Сите сакаат да ги видат главните знаменитости на еден град. Грандиозните градби, плоштади, простори, мостови, кули, храмови, статуи… Тие се причините поради кои се патува, и во многу случаи вреди да се посетат. Но сигурно ви се случило да отстапите од туристичката патека зацртана во мапата што сте ја зеле од хотелот или од информативниот киоск, и да ве дочека пријатно изненадување. Сте влегле во светот на секојдневието на местото што сте го посетиле. И тука има многу нешта што може да ви го привлечат вниманието. Мала интересна семејна куќа, тесна уличка што повеќе личи дека е во некое далечно село, отколку во голем град, љубопитни домашни миленици, интересен графит или убаво насликан мурал на ѕидот на некоја стара зграда и многу други нешта. Секако, тука се и пријатните луѓе што ќе ве дочекаат со насмевка и ќе помислат дека сте се загубиле, па ќе ви го покажат патот назад кон зацртаната патека. Дури и ќе се изненадат кога ќе им кажете дека всушност сакате да го разгледате нивниот свет. Во нашата галерија од Солун нема да ги најдете познатите знаменитости на градот. Не дека нешто не е во ред со Белата кула, Света Софија, Свети Димитрија, Портата на Галериус, Ротондата и другите. Но овојпат решивмеда ги откриеме убавините зад нив.
Во Грција црниот чај не е пијалок кој често се пие, како на пример во Турција и Азија. Ако ги прашате Грците „дали сакате чај?“ тие најверојатно ќе ви одговорат : „Не благодарам,не сум болен!“.. хммм. . Зошто би одговориле така? Па, бидејќи традиционално Грците пијат чај само кога се болни и чајот генерално го поврзуваат со состојба кога не се чувствуваат добро, или дури и малку несигурно..:)
Така што, наместо црн чај, почесто се пие чај од тревки, хербален чај. Најпопуларниот хербален чај е „Планинскиот чај“ (Tsai tou Vounou). Ова растение е ендемско на Медитеранот и има околу 100 подвидови (17 во Грција) и неговото конзумирање е популарно во многу земји од медитеранскиот басен – иако систематски се одгледува само во Грција.
Генеричкото име во науката на ова растение е Sideritis L. (sidiros=железо) и навистина содржи значително количество железо, кое и те како е потребно на организмот, особено поради честите дијагнози за недостаток од железо кај медитеранската популација.
Планинскиот чај, како што кажува и името, расте на надморска височина над 1000 метри и e прилагоден на сува почва и продолжени летни периоди карактеристични за медитеранскиот регион. Бидејќи планините покриваат 80 отсто од нејзината територија, Грција е совршена земја за одгледување планински чај.
Планинскиот чај, се бере буквално во секој планински регион во Грција. Од област до област локалните подвидови можат во нијанси да се разликуваат, па така добиваат локални имиња. На пример можат да земат име на локалните дијалекти, како на пример Malotyra (Крит), или на регионот каде што се бере (чај Евиа), или според планината на која се бере (чај од Олимп, чај од Парнас), на планината Атос е наречен според Власите кои живеат во грчкиот дел од Македонија (Влашки чај).
Листовите и пупките се берат со рака на почетокот од летото, потоа се сушат и се продаваат насекаде низ земјата, во форма на букети, па дури и во вреќички за чај. Производот е 100 проценти природен и во тек на одгледувањето не му треба вештачко ѓубриво, ниту пестициди, поради што лесно добива сeртификат за чист органски производ.
Чајот не само што е вкусен и ароматичен, исто така е познат по своите антибактериски и аналгетски квалитети, а исто така е ефикасен против зголемена телесна температура. Затоа е познат и како популарен лек за настинка, кашлица и болки во стомакот. Научниците открија дека исто така има и антистрес ефекти, без какви било несакани последици и контраиндикации, кои на пример се јавуваат при пиење на некои други пијалоци од тревки. Ако се подготви како што Грците преферираат да го пијат во зовриена вода, многу жежок и со мед, тогаш ќе почувствувате дека ви го омекнува грлото, ќе се чувствувате подобро и ви го зајакнува организмот:)
Балкон3 препорачува Планински чај за да се фатите во костец со зимата и студеното време…
Австралиското џез-импров-амбиент трио The Necks е активно веќе четврт век. Членовите на овој состав, тапанарот Тони Бак, басистот Лојд Свантон и клавијатуристот Крис Абрамс, се искусни џезери кои приоѓаат кон музиката малку поинаку од вообичаеното.
Пронаоѓајќи инспирација и во електронската, системската и рок-музиката исто колку и во џезот, The Necks ја изменија улогата на џез-клавијатурите и со тоа импровизираат и со текстурите и просторот, а не само со нотите и акордите. Тоа што е карактеристично за нив е дека нивните изведби се долги и нивните изданија најчесто се состојат од една долга композиција. Триото е на турнеја по Европа и едно од местата каде што ќе настапат е Скопскиот џез-фестивал.
Кои се уникатните особини на The Necks?
Мислам дека тоа што е посебно уникатно за нас е дека сѐ произлегува од нашата одлука кога за првпат се најдовме заедно, односно дека ќе свириме само за себе, само за нас. Очигледно е дека го прекршивме тоа ветување. Но мислам дека тоа, додека сѐ уште важеше, ни овозможи да создадеме некој наш пристап на создавање музика кој е целосно слободен од каков било надворешен притисок и еве, скоро 30 години подоцна, ние сѐ уште работиме по истите принципи.
Бендот е активен речиси 30 години и за тој период има издадено 17 изданија. Што е она што е заедничко кај членовите на бендот? Можеби креативниот процес што овозможи да се создаде таа музика?
Кога настапувам со други музичари, јас не свирам на овој начин како со нив (и така треба и да биде). Можам да зборувам за себе, но верувам дека Крис и Тони исто така имаат многу уникатни стилови на нивните инструменти.
Така, имаме три посебни гласови, и меѓу нас постои целосна доверба едни во други, како и во нашиот метод на импровизирање. Ние секогаш се обидуваме да го најдеме позитивното во секоја текстура која ја создаваме колективно; да не бидеме премногу критични. Сите ние имаме доверба еден во друг да не ја забрзаме музиката премногу или да ја насочиме кон места каде што таа не сака да се упати. Знаеме како да отстапиме од музиката и таа самата да ни покаже каде се упатила.
