезе во грчкиот секојдневен говор и означува ронливо тесто со јогурт и фил од фета сирење. Во Атина најверојатно ќе слушнете како го изговараат како „guru“ – сè уште не сме го совладале изговорот :).

Некои дури и го пишуваат „guru“(интересно!)

Ланците маркети доминираат на урбаниот пазар но, од друга страна, тие мора да ги одржуваат цените пониски поради побарувачката на пазарот. Современиот начин на живот во Атина е брз, луѓето премногу работат, а се малку платени. Според статистиката на Еуростат за последната декада, Грците работат најдолго работно време, а добиваат најниски плати во однос на останатите европски држави. Официјалната пауза за ручек веќе не постои, па луѓето имаат време и пари единствено за ужина.

Две пекарници – почит кон квалитетната пита со сирење во Атина

Наспроти сè, веќе неколку генерации опстојуваат две историски пекарници во центарот на градот и продолжуваат да им нудат на граѓаните квалитетна пита со сирење. И покрај неверојатната разновидност на понуди на денешниот пазар овие две заслужуваат посебно внимание.
„Ariston“ (што значи „Најдобар“) се наоѓа на улицата Voulisна на плоштадот Синтагма и постои од 1910 година, во сопственост на истото семејство пекари. Нивен специјалитет е тиропита во облик на полумесечина од ронливо тесто со фил од кремасто фета сирење.
Пекарницатa го прошири производството на преку 15 различни видови пита со импресивен избор на филови од зеленчук и месо, иако тиропита со сирење останува најбараниот производ. Прометната улица Voulis гарантира голема побарувачка, па услугата е брза. Добивате топло, крцкаво, до пола завиткано парче пита – ако сакате да сочувате малку за подоцна ќе ви го спакуваат во розева кутија со старомодното лого на компанијата. Пекарницата, нивниот квалитет, па дури и зградата во која се сместени остануваат недопрени од времето.

„Mam“ („храна“ на бебешки јазик) започна со работа во 1958 година на улицата Pesmatzoglou во срцето на Атина. Брзо стана многу успешна, па се прошири со Mam број 2 неколку метри подалеку (1963) на централната Panepistimiou (Venizelou) улица. Најбараниот специјалитет на оваа пекарница е „kaseropita“ (со мек растопен кашкавал). Тестото е крцкаво однадвор, а меко одвнатре, не премногу мрсно, не премногу суво, едноставно совршено! Нарачајте и додека да трепнете добивате мало богатство во вашите раце.

Ако не сте сигурни каде да најдете добра тиропита во кое било место во Грција, едноставно прашајте ги локалните жители. Тие секогаш знаат најдобро!

Софија Николау

March 7, 2014
Мусака со карфиол

Во овој дел од светот не постои мусака, туку мусаки. Тоа е еден од оброците што не` обединува, што знаеме дека секаде можеме да го најдеме. Можеби со различен состав и вкус, но секаде тоа е неверојатна комбинација од вкусен зеленчук и месо, и тоа на слоеви. Дури и месото не е секогаш задолжително. Нашите народи биле толку вешти и инвентивни во експериментирањето со мусаката, што направиле и вегетаријански верзии. Комбинациите се менуваат, името останува. Во продолжение, еве како можете да направите мусака од карфиол.

Потребни состојки:

– еден карфиол
– 500 грама мелено месо
– една главица кромид
– 0,3 литри јогурт
– 2 јајца
– сол, масло за јадење, сушен магдонос

Подготовка:

Пред да се „сретнат“ зеленчукот и месото, прво треба да се подготват. Кромидот се сецка и се пржи со малку масло, а потоа во тавата се додава и месото. За околу пет минути е готово.

Карфиолот се крши на цветови и се става во врела вода за да омекне. Потоа, доаѓа време за спојот, кој е мошне стандарден. Најдолу во тавата (премачкана со масло) се става ред карфиол, па ред месо, па уште еден ред карфиол и сето тоа се полева со малку студена вода. Се пече во покриен сад на 200 степени, околу 45 минути до еден час. Во меѓувреме, се матат јајцата и јогуртот. Во стандардната мусака за Македонија, што се прави со компири, се става млеко, но во таа со карфиол јогуртот е многу подобро решение, дава посилен и побогат вкус.

Неколку минути пред да биде готова мусаката, оваа мешавина се прелева одозгора и потоа се остава да се пече во отворен сад, додека да зарумени. На крајот, добивате вкусен оброк, кој може да се гледа како полесна варијанта на класичната мусака. Дури не треба ни премногу време за да се подготви. Се може да биде готово за час до час и половина. Но, за секој случај, подобро е да почнете со готвењето додека не сте многу гладни. На здравје!

Автор и готвач: Гоце Трпковски

February 28, 2014
Бурек и симит приготвени во вашата кујна

Живеејќи далеку од Турција постојат некои видови храна од турската кујна, посебно таканаречената улична храна, кои многу ми недостасуваат, како што им недостасува домашната храна на сите кои живеат надвор од својата татковина. Кога ќе се сместите во „новиот дом“ чувството го заменува потребата и желбата да ги создадете и реплицирате овие специјалитети во новите домашни услови.

