Tag: Skopje

10 лица на Скопје – како 10 различни страни на светот

Секој поголем град има многу лица. Некои делови од него изгледааат како да се во друг град, во друга држава, дури и на друг континент.

Светските урбанисти сметаат дека градовите во последниве 50 години се` повеќе стануваат глобални, наместо национални, вклучувајќи во себе многу различни карактеристики што го отсликуваат нивниот мултикултурен карактер.

Кога на тоа ќе се додаде долгата и сложена историја на Скопје, кое што сите освојувачи го менувале како што го заземале, а големите катастрофи им ги „поправале“ грешките или во поново време отворале можности за експериментирање, шареноликоста е апсолутно загарантирана.

Еве кои се` делови од светот Балкон3 ги препознава во главниот град на Македонија.

ОРИЕНТОТ

Ова е Старата скопска чаршија, позната и како турска чаршија. Најстариот жив дел од градот, полн со трговци, занаетчии (најмногу златари), ресторани, чајџилници, кафулиња, се` до апсинт-барови како од егзотичните патувања на Шерлок Холмс. Срцето на Скопје, според сите критериуми, во кое е длабоко врежан ориенталниот дух.

ИСТОЧНА ЕВРОПА

Широките улици со еднолични, главно сиви стамбени блокови изградени покрај нив, се карактеристични за многу источноевропски метрополи. Скопје е, сепак, во тој дел од светот и многу негови делови се уредени на тој начин. Вклучувајќи го и овој дел од улицата Илинденска.

ЗАПАДНА ЕВРОПА

И покрај земјотресот од 1963 година и подоцнежната модернизација, сепак опстојале и докази дека градот пред стотина години се обидувал да го достигне шармот на западноевропските метрополи. Неколку згради на улицата Никола Кљусев (поранешна Максим Горки) сведочат за тоа.

АМЕРИКА

Живописното американско предградие е симбол за богатството и за економскиот напредок на САД. Но и во Скопје се граделе населби по сличен терк, кои што ја имале истата цел – да ги симболизираат удобноста и пристојниот живот на средната класа. Лисиче е една од десетината такви населби.

ЈАПОНИЈА

За цутењето на јапонските цреши веќе сме пишувале, а тие се сместени во западноевропскиот дел. Скопје има и друг јапонски симбол, мегапроектите на архитектот Кензо Танге од 1960-тите, особено станбениот комплекс Градски ѕид.

ХОЛАНДИЈА

Овој град не е премногу пријателски настроен кон велосипедите. Сепак, има барем еден дел каде што тие можат да бидат главни, како во Холандија. Покрај кејот на Вардар има велосипедски патеки долги дваесетина километри. Главно служат за рекреативно спортување, но бидејќи голем дел од градот е распослан покрај Вардар, некои ги користат и како мирен и безбеден пат до работното место.

БРАЗИЛ

Овде ја нема ниту Копакабана, ниту спектакуларните облакодери на Сао Пауло, но може да се видат сцени слични на бразилските фавели, на пример во познатата Топаана. Не дека фавелите се слика само за Бразил. Не постои поголем град во светот што нема делови завиткани во огромна беда, но бразилските станале познати поради користењето во поп-културата. Така, и Топаана си наоѓала свое место во филмовите и во музиката.

ИСТОЧНА АЗИЈА

Раздвижени трговски улици во кои дури и делови од коловозот се претворени во продажен простор, а не постои производ што не може да се најде на нив. Може да се сретнат од Тајланд па се` до Турција, но и во скопски Дуќанџик.

БАЛКАН

Кога во едно полууредено место се гледаат луѓе од различни класи, кои возат скапи, евтини или никакви автомобили, а живеат во своите големи и мали куќи што не изгледаат ниту посебно привлечно, ниту одбивно, туку сосема, сосема едноставно – тоа е Балканот. Тоа е и населбата Ѓорче Петров.

МЕНХЕТЕН

Во изминативе десетина години се појавија многу идеи што го носеа истиот работен наслов – скопски Менхетен. Замислата им е да се изградат висококатници на повеќе локации, а се предвидуваа максимални височини и до 500 метри. Засега единствените облакодери во Скопје се двете изградени (од четирите планирани) кули од проектот Sky City, високи по 130 метри. Тешко е да се претпостави дали Скопје ќе продолжи да се развива на овој начин, во височина.

Гоце Трпковски

фото: Хусамедин Гина

May 12, 2014
Патување од Скопје до Атина со автомобил за седум часа

Внимавај, кога ќе стигнеш во градот ГПС-от можеби нема да работи како што треба, ме предупреди пред тргнување за Атина мојот братучед кој веќе имал искуство обидувајќи се да вози по ГПС во главниот град на Грција.

Атина има повеќе од 4 милиони жители и делови од стариот град Плака кои се толку густо населени што автомобилите едвај можат да се разминат по тесните улички. Разбирливо, тука бил стариот град населен околу Акропол, многу многу порано од кога луѓето почнале да имаат потреба од автомобили.