На кој начин еволуирала таа хемија во бендот од дебито Sex, па сѐ до последниот, Open?
Тоа не е возможно да се опише со зборови, но може многу јасно да се слушне. Повторно ќе кажам, така и треба да биде. Самиот би бил многу загрижен ако сѐ уште звучевме исто по 30 години! Но кога го велам тоа, чувствувам дека постои нешто што ги поврзува Necks од 1987 со верзијата од 2014-та.
Дали може да објасните како балансирате помеѓу џез-звуците, импровизациите и сложените амбиенти кои ги создава бендот?
Повторно ќе речам дека тоа е нешто што не може лесно да се искаже со зборови, но можам да кажам дека ние тројцата слушаме не само џез и амбиент, туку и цел еден широк опсег на музика, а од тие различни типови музика ние создаваме наши идеи за тоа што сакаме да го придонесеме кон музиката на The Necks. Меѓу нас ние тоа никогаш не го дискутираме, но се подразбира дека сѐ што сме слушале или на што сме работеле може да се понуди следниот пат кога ќе се најдеме за да свириме.
Обично вашите изданија се состојат од една долга композиција. Како дојдовте до овој концепт?
Откако го откривме начинот како да учиме да не забрзуваме премногу некое дело, ние бргу откривме дека ни е потребен час и нешто за да нафрлиме неколку идеи, да откриеме некои работи кои ни се допаѓаат кај тие идеи, можеби ќе скршневме понекогаш во некоја слепа улица, ќе направевме тоа да се издигне и да земе замав, а потоа го спуштавме на тлото.
Тоа се однесува на нашите импровизации во живо, но тоа се пренесе и на нашите студиски албуми, а ЦД-форматот се појави токму на време за нас. Иако неодамна издадовме ЛП со две 20-минутни дела во него, во раните денови мислам дека ние немаше целосно да можеме да го изразиме тоа што беше уникатно за нашата музика во 20 или нешто повеќе минути. Ќе беше трагично да пресечевме некое дело на половина за да може да се вклопи на двете страни од едно ЛП, поради што ЦД-форматот беше тоа што нам ни беше потребно.
The Necks се познати по своите импровизаторски вештини. Какво е значењето на термините импровизација и композиција за вас, колку стриктно ги одвоите овие две работи?
Тие се две различни, но поврзани начини на создавање музика. Импровизирањето може да биде компонирање во моментот, обично во јавност, или може да биде начин на создавање материјал настрана од јавноста, за некоја поформална композиција. Од друга страна, композицијата може да биде и појдовна точка за импровизација, а најочигледно за тоа е џез музиката. Импровизацијата е нешто што ми доаѓа многу природно; тешко ми е да замислам како им е на музичарите кои не им одговара импровизирањето.
Бендот имаше ретка можност да настапува со Брајан Ино на неговиот фестивал во Сиднеј,Pure Scenius? Какво беше искуството да се настапува со него?
Беше фантастично. Тој е легенда и иако не мислам дека неговата музика имала директно влијание врз нас, едноставно нема шанси ние да започневме да размислуваме за работите кои ги правиме со The Necks да не беше претходната работа на Брајан. Тој е навистина пионер и ние многу сме му должни.
Тој е многу соработлив, советодавен и отворен лидер. Тој имаше „план за играта“ за нашите настапи на Pure Scenuis, но беше апсолутно заинтересиран да ги чуе нашите сугестии, од кои тој многу запамти и ги примени во процесот.
Според вас, што е тоа што сочинува еден добар настап, каков е вашиот пристап кон настапите на сцена?
Научивме да не се нервираме за кој било настап, добар или лош, но кога го велам тоа, мислам дека добра изведба е таа кога сме се обиделе да постигнеме некои убави работи и тие профункционирале без усилба, како и неколку изненадувања кои произлегле како дополнителна награда за нашиот успех.
Како котира музиката за филмот The Boys во однос на останатата работа?
Мислам дека начинот на којшто произлезе оваа музика всушност значи дека ова е албум што звучи малку поинаку од останатите. Филмаџиите ги снабдивме со многу груби текстури за да работат како сакаат, и дури отпосле, откако ги снабдивме со сето тоа и го завршивме нашиот дел, се насочивме да снимиме албум.
Дали постојат некои музички контексти кои остануваат неистражени од бендот?
Постои само еден начин за нас да го откриеме тоа, а тој начин е да продолжиме да истражуваме.
Верувам ќе се согласите. Ништо толку силно, моќно и верно не ве враќа во минатото, не ви буди сеќавања, не ве потсетува на постарите членови на семејството, на личности и случки, како што се мирисите. Посебно мирисот на храната, омилените јадења, кои често се подготвувале во вашиот дом кога сте биле дете.
А, за нашето поднебје мислам дека еден од најуникатните и најпрепознатливи и најдраги мириси, со кои речиси емотивно сме врзани е мирисот на пиперките. Печени или пржени, или суви, везени, различни јадења и пинџури со пиперки.
Дури и познатиот македонски режисер Милчо Манчевски кој со децении живее и работи во САД во неговите филмови не пропушта да вметне сцена со пиперки во некоја варијанта. Веројатно затоа што и него мирисот на пиперките дури од САД бргу го враќа во спомените, во детството, меѓу семејството, во Македонија.
Едно од тие јадења кои додека ги подготвувате со опоен мирис го исполнува целиот дом се полнетите пиперки. Еден мој пријател вели: Да го почувствувам мирисот на полнети пиперки, стави ме да легнам на кауч и подготвен сум за психоанализа бидејќи ми навираат спомени, ситуации, ме враќаат дома, во старата куќа на баба ми, родителите..
Нешто слично се случи во познатиот долгометражен цртан филм Рататуј, кога глувчето кувар на крајот од филмот на озлогласениот оценувач на храната во ресторани, Его, кој може да се одушеви од некое јадење и дава преодна оценка толку често колку што минува и Халеевата комета, му го направи омиленото јадење, го омекна намрштеното лице (во стил ништо не може да го задоволи мојот вкус) го нурна во спомените од неговото детство, безгрижните денови и кујната на неговата баба… Кога се беше лесно и едноставно, а најголема радост беше собирањето околу масата и ручекот со најблиските..
