Појадокот е најважниот дневен оброк. За да не се прескокне, според експертите за исхрана, ова најзначајно јадење во денот, во Турција постојат специјализирани ресторани за појадок. Посетувањето на ваквите ресторани заедно со целото семејство стана тренд, особено во поголемите турски гардови. Ако се подготвувате за бизнис средба во Турција немојте да се изненадите ако тоа, наместо „работен ручек“ биде „работен појадок“.
“Не знам што мислите за јадењето, но појадокот има некоја допирна точка со задоволството, среќата“, вели познатиот турски поет Џемал Суреја, во својата песна од само два реда. Тоа е неговиот омилен, неопходен оброк, кој ја заситува и исполнува неговата душа. Особено кога софрата е полна со луѓе. Тогаш задоволството е бескрајно.
А, ако мислите дека неколкуте залчиња, од геврекот или симитчето пред да се стигне на работа, училиште ќе завршат работа, се лажете. Тоа е само елиминирање на гладта, а не вистински појадок.
Турскиот збор “kahve-altı”, значи појадување пред утринското кафе. Во последните години појадок, особено за време на викендите во Турција стана посебен сектор. Рестораните со широкиот спектар на понуда и беспрекорна услуга ја започнаа трката да стигнат до се поголем број на муштерии. Посетувањето на ваквите ресторани заедно со целото семејство, покрај социјалната активност, стана и мода.
Најпознати ресторани за појадок се „ Рестораните Ван“ (Ван е град на крајниот исток на Турција). Карактеристични се по тоа што сите производи се носат од самото место, природни и екстра вкусни, но имаат и голема искуство. Упатените за тие менија кратко велат „Да не јадеш, а да се најадеш“. Цената за едно лице изнесува околу 25 лири (10 евра). А еве што добивате за тие пари, односно што содржи традиционалниот турски појадок…
Тревно сирење
За призводство на сирењето се користи овчо млеко и 20 вида на трева. Во регионот тие се познати како дива трева, некои од нив се познати под следните имиња: Свадбена цвет, сирик, хелиз, мендо и др. Овој тип на сирење преку растенијата која ги содржи во себе помага во варењето на храната и ја прочистува крвта од микро-организмите.
Муртуга
Главните состојки се путер, брашно и јајца, потсетува на палачинки. Во принцип се јаде со мед и џем.
Кавут
Се подготвува со печење на пченичното брашно со масло се додека не се добие кашеста маса. Многу е вкусен. Незаменлив производ на `Ванската` софра.
Мед и сусамово масло
Неодолив вкус на `Ванските софри`. Составен од комбинацијата на светски познатиот мед karakovan (Црна кошница) – со сусамовото масло. За каракован погледнете на: http://turkhoneyworld.com/language_English/karakovanhoney.htm)Вански таратур
Главните состојки му се павлака или кајмак сирење, на него се додава магдонос и копар.
Мед `Karakovan` (црна кошница) и кајмак
Медот каракован го произведуваат кавкаските пчели од 1200 видови на различни цветови и во длабочина од 30 см во дудинките (црници). Медот во таа длабочина стои 6 месеци без светлина. Најважната карактеристика е што е произведен од пчелите без никаква човечка интервенција.Секако на софрата има и: бело сирење, кашкавал, домати, краставици, салати, путер, јајца (пржени со сучук), менемен (јадење од јајца, домат, кромид и пиперки подготвени во тава, ореви и чај колку што ќе посакате.
Не враќаат во минатото небаре се временска машина. Не потсетуваат на младоста и на безгрижното детство. Тоа е моќта на цртаните филмови. Некои од анимираните филмови со кои растеле генерации како Том и Џери или пак Душко Долгоушко и денес може да се начекаат на некои од телевизиските канали. Тоа се ликови кои ги препознаваат и родителите, но и децата.
Но голем број на цртани едноставно исчезнаа, главните ликови како и да не постоеле, а со тоа како да исчезна и дел од нашата младост. Ако седнете и со намера да се присетите на сите цртани кои сте ги гледале како деца ќе почувствувате треперење на срцето и голема возбуда по секој цртан на кој ќе ви текне. Балкон3 се обиде да направи листа на цртани кои некогаш беа популарни на овие простори, но сега се вистинска реликвија и ретко може да добијат место на телевизиските канали. Сепак социјалните мрежи овозможуваат тие да се оддржуваат во живот макар и на вештачко дишење. На јутјуб може да се пронајдат голем дел од цртаните на нашата младост. Еве со кои цртани растеле децата во Македонија и во Грција.
Пред околу 20 години сите деца во Македонија, а веруваме и во други делови од Европа седеа пред телевизиските екрани некаде по 19 часот токму пред да се емитуваат најновите телевизиски вести. Не, не децата воопшто не беа заинтересирани за најновите вести како што тоа е случајот денеска, едноставно чекаа да почне омилениот цртан-Мечето Ушко. Полскиот цртан кој е создаден некаде во 70-тите беше едноставен, а мечето Ушко, главниот херој во цртанот, беше преслатко мече кое и ги учеше децата како да бидат добри, фер со другарите и послушни кон постарите. Цртанот делуваше како апче за смирување кое децата го консумираа и едноставно откако ќе го изгледаа цртанот заспиваа оставајќи ги возрасните да ги гледаат вестите. Денес Мечето Ушко го нема на телевизиските екрани во Македонија.
Уште еден од серијата цртани од Полска кои беа популарни на Балканот е цртанот Кенгурчето Опа-Опа. Овој цртан беше како отворена зоо енциклопедија преку која децата учеа за разните видови на животни, за нивните навики и за нивната исхрана. Преку овој цртан најмладите гледачи се запознаа со лисицата и нејзината итрина, со рисот и со уште десетина други животни. Овој цртан филм е еден од многуте во тоа време кој се грижеше за едукација на децата.