Во ред, реков, па и малку се загрижив бидејќи знаев дека ќе стигнеме навечер и дека нашиот хотел е токму во срцето на оној густиот дел што погоре го спомнав, но си реков, прецизно ќе внесам улица, број од нашата дестинација, ќе проверувам неколку пати, и ќе ја намалам веројатноста за грешка на минимум.

Иако зима, одбравме убав сончев ден за тргнување, а подоцна од нашите пријатели во Атина разбравме дека тоа се деновите во средината на јануари кога таму традиционално времето е убаво и сончево.

Од Скопје до Атина се стигнува лесно, патот е убав, речиси цело време автопат, се вози само право, и во еден здив околу 700 километри. Нормално за оние кои што уживаат да патуваат, како нас на пример. А, и онака за семејство е најдобро да се оди со автомобил, бидејќи авионска линија помеѓу овие два града, Скопје и Атина, престолнини на две соседни земји, нема. Може да се одбере железнички превоз, ама тоа сепак го препорачувам за помладите авантуристи, на кои менувањето воз во Солун, стоењето на граница, доцнењето, интересните случки со удобноста и условите во возовите, особено од македонска страна им се чини како добра авантура. Автобускиот превоз би го отфрлил од речиси истите причини.До границата со Грција (160 км) се патува многу бргу, по автопат, освен некои дваесетина километри низ Демиркаписката клисура (кои набргу ќе станат минато бидејќи се гради автопат и на оваа делница). По два часа возење веќе сте на граничниот премин Богородица (од грчка страна Евзони). Патарината до овде чини 180 денари (3 евра) во еден правец. На граница, бидејќи беше обичен ден во средината на јануари, кога сите верски празници поврзани со Христовото раѓање, крштевање и слично беа поминати и од двете страни на границата, а не беше веројатно ниту почеток на викенд кога Македонците во редици се упатуваат на шопинг во Солун), немаше никаква гужва. Поминавме, што би се рекло, европски преку граница. Лесно, брзо, културно, разменувајќи по некоја фина реченица со пограничните служби за убавото време и добрата идеја и тајминг за пат во Атина.

Тајмингот е добар бидејќи ако летно време дојдете на оваа граница тогаш е живо чудо ако поминете лесно и бргу. Зошто? Затоа што Најголемиот дел од македонските граѓани летуваат на грчките краци Халкидики. Зошто? Затоа што морето е прекрасно, цените се прифатливи, местата се пријателски за одмор на семејства со деца, а ако се додаде и близината (само 360 километри од Скопје или 200 километри од границата и тоа убав пат), тогаш уште подобро разбирате зошто е ова така.

Нормално дека овие места од истите причини се преплавени и со гости од Србија, а во последно време и од Бугарија. Тука би додал дека ако Македонците го знаат секој камен и секоја кривина каде треба да свртиш и во кој ресторан да јадеш, каде лежалките се најевтини, а кафето најдобро на Халкидики, ретко, ама ептен ретко, некој од нив патува за Атина.

Како што реков, до Атина се патува непогрешиво. Само право. После граница, за кратко време поминувате покрај Солун (лут ривал на престолнината), па потоа, да не заборавам да ги спомнам за да не ми се налутат сограѓаните, а и дел од потесното семејство кои имаат убави спомени од таму, проаѓате покрај уште две три мали места кои не се на Халкидики, а се ас дестинации за летување на одморџиите од Македонија. Лептокарија и Платамона.

И речиси секогаш кога се споменуваат идат и двете заедно. Две места, кои зимно време изгледаат како од филмовите за напуштени гратчиња, но летно време едвај се наоѓа сместување. Се паметат години кога немаше мобилни телефони, луѓето кои не можеа да најдат веднаш сместување, по една или неколку вечери преспиваа во своите автомобили надевајчи се дека утредента ќе најдат сместување.

Овде се поминува покрај митскиот Олимп, на врвот обвиткан во магла. Навистина изгледа боговски.Кога се обидов да им објаснам на моите малолетни деца дека тука живееле боговите, не бев свесен дека всушност тоа ќе биде нивниот главен интерес за цело време од нашиот еднонеделен престој во Грција и Атина. Заборавив дека беше исто и со мене како дете кога прв пат ми паднаа во раце Илијада и Одисеја. Така што, почнав да се присетувам, да проверувам дали ме предале спомените, и да раскажувам за семоќниот Зевс, за неговата сопруга Хера, за Атина која се родила од главата на Зевс и тоа со полна борбена опрема, за нејзиниот ривал и бог на морето Посејдон, па за убавата Афродита и.. тоа нема крај. Па на помош ќе ја повикатe фантазијата, филмовите, а малку и свесно ќе измислувате за да одговорите на прашањата, зошто Атина излегла од главата на Зевс, другите како се родиле? Каде се сега тие богови, зошто ги нема, само во Грција ли има богови, зошто нема кај нас. Јас велам има и кај нас. Им редам неколку од словенската митологија, ама не знам многу приказни за нив, само имиња, Перун, Весна, Сварог, Велес..