Полнетите пиперки можат да бидат широки и кратки (бабури) а можат да бидат и големи и долгнавести. Иако црвените се класика, сепак можат да бидат и зелени по боја. Сум пробал во сите варијанти и сите се неодоливо вкусни. За да не останете со отворена уста и празен стомак, после толку муабети за ова традиционално јадење, еве го рецептот.
Потребни состојки:
Пиперки црвени или бабури
Мелено месо – 400 грама (телешко, а може и мешано)
Ориз – 300 грама
Кромид – една главица
Сол
Зачин
Црвен пипер
Црн пипер
Зејтин
Сос од домати
Домати
Вода
Подготовка:
Пиперките се чистат од семките и рачките и се мијат.
На зејтин, во тенџере, се пропржува ситно исецканиот кромид. Откако малку се пропржува му се додава меленото месо, па се пржи заедно за да фино се раздроби месото. Потоа се додава оризот и се заедно уште малку се пржи. На крај се додава зачинот, сол, црвен пипер, црн пипер и смесата за полнење е готова.
Со вака подготвената смеса се полнат пиперките, отворот се затвора со округло парче домат или тенко парче компир и се редат во тавче.
Во тенџерето во кое ја подготвувавме смесата се става малку сос од домати и една чаша вода да зоврие. Со зовриената течност се полеваат пиперките и се ставаат во веќе загреана рерна на 250 степени да се печат. Се набљудуваат од време на време, но печењето трае отприлика околу еден час.
Може да се јадат и со кисело млеко или павлака (оваа комбинација е особено омилена кај децата).
Пробајте, и добар апетит со рецептот на Балкон3 кој сигурно ќе ве врати во спомените од детството:)
Кој не пробал ѓомлезе, не знае што пропуштил. Постои некаква тајна магија што ова навидум едноставно јадење го прави посебно. Можеби е мачниот начин на кој се прави, можеби е љубовта што е неопходна како состојка во ова печиво.
Состојките не се ништо невообичаено – брашно, вода, сол, кисело млеко. Сите се согласуваат дека е една од најубавите работи што можете да ги пробате во Македонија, а охриѓани и преспанци на големо расправаат чие ѓомлезе е најубаво. Традицијата вели дека токму во овие делови на Западна Македонија најмногу се задржала навиката на правење ѓомлезе, која најверојатно е уште една од придобивките на турската култура во земјава.
„Балкон3“ беше гостин на семејно правење ѓомлезе во питомото село Коњско, во Преспа. Домаќинката Џени Ѓоргиевска заедно со своите помошници, не упати во тајните на правењето ѓомлезе. Тоа утро, таа заедно со својот сопруг Нане, кои живеат во Ресен, уште во 6 наутро веќе ја правеа кашата од која се прави ѓомлезето.
-Нема стандардна мерка. Се се сведува на вкус.
Во Преспа, освен брашно, вода, сол, ставаме и кисело млеко. Во некои краеви, додаваат и јајца во смесата. За една поголема тепсија, јас употребив 2.5 кг брашно, вода ставив по потерба, околу осум лажици сол и едно канче к.млеко. Јас сакам корите да се потенки, затоа ја правам и смесата потечна. Печеме во бакарна и во алуминиумска тава – вели Ѓоргиевска.
Се пали силен оган и на него се грее сачот (вршникот). Тавите се мачкаат со масло за јадење, па почнува редењето на корите. На секоја кора се пропрскува со зејтинот по малку и се пече под сачот. Многу е важно оганот да се одржува силен. Од тоа, меѓу другото, зависи колку време ќе биде потребно за да се направи вкусното јадење. Тоа утро, нашата домаќинка подотви мастраф за две големи тави, оти имаше многу гладни и нестрпливи усти. Во Ресен се вели, ако една жена не знае да направи ѓомлезе, исто како да не е домаќинка.
Некогаш ѓомлезето најчесто се правело само во посебни прилики, за важни гости.
-Ако некому си му отишол на гости и тој ти направил ѓомлезе, значи дека многу те почитува. По ѓомлезето, второ такво специјално јадење е капама со ориз и со риба. На времето зборуваат политичарот Благоја Попов дошол во Коњско и што ѓомлезиња му направиле, па капама, со години се раскажувала таа анегдота – раскажува Роза Велкова, родена во Коњско, денес кочанчанка.
Таа е категорична дека меѓу корите не треба ништо да се додава. Ако ставете сирење меѓу корите, тогаш правите нешто друго – вели тетка Роза.
Откако ќе се потроши и последната лажица, време е за корите да се потпечат и ѓомлезето побрзо да се најде на масата. Малце се потпечува последната кора и над неа се става сачот, а под тавата – жар. Многу е важно над сачот да се стави пепел, која помага за да се одржува топлината. Пред да се пече, ѓомлезето се сече на ромбови (баклавички) и се става да поврие малку.
-Што правиме ако не ми го бендисаат – се шегува нашата домаќинка.
Со еден сач и две тепсии, на нашите домаќини им требаа шест часа за да биде целосно готово. Јадењето се комбинира со сирење, јогурт, патлиџан, матеница, секој по свој вкус.
Никој не знае да каже од кога датира ѓомлезето, важно е дека традицијата се пренесува од колено на колено. Но, интересно е што традицијата на правење ѓомлезе во Преспа се повеќе се враќа.
-Во Ресен во последно време многу се прави. Матурски, веридби, веселби не можат да поминат без ѓомлезе или питулици и аршлами (варено тесто кое се пече со ситна тарана, н.з.) Бара трпение, кондиција и нормално, помош. Некој да го одржува оганот и да помага со сачовите, а некој цело време да става од мастравот – велат Ѓоргиевци.
Преспанскиот регион има посебен пиетет кон месените работи.
