Category: На Балкон

ДА ТИ НАЦРТАМ: ПАРТИЈАТА

Партијата не е верска заедница. Партијата не е агенција за вработување. Партијата не е државата. Поимот политичка партија во Македонија е синоним за многу нешта, но не и за демократија. Не смее лепењето партиски плакати да е единствениот критериум за добивање работно место и привилегии во државните институции. Не случајно, партиите во Македонија се организации во кои граѓаните имаат најмалку доверба. Еве накратко што значи Партијата за сите што заборавиле дека таа е доброволна организација, а контрапротести и водење списоци за учество на протести не е дозволиво.

Партијата треба да биде организација каде што се разменуваат и спротивставуваат идеи, со цел да се дојде до најдобрите политики за најголемиот дел од граѓаните.

Ова е верска заедница, ова е агенција за вработување, а ова е политичка партија. Тие не се исти. Во современото демократско општество секоја од нив си ја извршува својата улога. Но ниту една не може да се меша со другите.

По 26 години плурализам, поимот политичка партија во Македонија е синоним за многу нешта. Но не и за демократија. Партиите се организации во кои граѓаните имаат најмалку доверба*.

Каде грешиме со партиите? Постои Закон за политички партии, кој уште во членот 2 дава дефиниција што е тоа политичка партија. Тоа е доброволна организација на граѓани, формирана за остварување и заштита на политички, економски, социјални, културни и други права и уверувања и заради учество во процесот на донесување на политички одлуки при учество во власта.

Но да одиме по ред. Прво, тоа е доброволна организација. Ова значи дека се што еден член прави во партијата мора да биде доброволно. Чувањето членови на закачалка што можат во секој момент да бидат употребени за митинг или за контрапротест – не е дозволиво. Водењето списоци за присуство на спонтани настани – не е дозволиво. Чекањето упатство за да се напише „свое мислење“ на интернет – не е дозволиво. И не, не се важи ако некој рече дека исполнува наредби, ама доброволно.

Друга особина на партијата е дека таа служи за остварување економски и социјални права. Ова не треба да се сфати премногу лично. Добивањето работно место како „награда“ или „надомест“ за служењето во партијата не е остварување економско и социјално право. Тоа е стекнување нефер привилегија, или злоупотреба. Како што веќе заклучивме, лепењето плакати и веењето знамиња на митинзи е доброволно. Не следува ништо за возврат. Освен, можеби, економски и социјални права што партијата ги застапува, но кои би важеле еднакво за сите.

И најважно, партијата служи за донесување политички одлуки. Таа не си служи самата на себе, и не постои заради себе.Особено не служи за обожување. Ниту партијата е религија, ниту лидерот е светец, ниту партискиот амблем е икона или свето писмо. Затоа, нема потреба од нив да се прават олтари во домовите, да се носат на себе како накит, особено кога нема изборна кампања, или да се учат напамет светите партиски зборови.

Кога кон партијата ќе се развие култ, таа веќе не е политичка организација и повеќе личи на верска. Членот 19 од македонскиот Устав вели – за таквите нема место во политиката и во државните работи.

Политичките партии се непрофитни организации. Така вели членот 9 од Законот. Кога партијата служи за преку неа да се добие незаслужена корист од државните институции, таа се претвора од политичка во измамничка организација. На таквите им се посветени повеќе членови од Кривичниот законик, а не од Законот за политички партии.

А кога партиската припадност значи дека човекот и припаѓа на партијата, како нејзина приватна сопственост, и зависи од неа за да се прехрани себеси и семејството, тоа е сериозно прекршување на човековите права. Би можело да се толкува и каковоспоставување ропски однос. Што е кривично дело, за кое споредчленот 418 од Кривичниот законик се предвидува затвор до 10 години.

Партиите се многу важни организации во демократското општество. Затоа секогаш треба да останат тоа што се по дефиниција: групи на слободни граѓани со слични или со исти политички убедувања, што доброволно влегуваат во натпревар со други партии, во обид да добијат што поголема поддршка за остварување на своите идеи и планови за државата.

*анкета на МЦМС: Доверба во луѓето и институциите (2013)

April 20, 2017
ДА ТИ НАЦРТАМ: Кога власта почнува да ја губи легитимноста?

Кога власта почнува да ја губи легитимноста? Тогаш кога самата веќе не игра според правилата на системот. Кога партијата на власт почнува да мами и да не води сметка за интересите на поголем број граѓани. Кога кон една група луѓе се однесува на еден начин, а кон друга на поинаков. Тоа однесување на крајот создава длабока криза во општеството предизвикана од разнишаните правни, економски и морални темели, а национализмот станува последното упориште на власта…

March 9, 2017
Турски чај

Два чајника, еден врз друг, два грста цејлонски чај, црн, од жолта кутија – со канаринец – и барем еден-двајца пријатели. Доволно елементи за пријатен муабет и дружење! Другото ќе го направи чајот!

Турски, руски, цејлонски, црн.. Наречете го како што сакате! Сигурно се разбираме.. Чајот во мали стаклени чавчиња, црвенкасто-кафена боја – јакиот – како што го нарекуваат некои, велејќи дека треба да внимаваме кога го пиеме, зашто, ако испиеш повеќе од два-три – отиде притисокот над 140. Но, и тоа се митови, како што ќе ви објасни секој што имал подолгорочно искуство со чајот од два чајника. Ако не сте го пробале досега, срам да ви е! Веднаш појдете во најблиската чајџилница или – побарате ги пријателите Турци, Албанци, Бошњаци.. и, замолете ги да ви објаснат што сте пропуштиле да пробате!

ПРЕТКАФЕ

Независно кој како го нарекува, дали за Албанците е – руски, за Турците само – чај, за Македонците – турски – неколку работи се заеднички за чајот од два чајника, независно кој каде го приготвува и од каде потекнува мастрафот. И Турците и Албанците и Бошњаците го подготвуваат од растението тхеа синенсис или цамеллиа синенсис, а различен од другите чаеви го прави начинот на подготвување. “Тоа е дел од нашата култура, од нашата традиција.. си пиеме чај дома.. во чајџилница, пред куќа, на излет – секое место е згодоно место за чај. Чајот е дружење, дел од секојдневниот живот”, ќе ви рече секој што ќе го прашате, како што ни рекоа првите луѓе што ги сретнавме во една од чајџилниците во скопската Стара чаршија.

Сакајќи да откриеме колку што можеме повеќе за турскиот чај, се договоривме во нашата обиколка на чаршијата да ги повикаме колегите Бесник Шуки и Хусамедин Гина, сакајќи преку нив и преку нивните пријатели од чаршијата да откриеме колку што можеме повеќе за традицијата на пиење чај кај Албанците и кај Турците и кај муслиманското население во Македонија воопшто.

Разговорот го почнавме со еден од другарите на Бесник од детството, кој израснал во чаршијата и испил илјадници чашки чај во животот.