Тече муабетот, па речиси незабележително сте поминале покрај Лариса, Ламиа и сте стигнале пред портите на Атина, еден од најстарите градови во светот, со историја од повеќе од пет илјади години.

Всушност не баш незабележително. Од Евзони до Атина има десетина патарини и на сите плаќате просек по 2,5 евра, така што само во еден правец патарините чинат од 25 до 30 евра.. А само до пред неколку години немаше ниту една или една до две патарини. Но, криза е, се обидувам да најдам објаснување.

И покрај тоа, сите се радуваме што стигнавме, јас што повторно ќе ги сретнам, а моето семејство што ќе ги запознае драгите Софија и Томас, моите пријатели, со кои не сум се видел одамна. Со Софија од средината на 90-тите години од минатиот век, кога бев на студентска програма што таа ја организираше во Вари (едно од предградијата на Атина), а со Томас од 2008 година кога се запознавме во САД.

Бидејќи Атина е еден час подоцна од Скопје по средноевропско време, па нормално е дека подоцна се стемнува (ова не сум сигурен дали е така, но тоа е мој проблем со часовите по физика веројатно).

Влегуваме во градот и стравувањата се остваруваат. ГПС-от полуде (иако во неколку наврати застанував за да ја ставам точната дестинација, улица Kodrou 2 Plaka ) и почна да не води во очигледно друга насока.

По неколку неуспешни обиди, и еден час кружење низ улиците со густ сообраќај, решивме да се обидеме по старо. Ќе се потпреме на далечниот претходник на ГПС-от. Принципот од човек на човек. Кој прашува не талка. Па така од седум осум одговори во низа, возење по неверојатно тесните улишки низ делови на Атина, стигнавме на поширок булевар, позастанавме и прашавме на каде е Синтагма (главниот плоштад во Атина пред кој се наоѓа и парламентот). Љубезен млад пар со насмевка ни одговори: Синтагма? Па вие сте на Синтагма…

Ние сме застанале пред хотелот Гранд Бретања, еден од највпечатливите, најстарите и најлуксузни хотели, познат како “Royal Box” на Атина, кој веќе 140 години стои карши грчкиот парламент и Националните градини… Откако ги помнавме вообичаените муабети од типот: „ти велев јас, ти не ме слушаш уште прееска ќе дојдевме тука, ама не, си тераш по свое, не даваш никој да ти каже“, свртевме малку во лево и застанавме.

Требаше да се влезе во густиот дел со тесни улички, стариод дел на Атина, некои велат вистинската Атина, Плака.

Овде не се ни обидовме да тргнеме без логистика. Најдов еден таксист го замолив за помош, беше навистина многу љубезен, дури одби и да ги земе понудените пари, и не однесе конечно до нашиот хотел.. И тој исто така не можеше веднаш да ја најде локацијата, но друго е кога локалец ве води, праша лево-десно и за две три минути бевме пред хотел..

Влеговме, хотелот малку старински, но топол, убав, со многу слики во фоајето и рецепција со рецепционер како во постарите филмови.

Веднаш ни ги дадоа клучевите од нашата соба.. додека ја разгледувавме заѕвони телефонот во собата.. чудно си реков, веднаш не бара некој. Добар повик беше, од рецепција ни понудија за речиси истите пари, поголема соба, со убав балкон и што е најважно, одличен, што го одзема здивот, милионски вреден.. поглед на Акропол.. или како што Грците од милост го викаат.. Карпата.

А веќе фати вечер, а Акропол високо, убаво осветлен, подготвен да ни ги раскаже тајните за Партенон, обединувањето под легендарниот атински крал Тезеј, нападите од Персијците, Венецијанците, Турците.. И на шега велиме ако во Италија нешто што се случило пред три четири века е ново, овде се што се случило после Христовото раѓање се смета за ново.. Но за тоа во следната прилика.

Дарко Чекеровски

March 28, 2014
Мајке на Таксират – Јас сум иднината

Требаше да поминат многу години за да се исправи една голема музичка неправда. Да ги видиме и чуеме Горан Баре и неговите Мајке на концерт во Скопје. За среќа, тоа се случи на 28.12.2013 година, како дел од 15-то издание на Таксират фестивалот, кој од година во година од колку толку респектабилен фестивал, барем за некои овдешни стандарди, се претвара во квази ska\punk\reggае тинејџерска манифестастација со се послаба и послаба посетеност. Но за тоа, во друга прилика, можеби.

Според најавената сатница, Мајке се појавија на сцената окулу 19,45 часот. И покрај околностите што не одеа во прилог на нивниот настап, прераната сатница за настап, недоволната посетеност до тој момент, релативно лошото „наштимано“ озвучување …, Баре и компанија дадоа се од себе нивниот прав настап во Македонија да остане во добро секавање. Put ka sreci, A ti jos places, Budi ponosan, Teske Boje … и за крај, Ja sam buducnost се дел од песните што ги исполнија во својот педесетминутен настап. Кратко патување низ дел дискографијата на Мајке и соло пректите на Баре со акцент на последниот албум Teske Boje. Уживање за љубителите на вистинскиот полнокрвен rock’n’roll, како и за оние што ке станат тоа, после овој настап, секако.