Бал, Балтазар, Бал, Балтазар... Пред две децении немаше некој кој не ја знаеше воведната песна на еден од најпопуларните балкански цртани-Професор Балтазар. Беше еден од омилените цртани како на децата така и на возрасните. Овој хрватски цртан преку симпатичниот професор Балтазар, постар чичко со бела брада, очила и црн цилиндар ги поттикнуваше децата да ја засакаат науката, да фантазираат и да им помагаат на луѓето. Верувале или не, пред неколку децении овој тогаш Југословенски цртан беше гледан од Грција и Италија па се до Иран, Канада и Зимбамве.
Бајум-Бајум (La Linea)
Минимална графика, едноставен, без ефекти и без спектакуларни сцени, а сепак исклучително забавен и заразен. Вака накратко може да се опише цртанот кој на овие простори беше познат како Бајум Бајум, а кој во буквален превод значи Линија. Играта со линиите кои авторот од Италија ја игра со главниот лик всушност ја одредуваат и неговата судбина, дали ќе падне во замката која авторот ќе му ја постави или ќе излезе на другата страна со помош на него. Главниот лик е во постојана кавга со авторот кој комуницира со него цртајќи или бришејќи некоја од линиите. Бајум-Бајум стана култен цртан чиј главен лик се појавил во десетици реклами и спотови меѓу кои и оној на ѕвездата Џамироквај.
Уште еден италијански цртан кој стана популарен надвор од границите на својата држава и се вгнезди на Балканот каде совршено легна ознатата реченица на Калимеро-Нема правда. И да, Калимеро ги учеше децата дека светот е неправеден, но на некој начин ги рушеше и бариерите на дискриминацијата. Калимеро беше единственото црно пиле во своето семејство. Могу деца растеа со згодите и незгодите на Калимеро.
Швајцарските Алпи можеби беа далечни за многумина, но децата можеа да патуваат до ова волшебно место во Швајцарија преку авантурите на Хајди и нејзиниот другар Петар. Црнокосото девојче беше главниот лик во популарната цртана серија која произлезе од познатата новела на Јохана Шпири.
Кенди Кенди
Во Грција беа популарни и анимираните филмови кои доаѓаа од Јапонија, а еден од нив е и Кенди Кенди. Овој цртан е фокусиран околу русокосото девојче, секогаш убаво облечено и со машнички во косата-Кенди. Малата Кенди е сираче кое се обидува да го живее животот како и секое нормално дете. Кенди Кенди е цртан кој истовремено може да ве растажи, но и кој може да ве расположи.
Улис 31
Овој француско-јапонски анимиран цртан филм стана популарен во Грција од едноставна причина што е своевидно сф-продолжение на грчката митологија за Одисеј. Дејството е сместено во 31 век од новата ера што за децата во Грција беше посебен предизвик-да ѕирнат како би изгледале во иднината ликовите за кои учеле или пак читале во книгите. Во него има вселенски бродови, грчки богови и херои и многу акција. Улис 31 е спој на футуризам и митологија, а многу деца ги предизвика да сонуваат дали надвор од границите на нашата планета има живот.
Популарни и во Грција и во Македонија
Сепак, после консултацијата со нашите колеги од Грција, влеговме во интересен разговор, евоцирајќи спомени од нашето детство и видовме дека сме имале и цртани кои биле популарни во исто време и во Грција и во Македонија. Еве неколку од оние кои не можеме да ги заборавиме никогаш и кои засекогаш ќе бидат дел од детето во нас, без разлика од која страна на границата сме:
Ако во првиот цртан имаше хероина во овој анимиран филм главниот лик е храброто и снаодливо момче Били. Спорт Били потекнува од планетата Олимп што е доволна причина цртанот да се емитува и да стекне популарност во Грција. Момчето патува низ времето и просторот и следи разни спортски настани притоа истакнувајќи ги високите морални вредности и фер-плејот. Секогаш со себе ја носи и магичната торба од која вади разни алатки кои му помагаат да излезе како победник во своите авантури. Негови верни другари се девојчето Лили и кучето што зборува Вили. Се борат против лошата кралица Ванда.
Болек и Лолек
Уште еден доказ за популарноста на цртаните филмови кои доаѓаа од Полска е цртанот Болек и Лолек кој е вгнезден во колективната меморија на децата кои растеле во Грција и во Македонија во текот на 80-тите. За овој цртан не беше потребна синхронизација од едноставна причина што во него воопшто и немаше никаков дијалог. Сепак и без зборување овој цртан беше заразен на свој начин. Серијалот за двајцата браќа и нивните смешни авантури се смета за најуспешен цртан филм кој дошол од Полска, а интересен податок е е дека бил дозволен да се емитува и во Иран по револуцијата во 1979 година.
Веројатно уште стотици цртани се вредни за спомнување овде, но сепак ова се првите на кои екипата на Балкон3 успеа да се присети обидувајќи се да ги вратиме спомените на минатото.
Повеќе за некои други цртани во следното продолжение на овој текст. До тогаш, пишете ни кои се вашите омилени цртани или серии со кои сте растеле, споделете ги вашите сеќавања и поттикнете не да напишеме за нив. Уживајте во линковите и потсетете се на младоста или пак за прв пат запознајте се со хероите со кои растеле многу генерации.
Што е она што прави еден Хостел да се смета за одличен? Речиси сите патници ќе речат да е добро позициониран во градот што го посетувате и секако, да е евтин.
Но, да речеме дека ќе најдете многу хостели во Скопје што се добро позиционирани и евтини. Кои се другите критериуми кои го прават хостелот привлечен за гости? Тоа е она што не спаѓа во географија и не се купува со пари.
Да има пријателска атмосфера, топло добредојде, љубезност на домаќинот. Патниците кои престојуваат во хостелите обично пристигнуваат изморени од долгиот пат, не го зборуваат вашиот јазик, се имаат изгубено неколку пати за да ве најдат и навистина им е драго што конечно стигнале. Затоа, ако вашиот бизнис е да обезбедите место за спиење, тогаш правете го тоа добро.