“Денес има многу чајџилници, па еве и јас отворив од неодамна чајџилница. Порано, во време на бивша Југославија, ја имавме само некогашна Слога, кај влезот Чифте амам. Луѓето одеа таму, се пиеше чај и се играше томбола. Приватните чајџилници почнаа да се отвараат од 1987-88 година. Времето се менува, ама не се менува навиката да се се пие чај”, ни рече првиот соговорник.

Како што научивме од нашите пријатели, секоја турска или албанска фамилија најмалку два пати во денот си прави чај дома и за нив е речиси незамисливо да почне денот без чај. “Чајот е задолжителен дел од појадокот во секоја турска куќа. Денот не може да почне без чај”, ни рече Хусамедин, потсетувајќи дека на тоа упатува и турскиот збор за појадок, кахвалтı, кој значи преткафе – нешто што треба да направи подлога за утринското кафе.

Сакајќи да го провериме тоа, направивме мала анкета. Сите што беа околу, без исклучок, рекоа дека во нивните семејства, секојдневно се прави чај. “Има куќи во кои чајот врие 24 часа на ден”, ни рече Бесник.

ЗАВИСНИ ОД ЧАЈ

Разговорот со Бесник го свртевме на темата колку чајот што го пиевме е добар или лош за здравјето, како што сме слушале како почетници, кога поискусните сакале да не воведат во непознатото задоволство, велејќи дека треба да внимаваме, да не ни се слоши од многу чај.

“Ако се пие со мерка – добар е! Но, ако претераш, ова е исто како дрога! Јас знам луѓе, имам другари, што се зависни од чај. Тој ако не испие 10 – 15 – 20 чаја дневно, се тресе цел ден! Ако немаш мерка, ова е полошо од дрога! Да пиеш два-три е друго! Има луѓе, прават чај во 8 наутро, кога ќе почнат, пијат до 10 – 11 навечер”, ни раскажа.

Решивме да продолжиме во некоја друга чајџилница, накај турските, над улицата на јорганџиите. Веднаш зад аголот не чекаше пријатно изненадување, како нарачано за добра фото-илустрација за тоа колку е чајот дел од животот на муслиманското население. Пред нас беа три-четворица дуќанџии, кои застанале да се напијат чај пред дуќаните, на сред улица, далдисани во срдечен муабет. Решивме да им се обратиме, да го споделат со нас нивното искуство.

“Ако се пие со мерка, чајот е добар! Ако пиете како нас, што претеруваме, не чини. Има разни чајџии. Некој пие по 10-12 во денот, некој помалку, некој повеќе.. некој пие виски, ние пиеме чај! Убаво е со чај. Со чај секогаш паѓа убав муабет. Ќе размениш нешто”, ни рекоа најкомуникативните од нив, велејќи дека пиењето чај пред дуќан е честа ситуација во чаршијата.

ЛЕК ЗА ГЛАВОБОЛКА Во следната чајџилница, во близина на Куршумли ан, научивме дека иако чајот е дел од животот на Турците, Албанците, Бошњаците.. во сите делови на Македонија, сепак, чајџилници најмногу има во Скопје, во Куманово, и во Тетово, а добар чај може да се најде само кај добрите мајстори.

“И ова си има мајсторија! Не се прави чај туку-така”, ни рече следниот домаќин. Од него го побаравме рецептот за правење чај во два чајника. “Најпрвин во долниот чајник ставаш вода, а во горниот ставаш само чај, сув. Ги ставаш на шпорет и ги оставаш додека да зоврие водата. Откако ќе зоврие водата, дел од водата од долниот чајник претураш во горниот, за да се попари чајот. Долниот чајник се дополнува со вода и повторно ги ставаш чајниците на шпорет, и се оставаат 10-15 минути на потивок оган. По 15-20 минути, чајот е подготвен за пиење”, ни рече.

Прашувајќи за квалитетот, дознавме и нешто за табиетите на муштериите. Домаќините ни рекоа дека чајот е подобар кога се пие свеж и дека не чини да се остава да стои повеќе од два-три часа. Ако стоел многу, веќе го губи шмекот и станува потежок за желудникот. “Има луѓе што не пијат чај во чајџилница. Дома можеби пијат и по 15, ама во чајџилница – не пијат! Други, не сакаат оладен чај. Тие сакаат да го пијат и – да им гори душата. Некои се навикнати да пијат тежок чај – не прашуваат ни за здравје, ни за висок притисок. Имам другар – тој е навикнат да пие темен, катран! Овој чај, што го пиеме, за него е вода! Ќе ми се налути да му дадам ваков!”, ни рече Бесник.

Муабетот за крвниот притисок и за главоболките не потсети дека е време да привршуваме со нашата екскурзија низ чајџилниците. Зад нас веќе имавме по 5-6 чаја, па не сакавме повеќе да ризикуваме – немавме тренинг. Но, искусните чајџии што беа со нас ни рекоа да не се грижиме многу-многу.

“Ако имаш низок притисок, да пиеш појак чај, без шеќер – ќе ти се нормализира! А, помага и за главоболка. Еднаш ми се случи – патував цел ден од Скопје за Турција – главата ме скина од болка. Кога стигнав во Истанбул, испив два чаја кај тетка ми, главата веднаш ми помина! Нема штета во чајот, само треба да си ја знаете мерката и да имате тренинг. Ние немаме гајле”, ни рекоа пријателите на нашите пријатели. За крај уште ни остана да прошетаме и да ги видиме некогаш култните чајџилници, од времето кога чаршијата беше полна со млади, кога беше собиралиште на рокери и уметници. Се потсетивме каде беа некогашна Аксарај, се’ уште активната Галерија 7.., чајџилницата Румели каде што и ден денес постарите Турци одат да гледаат фудбалски натпревари од турското првенство, или Ат-Ал, омиленото место на дружините што играат домино.

Пишува: Васко МАРКОВСКИ

Фото: Милан СТРЕЗОВСКИ

February 10, 2017
Боза и Салеп: Нaјдобри пијалоци за студените зимски вечери

Боза и салеп се традиционални пијалоци со специфични и надалеку познати вкусови. Тие немаат потреба од скапи реклами, маркетинг агенции. Нивните клиенти се редовни, и едвај чекаат да дојде зимскиот период. Особено во балканските земји.

Голем број на љубители на традиционалните вкусови со големо нетрпение чекаат да се појави зимата за да можат да уживаат во вкусовите на сезонските пијалоци како што се бозата и салепот. Иако тие за жал, полека им го отстапуваат и последното место на новите, популарни пијалоци, сепак на балканските простори традицијата за носталгичните производи продолжува. Во Истанбул `Вефа`, во Анкара `Акман`, во Скопје `Апче` и `Шехерезада`, во Атина во областа “Paleo Faliro” се местата каде што можете слободно да навратите и да уживате во неодоливиот, но и хранлив вкус на бозата и салепот. Балкон3 ве запознава поблиску со овие стари пијалоци, стари вкусови кои паметат дамнешни времиња.