Формирани некаде во втората половина на осумдесеттите години од минатот век во Винковци, под силноblues влијаниеи инспирирани,пред се,од Flamin’ Groovies, како и од proto-punk бендовите MC 5, Stooges и New York Dolls, со кратки прекини и со неколку персонални промени Мајке свират до 2000 година. Јадрото на бендот го прават авторскиот двоец Горан Баре, вокал и Зоран Чалиќ, гитара. Во овој период снимаат шест албуми, трансформирајќи се од група со култен клупски статус во последните години од поранешна Југославија, до главна rock атракција во повоена Хрватска и во регионот. Повторно се оформуваат во 2007 година, и објавуваат уште два албума. За албумот Teske Boje објавен во 2011 година, конечно ќе ја добијат и одамна заслужената хрватска дискографска награда Порин. Во периодот кога Мајке паузираат, харизматсиот лидер Горан Баре со бендот Placenici објавува три албуми.

Фален и оспоруван, кариерата на Баре е обележана со пoдеми и падови, борба со зависност од дрога и алкохол. Во 1995 година доживува тешка семејна трагедија. Од предозираност умира неговата сопруга. Во тој тежок период, во живот го одржува љубовта и грижата кон неговиот син и по овие премрежија, успева да застане на нозе и да се врати на Мајке и музиката.

Гордан Миланов

December 30, 2013
Спаси се себе, спаси го другарот

Црвен крст во акција! Ќе ги учи младите од различна етничка припадност на взаемно разбирање, толеранција и култура на дијалог. Целта е да се регрутираат нови волонтери, кои преку изработка на заеднички проекти треба да стекнат навики за промоција на хуманите вредности и активниот приод кон животот.

Даница Ѓуровска студент на Медицинскиот факултет во Скопје – физиотерапевт, волонтер и член на Црвен Крст и волонтер во клуб 25 и Јелена Владановиќ студент на Педагошкиот факултет – предучилишна возраст, волонтер и член на Црвениот Крст се носители на проектот „Прва помош – Спаси се себе, спаси го другарот“.

Идејата е во сите училници во ОУ „Кирил и Методиј“ да се постават кутии со материјал за прва помош со кој би се санирале евентуални повреди кои може да се случат и би се подигнала свеста на децата да му помогнат на другарот. Ќе се подигне и чувството за солидарност, свеста за начинот на дејствување при повреди или елементарни непогоди, а во рамки на проектот ќе се одржат и кратки едукативни предавања за правилна употреба на кутиите за прва помош. Сето тоа ќе биде објаснето на мал постер кој ќе биде залепен до сандачињата за прва помош. Ова е прв ваков проект во Македонија и целта е да се примени во сите училишта. За да се соберат доволно пари за оваа акција ќе се организираат собирни центри и ќе се побараат донации од успешни компании.

Во проектот се вклучени сите 34 општински организации на Црвениот крст во нашата земја, како и градската организација на Црвен крст на град Скопје. Преку нив се регрутираат млади волонтери на возраст од 14 до 18 години, кои добиваат соодветна обука за дисеминација, за културата на дијалог како основен предулсов за градење интеркултурно општество, препознавање на потребите на заедницата и изработка на хуманитарен проект. Минатата година беа изработени рекордни 202 проекти за добробит на заедницата, преку кои беа помогнати повеќе од 3.000 лица.

Балкон3

December 19, 2013
Skopje design week – фестивал на креативноста и иновативноста

Интервју со Марта Наумовска Грнарова – Македонските дизајни не заостануваат од регионалната селекција.

Преку богатата програма, која вклучуваше креативни работилници, изложби, деловни предавања, експо зона, агол за храна и музика, Скопската недела на дизајнот, се прикажа како фестивал на креативноста и иновативноста. Тој воедно помага младите креативци да се стекнат со ново знаење, а и да го покажат својот талент преку бројните работилници. Истовремено, посетителите добија увид во креативната сцена преку презентациите и предавањата.

Фестивалот за дизајн се организираше по трет пат. Колку помогна тој да се зголеми свесноста на посетителите и на луѓето од индустриите за потребите од дизајнот?

Всушност, пред првата година, постоеше и нулта, во која тимот на фестивалот спроведе темелно истражување за сите аспекти и чинители на процесот дизајн – состојбите во индустријата, образованието, културата на купување производи во кои дизајнот е најважната компонента, економските и правните аспекти на продукција на свој дизајн. Состојбите тогаш не беа добри, но ветуваше тоа што постои потенцијал. Она што го увидовме е дека не постои дизајн сцена, платформа за соработка што ќе овозможи вистински дизајнерски идентитет. Додека пред три или четири години беше исклучок компанијата да инвестира во свој дизајн, а СНД обезбеди бесплатен изложбен простор за сите учесници, годинава имавме полна комерцијална експо зона на приземјето, па дури и некои учесници кои до лани беа на горниот кат, како млади дизајнери на почетокот на кариерата, годинава прераснаа во сериозни дизајн-бизниси. Тоа укажува на значително менување на свеста кај сите, бидејќи кога не би постоела свест за дизајнот кај публиката, таквите бизниси не би можеле да опстојат на пазарот. А и бројот на посетители на SDW, којшто рапидно расте од година в година, како и бројот на учесници и слушатели на работилниците и предавањата, зборува многу.