Насмевнете се, посакајте им добредојде, немојте да го уништите нивното убаво чувство дека пристигнале, вели Горан Јанев, домаќин и сопственик наSkopje Capitol City Hostel. Нов хостел, во скопската хаселба Аеродром, само на неколку километри од центарот на градот.
„Како човек, вљубеник во патувањата решив да отворам туристичка агенција „Года Травел“. Идејата ни е да носиме странски туристи во Македонија и на свој начин да им ја презентираме нашата земја. Стапивме во контакт со повеке странски тур оператори а отворени сме и за сите заинтересирани за соработка со туристички агенции од цел свет, вели Горан.
Агенцијата нуди повеке тури: Nature & Rural , Visit Skopje, Emotion tour, Essences tour, Adrenalin tour… исто така организира и тури по желба на нивните гости.
Хостелот Skopje Capitol City Hostel го отворивме со цел да бидеме постојано на располагање на нашите гости за време на нивниот престој. Хостелот нуди ноќевање со појадок. Сите соби се со прозорци и со клима. Секако има бесплатен wi-fi.
„Бесплатен интернет треба да е стандард. Педантното и брзо одговарање на мејловите е многу важно. Бидејќи патниците кои ви се јавуваат секогаш се борат за добра интернет конекција по можност бесплатна од некое кафуле, или во спротивно за краток разговор по телефон плаќаат голема сума“, вели Горан.
Хостелот има и кабелска телевизија, бесплатен паркинг, одлична локација во центарот на општина Аеродром, на 10 метри од Капитол Мол. Пешки се стигнува за 15 минути до центарот на Скопје. Но ако не сте расположени за пешадија, пред самиот хостел има автобуска станица па можете да користите јавен транспорт.
Посебно доживување е појадокот. „Се трудиме, да биде нешто наше традиционално за да нашите гости запознаат и една друга димензија на Македонија“.
Skopje Capitol City Hostel е отворен и за сите посетители кои имаат потреба да преноќат во Скопје. На безбедно место е, добро обележан, има знак на главната улица, лесно ќе го најдете.
Граѓаните се снаоѓаат криејќи се од директно изложување на сонце, но сепак има и такви кои неможат да ги користат благодетите на денските сенки. Оние пак кои заминаа на одмор, дали во Грција, Турција, во Охрид или подалеку, се надеваат дека жештините нема да потраат додека се вратат. Објективот на Балкон3 ве води низ интересни ситуации на надмудрување на човекот и животните со пеколното сонце:)
скапоценост во летните горештининајсвежо е околу фонтанатасилни вентилатори ги разладуваат ретките гости во кафулињатадетето и моќната машина заедно против жештинатаизморени и изгорени лицасепак, мора да се заработи нешто за денесдемонстрација дека производот што се продава е сепак корисеннекои сметаат подобро со помалку облекамалото маче се крие под сенка, исплашено не погледна, го оставивме да уживамирни дење, силата се чува за после зајдисонцене се оди ниту пак се лета по жештинада разладиме нозеда се напиеме водабез капа не се излегуваза жал повеќе работа и за амбулантните коливо Вардар не се плива ама може на плажа под тушсо чадор против сонцетоникако да избегам од сонцето, пече ли печеи колите најдоа засолниште под сенка,само од кога овде е дозволено паркирање?плоштадот е празенновата фонтана единствен регулатор на пеколната жештина во центаротги нема пензионерите кои уживаат на овие клупи во вечерните часовидуќанџиите на турската чаршија се разладуваат со цревона плус 40 инаку добропосетените кафулиња се празни
И без автомобил или авион, патот Македонија – Турција не е пречка
Тој е страствен вљубеник во спортот на две тркала. За Гоце Шутевски од с.Русиново, Беровско (Република Македонија) не е важно каква марка е велосипедот. Само му треба идеја и слободно време за да тргне на своето наредно патување. Речиси секогаш сам вози велосипед, без разлика дали се тоа стотина или неколку илјадници километри. Нема планина, езерце во Македонија што не го свртел.
Неодамна си оствари една од своите поголеми желби – мерак му беше со велосипед да стигне до Истанбул! Помина околу 750 км од родното место, па преку Бугарија стигна во турската културна престолнина.
-Стигнав во голема метропола, многу голема во моите очи. Многу одамна сакав да го видам Истанбул оти слушав дека е убав и шарен и сега ми се укажа шанса. Не беше лесно, ама вредеше. Можев да одам и со автобус, ама јас не се двојам од мојот велосипед. Имам другарка што живее таму и одамна сакав да ја посетам. Патешествието ми беше напорно, на моменти и опасно кога ја поминував планината Рила во Бугарија. Два пати ја искачив Рила, стигнав до Рилскиот манастир каде што преспав. Луѓето таму ме пречекаа , ме бодреа, велејќи дека сум заминал на храбро патување – вели Гоце.
Велосипедот за Гоце е најдоброто превозно средство. Својата мисија ја оствари за 19 дена. Временските прилики не биле цело време наклонети, возел и на дожд, а од цела маршрута поради силниот дожд, поминал некои 50-ина километри и со воз.
– Кога стигнав во Турција, беше многу топло, а јас морав да се движам. Низ цела Турција немаше дрво по патот, ниту пак чешма – раскажува Гоце, кој патувањето го реализираше во август, кога сонцето силно пече, а замислете плус да возите и велосипед.
Но, сета мака ја заборавил кога влегол во Истанбул.
-Не се опишува возбудата што ја доживеав кога влегов во градот. жал ми е што пред да тргнам ми се расипа фотоапаратот и не можев да направам убави фотографии со телефонот. Но, спомените си ги носам со себе.Турски јазик не знам, англиски едвај, но се снајдов некако. Ако е градот голем, јас се чувствував поголем од него што сум успеал да стигнам – вели Шутевски, кој ни објасни дека за ниедно патување со велосипед не се подготвува специјално.