БОЗА ЛЕК ЗА НЕРВОЗА

За почетоците на бозата се верува дека датираат од пред неколку илјади години. Според некои истражувања со помош на номадите од Централна Азија е пренесено во Анадолија и околината. Сегашното име боза потекнува од персискиот збор `бузе`, кое значи пијалок произведен од просо и ориз.

Во Турција традицијата за боза започнува многу одамна, поточно во 1876 година, со специјалните продавници `Вефа` отворени од страна на Хаџи Садик. За кратко време станува препознатлива марка низ цела Турција. Се наоѓа во општината Еминону, во населбата Вефа. Ако разговарате со постарите истанбулчани, сигурно ќе ви раскажат многу ориказни за мобилните бозаџии од сокаците на метрополата.

Мобилните бозаџии, до пред 15-20 години во студените ноќи, шетајќи низ улиците пеејќи различни, од нога составени песни извикуваа `боза`, `бозааа`. Но, постепено, со смената на старите дрвени куќи со високи згради, се поголемата врева на улиците предизвикана од производите на модерната технологија, граѓаните повеќе не можеа да го слушнат повикот на мобилните бозаџии. И затоа тие исчезнаа.

Познатата марка Акман, пак е карактеристична за нас. Сопственици се скопските иселеници од албанско потекло, браќата Мухарем и Вахап Акман. Првиот дуќан за боза го отвараат во далечната 1936 година.

Во Македонија со децении добрата боза се поврзува со слаткарницата „Апче“ во Дебар Маало, Скопје блиску до Универзална Сала. Отворена е во 1934. година од Исман Кадри. Поради добрата боза за која луѓето често велеле дека е лек за сите болести тој во 1940 година ја прекрстил слаткарницата во Апче, и така се вика и ден денес.

Во Грција, можеби ќе се изненадите, бозата всушност и не е многу позната. Во Атина може да се најде само во специјализирани локали и традиционално во областа “Paleo Faliro” која претставува всушност предградие на југот од Атина. Во оваа област живее поголема заедница која почнала да се доселува од Истанбул постепено од 1960-тите години па наваму. Таму се наоѓаат овие специјализирани продавници и локали. Иако, мора да кажеме дека бозата не е изрекламирана доволно, па ако сакате да најдете да се напиете треба да побарате, да прашате. Но, барем локалното население овде знае и ужива во пиење боза. Во северна Грција исто така, но овде постои исклучок. Во Солун има специјализирана слаткарница која се вика “Hatzis“, основана во 1908 година, кога нејзиниот сопственик дошол од Косово и почнал со производство на боза во Солун. Сега семејството Hatzis има отворено неколку локали во Атина, но цените се превисоки. И покрај тоа, бозата не се рекламира, не се прават обиди да се популаризира, иако ја има по локалите.
САЛЕП

Салепот пак, многу одамна попушти пред налетот на двојецот чај-кафе. Во денешно време, во Скопје, можете да го пробате само во најстарите слаткарници и во чајџилниците во турската чаршија.

Салепот во 17 век покрај во медицината со додавање на различни зачини и розова вода, почнува да се користи и како пијалок. Во 18 и 19 век салепот се засладува со мармалад, мед или шеќер, потоа врз него се додава ѓумбир или цимет.

Во средновековна Европа за време на долгите пловидби, во магацините на бродовите, поради хранливите материи кои ги соддржи во себе, бил складиран салеп. Првиот дуќан за салеп во Англија бил отворен во првата половина на 18 век. Верувале или не, во средината на 18 век, особено во Англија и Франција во утринските часови, во дуќаните и локалите се консумирал топол салеп.

Пиењето салеп се смета за еден по постарите обичаи во Атина, тоа е зимски пијалок што ќе ви го омекне грлото и ќе ве затопли. Може да се најде во центарот на градот кај продавачите на салеп, плоштадите околу центарот као и во продавниците за храна и тоа најчесто го пијат во раните утрински часови. некои од традиционалните старомодни локали продаваат салеп на улица, а семејството Hatzis почна да продава и надвор од нивната продавница, за минувачите набрзина да земат и да се напијат салеп. Овој начин на продажба е од скоро.

Домашен рецепт за боза

Потребни состојки

3 чаши булгур

2 филџани за кафе ориз

3 чаши шеќер во прав

1 чаша стара боза или квасец во големина на една кутија кибрит

Подготовка

Булгурот уште во текот на ноќта се натопува во вода. Утредента булгурот и оризот се варат се додека добро не омекнат. Се меша со електричен миксер, потоа треба да помине низ сито. Потоа таа мешавина се става во тивок оган. Се додава шеќер и убаво се меша додека се раствори шеќерот. Потоа се вади од огнот и се остава да се олади, при тоа од време на време се меша. Откако ќе се олади се додава старата боза или пак квасецот кој што претходно сме го раствориле убаво во топла вода. Убаво се меша. Мешавината се става во сад и добро се затвара, 2-3 дена се остава да стои на температура од 20-25 степени, при тоа повремено се меша. Откако ќе се појават меурчиња се смета дека смесата е готова. Потоа се остава да се лади, па се сервира. По желба може да се додаде леблебија или цимет.

Домашен рецеп за салеп на салеп

Потребни состојки

2 и пол лажици шеќер во прав

½ половина лажичка салеп во прав

2 лажички цимет

4 чаши млеко

Подготовка:

Салеп и шеќерот се става во тенџере и убаво се промешува, врз него полека се додава млекото, се вари на тивок оган се додека не добие густина, околу 10-15 минути. Потоа ставете ги во чаши или филџани, посипете го со цимет.

Таа е најзначајниот знак дека сме преминале од есен во зима.

Хусамедин Гина

January 10, 2017
Танцувај со мене до крајот на љубовта во Истанбул

Балкон3 извештај од концертот на Леонард Коен во Истанбул

Велат дека патувањата ги прошируваат хоризонтите, а патувањата до далечни места неминовно ја зголемуваат способноста за перцепција. Истанбул, неофицијално, град на 20 милиони души навистина ги шири вашите видици и поставува дефиниција на она што е големо. Пулсирачки, густо населен град кој е во постојано движење, дење-ноќе, низ бескрајните лавиринти на улици, згради, сообраќај и реки од луѓе. Невозможно е да се набројат случувањата во текот на денот и недостигаат зборови да се опише особената атмосфера. Истанбул е вистински крстопат каде се среќаваат истокот и западот. Распослан на два континенти, поделен со Босфорскиот теснец, но исто така поделен со контрасти кои ги забележувате на секој чекор. Наоѓалишта кои сведочат дека во минатото бил главен град на две големи империи, додека денес е културен и политички центар на современа Турција.