Според вас, во колкава мера организирањето настани од ваков карактер помага за развојот на областа на дизајнот во една пазарно мала држава каква што е Македонија? Колку е фестивалот успешен во промовирање на локалниот дизајн?

Фирмите кои размислуваат сериозно за својот бизнис, знаат дека всушност е скапо (од законски и економски аспект) да не ангажираш свој дизајнер и да се потпираш на копирање туѓи производи. Пазарот во денешно време не е ограничен само на Македонија и тоа важи за секој вид производи, од накит и ситни додатоци, до технолошки софистицирани производи. Тоа е нешто што мора да се има на ум и да се знае дека на прв поглед, производот го продава неговата естетика, а на втор поглед – неговата функционалност, што е исто така дизајнерска категорија. За развој на сопствен дизајн е потребно постојано усовршување и, што е најважно, постојано држење чекор со најновите информации, а таквите информации ги нудат токму ваквите фестивали како Скопската недела на дизајн и нашите партнери од регионалната мрежа на фестивали на дизајнот. Тука е свежиот дизајнерски ракопис, тука се најиновативните компании и најинтересните идеи, тука е и публиката која е вистински заинтересирана, па со тоа и вистински критериум за тоа што значи добар дизајн.

Во колкава мера фестивалот помага во спојувањето и вмрежувањето на дизајнерите и индустриите?

Тоа е задача на која работиме и во деновите на фестивалот и во периодите меѓу два фестивали. Ако ги погледнавте македонските излагачи од комерцијалната зона, знаете дека тие не се случајно избрани, селекцијата беше мошне строга. Видовте и дека колекцијата на 13 македонски дизајни не заостанува ни по идејата, ни по квалитетот на изработката со моделите од регионалната селекција. Во тек на овој фестивал имавме и работилница на која тоа беше основна цел, да се спојат дизајнер и компанија за заеднички да создадат нов, автентичен производ. Имавме и предавања и работилници што зборуваа за различните модели на финансирање на иновативни производи, за пласман на производи на престижни продажни места, за правна заштита на авторските права на дизајнерите, за маркетинг аспектите … работиме навистина темелно и не изоставуваме ниеден чекор од тнр „синџир на вредност“ на производот, односно се трудиме да ги опремиме со знаење и дизајнерите и производителите и така да ја поттикнеме и олесниме нивната соработка. Овие досегашни успеси се само почеток.

Какви се впечатоците за фестивалот од гледна точка на учесниците на фестивалот, самите дизајнери?

Учесниците од странство велат дека ова, заради структурата на содржините и заради специфичниот амбиент на Куршумли-ан, различен од хангарите во кои обично излагаат, е еден од најубавите фестивали во светот. Првите години, многумина доаѓаа со сосема мали очекувања, не знаејќи ништо за Македонија, не сметајќи дека тука постои сериозна дизајн сцена. Сега е веќе сосема поинаку и за Македонија и СДВ се зборува и на регионалните манифестации и пошироко, а дизајнерите кои веќе биле тука зборуваат за нас во своите земји и ни препорачуваат свои колеги за наредните изданија. Реалноста е дека дизајн сцената полека се создава, односно ја создаваме ние и македонските дизајнери со кои досега сме соработувале се многу свесни за предностите што ги нуди овој тип на претставување и заедничка платформа. Можам да зборувам и од лично искуство, и како програмски директор на фестивалот и како излагач – кој чувствува колку е поинаква енергијата на овој вид претставувања, и ова во Скопје, и оние на фестивалите – партнери во Белград, Загреб, Софија, а од годинава и Тирана и можеби и некои други. Индустриските и комерцијалните саемски манифестации имаат свои добри страни, но сметаме, а со тоа се согласуваат и нашите меѓународни партнери и домашните дизајнери, дека вистинскиот влез во светот на дизајнот се случува преку вакви настани. Еве, годинава за првпат на насловната страница на престижниот сајт за дизајн design42day се најдоа македонски дизајни, фотографирани во амбиентот на Куршумли ан. Уредникот на сајтот Рикардо Капузо е наш гостин за целото траење на фестивалот, импресиониран е од она што го виде и веќе работи на промоција на фестивалот во меѓународните медиумски кругови, а веројатно и конкретно ќе препорача некои производи за извоз.

Каков беше концептот на третото издание на фестивалов? Што е тоа што посебно се истакнува на ова издание?

Главната тема е продукција. Ги споменав веќе производите создадени во тек на работилниците меѓу двата фестивала, а и во тек на овие 6 дена имавме уште неколку работилници кои работеа на конкретни теми. Истовремено, постигнатите успеси ни дадоа слобода да одиме уште повеќе во широчина, па така имавме и сосема експериментални работилници, како онаа за поетичен дизајн, која побуди голем интерес и даде мошне интересни резултати што ќе се доработуваат понатаму.