Во Истанбул останал четири дена. Импресиониран е од добрата организација на градот, кој иако е метропола со 13 милиони жители, му се видел многу едноставен за снаоѓање и движење низ него. Се разбира дека со својот велосипед го прошетал, а многу му се бендисала и храната, која му била многу слична со македонската.
-Истанбул е буден 24 часа. Можеш се да си купиш дури и велосипед во 3 часот наутро – вели Шутевски.
Го бендисала и турската кујна, но повеќе се фокусирал на чорби и јадења без месо. Убаво го прошетал градот и со тури на брод, одејќи и во европскиот и во азискиот дел на Истанбул.
Освен договорениот престој во Истанбул, Гоце немал никаде организирано сместување по пат, главно спиел во шатор. Вели, нареден таков велосипедски предизвик ќе му биде посета на земјите на поранешна Југославија и тоа подетаљно да ги види секоја од нив.
Патувањето до Истанбул не му е прво поголемо велосиспедско патување на Шутевски. Во 2012 година, тој реализира голема турнеја низ централна Европа кога за 50 дена помина дури 6000 километри.
„Уметност и пиво“ – Уникатна изложба на Пивара Скопје
Исто како и прапочетоците на сликарството, првите пештерски цртежи, уметноста на правење на пиво е еден од најстарите напори на човекот. Пивото се прави од четири состојки: вода, јачмен, хмељ и квасец. И одовде натаму се е уметност. Седум илјади години се прават обиди тие основни состојки да се претворат, да му дадат живот на нешто што има уникатен вкус, мирис, боја и е достапно до секого. А тајната на доброто пиво, и покрај едноставноста на состојките, зависи од оригиналниот рецепт и од уметничките вештини на пивските мајстори. Исто како и во сликарската уметност, од неколку основни бои да се насликаат живи и оригинални уметнички дела кои будат емоции, ве оставаат без здив. Тука лежи оригиналниот спој на уметноста на правењето пиво и сликарството.
За првпат во јавноста деновиве е презентирана дел од колекцијата на Пивара Скопје на ликовни дела од најреномираните македонски сликари од XX век, дополнета со уметнички приказ на автентичната и возбудлива приказна за правење пиво и онаа на Пивара Скопје, длабоко врежана во животот на нашата заедница . Како сведоштво на 90-годишното наследство, Пивара Скопје направи оригинален спој помеѓу најпознатите претставници на современата ликовната уметност од Македонија и уметноста на правење пиво. Поставката содржи 30-тина оригинални уметнички дела потпишани од автори како Личеноски, Мартиноски, Мазев, Наумовски, Чемерски, Корубин и други. Истата претставува само дел од една од најголемите приватни уметнички колекции во земјава, која брои 116 слики.
„Задоволни сме и горди што имаме можност со јавноста да ја споделиме страста на луѓето во Пивара Скопје кон уметноста. Таа јасно се гледа преку желбата да се собере можеби највредната колекција на уметнички дела од еминентни македонски сликари, како и во секојдневната посветност да се произведе и да се понуди совршено освежување со најдобрите пива. Покажуваме дека Пивара Скопје поседува чувство и работи на зачувување на вистинските вредности значајни за заедницата на која ú припаѓа“, реле на отворањето на галеријата генералниот директор на Пивара Скопје, Александар Ружевиќ, на отворањето на овој оригинален проект наречен „Уметност и пиво“.
првата гајба „скопско“ 1924 година
„Се работи за навистина импозантен приказ на творештвото на втемелувачите на современата македонска ликовна уметност, како и на најреномираните претставници на средната генерација академски сликари од Македонија. Овие дела имаат бесценета уметничка вредност и огромно значење за нашето културно наследство, што дава посебна тежина на грижата на една компанија, како Пивара Скопје, и на нејзиниот напор да ја препознае оваа вредност и да вложи во нејзиното зачувување и афирмација“, рече Мирјана Талеска, кустос советник во Националната галерија на Македонија.
Во изложбата од препознатливи македонски пејзажи и богати колорити на делата од големите мајстори, совршено се вклопени и артефактите кои сведочат за деветдецениската историја на Пивара Скопје, како и иновативен приказ на правењето пиво како оригинална уметност и култура на живеење.
„Пивара Скопје исто така креира уметност. Уметноста на правење пиво е во срцето на нашето постоење“, вели Кирчо Стојанов – менаџер за производство на пиво во Пивара Скопје. „Исто како и големите сликарски мајстори, суштината на уметноста на правење пиво лежи во начинот на кој ќе ја ставиме во функција природата и нејзините убавини, употребувајќи го целокупното наше знаење и вештини. Во нашиот занает тоа значи да се пронајде совршената комбинација на четирите природни состојки кои му даваат живот на најдоброто пиво – водата, јачменот, хмељот и квасецот“, додава Стојанов, еден од најискусните пивски мајстори не само во земјава, туку и пошироко.
сите пива на „скопско“
„Порта Македонија“ ќе биде домаќин на изложбата „Уметност и пиво“ на Пивара Скопје за сите заинтересирани посетители во перидот од 10-ти јуни до 10-ти јули оваа година.
Бубакар Траоре е еден од најпознатите блуз музичари ветерани од Мали чија кариера осцилирала од издигнување во најпопуларниот музичар во земјата па се до негова целосна опскурност и заборав.