Концертот на Леонард Коен беше причина да го посетам Истанбул и не можев премногу да талкам надвор од предвидениот распоред – да најдам сместување близу спортската сала Улкер каде се одржа концертот, да ја пронајдам салата и да стигнам на време а потоа безбедно да се вратам на главната автобуска станица (Buyuk Otogar) во Бајрампаша. Навигацијата низ овој древен мегалополис, низ долгите мрежи на автобуси, метро и мини комбиња е во исто време предизвик и авантура, особено кога ретко се среќава човек кој зборува англиски.

Поголемиот дел од знаците се напишани само на турски и во таква ситуација најдобро е да не дозволите логиката да ви се испречи во комуникацијата со луѓето на улица. Сè што е потребно е да зборувате течно со раце и гестикулации и да ги знаете имињата на местата до кои сакате да стигнете. За среќа, Турците се едни од најотворените и најпријатните луѓе што сум ги сретнал. Google Maps помага да дознаете каде е точката А и како да стигнете до точката Б, но времето потребно за тој навигациски потфат е многу долго. И повторно мора да се потпрете на луѓето кои ги среќавате по пат. Сите тие се погрижија да останам на вистинскиот правец и во точниот автобус. Нивната неверојатна љубезност ме трогна уште повеќе бидејќи не ја очекував во град како Истанбул.

Спортската сала Улкер е затворена арена која се наоѓа во населбата Аташехир. Тоа е прекрасно заоблено здание со капацитет од 15.000 седишта и освен што е место на случување на големи спортски настани, салата беше и една од станиците на светската турнеја на Леонард Коен насловена Old Ideas World Tour. Последен пат присуствував на концерт на Леонард Коен во Белград, Србија и тоа беше еден настан за паметење. Претходната турнеја траеше две години и доби одлични критики. Кога заврши во 2010, со 247 концерти зад себе, Коен веднаш започна со работа на неговото следно дело Old Ideas (Стари идеи). Таа турнеја, 2008 – 2010, и новиот албум покажаа дека и покрај своите веќе одминати години Леонард Коен е сè уште моќен и магичен изведувач и автор. Леонард Коен не свири песни – тој свири чувства. Освен што е благословен со “златен глас”, тој ја има и дарбата да комуницира со својата многубројна публика. Тоа е всушност тајната на човекот чиишто песни, поезија и проза станаа водичи кон најскриените и најтемни длабочини на нашите срца и души.

За бендот и за публиката секоја песна претставуваше посебен настан. Реакцијата и радоста која публиката ја покажуваше на секоја песна го прави потполно безначаен фактот што тој никогаш немал песна која се наоѓала на Top 20 листите. Не секој ден може да се види 79-годишниот Леонард Коен како немирно потскокнува на сцената и клекнува за да ја испее “Dance Me till the End of Love”. Неговиот хумор, огромна енергија и скромност ја обземаат и хипнотизираат публиката. Бендот ја отвора својата душа, воспоставува цврста врска со публиката и заедно нуркаат во светот на раскошна, тивка почит. Песните кои ги изведоа беа од сите периоди на плодната кариера на Коен заедно со некои нови остварувања кои многу ветуваат. Покрај најпознатите “The Future”, “Bird on a Wire”, “Everybody Knows”, “In My Secret Life”, “Suzanne”, бендот ги отсвире и “Darkness”, “Amen”, “Going Home”, “Anthem” од Old Ideas кои беа одлично прифатени.

Забележително, Леонард Коен покажа нешто што во овој дел од светот се смета за одлика на големите луѓе. Тој покажа црти на понизност и скромност кои се очекуваат од луѓе од повисок ранг. Во поголем дел од концертот тој беше понесен од самата моќ на музиката и пееше на колена или потпрен на едно колено, љубезно комуницираше со публиката и им се заблагодари на честитките за неговиот роденден. Како вистински лидер стоеше опчинет од изведбата на неговиот бенд, симнувајќи капа на музичарите кои, на моменти, блескаа на своите инструменти. Пратечките вокали исто така имаа прилика да ги покажат своите вокални способности. Сестрите Webb ја испеаја “If It Be Your Will” додека Шерон Робинсон, која Коен ја нарече “неспоредлива”, неколкупати во текот на концертот отпеа прекрасна, трогателна верзија на “Alexandra Leaving”. Концертот заврши после 3 часа и две враќања на сцената. Но ноќта не заврши со концертот. Некој ја искористи оваа прилика да ѝ предложи брак на својата љубена пред вратите на салата. Запознав една убава девојка од Техеран, Иран дојдена специјално за концертот.

Исто така имав и пропусница за позади сцената. Шерон Робинсон ме пречека и запозна со членовите на групата. Таа е прекрасна жена и беше вистинско задоволство да ја запознаам и интервјуирам.

Секако најголема возбуда за мене беше личната средба со Леонард Коен. По 3 часа свирење и пеење тој сè уште беше полн со енергија и ентузијазам и најверојатно ќе можеше а свири уште толку. Беше заинтересиран за земјата од која потекнувам, јазикот кој го зборувам, јазиците со кои е поврзан и што е тоа што го прави посебен. Премногу беше кратко времето за да се објасни сè, но им оставив на поклон неколку компакт дискови, нешто што ќе може засекогаш да го имаат.

Светлата на салата Улкер почнаа да згаснуваат, но впечатоците од музиката на Леонард Коен засекогаш ќе останат како светла точка во сеќавањата, нешто што ние ќе може засекогаш да го имаме.

November 25, 2016
Гари – заборавена и повторно откриена убавина

Бисер на мијачкиот крај.. Недопрена убавина на природата која те тера да се замислиш и да не можеш да решиш во кое годишно време е поубава.. Во ваков планински предел токму како грозд, под планината Стогово е распослано мијачкото село Гари.

Сега е помало од некогаш, но зрачи со историја. Куќи изградени во стар стил, но и модерни.

Празно преку зима, преполно веќе од кога ќе се стопат снеговите.

До него се стигнува возејќи на патот кон Дебар во западна Македонија. Се скршнува кај месноста Бошков мост и оттука само право, ни лево ни десно. По 9-10 километри влегувате во селото Гари.

За добредојде еден кладенец од кој блика вода, да се знае дека добредојде од сите гарци најпрвин ти посакува Гарска Река… Гласна и моќна, можеш да ја слушнеш од било кој дел на селото.. Татни!!!

На сред село црквата св. Богородица.. Мала, но прекрасна.. Стара околу четири века. Во неа иконостас изработен од гарецот и врвен копаничар Петре Филиповски Гарката. Еден од најпознатите гарци, познат по врвните иконостаси кои ги изработил во манастирот Свети Јован Бигорски, црквата Свет Спас во Скопје, но и уште многу, многу други цркви и манастири кои ги работел на Балканот.

И меѓу сите стари икони, на куполата изненадувачки насликано масонско око кое многу ретко се наоѓа во македонските цркви.