За кој вид дизајн посетителите покажуваа најголем интерес?

Оваа година, и покрај неочекувано студеното време, имавме рекордна посетеност. Тоа покажува дека посетителите не не’ доживуваат како само уште една атракција и манифестација во градот, туку се навистина заинтересирани за содржините. Навистина не би можела да издвојам – своја публика имаа и изложбите, и работилниците од отворен тип и предавањата, а и музичката програма во чии рамки за првпат донесовме во Македонија прекрасни бендови од регионот, па така имавме и своевиден музички фестивал во рамки на фестивалот за дизајн.

Во колкава мера луѓето од дизајнот се поврзани со луѓето од својата бранша во регионот и пошироко?

Не беа поврзани се’ до појавата на фестивалите за дизајн низ регионот. Една од целите на нашата соработка, што во извесна мерка и ја озваничивме со создавањето регионална мрежа, е токму да ја воспоставиме таа соработка, и заради учење, и заради заеднички претставувања, и заради соработка на чисто пазарна и економска основа. Секоја од земјите има свои реални предности и силни страни, па така и Македонија. И домашните дизајнери и домашните производители мораат најнапред да ги осознаат, а потоа и дополнително да ги развијат своите силни страни и со нив да се наметнат на регионалниот и меѓународниот пазар. Светот денес е и поголем и помал – изборот и разновидноста се поголеми од кога и да е порано, а поврзаноста прави дистанците да можат лесно да се поминат.

Ова е моментот Македонија да се позиционира на пазарот со своето знаење, со својата креатвност, со своите ресурси и своите економски политики и да се наметне како држава во која ќе се случуваат многу работи и која ќе придвижува многу работи.

Ова можеби изгледа преамбициозно, но сетете се дека до пред три години ние немавме фестивал на дизајн, а денес нашиот мал тим направи тој да е дел од регионалниот календар, според кој се планираат годишните активности.

Годинава уште повеќе од претходните, ја интензивираме нашата работа меѓу два фестивала. Нека слегнат впечатоците на учесниците – индивидуалните дизајнери и се’ поголемиот број компании што ни укажуваат своја доверба ние, преку СДВ, да го обликуваме нивниот нареден дизајниран производ, а ние внимателно документираме и анализираме се’ што се случува. Многу од производите од СДВ 2013 ќе патуваат на меѓународни саеми, некои и претходно ќе се најдат во продажба и на меѓународниот пазар, не само домашниот. Очекуваме соработки на странски дизајнери со македонски компании и обратно, односно очекуваме да се материјализираат некои контакти воспотставени токму во текот на овие шест фестивалски дена во Скопје.

October 9, 2013
ФОТО ПРИКАЗНА: КОНЦЕРТ НА МАНУ ЧАО И БАИЛДСА ВО СКОПЈЕ

Одличен концерт на Ману Чао и грчкиот бенд Баилдса во Скопје.

Сите среќни:)

Топол пречек за Баилдса – предгрупа на Ману Чао

Ману

Задоволни

Clandestino

Одлични како и секогаш – Баилдса

United states of Balkan

Поздрав – до следниот пат

Фото: Тоше Огњанов

Интервјуто со Баилдса можете да го прочитате на следниов линк.

September 22, 2013
Фанови од Грција на Ману Чао во Македонија

На наша среќа и општо задоволство, денес во Скопје настапува легендарниот Ману Чао. Скопското лизгалиште ќе биде повторно центар на светот за почитувачите на ликот и делото на поранешниот фронтмен на Мано Негра кои ќе уживаат во Me gustas tu, Clandestino, Mi vida, Welcome to Tijuana… Во секој случај еден од оние забавни концерти.

Информациите велат дека голем број музички туристи ќе дојдат во Скопје за да бидат сведоци на, се надеваме, уште еден незаборавен настап на оваа музичка легенда.

Група фанови од грчкиот град Волос, во организација на алтернативната рок радио станица Лос Алмирос доаѓаат во Скопје, а Балкон3 им посакува добредојде. Радио станицата го добила своето необично име од зборот „Алмирос“ кој се преведува во „солен“. Патувањето за концертот со Лос Алмирос не е воопшто скапо, во споредба со други патувања организирани од агенции, и се чини дека е доста забавно бидејќи сите луѓе кои патуваат ја имаат мислата „музиката ги обединува луѓето“ во своите глави.

Ова само колку да истакнеме дека се случува и обратен процес во поглед на музичкиот туризам. честа глетка во нашата земја се полните автобуси со фанови на музиката кои патуваат да ги видат своите омилени групи како настапуваат во живо кај некој од нашите земји-соседи. Најчести дестинации за ваквите музички туристи се главните и поголемите градови во нашите земји-соседи. Солун, Белград, Нови Сад, Софија, Атина итн. се навистина градови во кои има многу музички случувања.

Убаво е што може да се види дека не само македонските фанови патуваат далеку да ги видат своите омилени групи, пејачи, туку и нашите соседи би дошле да уживаат на концерт или друга културна манифестација во Македонија. На сите што ќе одат на концертот им посакуваме да си поминат убаво и незаборавно.