-Ѓомлезето ме прави носталгичен и ме потсеќа на утрата што мирисаа на него кога баба ми го правеше. Тој мирис ми е навлезен во душата, можеби и поради тоа што ретко се прави, а богами и тешко – вели страствен вљубеник во неговото височество – ѓомлезето.
Така, дури од тепсијата не се отстрани и последното парче ѓомлезе и тоа најчесто со гребење со вилушка, нема напуштање на масата. Иако ѓомлезето се консумира и подоладено, ретко кога се остава за подоцна.
Доколку сакате ова јадење да го подготвите дома потребни ви се следниве состојки:
450 гр брашно
околу 320 мл топла вода
7 гр сув квасец
1 лажиче шеќер
2 лажички сол
масло за премачкување
за фил:
300 гр спанаќ, обарен
100 гр фета сирење
1 мало чешне лук, ситно сечкано
1 лажица путер
Подготовка:
Во брашното ставете ја солта и просејте ги низ ситно (цедалка) во длабок сад. Во топлата вода ставете ги сувиот квасец и шеќерот да се растопат. Кога квасецот ќе се запени, ставете го во садот со брашното. Замесете меко тесто и оставете го на топло да ја удвои големината.
Кога ќе забележите дека тестото се удвоило, поделете го на 8 еднакви топчиња и нив оставете ги да нараснат малку.
За тоа време, подгответе го филот. Спанаќот обарете го. Обарениот спанаќ исечкајте го на ситни парчиња. Лукчето ситно сечкајте го и ставете го тавче за пржење со малку масло да се запржи. Кога ќе фати боја, ставете го претходно убаво исцедениот и исечкан спанаќ. Сирењето згмечете го со вилушка и ставете го во спанаќот. Целиот фил убаво измешајте го. Зачинете со сол и бибер по вкус. Секое топче со сукало развлечете го што потенко можете.
Филувајте на едната половина го со фил нанесен во тенок слој.
Преклопете и стиснете ги краевите. Вака подготвени, печете ги во тавче (најдобро да биде керамичко) малку намачкано со путер/маргарин/масло. Печете 3 до 4 минути на средна темепратура, притоа внимавајќи да не изгори.
Овој специјалитет во Турција можете да го најдете скоро во секој ресторан, но јас Ви препорачувам да седнете токму во оние ресторани каде што ќе можете видите како жените на лице место Ви го подготвуваат. Со ова јадење може да се напиете и ладен Ајран.
Се уште е енигма од каде точно потекнува ѓомлезето. Називот влече корени од турскиот зборgözleme (“göz al-melek”) што би значело ангелски очи. Се вреува дека ѓомлезето се правело во охридскиот и во преспанскиот регион многу пред доаѓањето на османлиите на Балканот. Популарно се нарекува и тури-потпечи. Од турскиот јазик го има само називот.
Сме слушале многу приказни (или митови) за јапонската култура на минимално искористување на непосредната околина, за тоа дека не се користи ништо повеќе од неопходното, па оттаму малите станови, градини, крајно рационализираните сообраќајни решенија итн. Тоа што ни беше помалку познато, пак, е дека Јапонците го имаат истиот пристап и кон традиционалната театарска уметност.
Во Скопје за првпат беше изведена претстава од класичниот јапонски „Но“ театар. Сосема неочекувано и невообичаено искуство, кое на многубројните посетители им понуди нов начин на сфаќање на уметноста, па дури и на животот. Малиот, но преполн театар во центарот на градот се премести неколку стотини години низ времето и над 9.000 километри кон далечниот исток.
Но каков е тој театар штом толку многу ги изненадил тие што го виделе, што е толку необично за него? Приказната за „Но“ ни ја раскажа Кјутаро Хашиока, човек што го имал првиот настап уште на тригодишна возраст, главна улога на осум години, а денес е професор и еден од најдобрите познавачи на оваа древна јапонска традиција. Пред неговиот настап, тој ги подготви гостите за то што ќе го видат. Тоа е најстарата театарска уметност што континуирано се изведува и настанала два века пред Шекспир. Секако, Јапонците знаат дека грчката класична драма е многу постара, но нејзината традиција се прекинала, додека „Но“ се одржува веќе 700 години.
„Но“ влече корени од јапонскиот Зен будизам и тоа веќе кажува доволно. Во целосна согласност со светогледот на оваа земја, тоа е театар кој користи многу малку, за да покаже многу. Накратко, претставите ги игра само еден актер, облечен во традиционален костум, кој ги менува своите маски кога треба да го промени ликот што го толкува. Исто така, нема никаква сценографија, само ритмична музика од изведувачи во живо (иако на претставата во Скопје беше пуштена снимка), преку која се раскажува приказната во претставата, а актерот неа ја доловува со својот танц. И тоа е се`. Премногу едноставно, се` до зен-моментот кога ќе сфатите дека е всушност премногу сложено. Тоа е театарска претстава која публиката, додека ја гледа, треба да си ја создаде во своите глави.
– Актерот ги менува маските и во една претстава може да биде и стар и млад, и маж и жена, и човечко и божествено суштество. Јас, на пример, подоцна ќе настапам во улога на женско божество. Зарем можете да ме замислите така? Сценографијата е минимална. На запад, ако треба да се претстави замок од 5.000 соби, сцената ќе се гради долго време за да се направи тоа. Но во „Но“, тој замок ќе треба да го замислите. Првиот актер што ќе настапи ќе изведе небесен танц. Ве молам, додека го гледате, да си замислите некое рајско убаво место – ни рече Кјутаро Хашиока.
И приказните во „Но“ се едноставни, без комплицирани ликови и испреплетени настани, со морална порака. Како на пример таа за рибарот Хакурјо, кој што нашол убава наметка закачена на борово дрво, и сакал да ја однесе дома. Но тогаш се појавил женски ангел и го замолил да ја врати наметката, бидејќи без неа не може да се врати на небото. Рибарот прво одбил и ја условил да му изведе еден небесен танц за да ја добие наметката назад. Таа се согласила, но му одговорила дека не може да го стори тоа без моќта што ја добива од наметката. Но Хакурјо ја прашал како може да биде сигурен дека ако и` ја врати, таа нема едноставно да избега на небото без да го исполни ветувањето? На тоа небесната девица одговорила дека само луѓето ја имаат способноста да лажат и тоа не е својство на божествените суштества. Рибарот се засрамил и ја вратил наметката, а ангелот го извел танцот. Во театарот го видовме ангелскиот танц.