Од каде тоа во црквата? Гарката бил масон или пак имало повеќемина гарци слободни ѕидари. Детали нема, но најверојатно е така, па Гарците се впрочем исклучително паметни луѓе. Во црквата уште нешто.. Коски од светец, кои помогнале на многумина, барем така велат.. Коските се премиваат со вода, а со таа вода болниот се мие… За здравје ја користат и здравите. Од кој светец се коските никој не знае, но се знае дека чудотворните коски помогнале на многумина.

На сред село и продавница, а над неа неколку соби за добронамерниците кои сакаат да поминат некој ден во селото. Помодерно, во селото од неодамна е отворен и комплекс со четири апартмани. Колку за почеток и развивање на алтернативниот туризам. Не е исклучено гостопримство да ви понуди и некој гарец, па впечатокот да испадне уште поцелосен. Немојте никако да го одбегнете на далеку познатото гарско овчо сирење..

Гари е опкружено со бачила кои токму на старински начин го прават сирењето.. Ако пак стигнете шетајќи се до едно од бачилата, кои се високо во планините, тамошните мајстори ќе ви дадат и леб печен под сач и сирење и овчо млеко. Не претерувајте, премногу е квалитено и мрсно, стомакот може да ви прозбори.

Од врвот на Гари фрлате поглед кон Мала планина. Ред шума, ред трева…

Од десната страна среде Гарска Река убавина на природата, како нем чувар на селото. Високо се издига една карпа по која и го добила името „Високи камен“. И има уште многу, многу да се зборува за Гари, но сепак треба да се види ова мијачко село и да се доживее природата околу него. Гостопримството нема да изостане, а гарци можат уште многу да ви раскажуваат од развојот на селото, до нивните гачки и доживувања, до Димко Шангај кој на времето како печалбар стигнал најдалеку, дури до Кина, но сепак, вистината е дека Гари во секој момент претставува одличен избор за релаксација, далеку од градската бучава.

Миле А. Ристески

November 11, 2016
Волшебниот сјај на есента

Скопје има многу убави места каде што можеме да уживаме во боите на есента… Едно од нив е во близина на Сарај, за тамошните жители познато како Састав каде се спојуваат реките Вардар и Треска. Тука пораснале многу генерации… Се случила прва љубов,првиот бакнеж,познанства, игри…

Есента е едно од најубавите и најромантични годишни времиња. А Састав има посебен и волшебен сјај во овој период од годината… Жолтите лисја кои крцкаат под нозете додека пешачиме ја прават секоја прошетка поубава

Со фотографиите на Балкон3 уживајте во боите на есента.

Фото: Владо Крстевски (линк до FB Fan Page)

[portfolio_slideshow id=10687]

October 13, 2016
Ајвар – го обединува семејството, ги стрви соседите

„Штом есента затропа на твојата врата,

а директорот ја подели септемвриската плата,

појди на пазарот со поглед стрвен,

купи некоја вреќа пипер црвен,

распали го во дворот ќумбето старо,

зашто и ти ќе сакаш да јадеш од АЈВАРОТ.“

Ајварот е една од најголемите опсесии на македонското домаќинство. Да се направи добар ајвар, кој предизвикува и мами, и пред се ајвар на кој ќе завидуваат соседите, е вистински предизвик. Но, не само тоа, правењето ајвар е и вистинско задоволство. Денот, кога во една куќа се прави ајвар, е празник. Едноставно не постои процес кој на полесен начин може да ги обедини сите членови на денешното модерно семејство. Типичната слика на овој процес изгледа вака: таткото ги пече пиперките, мајката ги регрутира децата за лупење, а бабата раскажува како во нивно време ајварот бил повкусен. За тоа време се собираат соседите, почнуваат да се изнесуваат ракии и салати и да се кажуваат маалски мајтапи. Старо и младо, машко и женско, здраво и болно, сите се солидаризираат во печењето, лупењето и мелењето на пиперот. Се разбира, најголемото задоволство предизвикува чувство што се добива при вкусувањето на готовиот ајвар.

Едно време, пред забраната за правење ајвар на јавно место, неговата подготовка имаше огромно социјално значење, со тоа што придонесуваше за градење на добрососедските односи. Така на пример, цело маало правеше ајвар на само пет ќумбиња, со помош на системот додека еден пече, друг лупи. Се разменуваа дрва, тајни рецепти, разни марифети, па дури и тегли ајвар. Едниот комшија му помагаше на другиот во сабота, а овој му возвраќаше во недела. Дури имаше и такви опсесивни типови – зависници кои шетаа од ќумбе на ќумбе, им помагаа на сите и по цели недели правеа ајвар, а на крај се радуваа на секоја подарена тегла. Маалските деца со леб во рацете, во улога на дегустатори трчаа од ќумбе до ќумбе барајќи малку од црвеното “богатство”.

Инаку ајварот има долга традиција на овие простори. Постојат верувања дека ајварот е еден од најстарите балкански специјалитети и според легендата, тој претставувал редовна закуска на големите умови како Платон и Аристотел. Пред повеќе од десетина години, припадниците на некоја странска мисија, зачудени од фамата која владее околу овој феномен, направија детално испитување во врска со хранливост и корисноста на ајварот. Иако резултатите беа во најмала рака негативни, тоа не успеа на ајварот да му го одземе епитетот “најзимница” и тој и натаму масовно се конзумира во секое домаќинство.

РЕЦЕПТ

Потребни состојки:

– 20 кг. црвен пипер за ајвар (меснат)

– 20 модри патлиџани

– 2 литри масло за готвење

– сол

Подготовка:

Со оглед на тоа што процесот за подготовка на ајвар е долг, пред да се почне со работа треба да се направи добра организација и договор кој, што ќе работи. Прво пиперките се мијат, се бришат со крпа, со нож се вадат дршките и семките и потоа се ставаат да се печат. Откако добро ќе се испечат, пиперките се ставаат во најлонска кеса. Модрите патлиџани исто така се мијат, се бришат, им се отстранува дршката, се печат и се ставаат во најлонска кеса. Вака печени, пиперките и модрите патлиџани треба да отстојат барем 2-3 часа за подобро да се лупат. Лупењето е најмачниот процес при правење ајвар. Во оваа фаза ги чистиме и семките кои не сме ги отстраниле претходно. По лупењето следува мелењето на пиперките и патлиџаните, а тоа вообичеано се прави на машина за месо. Потоа во големо тенџере, на дното се става ½ литар масло за готвење, а мелениот пипер и модриот патлиџан се ставаат врз зејтинот. Врз зеленчукот се додава уште 1/2 литар масло за готвење. Ајварот се пржи на ќумбе на дрва.

Се пали огнот и додека трае процесот на пржење мора постојано да се меша за да не загори, а од време на време се додава преостанатиот зејтин и сол по желба. Потребно е да се пржи некаде околу 2-3 часа со постојано мешање. Пред самиот крај на пржењето, теглите се ставаат во рерна на 100 степени Целзиусови за да се загреат. Откако ќе го тргнете тенџерето од огнот, готовиот ајвар веднаш се полни во жешките тегли. Важно е теглите добро да се наполнат и одозгора да се стави малку зовриен зејтин. Потоа се затвораат капаците и секоја тегла посебно се витка во хартија. Исто така сите тегли се завиткуваат со нешто (черга, ќебе), бидејќи треба да бидат заштитени од надворешната температура од сите страни. Така завиткани стојат 24 часа, а потоа ајварот е подготвен за јадење.