Познат како „Кар Кар“ или „дриблерот“, неговата кариера повторно се издигнала од заборав за во последните 30 години да направи силна интернационална кариера со својот автентичен африкански блуз. За него се карактеристични повторливите, мелодични фрази карактеристични за руралната музика во Мали, кои го носат неговиот глас обоени со карактеристичните фразирања на американските блузери. Придружен од усна хармоника (а понекогаш и од хармоника) и перкусии кои даваат деликатен пулс на музиката, Бубакар раскажува свои приказни со својот карактеристичен глас. На неговиот емотивен настап на фестивалот ОФФест во Скопје му претходеше документарниот филм за овој легендарен музичар, „Ќе пеам за тебе“, кој ја раскажа неговата животна приказна.
Во Мали има голем број музичари и бендови, а многумина од нив направија и големи кариери на западот. Што е тоа што ја прави музиката од Мали толку популарна во светот?
Мене ми е многу драго што луѓето ширум светот ја слушаат музиката од Мали. Сите ние ја свириме и опејуваме нашата реалност. Тоа е вкоренето во нашата традиција и е дел од сегашноста. Луѓето ја слушаат нашата реалност во нашите песни и реагираат на тоа.
Музиката во Мали е многу разновидна и богата. Навистина, земјата изобилува со музичари кои се многу популарни и признати во западниот свет. На што се должи таа разновидност?
Во Мали има неколку региони и многу племиња. Секое племе или народ си има свој јазик и обичаи кои се сосема различни едни од други. Тоа што ги поврзува овие луѓе е музиката и таа ги спојува сите. Мојата музика е лесно препознатлива и сакам кога ќе ја чујат луѓето да им стане јасно чија e. На северот таа е лесно препознатлива.
Што е тоа што ја прави вашата музика поинаква од останатите во Мали?
Во Мали многу се води сметка за уметноста. Таму има многу музичари и музика.
Меѓутоа јас сум поинаков и мојата музика е поинаква. Јас свирам блуз, чисто за себе и своја душа. Се пронаоѓам себеси во оваа музика. Голема инспирација наоѓам во музиката од ’70 и ’80, каде што доминира гитарата. Една од главните инспирации е и инструментот кора (африканска харфа) која има 21 жица. За разлика од неа, гитарата има 4 жици. Толку многу емоции внесувам во свирењето гитара што потсетува на тоа како четворица истовремено да свират на гитара. По тоа сум познат во Мали, како човекот кој свири на гитара како на харфа.
Како го добивте прекарот Кар Кар?
Во моето село имаше фудбалер кој опасно дриблаше и го викаа Кар Кар. Кога почнав да играм и јас фудбал, и мене ми го дадоа тој прекар: Кар Кар или дриблер. Меѓутоа, ја повредив десната нога и морав да престанам. Денеска дриблањето лесно можете да го најдете во мојата музика, кога дриблам со мелодиите.
Додека настапувате со бендот вашето играње и движење потсетуваше на фудбалското дриблање.
Така е, јас на истиот начин и свирам и играм.
Каква е ситуацијата во Мали во однос на периодот кога милитантите на Ал Каеда ја нападнаа оваа држаа пред некоја година? Милитантите посебно таргетирале музичари и музички инструменти.
Сега ситуацијата таму е мирна. Меѓутоа, тоа што се случи во Мали се случува секаде. На новото издание имам песна на оваа тема. Ваков немир и хаос не се случува само во Мали туку ширум светот. Насекаде има проблеми и лоши работи. Насекаде има војни и состојбата е ужасна.
Во една ваша песна од пред 30 години пеете „светот не се променил туку луѓето се промениле“. Дали нешто се променило од тогаш?
Ден-денес верувам во тоа дека светот не се сменил туку дека луѓето станале полоши. Луѓето меѓусебно многу лошо се разбираат. Ние се менуваме, но на лошо. Сонцето секогаш ќе изгрева на исток и ќе заоѓа на запад, но ние и понатаму ќе се менуваме. Лично за мене работите не се промениле многу. Тогаш правев музика и сега го правам истото. Тогаш музичарите правеа музика, а денес прават пари. Тоа што сум познат во Европа е поради тоа што тогаш правев музика.
Неодамна го издадовте албумот Mbalimaou. Какви се реакциите?
Добив многу пофални пораки од сите страни на светот, особено од Канада и Америка, со позитивни реакции и кон крајот на годинава ќе одам на турнеја таму. Во овој период настапувам во Англија и Италија, каде што свирам песни од овој албум. Тој излезе многу скоро – пред 4 месеци и реакциите се многу добри.
На новото издание гостува и музичарот на кора Балаке Сисоко.
Сисоко го познавам многу одамна но дури пред една година се одлучивме да работиме заедно. На ова издание сакав да имам кора и го одбрав него.
Како гледате на вашето прво издание Мариам?
Тоа издание беше тоа што ме лансираше повторно меѓу ѕвездите. Албумот беше откриен во Англија и благодарение на него сега имам интернационална кариера. Таа песна се уште ја изведувам на концертите и се уште многу и се допаѓа на луѓето.
Според вас, каква е сличноста помеѓу американскиот блуз и вашиот блуз од Мали?
Блузот е блуз, а џезот си е џез. Ритмите се можеби различни, но музиката и емоциите се исти.
Амбасадата на САД деновиве беше домаќин на еден од најпознатите американски кувари,Кевин Сбрага кој ја посети Македонија. Кевин имаше средби со кувари, студенти по гастрономија, менаџери на ресторани и сопственици со цел да ги сподели искуствата и американските рецепти, но и да научи за традиционалната македонска кујна. неговата посета е дел од програмата на Американскиот Стејт Департмент за Кулинарска дипломатија.
Балкон3 го интевјуираше Кевин Сбрага во ресторанот Барбакан откако тој на група македонски ученици им одржа практична настава за подготвување на американски палачинки.
Г-не Сбрага за прв пат сте во Македонија, Како се чувствувате?
Земјата е убава, луѓето се многу фини. Денеска готвев со децата, тие беа прекрасни, восхитувачки трпеливи. Навистина сите се интересираа за она што го правиме и се грижеа како ќе излезе. Мислам дека им беше многу забавно.