Светлата се гасат. Осамениот актер излегува на празната сцена. Јапонската песна, неразбирлива за нас, како и ритамот, се слушаат во позадина. Нема никакви акробации или тешки движења, само строго определени едноставни чекори без чевли. Тоа е, исто така, само навидум, инаку податоците покажуваат дека танцот на „Но“ е една од најисцрпувачките физички активности што постојат. Чекорот и звуците што ги создава се многу важен дел од претставата и се вклопуваат во ритамот. Актерот застана. И музиката запре. И ова е важен дел. Како тело кое, согласно законите на физиката, се смирува кога ќе го достигне максимумот во движењето. Потоа продолжува. Го изведува небесниот танц ветен на рибарот Хакурјо. Нема ни небо, ниту многу танц (како што би бил сфатен според западните стандарди), ниту рајска градина. Илјада луѓе гледаат илјада различни претстави додека еден единствен актер изведува една. Се` друго се случува во главите. Така продолжи и настапот на мајсторот Хашиока. Тој одигра дел од претстава со маска, во која беше божество што благословува еден стар брачен пар и нивната вечна љубов и заедништво, со нагласок дека како што игличките на борот растат по две, се` во природата доаѓа во пар.
Тоа е театарот „Но“, и тоа е неговиот начин на кој што го менува светогледот на луѓето.
Балкон3 интервју со оскаровецот Роџер Рос Вилијамс, автор на документарните филмови „Музиката на Пруденс“ и „Господ ја сака Уганда“.
Кога би направилe поделба на филмовите што ги гледаме, би се појавиле многу подгрупи, но главната поделба би била на филмови кои ни оставиле длабок емотивен впечаток и оние кои ни биле интересни, но не нè вклучиле емотивно. Филмовите на оскаровецот Роџер Рос Вилијамс спаѓаат во првите – оние кои оставаат силен емотивен впечаток .
Првиот филм на овој некогашен новинар на Си-ен-ен,е „Музиката на Пруденс“, чијатема е животот на 24-годишната Пруденс од Зимбабве, лице со хендикеп, кое, наспроти суеверијата и отфрленостаод општеството, заедно со други напуштени деца, се издигнува низ животот и наоѓа утеха и успех во музиката. Овој филм беше награден со Оскар во 2011 година. Следниот негов филм, „Господ ја сака Уганда“, е слика на погубното дејство и влијанието на дел од американските цркви и нивните мисионери во Африка. Идеалната земја со нивните и законите кои ги замислиле овие мисионери не успеале во САД, поради силните движења за слобода, но затоа државите во Африка, посебно Уганда, се нивните утопии. Како резултат на нивната борба против „сексуалната неморалност“, се носат закони со кои се забрануваат сексуалните малцинства, абортусот, антифеминистички закони, се воведува забрана за користење кондоми. Со тоа бројот на заболени од СИДА во оваа земја се зголемува, а припадниците на сексуалните малцинства и активистите се линчуваат.
Роџер Рос претседаваше со жирито на филмскиот фестивал во Стариград Пакленица, каде и што го направивме интервјуто. Колеги во жирито на Рос му беа и музичарите Влатко Стефановски и Мањифико. Во рамките на фестивалот, чијшто земја-партнер оваа година беше Македонија, се прожектираше и ревија на македонски музички документарци, Macedonian Week. По прикажувањето на филмот за македонскиот бенд Шутка Рома Рап во продукција на Балкон3, кој предизвика голем интерес кај публиката со истенчен вкус кога станува збор за музички документарци, седнавме на разговор со овој за разговр секогаш расположен господин.
Како ги избирате темите за вашите документарни филмови? „Музиката на Пруденс“ и „Господ ја сака Уганда“ се навидум едноставни теми, но емотивно длабоки и вознемирувачки филмови.
Тоа се должи на личностите со кои самиот се идентификувам, а се идентификувам со аутсајдерите. Самиот се чувствувам како аутсајдер, како некој кој бил отфрлен од општеството, исто како и Пруденс, или во случајот со филмот за Уганда, како и жените и ЛГБТ заедницата. Или мојот следен филм кој се занимава со искуствата на едно аутистично дете. Се идентификувам со аутсајдери и темите кои ги избирам мора да ме засегаат лично. „Господ ја сака Уганда“ е многу лична тема бидејќи моите родители се свештени лица. Поради тоа израснав во црква. Тоа се личности кои го отфрлаат секој за кого сметаат дека е грешник. Во нивните очи многумина се грешници. Таа тема беше навистина лична. Пруденс пак, беше класична приказна за личност отфрлена од нејзиното семејство. Јас бев отфрлен од моето семејство и на некој начин, се идентификував со неа. За мене се интересни обесправените кои ја бијат својата битка.
Како поранешен новинар, кој има работено за повеќето големи новински агенции, меѓу кои и Си-ен-ен, кои искуства од светот на вестите ги имате пренесено во светот на документарните филмови?
Тоа што го земам од новинарството се фактите, за целата работа да не се базира само врз емоции. Значи, факти и бројки. Филмот е едноставно, гледиште на една личност. Се работи за мој агол на гледање на нештата. Можеби ова што ќе го кажам доаѓа од новинарството, но сакам да ја разберам и другата страна. Сакам да го разберам човекот кој размислува сосема поинаку од мене, и тоа е она што мене ми е интересно. Тоа исто така ми е интересно и како новинар. На пример, да бев израелски новинар, веќе ќе бев во Газа каде што ќе интервјуирав луѓе, обидувајќи се да ја презентирам приказната на другата страна, односно од нивната гледна точка. Тоа е пристапот што го имам кон сѐ. Можеби тоа е она што го зедов од новинарството. Тоа што не го зедов од новинарството се корпоративните ’меинстрим‘ медиуми. Во САД денес, во голема мера, не постои вистинско новинарство. Тука спаѓаат ’меинстрим‘ медиумите – телевизиските мрежи или весниците, како што е New York Times. Сите тие работат во зависност од нивните корпоративни интереси, односно само да заработуваат пари и да му се допаднат на нивниот „Борд“. Според мене, вистинското новинарство се случува во светот на документарните филмови.