Најдобро оди во комбинација со сирење или со јогурт.

September 22, 2016
Како да патувате евтино по грчките острови! Не ѕиркајте! Придружете се!

Како да патувате како локален жител до островите Киклади

Малку географија:)

Архипелагот Киклади се наоѓа во јужниот дел на Егејското море недалеку од главниот град на Грција.

Старото име на оваа група острови потекнува од кругот (“cyclos”) којшто тие го формираат околу светиот остров Делфи, за кој се верува дека е родното место на боговите Аполо и Артемида. Ненаселениот остров Делос е важно археолошко наоѓалиште. За време на летните ноќи осветлени од полна месечина може да испланирате едно извонредно патување.

Кикладите се поделени според тоа дали се наоѓаат северно или јужно од Делос. На север островите се поголеми и еден од нив Сирос (Syros) е седиште на кикладите. На југ островите се релативно помали, а тие што се поблиску до Наксос се нарекуваат Мали Киклади.

И покрај географската блискост на островите тие поседуваат различно културно наследство: секој остров има поинакви карактеристики, вклучувајќи ја природата и други посебни одлики, па оттаму и се популарни кај разни типови на туристи.

Како да патувате

Највообичаен и најекономичен начин на патување е со траект од пристаништето Пиреа (најевтино се доаѓа со метро од центарот на Атина или со директна автобуска линија од аеродромот). До сите острови, освен Андрос, може да се стигне со траект, а Парос и Наксос се главни пристаништа за трансфер до останатите острови (до Делос се доаѓа преку Миконос).

За Андрос (и за алтернативни патишта до Тинос и Миконос) качете се на автобус “KTEL Attikis – Rafina” на улица Mavromateon близу метро станицата “Victoria” во центарот на Атина, линија која води до малото пристаниште Рафина, а истата автобуска компанија KTEL има и директна линија од атинскиот аеродром до Рафина.

Парос

Rafina KTEL ATTIKIS Coaches Tel. 219 8808080, 8808117 (Athens terminal); 22940 23440 (Rafina terminal)

За понатамошни информации и насоки:

Pireas Coast Authority Tel. 210-4147800, 210-4226000

Rafina Coast Authority Tel: 22940-28888

За возен ред- Greek Telephone Company (O.T.E.) Tel: 14944 (снимена порака) и Pireas Harbor Organization – O.L.P. (исто така и за Rafina Harbor) Tel: 1454

( 24/7 дежурен телефон)

Проверете ја прогнозата за јачината и правецот на ветрот ако патувате во јули и август. Северниот сезонски ветер Мелтемиа ги ублажува летните горештини но може да биде доста силен и во екстремни случаи и да предизвика застој во пловидбата.

Повеќе информации на телефонските броеви на Coast Authority и Hellenic Meteorological Service (E.M.Y.)

Во случај да патувате за време на летните државни празници (Педесетница – за 2012 е на 4ти јуни, и Успение на Пресвета Богородица 15ти август) резервирајте карти неколку недели однапред. Истото важи и за местата блиску до Атина (Китнос, Андрос, Кеа) кои се популарни викенд дестинации во текот на целото лето.

Андрос

Патниците мора да имаат карта за да се качат на бродот (картите може да се резервираат на интернет а да се подигнат во туристичките агенции во Грција или на шалтерите на бродските компании). Секоја лиценцирана туристичка агенција или бродска компанија ќе ви даде инструкции каде да ги подигнете картите. Ако патувате со сопствено возило бидете на пристаништето барем еден час пред тргнување. Следниве бродски компании имаат линии од пристаништата Пиреа и Рафина до островите Киклади:

www.bluestarferies.gr

www.aegeanspeedlines.gr

www.hellenicseaways.gr

www.agoudimos-lines.com

www.seajets.gr

www.goldenstarferries.gr

www.fastferries.com.gr

Лесно ќе се снајдете низ малата Рафина, но Пиреа е најголемото и најпрометно пристаниште во Грција. Бродовите за Киклади поаѓаат од терминалите Е6, Е7, Е9 и Е10 што треба да биде наведено на вашата карта. Терминалите кореспондираат со видот на брод (траект, брзи бродови, катамаран) и компанијата со која патувате. Ако не се брзате се препорачува да патувате со редовниот траект.

Во Пиреа за време на жешките летни месеци има 11 климатизирани чекални и терминали со фонтани со ладна вода. Терминалот на Pireas Metro (“Electric Railway” – line 1) се наоѓа во центарот на пристаништето од спротивната страна на Е6 терминалот.

Што да правите за време на пловидбата

Кога пловите по Егејот со траект најдобро е да останете на палуба а не внатре во кабините, бучните салони и тесни столчиња. Почувствувајте го ладното солено ветре и уживајте во пенливите азурни води. Земете фрапе или пак најновата опсесија – “espresso freddo” или “cappuccino freddo” препорачливо со цимет – локалните жители преферираат ладни освежителни пијалоци во лето. Крема за сончање, шушкавец и јакна се неопходни работи и за време на пловидбата и за на островите. Грците преферираат да седат во сенка бидејќи сончањето на ветровита палуба води до сериозни изгореници па затоа избегнувајте да го правите тоа и за да си обезбедите идеално место за седење ќе треба да се качите на бродот еден час пред тргнување (во зависност од сезоната).

Со звукот на сирената за поаѓање луѓето застануваат во редица пред кантината – имајте предвид дека концептот на редица во Грција е благо кажано релативен па бидете стрпливи и чекајте редот да се намали. Грците имаат обичај да конзумираат разни видови јадења во текот на патувањето, а најомилени се “tyropita” – питите со сирење, а звучната “Four Cheeses” е само дел од големиот избор.

Придружете им се на локалните жители во начинот на патување со траект – удобна положба со нозете потпрени на една или две столици, плус уште една која се користи како масичка за фрапето и таблата. Големи се шансите некој сериозно да ве гњави во деновите кога секое столче е добредојдено (или не). Лесно се започнува разговор ако сте расположени за тоа: грчките патници ги познаваат островите и ќе дознаете корисни детали од нив (многумина и потекнуваат оттаму), а имате и шанса да дознаете кои славни личности ги посетуваат Кикладите секоја година. Бранџолина одат на Санторини, Том Хенкс на Антипарос, но тие се редовни посетители, за останатите позајмете некое списание. И за крај, ако сте доволно љубопитни, замолете ги да ви ги преведат стиховите на некој од поп-ориентал хитовите кои непрестајно се слушаат од звучниците (некои се надреални и ќе ве изненадат).