Еден од моите омилени специјалитети од турската кујна е бурекот, поточно полнетото печиво. Според традицијата, за подготовка на бурек би требало да употребиме свежо и тенко како хартија тесто, наречено јуфка. Во Англија ја нема јуфката во маркетите, но може да се најде соодветна замена односно готови кори.

Имајте предвид дека овие кори лесно се сушат па мора да употребувате влажна крпа додека работите со нив при подготовка на бурекот. Бурекот може да се направи со праз и сирење, со компир, сирење и магданос, мелено месо и друго. Можете да направите поголема количина, а потоа да ја замрзнете. Ако го направите тоа, замрзнатиот бурек можете да го употребите повторно ако го ставите во тава намачкана со масло за готвење. Потоа се пече на температура од 180 целзиусови степени околу 15-20 минути. Бурекот магично се појавува на чинијата и исто толку бргу исчезнува.

Ѓеврекот, тестото во кружна форма со семе од сусам, е уште еден мој фаворит од турската кујна. Оди одлично со чај, краставички, домат и сирење од страна. За мене тоа е врвниот турски доручек. И да, можете да испечете ѓеврек во вашиот дом, полесно отколку што мислите.

Балик и екмек, турски печени (или лесно пржени) сендвичи од риба се други улични специјалитети кои можете да ги приготвите дома. Рибарите го приготвуваат уловот на денот во нивните чамци, „обична“ скара со салата, парче кромид и свеж леб, едноставно преубаво.

Ние приготвивме наша верзија на балик и екмек со освежувачка пијаз салата со сумах, прстени од кромид, магданос и домат од страна.

Се што треба да сторите е да ги затворите очите и веќе патувате по Босфорот во Истанбул.

Пријатен апетит!

Целиот текст и начинот на подготовка можете да го прочитате овде.

Автор: Озлем Ворен

(Текстот е објавен во соработка меѓу Балкон3 и Ozlem Turkish Table)

February 16, 2014
Малешевски зелник

Во источниот дел на Македонија, во прекрасната Малешевија се прават најубавите македонски јадења. Запишани или запаметени од усните преданија на нивните баби и прабаби, младите домаќинки ги обновуваат старите рецепти и имајќи голема желба да ги споделат со своите најблиски, вложуваат огромен труд во нивната подготовка. Во Берово вештите, искусни домаќинки го прават надалеку познатиот малешевски зелник, специјалитет со неповторлив и единствен вкус. Зелникот на нашата баба Живка, сукан и месен, е тајна со која таа успева да го собере целото семејство на една трпеза.

Рано наутро ќе го замеси и веќе до пладне предизвикувачкиот мирис сите ќе не намами на трпезата. Тогаш, во убаво расположение уживаме во преубавиот вкусен специјалитет, се разбира комбиниран со бело беровско сирење или со буламач. Овој пат за читателите на Балкон3 отидовме до Берово и ја замоливме баба Живка да ни ја открие тајната како се подготвува Малешевскиот зелник. Таа со задоволство одговори на нашата молба, но овој пат со помош на една помлада домаќинка, која не смееме а да не ја споменеме, Зорка Кускинска.

Потребни состојки:

За тестото:
– 1 килограм брашно
– 1 квасец
– 1 супена лажица сол
– 1 супена лажица шеќер
– вода за замесување
– зејтин за премачкување на корите

За филот:
– праз
– сирење
– за филот може да се употреби и спанаќ или пржен праз со пиперки и домати)

Начин на подготовка:

Се потквасува една коцка квасец со една супена лажица шеќер и една супена лажица сол. Смесата се меша со еден килограм брашно и вода по потреба. Откако тестото убаво ќе се замеси, се остава еден час за да нарасне. Потоа тестото се дели на пет помали и еден поголем дел. Сите делови се сукаат до дебелина од 1 милиметар.

Секоја сукана кора се остава на еден чаршав да се исуши, се додека не се заврши секој дел од тестото. Најголемиот дел се засукува во поголема дебелина и покриен се става врз еден плех. На помалите кори се распоредува иситнето сирење и се посипува со зејтин.

Потоа се собираат и се редат во поголемата кора. Со краевите на поголемата кора се замотуваат помалите кори.

Во средината се става малку запржениот праз со сирење и одозгора се посипува со брашно. Се остава еден час да накисне, а потоа се става да се пече на 250 степени целзиусови.

Откако ќе се испече се вади од рерната и се полива со 100 грама вода со зејтин и пак се става во рерна да се допече уште 10 минути.

На здравје и добар апетит!

Автор: Јулијана Димитриевска
Фото: Дијана Димитриевска

February 1, 2014
Пржен црн дроб од Едрене: Tаен рецепт

Едрене, град на граница, магично место кое ги спојува Анадолија и Европа, каде се среќаваат трите реки Тунџа, Арда и Марица. Град кој ве освојува со својата топлина веднаш штом ќе стапнете во него. Срдечноста на луѓето и географското богатство кое се огледа во традиционалните култури го прават Едрене посебно место.