Зошто мислите дека вистинското новинарство се случува кај документарните филмови?
Вистината за тоа што се случува во светот е отсликана во документарците. Некои од филмовите што беа издадени неодамна, како што е Dirty Wars, каде што тема е користењето американски дронови во војните, прикажуваат работи кои не ги гледате по ’меинстрим‘ медиумите, туку ги гледате обработени детално и длабоко во документарните филмови. Ќе дадам уште еден пример, а тоа е филмот „Invisible World“, кој се занимава со силувањата во американската војска. Американската војска има ненормално висок процент или ненормално висока статистика на силувања. Дел од жените припадници на американската војска се силувани и бројките на ваквите случаи се големи. Тоа војската го прикрива и ја прави целата работа огромна. Кога беше објавен филмот што се занимава со оваа тема, тоа предизвика серија сослушувања во Конгресот, а беше донесен и нов закон. И војската и владата ги вртеа главите настрана, но филмов го насочи вниманието кон овој проблем на начин на којшто тоа би требало да го прави вистинското новинарство.
Понатаму, мојата пријателка Лора Портрис замина во Хонг Конг и го интервјуираше Едвард Сноуден, а нејзиниот филм ќе биде прикажан оваа година на фестивалот во Торонто. Тука ќе биде раскажана приказната за Едвард Сноуден. Глен Гринвалд е новинарот којшто го следеше случајот за Гардијан. Тој и Лора ја направија приказната, а Лора го сними видеото од Сноуден. Тие снимија филм, и тоа ќе биде многу интересен филм што се однесува на приватноста на граѓаните. Филмот сега се монтира во Берлин бидејќи е постојано под притисоци, посебно од Имиграциското биро. Кога доаѓа во САД, Лора ја задржуваат од 7 до 8 часа на граница. Истото му се случи и на Глен Гринвалд; тој и неговиот соработник беа уапсени бидејќи носеле информации во својата торба. Промените, па дури и промените на политичките закони, овие денови се случуваат под влијание на документарниот филм.
Вие работевте со прославениот режисер и мајстор за политичка сатира Мајкл Мур на серијалот TV Nation. Какво беше искуството од работата со Мајкл Мур?
Мајкл две години работеше на овој серијал, за кој се покажа дека постави нови стандарди на тоа поле. Тоа беа политички емисии кои користеа сатира и комедија, со цел да се даде голема политичка изјава. Тоа што го правевме беше изнаоѓање тема и некаков креативен начин да ја обработиме таа ситуација. Обично правевме незамисливо луди работи. Тоа што го научив од Мајкл, додека го работев ова, беше дека комедијата е далеку поефективно средство. Не би сакале да им здосадите на луѓето со сувопарни информации. Поради тоа Мајкл ми помогна да го развијам вистинското чувство за користење комедија, а во истиот контекст, и како да користам сатира. Таа емисија беше пионерска во својот потфат. Сите нејзини продуценти сега стојат зад најпопуларните и најнаградуваните документарци во САД.
„Бог ја сака Уганда“ допира теми за влијанието на свештениците од Америка кои во обидот да создадат идеални религиозни општества, најчесто придонесуваат за корупција и екстремизам во Африка. Каква беше реакцијата за овој филм во САД?
Имав неверојатни реакции. Не можам да кажам дека тоа беа ’меинстрим‘ медиуми. Имаше реакции од луѓе како што се Џон Стјуарт, од “The comedy Show“, кој прави измислени комични вести, пародии. На ваков начин тој успешно ги третира и се занимава со многу посериозни теми отколку вистинските новински агенции. Тоа го прави на навистина иновативен начин и многу млади луѓе ги добиваат вестите преку Џон Стјуарт. За овој филм дадов еден тон интервјуа, но најчесто тоа се оние медиуми како Hufflington Post, Hufflington Post Live, MSNBC, кои се либерално насочена кабловска мрежа. Никој од ABC не прави репортажа за филмот, но мислам дека известувањето и информациите за филмот се шират одлично, а тоа се должи на моќта на документарниот филм. Документарците се место каде што луѓето, најмногу тие од САД, ќе се упатат за да научат за разни теми и случувања ширум светот. Од друга страна, стотици цркви во САД потпишаа барање за да се прикаже филмот кај нив или на нивните семинари. Филмот гостуваше на 75 фестивали, самиот јас бев присутен на 30. Кога се прикажуваше на ТВ, имаше рекации од околу милион гледачи, твитерџии, луѓе се собираа да го гледаат во своите домови. Тоа беше едно феноменално искуство и мислам дека филмот помогна да се насочи вниманието кон тоа што се случува во Африка. Бидејќи филмот беше во еден тесен круг за избор на Оскар, постигна дури и повеќе внимание. Ден пред ова интервју ми се јавија од ВВС за интервју, бидејќи претседателот на Уганда е во САД за Самитот на африканските држави, каде што се наоѓаат сите африкански лидери за да се сретнат со Обама.
Главната тема во филмот е погубното влијание и дејствувања на дел од американските проповедници и мисионери во африканските земји и општествата во Африка, поради кое таму се зголеми бројот на заболени од сида (бидејќи проповедаат да не се користи заштита). Насилството врз сексуалните малцинства се користи за прикривање на други проблеми…
Претседателот на Уганда е диктатор којшто со години владее со државата, но сега неговата популарност се намалува и постоеше голема веројатност да ги загуби изборите. Нему му беше потребно нешто што ќе ги поттикне луѓето да гласаат за него. Поради тоа ја искористи ЛГБТ заедницата како жртвено јагне, со цел да добие гласови, за да изгледа дека му се противи на Западот. Тоа беше очаен политички потег што за него испадна многу добар, таму во Уганда. Но жртви на таа политика се луѓето од ЛГБТ заедницата и бидејќи беа искористени како политичко средство, се случија масовни насилства врз групи за линчување. Луѓето почувствуваа дека имаат оправдување да претепаат некого бидејќи е геј, лезбејка или травестит. Таму се случува насилство во име на Бога. Во Уганда донесоа закон со кој се забрануваат сексуалните малцинства, абортусот, по којшто се организираше еден огромен собир, на којшто беа присутни стотици илјадници луѓе, а кој беше насочен против ЛГБТ. Тие го славеа донесувањето на законот на плоштадот каде што непосредно пред тоа ја славеа својата независност од Англија. Таму ја славеа независноста, а тука славеа и победа врз хомосексуалците. Претседателот држи говор, добива поддршка, а потоа се тргнува во потера по припадници на ЛГБТ групите, или по лица за кои постои сомневање дека се можни хомосексуалци, за да ги претепаат или да ги убијат.