Сунио ве поздравува

На излез од пирејскиот залив ве испраќа ‘ртот Сунио. Од бродот се гледа храмот на Аполо на работ на морето. Познато е дека Егејското море го добило името по Егеј, митолошкиот крал на Атина кој скокнал од Сунио од жал по својот син. Сепак современите Грци на ова место ги обземаат романтични чувства па ќе видите гушнати парови во очекување да го видат храмот. Не ја пропуштајте оваа шанса.

Секогаш немирно море

Пред да стигнете до Кикладите ќе мора да пројдете низ неизбежниот, Cavo D’Oro (Златен ‘Рт) како што го нарекувале венецијанците, каде секогаш има силни морски струења. Но не грижете се, бродовите се лулаат само на неколку минути. “Го поминавме Cavo D’Oro” е грчка изрека што значи дека нашите невољи завршиле, – и се упатуваме кон островот.

Бродски авантури на Сирос

Ако патувате до или преку Сирос (честа попатна станица) не го прпуштајте погледот од бродот кон неокласицистичкиот Ермополис, главен град на Кикладите, со средновековната тврдина Ано Сира зад него. Претставници на двојниот културен идентитет на Кикладите се православната и римо-католичката црква кои стојат секоја на својот рид со поглед кон градот. На Сирос, Тинос, Миконос и Санторини православната и католичката традиција коегзистираат од 13от век н.е..

Додека проаѓате покрај Сирос на бродот ќе се појават продавачите на слатки. Ќе ги слушнете како ги рекламираат своите уредно спакувани производи: “Halvadopites” (крем со бадеми помеѓу тенки парчиња обланда) и “Syriana Loukoumia” (полесна верзија на турскиот локум), кои се познати производи на локалната индустрија, евтини и секогаш свежи. Вреди да се пробаат…

Одразот во огледалото значи “Добредојдовте!”

Понекогаш (поретко во денешно време), силна светлина се појавува од брегот на островите пред бродот да пристигне до пристаништето. Тоа е стар обичај на Егејот со огледало да се рефлектира сончевата светлина за добредојде на бродовите кои се приближуваат кон брегот.

Страв на Санторини

Спектакуларниот вулкански остров Санторини со неговите стрмни карпи (Caldera – кратер) пресечени на половина и паднати во морето делува застрашувачки ако сте VIP и пристигате директно во Caldera (само за патниците на луксузни бродови за крстарење). За обичните смртници редовно место за пристан е пристаништето Атиниос кое потсетува на влезот на Алкатраз со својата сива карпеста фасада. За среќа, постојат неверојатно убави места на островот кои ќе го потиснат морничавото чувство при првото влегување. (на пр. погледнете ја насловната фотографија).

“Skopelitis”: култниот пат до Малите Киклади

Скопелитис е малечко бротче кое во текот на целата година ги поврзува Аморгос (пристаниште Катаполо) со Наксос и другите Мали Киклади. Тоа стана толку легендарно што влезе во грчката песна и литература. Многумина велат дека тоа се ниша и при најмало ветре но и на ветришта со силина од 9 степени на Бофортовата скала можете да бидете сигурни дека сте безбедни (но имајте Драмамин при рака).

Уште поголем култ се разви околу капетанот на бродот Мицос Скопелитис кој е поранешен морнар, рибар и изведувач на народни песни на виолина. Често се појавува на бродот кој сега го управува неговиот син Капетан Јанис. Во неговите предци се вбројува и еден криумчар од 19-от век, кој бил гонет и успеал да избега на Малите Киклади од отровот Скопелос (па оттаму и прекарот).

Мицос Скопелитис

Транспортната линија започнала со работа во 1958 година и е постара од сегашниот брод кој има капацитет да превезува 350 патници и 12 автомобили.

Возен ред на Skopelitis: http://travel.viva.gr/en/ferries/small-cyclades

Епилог: Пристигнување

Ќе ги видите патниците кои не се запознаени со концептот на чекање во редица како панично брзаат да се симнат од бродот небаре островите нема да ги чекаат. Но вие може да се опуштите. Островите стојат цврсто на место со милениуми – освен Делос (митологија), Милос (праисторија), Санторини (околу 1500 п.н.е. и 1950тите) и разузданите клубови на Миконос (наскоро – сериозно ви велам!).

Внимавајте на повикот за симнување на возилата кој доаѓа кратко пред пристанувањето на бродот бидејќи сами мора да го извадите паркираниот автомобил. На поголемите траекти удобниот ескалатор кој ги патниците горе до палубата не работи во спротивен правец- надолу (уште една од неразјаснетите мистерии на универзумот), па затоа патувајте со колку е можно помалку багаж. Во случај на прекумерен багаж има просторија во гаражата каде може да го оставите што дополнително се наплаќа.

Вратите на бродот поплека се отвораат додека ние се трудиме да покажеме добро воспитување па чекаме во ред и … се појавува нашата дестинација!

Се гледаме на Кикладите… KALO TAXIDI (Среќен пат!)

Софија Николау

July 26, 2016
Македонец готви викингшка храна во Норвешка

19 работи што треба да ги знаете за скандинавската кујна – Интервју со шеф Трајче Кралев од Свети Николе, кој со години подготвува специјалитети во ресторан во Норвешка

Како дојдовте на идејата да заминете за Норвешка? Тоа не е земја која е на врвот на списокот за заминување на работа во странство. Барем што се однесува за Македонците.

Па добро, можеби не е земја која е на врвот за работа но сепак е навистина прекрасна земја и може да се научи многу, но и секако да се заработи. Норвешка за нас Македонците и не е баш позната земја, на почетокот потоеше во мене некоја неизвесност дали соодветно ке одговорам на зададените обврски околу сканднавската кујна , некои нивни специјалитети, дали соодветно ке се вклопам во нивниот менталитет, но тоа беше само почеток, сега е навистина супер.

Имавте ли некој тест на работа пред да ве примат, на пример требаше ли да зготвите нешто, па тоа некој да го оцени? Како течеше тој процес?

Претходно имав некои подготовки, беше потребно да имам барем мало познавање од скандинавската кујна и некои нивни специјалитети и јадења да ги научам, што и не беше така тешко за мене. Секако кога отидов таму имав некои така да ги наречам „предизвици„ преку подготовка на јадења од моја страна кои што многу успешно ги поминав.

Како ве прими Норвешка? Норвежаните, воопшто Скандинавците овде уживаат имиџ на воздржани луѓе, што со странци потешко остваруваат другарство, блискост?

Да, уживаат имиџ на воздржани луге. Јас навистина имам добро искуство, со нив контактирам , се дружам , но сепак мислам дека е многу важен пристапот кој што го имаш, тоа ја каректеризира твојата личност а тоа секако се гледа и забележува.

Од почеток ли работите на исто место или веќе сменивте работа?