Благоја Стаматовски

September 21, 2013
ЛИМОНАДА СКОПЈЕ – АТИНА

Пред многу години, при посета на едно предградие на Скопје, бабата на една моја пријателка ми понуди лимонада со одличен вкус.Имаше прекрасен благо/горчлив вкус, поради кората од лимон и портокал која ги ставила во подготовката на пијалокот, но јас мислам дека тајната на нејзиниот пијалок е овошјето кое беше свежо набрано од нејзиниот овоштарник. Откако го сподели својот рецепт со мене таа појасни дека: најважно е овошјето да не биде загадено со пестициди! Па така, ако не сте доволно среќни да имате свој овоштарник ќе мора да се задоволите со органското овошје од локалниот пазар.

Од тогаш јас многу експериментирав со овој рецепт. Додавав цимет, ѓумбир, исто така додавав и горчлив портокал, цитрус, лимета итн. Еднаш дури и додадов сируп од вишна заради преубавата боја. Но сепак дојдов до заклучок дека нема ништо подобро од обичниот и скромен лимон.

Самиот лимон го дава најубавиот и најчистиот вкус, сепак тој е причината зошто домашната лимонада е најпопуларниот пијалок во летните жештини. Единствениот додаток кој го препорачувам е малку нане, но и тоа зависи од вашиот вкус.

Тоа е тоа, Атинската верзија на освежувачкиот пијалок од Скопје.

Состојки:

6 лимони(средна големина)

750гр шеќер

Вода

6-8 свежи ливчиња нане(по избор)

Подготовка

Измијте 4 лимони, исушете ги со крпа и ставете ги во фрижидер на 10 минути. Потоа исечете ги на парчиња и извадете ги семките(оставете ја лушпата). Ставете ги во блендер додека не се направи пулпа, исцедете го сокот од двата останати лимони и ставете ја пулпата на страна.

Ставете го шеќерот во голем сад и додадете вода само колку да се покрие шеќерот, сега е добар момент да се додадат ливчињата нане (доколку ги користите). Смесата ја вриеме 5 минути, ја тргаме од огин и ги вадиме ливчињата нане и се додава пулпата и сокот од лимон. Сега би било убаво да проверите колку е блага смесата и по вкус да додадете шеќер (доколку е потребно).

Ставете 2 литри вода во садот, покријте го со капаче и оставете го да стои 4 часа, Исцедете го со цедилка во стаклени шишиња, затворете ги шишињата и ставете го сокот во фрижидер.

Се служи со многу мраз и неколку ливчиња нане.

Уживајте!

Софија Николау

August 13, 2013
Ликовните уметници ќе ја будат солидарноста во Скопје

…„Скопје, тоа е концентрат на човековата борба со природата, но и резултат што вдахнува за нова борба, а не за прифаќање порази”… Жан Пол Сартр, 1963

Ликовни уметници од Македонија ќе ја будат солидарноста во Скопје преку своите уметнички дела. Петмина ликовни уметници во среда од 19 до 23 часот во централното градско подрачје ќе го прикажат/раскажат своето гледиште на тема “Wake-Up Solidarity“ (Будење на солидарноста) по повод одбележувањето на 50 години од катастрофалниот земјотрес на Скопје. Настанот е дел од проектот “Скопски урбани приказни“, а се организира од страна на Друштво на ликовни уметници на Македонија во соработка со Скопско Лето. Проектот оваа година ќе се организира по шести пат. Учесници на проектот се ликовните автори: Кристина Божурска, Ангел Миов, Ален Реџепагиќ, Мирослав Стојановиќ Шуки и Маја Кировска.

Божурска ќе се претстави со подна инсталација од камени коцки и фотографии.

„Она што оваа инсталација сака да го забележи е како и зошто вистинската уметност се заобиколува, а се афирмира и креира нова, квази уметност? Во оваа инсталација искористив фотографии од делата во депото на МСУ кои ги направив со цел да се покаже моменталната сосотојба на колекцијата на МСУ, и камени коцки кои се отфрлени од плоштадот на Скопје во корист на неговиот нов изглед. Денеска, живеејќи во време на возвишување на кич и турбо-фолк вредности, на лажен златен сјај и мегаломанија,дали сме доволно свесни да ги препознаеме вистинските вредности? Со ерозија на културните вредности,се јавува ли и ерозија на човечките? Знаеме ли на туѓата солидарнот да возвратиме со своја?, вели за своето дело Божурска.

Миов ќе се претстави со комбинирана техника за која вели дека претставува инсталација во простор, поставена на под, поточно е составено од испишан крст во црвена боја со истегнати букви со кои пишува Македонија во хоризонтала и вертикала, повеќе фотографии кои потсеќаат на старо Скопје, разни предмети, цигли, куфер, палета, рамки итн.

„На прв поглед не е јасно читлив текстот, но со менување на аголот на гледање може да се прочита. Делото е составено од повеќезначни симболи, кои нудат можност за различно читање и толкување, но и со конкретни асоциации за мигот кога се станува релативно и кршливо, мигот кога Скопје го доживеа катастрофалниот земјотрес“, открива авторот.