Најчесто се користат како мета со цел да се прикријат други поважни работи кои се случуваат во земјата.
Тие луѓе е лесно да бидат демонизирани бидејќи ЛГБТ заедницата е перципирана како немоќна, поради што лесно може да се сврти вниманието на луѓето од вистинските проблеми. Тоа е она што се случува во Уганда. Вистинската тема се проблемите врзани за храна, пари, работа и корупција. Тоа е земја која е прегазена од корупција, многу слично на тоа што се случува и на Балканот. На овој начин го одвлекувате вниманието на луѓето од корупцијата охрабрувајќи ги да малтреираат или дури убиваат други луѓе. Ние ги крадеме парите и другите ресурси, додека вие се занимавате со нешто небитно.
Дали некогаш вие сте бил напаѓан и вознемируван поради темите со кои се занимавате во вашите филмови?
Да, тоа ми се случува често. Дури и конзервативните евангелисти ми праќаат такви пораки. Но, тоа што ме зачуди е дека не добивав такви пораки во толкав обем како што мислев. Мислев ќе има тони и тони пораки со вознемирувачка содржина, луѓе кои би протестирале пред мојата куќа, итн. Сега е сосема мирно. Само понекогаш ќе добијам таков е-маил. Што се однесува на темите на филмовите, неодамна Џоана Вотсон, постарата мисионерка во филмот, која спомна дека ја привлекуваат жени, ми рече дека филмот ја натерал да размисли за себе и за нивната работа во Африка. Филмот ја натерал да размисли за нивната улога таму. Дури и други мисионери ми имаат пријдено за да ми кажат дека филмот ги натерал да размислат повторно за начините на кои ја шират нивната порака. На некој начин, филмот ја постигна целта за која се надевав дека ќе ја погоди.
Каква е ситуацијата сега во Уганда?
Уганда има многу силна заедница на активисти која штотуку го попречи донесувањето на законот на суд. Активистите го тужеа парламентот и го урнаа законот во јули. Не отстапуваат вонивната борба што укажува дека има надеж за таа земја. Тие не само што поведоа борба и победија тука, туку им помагаат и на други активисти ширум Африка во борбата во нивните земји кои донесоа исти закони, како што е Нигерија и некои други. Ова наликува на домино-ефект. На крајот од мојот филм може да се види како ги обучуваат проповедниците да одат на места каде што белците не можат да одат. Тие одат во земји како Етиопија, кај муслиманските заедници за да ги преобратат. Таму се создаваат заедници од проповедници, кои се посветени да останат. Тие се Африканци и имаат право да бидат таму како и секој друг.
Сега работите на два проекти „Traveling While Black“,за начинот и тешкотиите на кој биле изложени црните луѓе кога патувале во периодот пред да се појави движењето за граѓански права во САД и еден филм за аутистично дете „Life, Animated“.
„Traveling While Black“ е мултимедијален проект кој вклучува изложба, игра – играта дава можност да патувате како црнец, каде што треба да патувате од точка А до Б, а притоа тука е полицијата која сака да ве претепа, луѓе кои сакаат да ве линчуваат.
Работиме на многу работи во исто време, но во однос на „Life, Animated“, овој проект е подалеку во реализацијата. Моментално ги интервјуираме старите музичари чиишто искуства ќе ги споиме со искуствата на младите Афроамериканци денес. Денес многумина ги искусуваат истите проблеми како и некогаш. Следна работа е владата, која вели дека во основа повеќе не постои такво нешто како што е приватноста. Можеме да правиме што сакаме и да немаме оправдување за тоа.
Како дојдовте на идеја за „ Life, Animated“?
За приказната првпат слушнав преку книгата на таткото на детето, Саскин. Се работи за неговото аутистично дете по име Овен, кое не можело да зборува, но меморирало многу филмови на Дизни и преку дијалозите од цртаните филмови тоа почнало да ги искажува своите емоции за љубов, тага, среќа, болка. Неговите родители биле принудени да се преоблекуваат во ликови од цртаните филмови за да можат да комуницираат со него преку дијалозите и песните од филмовите. За потребите на филмов, „Дизни“ даде одобрение да се искористат сите нивни филмови, а тој е планиран да биде објавен во 2016.
За време на неделата на македонскиот филм во Пакленица, имавте можност да го видите и филмот за бендот Шутка рома рап. Какви беа вашите впечатоци?
Мислам дека ова е токму тој тип документарни филмови кои би требало да се прават во Македонија. Како што реков порано, намената на документарците е да ви ги отворат очите, да ве известат за нешто што не сте знаеле дека постои и мсилам дека предност на овој документарец е неговиот поглед на светот, којшто не е достапен за повеќето луѓе. Мислам дека тој е фасцинантен не само за Македонците, туку и за луѓето од САД како мене. За филмот мислам дека е прекрасен, забавен и смешен, и прикажува нешта кои луѓето не знаеле дека постојат. Мислам дека овој филм би требало да патува по фестивалите ширум светот и сигурен сум дека луѓето ќе го засакаат.
Кога станува збор пак, за темите поврзана со човековите права, правата на Ромите е една голема тема ширум светот. Во САД постои една голема хуманитарна организација која неодамна ангажираше еден познат активист за правата на Ромите. Таа доби високо признание поради нејзините активности поврзани со овој проблем. Тука имаме една заедница која е толку маргинализирана. Дури и во САД на Ромите гледаат со предрасуди. Кај нас гледаме многу документарни филмови за маргинализираните заедници, како што се гетата на црнците, латиносите и индијанците. Многу е важно што вие ги правите овие филмови и што талентот на овие луѓе станува поевидентен и со тоа целиот свет ќе може да ужива во нивниот талент.