Не, уште од почетокот сум на едно место односно сум во „Hanko Fjordhotell & Spa“ и сега во моментов не планирам да менувам ниту место ниту позиција ххахаха. Се шегувам сега во моментов сум тука но не значи дека постојано ќе бидам ,можеби ке сменам град, ресторан, не знам времето ќе ги донесе промените кога ќе се створат услови за тоа.

Што го привлекува вашето внимание најмногу во последно време, што е предизвик да се готви во Норвешка?

Па не знам, некако во последно време постојано сакам да приготвувам специјалитети кои што не се карактеристични за нашето поднебје. Се трудам секогаш кога ке научам нешто ново да го надградам сето тоа на мој начин.

Што јадат најмногу Норвежаните? Претпоставувам дека рибата зема важно место во исхраната на луѓето во сите скандинавски земји?

Нема збор дека рибата е нивниот најнационален продукт. Без оглед дали е сушена, сирова, солена или преработена. На нивните трпези преовладуваат чаден лосос, харинга, сушен лосос, бакалар, сардела и многу други. Исто така рибите ги обработуваат и со додавање на шеќер, оцет и други состојки. Покрај рибата тука се школките, ракот, но и многу специјалитети поврзани со морската храна.

Можам да кажам дека Норвешка е еден од најголемите консументи на млеко и млечни производи. Интересно е што произведуваат благо козјо сирење, кое се нарекува Бруност, како и Геитост – козјо сирење со благ вкус на карамел.

Освен рибата кои други специјалитети можеме да ги издвоиме како препознатливи за Норвешка?

Па вака, мислам дека по консумација на месо заостануваат во однос на другите развиени земји, но сепак кај нив се јаде егзотично месо како она од елен, лос и фазан. Најчесто месото го јадат со сос од павлака.

Според зборовите на норвежаните, јагнешкото месо кај нив е едно од највкусните меса на светот. Еден од специјалитетите кои се подготвуваат со ова месо е „Фарикал“. Станува збор за варено јагнешко месо со зелка и бибер. Друг специјалитет во кој подеднакво уживаат се сувите овчи ребра, кои се нарекуваат „Пинешот“.

Норвешките десерти не заостануваат зад другите нивни специјалитети. Најстариот нивни десерт е „Гоме“ или десерт од млеко, јајца и кафен шеќер. Нивната торта „Блоткаке“ со шумски плодови е еден од највксуните десерти на северот на Европа. Прават и еден вид на палачинки кои се познати како „Лефсе“ а ги подготвуваат од компири и по пржењето се посипуваат со цимет.

Што се пие таму најмногу вино, жестоко, пиво?

Па, добро квалитетно вино никаде не изоставува како пијалак па ни во Новершка не може да се прескокне. Вино не произведуваат и затоа пијат увозни вина. Кога станува збор за други пијалаци, тука е пивото и „Аквавит„ кој е жесток алкохолен пијалак и се прави од компир . Му се додаваат и зачини како анис и коријандер.

Се јаде ли брза храна, каква е културата на исхрана таму?

Брзата храна е насекаде околу нас. Ја има и во Норвешка но секако норвежаните се народ кои што сепак се држат до здравата исхрана.

Патувате ли низ земјата, како се живее воопшто во Норвешка?

Норвешка е една од најубавите места за живеење и работење,колку ми дозволува времето шетам и уживам во убавините кои се насекаде.

Од култура, забава, ноќен живот, што би издвоиле како покарактеристично за Норвешка?

Имаат специфична култура, префинет народ, малку скржав на емоции хахахаха, ама Норвешка е прекрaсна и богата земја и не може да нема фасцинантен и убав живот, но, морам да потенцирам и скап.

Имаат ли слушнато во Норвешка за некој македонски производ, можеби за вината, оваа гранка и компаниите производители во последно време доста вложуваат во реклама, маркетинг?

Мислам дека како држава треба уште многу да вложуваме во многу наши вистински македонски производи за да можеме да станеме препознатлив бренд на пазарот. Сепак не можам да кажам дека не се сретнуваат македонски производи, има да, но во мали количини. А што се однесува за вината, претежно се од италијанско и шпанско потекло.

Што мислите, што е најважно, што треба да направи еден производител на храна, да го направи познат својот производ, да направи бренд?

Квалитет, квантитет, цена, транспорт, сето оваа обвиено со реклама, плус разработени дистрибутвни канали. Тоа заедно би можело да доведе до почетен тек до создавање на брендот.

Што е најважното да се зготви едно добро јадење, да ги импресионирате и претпоставените шефови но и гостите? Дали е тоа можеби оригиналноста на рецептот, или квалитетот на состојките или пак нешто друго?

Секако дека квалитетот на состијките споени со добар рецепт играат главна улога, но морам да нагласам дека готвењето со љубов е клучот за вкусен специјалитет J

Имаат ли допирни точки воопшто скандинавската и медитеранската кујна?

Ми се допаѓа кога се мешаат различни кујни . Тоа секогаш е толку многу забавно и интересно да се најдат нови комбинации . Според мене Скандинавскате кујна е позната по чистиот вкус, едноставна е и СУПЕР здрава , а додека Медитеранската кујна е посложена, со мешање на повеке вкусови, здрава и СУПЕР вкусна.

Им правите ли на гостите понекогаш некое македонско јадење на пример? Сте пробале ли, како реагирале?

На гостите не сум, но сега сум во план персоналот да ги изненадам со наша Светиниколска пастрамајлија ……. па ке видеме, импресиите и некоментарите во следна прилика J

Што најмногу ви недостасува од Македонија кога е во прашање храната?

Од македонската храна најмногу ми недостасуваат традиционалните јадења кои ние така прекрасно и превкусно ги зготвуваме што мислам дека тие не би можеле толку идентично да ја доловат нашата кујна, па секое слободно време го искористувам за подготвување на македонски јадења.

Имате семејство во Свети Николе, како остварувате комуникација, доаѓаат или доаѓате?

Искрено со моето семејство сум постојано во контакт.Имам сопруга и петгодишна керка ,мајка, татко, сестра и секојдневно остваруваме контакти преку социјалните мрежи. Сега бев во Македонија , но секако наскоро и тие ке дојдат тука одреден период, да се запознаат со дел од убавините на Норвешка.

Какви се плановите за во иднина? Искачување нагоре на лествицата за поодобра работа, можеби отворање сопствен ресторан?

Во моментов сум задоволен со работата тука,но ми се допага и начинот на живеење.Не ја исклучувам можноста за да живеам тука со моето семејство. Насоката на движењето на животот е непредвидлива J.

Се трудам да се надоградам со искуства кои би дале добар резултат во кариерата. Секако, имам планови кои не би ги открил сега J……… Којзнае , можеби во иднина и ресторан. Секој готвач има желба за свој ресторан каде ке може да се внесат сите специфични и одбрани специјалитети .

Повеќе информации за Трајче Кралев на неговата фејсбук страница: https://www.facebook.com/Chef-Trajce-Kralev-1416154238664726/

Дарко Чекеровски

July 7, 2016