Која е идејата на кулинарската дипломатија, што еве со вашето доаѓање почнува овде?
Целата идеја на кулинарската дипломатија е американски кувари, да дојдат овде, да бидат еден вид кулинарски амбасадори, да презентираат дел од американската кујна, американските јадења, додека истовремено учат и стекнуваат знаења за храната и културата на земјата во која се дојдени. Овде, јас зготвив пилешко, но исто така јадев и гледав како се прави ѓомлезе. Јадев ибурек денеска и слични јадења. Тие рецепти и знаења ќе можам да ги земам со себе во САД.
Гледав многу интересни фотографии од Охрид. Што готвевте таму, според фотографиите сте си поминале прекрасно.
Првото што го зготвив таму беше нешто што е многу американско, многу традиционално. Пржено пилешко и салата од компири. И сакав да зготвам нешто што ние го јадеме таму. Потоа, следниот ден, зготвив салата од праски со козјо сирење, и тоа беше малку повеќе фенси и креативно.
Има ли некои сличности меѓу македонската и американската кујна?
Мислам дека сличностите се во одличните свежи, непроцесирани состојки. Видов одлични ротквици овде, а исти такви можам да најдам и во САД. Овде можам да најдам и многу добра зелена салата, исто како и во САД. Можеби само начинот на кој ја подготвуваме е различен. Американската храна е како еден сад за претопување, мешање. Има многу културно влијание од страна, можеби има влијание од Индијанската храна, можеби од Тајландската, можеби има влијание од Македонија, од Порторико, очигледно има доста влијанија во храната. Додека овде во Македонија и во Балканскиот регион генерално, сите употребуваат локални јадења и рецепти и специфики. Мислам дека тоа е најголемата разлика.
Кои се позитивните работи, а кои се недостатоците на македонскиот бизнис со храна? Во последно време има многу кампањи за промоција на македонската храна и вино во светот.
Мислам дека еден од плусевите, позитивните работи е виното. Вчера пробав прекрасно вино, всушност секој ден пробувам по некое одлично вино. А виното и храната прекрасно функционираат едно со друго. Мислам дека тој баланс на добро вино и добра храна е одличен овде. Јас сум импресиониран од тоа. Второ, повторно, тоа се состојките, свежите состојки. Фактот што луѓето во Македонија одат во продавница и пазаруваат секој ден, јас мислам дека тоа е прекрасно. Тоа го немаме во САД. Луѓето не пазаруваат секој ден, пазаруваат еднаш неделно. Но, кога одите на пазар на свежи производи и набавувате свежи состојки секој ден, тоа е за восхит. Недостатоци? Не знам дали има некои крупни недостатоци. Можеби треба да има поголема креативност со храната, можеби да се прифати малку повеќе влијание од страна, но толку. Мислам дека одличната храна е овде, луѓето овде го знаат тоа.
gomleze
Дали мирисот на храната е тоа што е најважно во едно јадење? Како што е убаво отсликано во познатиот цртан филм Рататуј, за глувчето кувар, кој на озлогласениот критичар за храна му го подготви омиленото јадење и со тоа го врати во сеќавањата од детството, на кујната на неговата баба, времето кога се беше едноставно и лесно..
Добро прашање.. Не знам.. Знаете, кога ги враќате сеќавањата за храната.. кога готвам, сакам да креирам сеќавање, сакам да креирам искуство.. За мене, ако помислам што готвеше мајка ми.. Таа правеше сендвич со чадено сирење.. Јас не мислам дека е само мирисот.. мислам дека е начинот како изгледа јадењето, знаете, можам да го помирисам путерот во сендвичот, путерот врз кој се става смесата од палачинките, можам да го слушнам путерот како чрчори на лебот и можам да се сетам како истекува стопеното сирење од сендвичот. Тогаш ми доаѓа оној крцкав звук кога го јадете и мирисот во исто време.. па потоа вкусот.. Мислам дека убавата храна треба да го содржи сето тоа.. И кога првиот ден овде јадевме мезе и седевме надвор, јадевме печени пиперки во масло со лук и магдонос. Јас никогаш нема да го заборавам тоа поради тоа како изгледаше, поради луѓето и поради тоа што се беше совршено.. За прв пат искусив такво нешто. Мислам дека храната го прави тоа.. покрива се друго.. Не мислам дека е само аромата или само вкусот. Мислам дека е се заедно.
Ќе го цитирам Златко Гал, познатиот хрватски новинар, готвач, коментатор, рок критичар. Во интервју за Балкон3 тој вели: да јадеш само житарки, некои зелени листови, да пиеш Евиан вода и да трчаш 50 км дневно. По ѓаволите со тоа! Тоа не е живот! Дали се согласувате со тоа?
Хахаха, Да се согласувам 100% со тоа. Некои луѓе, јадат за да живеат, некои живеат за да јадат. Јас уживам во храната. Не само да ја јадам, туку уживам во целосното искуство во седењето, јадењето, дружењето, разговорите.. Уживам во амбиентот, уживам в музиката, за мене тоа е дел од животот, дел од она што ме прави среќен. Ако има луѓе кои што сакаат да пијат само Евиан вода и да јадат житарки и да трчаат по 50 км на ден, во реед, но тоа не сум јас.
Кој е вашиот совет за македонските кувари, на што да обрнат внимание, на што да се фокусираат во подготвувањето на добрата храна со цел да станат познати?
Утрово бев во продавница и видов блитва. Има многу листови овој вид зеленчук и јас реков. Еј, колку е убаво, одамна немам видено. И еден од пријателите кои беа со мене рече. О, тоа ние го служиме со риба. Е, ние во САД блитвата ја служиме со се. Може да биде со риба, со свинско месо, со пилешко. И јас мислам дека ако Македонците размислуваат на тој начин, на пример: Еј, јас можам да го зготвам ова со малку лук, со масло и можеби магдонос и можам да го послужам со јагнешко, или со свинско, или со пастрмка, со било што.. Само отворете го умот и не размислувајте дека може да се служи само со риба. Има многу начини да се истражува храната!