Делото на Реџепагиќ насловено како „Силуети“ е инсталацијата која содржи вертикали од прозирен плексиглас во различна димензија обесени на хоризонтална пречка.

„Приказ на живиот свет и средината во која тој опстојува, меѓусебната зависност субјект-субјект, субјект-објект и невидливите нишки на нивната поврзаност…. Кревкоста, ранливоста, минливоста на истите треба да ни послужат како своевиден потсетник за потребата од нивното постојано регенерирање.“, го опишува тој своето дело.

„I fill blue for you“ е насловот на делото на Стојановиќ Шуки кое се состои од плексиглас прикачен во просторот, позади кој се наоѓа рефлектор кој ја пренесува плавата боја на плексигласот боејќи ги лицата на посетителите. На плексигласот е испишан зборот Емпатија.. Пред плексигласот стои висок кој го симболизира земјотресот и уништувањето, како и новиот почеток и раѓањето.

„Делото ја отсликува највозвишената од сите емоции „емпатијата“, која според мене е најретка и најтешка од сите емоции. Таа повлекува реперкусии, односно го носи човекот во доменот на божественото, што со себе повлекува оштетување на емотивното битие. Емпатија се јавува најчесто во најдраматничните моменти при катастрофи и тргедии, а скоро да и не постои во нормалните времиња, не трае долго и брзо ја снемува.“, објаснува авторот.

Кировска ќе го прикаже делото „Оптимист“составено од 7 објекти (стилизирани птици), поврзани за друг објект од впоивлив материјал со помош на конец префрлен преку шипка или оптегната сајла. Со систем капка по капка впивливиот материјал ја менува тежината и ги крева во висечка позиција прикажаните објекти.

„Оптимист е дело создадено како одговор на темата по повод 50 години од скопскиот земјотрес. Оваа тема ја разгледувам од аспект на потомок на оние кои имале среќа да останат живи во оваа огромна трагедија. Делото е прослава на животот и негова цел е да не потсети да бидеме благодарни за секој нов ден што животот ни го носи.“, вели Кировска.

Автор: Балкон3

Мапа за настанот

АВТОР                                              ВРЕМЕ                        ЛОКАЦИЈА

1.Кристина Божурска                      19:00-19:30         пред книжара Култура (плоштад)

2.Ангел Миов                                  19:30-20:00         помеѓу ЕВН и Дестан (плоштад)

3.Ален Реџепагиќ                            20:00-20:30         плато пред Дом на Армијата

4.Мирослав Стојановиќ Шуки           20:30-21:00         плато пред Дом на Армијата

5.Маја Кировска                              21:00-21:30          ул. Македонија (кај Пеко)

June 24, 2013
Детоксикацијата со „Македокс“ почнува

Со проекција на филмот „Скопје 63’“во чест на 50 годишнината од скопскиот земјотрес и со Оскаровскиот филм „Барајќи го Шугармен“ во сабота официјално стартува фестивалот на креативен документарен филм „Македокс“. Поделени во четири програмски целини, интернационалните документарни филмови и оваа година ќе не прошетаат низ светот и ќе ни ги доближат емотивните стории на главните ликови.

Филмовите кои ни раскажуваат приказни од Словенија, Македонија, Хрватска, Албанија, Швајцарија, Финска, Египет, Бразил, Судан, Италија, итн… ќе бидат поделени во категориите: главна програма, нови автори, балкански документарци, краткометражни документарни филмови. Оваа година на фестивалската програма има и четири македонски документарци, филмови на Игор Иванов–Изи, Синиша Ефтимов, Кирил Шентевски, Петра Селишкар и Бранд Ферро.

Фестивалот ќе се оддржи во Куршумли Ан и МКЦ. Новитет се репризите на филмовите кои ќе бидат прикажани во Младински Културен Центар (МКЦ). Поделени во четири натпреварувачки категории, документарните филмови ќе бидат оценети и наградени од различни жириа. Официјални награди на МакеДокс се:

– Кромид- за најдобар филм во меѓународната натпреварувачка програма

– Млад кромид- за најдобар филм на нов автор (прв или втор филм)

– Кокарче- за најдобар филм за деца и млади

– Награда за филм за најдобри Етички идеи

„Годинешното издание го нарековме детоксикациско затоа што документарецот, како и кромидот, нè прочистува од токсините, било на културен или виртуелен план, ни предизвикува солзи и ни отвора врати од други светови што сами којзнае дали и кога би ги отвориле“ – велат организаторите на МакеДокс.

Љубителите на докуметарните филмови ќе имаат можност да бидат дел од „Дискусиите под смоква“, организирани за време на фестивалските денови, секој ден во 18.00 часот. Фестивалот и годинава ќе го продолжи своето патување низ Македонија, во август месец, во Кумановскиот регион. Целта на „Патувачко кино“ е децентрализирање на културните случувања и овозможување на одредена културна доза и на останатите места во земјата.

June 15, 2013