Со векови Едрене бил домаќин на многу култури. По поделбата на Римското Царство градот бил во границите на Византиската Империја, а подоцна бил главен град на Отоманското Царство цели 92 години до освојувањето на Константинопол. Затоа градот се состои од историски споменици како што се палати, џамии, верски училишта, покриени пазари, меани, бањи и многу други. Големиот архитект Синан го дизајнирал своето ремек дело, познатата џамија Селимије во овој град.

Постојат и редица други посебни градби, како што се италијанската католичка црква, бугарската црква Свети Георгиј, црквата Свети Константин и Елена и големата синагога (втора по големина во Европа) коишто му даваат боја и богатство на градот.

Како што можете да видите не е возможно да се каже сè за Едрене во еден напис, па затоа ајде да се вратиме на главната тема! Ќе зборуваме за познатиот пржен црн дроб од Едрене. Тој е доволна причина да го посетите градот и има вкус што ги привлекува и оние кои не се љубители на вакви јадења.

Месото е главна состојка во кујната на Едрене, а пржениот црн дроб стана симбол на градот. Па кои се причините што го прават ова јадење толку познато? Што е она што го разликува од другите јадења? Ако сакате да го дознаете тајниот рецепт сега имате можност, затоа што јас ќе го споделам со вас!

Прво правило: готвачите од Едрене преферираат црниот дроб да биде изваден од теле не постаро од една година. Исто така месото е неопходно да биде свежо, по можност донесено уште првиот ден. Црниот дроб се сече на многу тенки парчиња (како што велат „тенки како ливчиња“) и треба потполно да се исчисти од вени, крв и жили (ова е особено важно, бидејќи ја прави целата разлика).

Тајната на специјалниот мирис на црниот дроб е во маслото за пржење. Црниот дроб се валка во брашно и треба да се пржи неколку минути во врело сончогледово масло на висока температура.

Се посолува откако ќе се испржи и е подготвен за послужување. Најдобар додаток на ова јадење се сувите лути пиперки од видот „Караачи“ кои исто така се одгледуваат во Караагач, Едрене. Пиперките треба прво да се испржат во врело масло.

Црниот дроб и пиперките се готови и може да ги консумирате со ајран. Добар апетит!

Бидејќи сега ја дознавте тајната на овој одличен рецепт време е да го посетите Едрене, и тоа што е можно побрзо. Нема да зажалите!

Текст и фото: Аркан Чинетчи

January 13, 2014
„Тавук гогсу“ – десерт со пилешко месо

Во турската кујна може да се најдат многу десерти кои се прават со млеко, но дефинитивно ретки се оние кои во себе содржат месо. Тавук гогсу (tavuk göğsü) е вид млечен пудинг, дел од традиционалната турска кујна, чие име во буквален превод значи „пилешки гради“. Знам дека звучи малку чудно, бидејќи и јас не можев да поверувам дека од пилешко месо може да се направи толку вкусен десерт. Кога келнерот ми кажа дека станува збор за пудинг од пилешко месо бев изненадена и мислев дека станува збор за шега.

Всушност вкусот на пилешкото месо воопшто не се чувствува, бидејќи пилешките гради се добро зготвени и обработени. Единствено нешто што ќе забележите се парченцата пилешкото месо што го прави овој десерт оригинален.
Овој популарен десерт, кој им бил служен на султаните во Отоманската Палата Топкапи, денес во Турција се смета за традиционален десерт. Истиот, за оние кои не јадат месо, може да биде приготвен и без месо.

Состојки:

– 7 чаши млеко
– 1.5 чаша шеќер
– 3/4 чаша густин
– 1 1/4 чаша оризово брашно
– 1 1/2 чаша вода
– 1/2 лажица сол
– 1 парче пилешки стек
– цимет

Подготовка:

Пилешкиот стек го вариме се додека не омекне убаво. Го сечеме попречно на ленти со должина од околу 5 сантиметри. Парчињата ги земаме во рака и ги триеме со дланките додека не се претворат во тенки и долги делчиња. Ги измиваме 3-4 пати со жешка вода, менувајќи ја водата секој пат. Потоа ги цедиме убаво за да останат сосема без вода. Во шерпа ги истураме шеќерот, млекото и солта. Го оставаме шеќерот да се стопи. Во посебен сад ги промешуваме брашното и густинот. Полека додаваме од млекото и мешаме дури да се добие мазна паста. Ја истураме пастата во млеко и мешаме додека не почне да се згуснува. Земаме 4-5 лажици од пудингот и ги ставаме во садот со парчињата пилешко месо. Ги промешуваме со виљушка, па ги враќаме во пудингот. Вариме на тивок оган и мешаме се` додека не се згусне. Кога ќе биде готов го истураме во сад длабок 2-3 сантиметри, кој може да се стави и на оган и во фрижидер. Го потпечуваме малку одоздола и го оставаме во фрижидер 2-3 часа. Потоа го сечеме на правоаголници и го виткаме во тенки ролни со печената страна нагоре. На крај му наросуваме цимет.

Afiyet olsun 🙂

Кристина Ангелеска

November 3, 2013