Што најмногу ви се бендисува од балканската храна?
Ја сакам едноставноста да се има се на дофат. Денеска во маркетот видов ротквици, рано кромитче, лукче, див праз, магдонос.. Јас ги сакам овие вкусови, тоа се моите омилени вкусови..
Веројатно патувате многу. Кои земји во регионот ги посетивте?
Да, патувам често. Бев на Хаити, на Карибите пред две седмици, а во регионот сум бил и порано. Сум ги посетил Грција, Турција и Хрватска, следната недела одам за Косово, така што возбудливо е да се биде во сите овие земји.
Како го објаснувате се поизразениот став на младите луѓе дека со еден вид гордост објавуваат дека не знаат да готват, или дека знаат само да спржат јајца?
Мислам дека е важно за секој да научи да готви иако не секој е гурман.. да се научат некои основни работи. Тоа е како чистење на вашите алишта, сите треба да научат како да си ја исчистат облеката. Така што, кога младите велат не знаат да готват или не сакаат да готват, јас мислам дека би требало да научат малку.
Храната е вашиот живот. Дали нешто ново, интересно го има привлечено вашето вимание во последно време на ова поле?
Многу работи го привлекуваат моето внимание. Всушност, нема нешто што не го привлекува. Вчера набљудував подготвување на јадење надвор на отворено. Луѓето готвеа на отворен оган, правеа ѓомлезе. Не сум видел такво нешто порано. Инспириран сум од тоа. Инспириран сум од тоа како ја користат тепсијата, како палат оган одоздола. Инспириран сум од едноставни нешта.
Еден многу едноставен рецепт за слатко задоволство на Балканот се состои од: најголем дел овошје (и зеленчук или цвеќе) кое се претвора во конзервирана храна откако ќе се свари во густ шеќерен сируп – шербет.
Се прави на ист принцип како и џем но во овој случај овошјето останува цело и се цени токму таа сочувана текстура и облик. Исто како џемот и овој десерт е многу стара и практична идеја за заштеда на домашниот буџет овозможувајќи свежата храна да трае подолго и да може да се конзумира во текот на барем една година.
Идејата звучи лесна за остварување, но всушност потребни се добра техника и барем малку искуство. Некои овошки стануваат премногу меки при варењето и потребно е однапред да бидат маринирани во лимонов сок за да се задржи обликот и крцкавоста (како што е случајот со цели млади смокви и лешници, кајсии, јагоди итн.) Други потребно е да се варат двапати затоа што испуштаат одредени природни сокови при првото варење (како што се цитрусните овошја). Во секој случај, малку лимонов сок треба да се додаде во шербетот за да се спречи негово кристализирање. Ренданата дуња и целите модри сливи традиционално се зачинуваат со многу мирисната билка која личи на гераниум (Pelargonium graveolens). Дуњата претставува врв на штедењето: лушпите, семките и остатокот од ова овошје не се фрлаат туку исто така се варат во шеќер заедно со останатите за да се добие вкусно, густо црвено желе.
Иако идејата е иста, во нашите држави има различни прилики и начини на конзумирање.
Морав долго да барам за да пронајдам конзервирана храна на продажба во Турција (конечно наидов на малидомати од Малатија и тие имаа извонреден вкус. Името кое секаде се користи е “речели”кое на турски значи џем. Една пријателка турчинка ми кажа дека џем правилно се вика “marmelata”; и додаде дека речели ретко се нуди на гостите туку се подготвува за домашна употреба (на пример за појадок). Дознав за уште едно Балканско слатко јадење денес – млад модар патлиџан и бев послужен со цели лешници во шербет од Бурса. Најтрадиционалниот ваков рецепт се конзервиранити латици од рози кои потсетуваат на џем но за кои се потребни силни кулинарски вештини за разлика од обичниот џем. Овој специјалитет може најчесто да се пронајде во продавниците.
Од друга страна пак, на целиот јужен Балкан овој вид јадење не се конзумира за појадок а ниту пак е обичен десерт. Послужувањето слатко е цела церемонија на гостопримливост со употреба на специјални стаклени садови и сребрен прибор.
Слаткото традиционално се послужува од специјален стаклен сад а лажиците се наредени околу него. (Музеј Бенаки, Атина)
Слатко е првото нешто со кое се пречекуваат гостите во домот, заедно со чаша ладна вода. Во Македонија се нарекува “слатко”, а “речели” се користи за друг вид на слатко особено за тоа направено од грозје. Во Грција го нарекуваат “glyko tou koutaliou” што значи слатко од лажичка а се однесува на начинот на сервирање: лажички полни слатко ставени врз минијатурни стаклени тацни. Шербетот е секогаш премногу сладок па затоа се служи во мало количества.
Еден пријателка од Струмица ги објасни разликите на односот кон овој обичај во минатото и денес. Само две генерации наназад “ниту еден гостин не смееше да замине без да биде послужен со слатко”. Слатко се служело на сите специјални прилики како што се свршувачки, венчавки и крштевки, родендени и празници, за Божик и Велигден. Кога ги спомна свршувачките се потсетив на тоа колку многу Грците го поврзуваат слаткото со овој чин; кога младоженецот се пречекува за првпат во домот на идните сватови невестата е таа која треба да го послужи со слатко. Во Скопје кај сите баби бев послужена со слатко, ладна вода и турско кафе (вистински начин да се окрепи изморен патник!). Двете се согласивме дека модерните времиња придонесоа овој обичај да се заборави во младите домаќинства. Луѓето сакаат добра домашна храна но некако тоа стана старомодно (и потребно е многу време за подготовка). Во Грција веќе е вообичаено да се купува готово слатко од продавница (за среќа постојат женски здруженија кои подготвуваат одлично слатко) или да се нарача во традиционалните кафе барови.
Можам да ви кажам и што сè друго може да се набави во Грција. Постојат многу видови на овошје и зеленчук (основните потребни состојки) поради разновидноста на микроклиматските услови. Но постојат неколку рецепти кои се сметаат за класика како што се: слатко од вишна (најдобро оди со сладолед со вкус на мастика), дуња (најдобро оди со густ, процеден јогурт) и горчлив портокал (несозреаните плодови се подготвуваат цели, од созреаните портокали се користи единствено кората која се лупи спирално со специјална техника). На југот на Пелопонез често се користат дебели парчиња кора од лубеница за слатко које многу ароматична. На островите Наксос и Андрос постојат нивни локални видови на цитрусни овошја (kitro и pampiloni). Круши, бобинки и јаболката се најчесто употребувани на северот на Грција но во селата планината Пилион во централна Грција се специјализирани за слатко од еден вид мали јаболки (firikia) со силна миризба кои се полнат со цели бадеми. На островот Егина близу Атина специјалитет е слатко од фстаци – и да, се прави од млади зелени плодови а понекогаш се додава мед во шербетот. На Крф, kum-quat (ситно цитрусно овошје) кое потекнува од Кина е донесено многу одамна и локалните жители се разбира прават одлично слатко од него. Најдобар од најдобрите, вистински лидер за сите видови слатко е островот Хиос. Најпопуларни се ендемските ултра миризливи минијатурни мандарини: само една лажичка никогаш не е доволна !
На Крит и Лезбос имаат доволно маслинки и можат дел да употребат за правење слатко!
Па, бидејќи утврдивме дека сите сме љубители на слатко во регионов, сигурна сум дека било какво овошје што расте тука може да се употреби за слатко задоволство во било која прилика! И еве го рецептот од Хиос за слатко од вишни кое има и друга употребна вредност: 1-2 лажички растворени во ладна вода со мраз и добивате одличен освежувачки пијалок(vysinada).
Слатко од вишна
1 кг вишни
1,5 кг шеќер
½ чаша вода
Сок од 1 лимон
Извадете ги семките со шнола користејќи го затворениот дел (постои и специјален апарат за ова кој може да се пронајде во специјализирани продавници за слаткарство). Обидете се што помалку да го оштетите плодот и истовремено собирајте ги сите капки сок кои ќе истечат од вишните во текот на овој процес во длабок сад.
Ставете ги вишните, сокот, водата и шеќерот во длабоко тенџере и варете на средна температура. Кога ќе зоврие намалете ја топлината. Оставете да се вари на тивок оган отстранувајќи ја пената која се создава на површина со перфорирана лажица. Слаткото е готово кога сирупот е доволно густ но не карамелизиран. За да го проверите ова, капнете малку од сирупот во вода и тој треба да се претвори во топче кое не се растопува веднаш. Пред да го тргнете тенџерето од оган додадете го лимоновиот сок и добро измешајте го. Ставете ја содржината во стерилизирани тегли, цврсто затворете го капакот и превртете ги теглите наопаку додека да се изладат. Чувајте ги теглите слатко во остава а отворените тегли во фрижидер.
Речиси и да нема човек во Истанбул кој нема да се согласи дека слатката наречена Трилече е извонредна и оти е најсериозен противник на баклавата. Изминатата година оваа слатка во Турција се ширеше извонредно брзо.
На влезот на голем број слаткарници или продавници за брза храна може да се видат натписи: – Овдека се продава трилече. Слаткарите во елитните продажни објекти се натпреваруваат во „изработката“ на вкусниот десерт тврдејќи дека – неговото е најоригинално. А турски новинари веќе направија Топ-10 продажни места каде трилечето во Истанбул и Анкара е – највкусно. Мајстори слаткари предлагаат разни рецепти за приготвување на тој десерт на страници на речиси сите печатени медиуми.
Во Турција сметаат дека Трилече е албански национален десерт. Некои го нарекуваат и – десертот на поранешна Југославија. Но, според турски слаткари, корените на Трилече се од Латинска Америка. Зборот произлегува од шпанските зборови – Tres и Leches што означуваат – три видови млеко. Во книгите за готвење во Шпанија од 19 век постојат рецепти за приготвување на тој десерт.
Претпоставките се дека Трилече е пренесено во Турција преку Албанија и тоа по војната во поранешна Југославија. За тоа се „виновни“ албански иселеници кои се најмногубројна група меѓу балканските иселеници во Турција.
Во Истанбул има слаткарници кои нудат и 24/7 Трилече. Особено интересно е што такви слаткарници веќе има во побогатите квартови на градот – Бајрампаша и Алибеќуј. Во Бајрампаша позната е слаткарницата Ѓунехар каде Трилече е посебно задоволство за конзумација додека во Алибеќуј – Он-До.
Во квартот Ејуп е и познатата слаткарница Ќучук Вардар, чиј сопственик е од Македонија, каде Трилече може да се добие по вкус „кој може да Ве разубеди во бројни дилеми“.
Трилече веќе е на менито на ексклузивниот истанбулски хотел Черанѓир Палас каде не може секое јадење да биде вметнато на листата без да има „реноме“.
Без разлика дали е латиноамерикански или албански, по популарснот и конзумација слатката Трилече почнува сериозно да го ниша тронот на баклавата. Целта на десертот Трилече е најверојатно – да ја симне балкавата од пиедесталот покрај се и со цената. Трилече сепак, е поевтино во споредба со баклавата во Турција.
Вански таратур
Секако на софрата има и: бело сирење, кашкавал, домати, краставици, салати, путер, јајца (пржени со сучук), менемен (јадење од јајца, домат, кромид и пиперки подготвени во тава, ореви и чај колку што ќе посакате.
Како го добивте прекарот Кар Кар?