Ако до пред триесетина години сте сакале да имате поглед од највисоките точки во градот Солун, на располагање ви биле две опции: да го прекршите законот и да ве осудат на затворска казна, или да се вработите како затворски чувар или службеник.
Меѓу многуте изненадувања што овој град ги има за посетителите (за оние што сакаат да видат повеќе од шопинг-центрите и од продавниците на главните улици) е тврдината Ептапиргион. Оддалечена е нешто помалку од три километри од централниот кеј со познатата Бела кула. Тоа растојание не е ништо посебно на рамен терен, но овде треба искачување од најмалку еден час покрај византиските ѕидини.
Може да стигнете и со автомобил, но ниту тоа не е едноставно, зашто треба да поминете низ лавиринтот од тесни сокаци на стариот Солун. Ова е единствениот дел од градот што не бил уништен и целосно изменет по пожарот во 1917 година, туку го задржал духот од минатото.
Зошто би вредел еден таков физички или возачки напор? Затоа што Ептапиргион е една од најинтересните солунски приказни. Тврдината била изградена во времето на Византија, во 12 век, врз темелите на античко утврдување од пред новата ера. Тогаш била цитадела, односно утврден град на врвот од ридот. Откако отоманската империја го освоила Солун во 1430 година, ја претворила тврдината во воен објект. Но пред крајот на 19 век, Отоманците решиле да ја направат затвор. Изградиле нови објекти во внатрешноста и им ја смениле намената на ѕидините, кои веќе не служеле да го задржат непријателот надвор, туку да ги задржат затворениците внатре.
Затворската ера траела се` до 1989 година, кога последните осуденици го напуштиле Ептапиргион и биле префрлени во нов затвор. Грчките власти сепак заклучиле дека тврдината е културно-историско богатство на градот и не треба да се користи за таа намена. Но, затворските елементи се` уште стојат.
Додека се приближувавме кон ова здание, се прашувавме дали во него ќе се чувствува присуството на затворениците, бидејќи поминале само 25 години откако тие си заминале. Позитивниот одговор на тоа дојде веднаш, само што ја отворивме тешката железна врата што води во предворјето, пред импресивната главна порта. Колку само збунувачко чувство создава тоа. Од една страна пред вас стои масивна средновековна градба, со врвни камени орнаменти од византискиот и од отоманскиот период. Толку е голема што е невозможно да се фотографира целата. Окото го привлекуваат украсните детали.
Но од друга страна во нејзиното подножје стои затворската врата со познатото минијатурно прозорче низ кое чуварите гледале кој доаѓа.
Ептапиргион не е обично место. Според податоците во водичите, тој бил озлогласен затвор, особено во периодите како диктатурата на Метаксас, окупацијата во Втората светска војна, грчката граѓанска војна и додека владеела воената хунта. Тогаш таму се носеле политички затвореници, а тешките времиња меѓу старите ѕидини се опеани во песните од жанрот „ребетико“. Таму почесто се споменува турското име на затворот, Једи Куле. И на двата јазика името значи „тврдина со седум кули“, но таа ги има десет.
Како изгледа да се посети вистински затвор, но како турист, без ниедна друга причина? Особено затвор кој е дел од живата историја, а не од некои дамнешни епохи? Влегуваме внатре, во тесниот ходник во кој осудените ги правеле последните чекори на патот кон ќелиите. Како што одиме низ тесниот сив премин покриен со зелена лозница, со секој чекор во нас се засилува борбата меѓу чувствата на восхитеност и на морничавост.
Уште неколку тешки железни врати со мали прозорчиња. Сите се заклучени. Се` е тивко. Дури и малкумината градежници што работат на реставрација на градбата не прават врева. Други посетители немаше во тој момент. Иако посетата на Ептапиргион е незаборавно искуство, само малкумина од оние што патуваат во Солун доаѓаат до овде, повеќето остануваат во пониските делови, блиску до морето.
Патот води само до скалите кон централната набљудувачница и двата моста што чуварите ги користеле за да ги надгледуваат затворениците одозгора.
За жал, може да почувствувате само како било да се биде чувар, но не и затвореник. Оттука се гледа се` како на дланка: затворските згради, средновековниот бедем, како и дворот. Тој е поделен на четири дела. Едниот е празен, другиот е обраснат, третиот е полн со камени предмети ископани при скорешните археолошки истражувања, а во четвртиот се наоѓа тажната мала црквичка. Молитвите што таа ги слушнала, не се изустени на ниедно друго место во светот.
Се чувствува дури и затворскиот мирис. Застојан воздух. Слободен избор да ја вдишиме неслободата. Но имало ли ќелии со поглед на морето? Натписот во одделот за посетители вели дека во зградите што се доградени на јужната страна, од надворешниот дел на тврдината, биле сместени административните простории, женскиот оддел, воениот затвор и самиците. Таа страна има поглед на горниот град, но и на бродовите во далечината.
Во светот постојат многу поранешни затвори што се претворени во туристички атракции. Таква е, на пример, дури и познатата Кула на Лондон, во која се чувале затвореници до 1950-тите. Денес во неа се изложени кралските богатства на Велика Британија, а порано се чувале оние што ќе се обиделе да ги украдат. Но убедливо најпознат таков пример е островот Алкатраз веднаш до Сан Франциско, САД. Островот, кој се наоѓа на многу листи на најзастрашувачки места во светот, според официјалните статистики го посетуваат по 4.000 туристи дневно. Сан Франциско е далеку од овде, но Ептапиргион може да понуди слично доживување, барем до некој степен. Иако не е на остров, тој е солунскиот Алкатраз.
На Балканот има и други многу изразени примери на затворски туризам. Најпознат е хрватскиот Голи Оток, островот каде што се носеле политички затвореници во социјалистичка Југославија. Затворот работел 40 години, низ него поминале над 16 илјади затвореници, а околу 400 го загубиле животот таму. Меѓу другите места што потсетуваат на оваа приказна, иако е далеку од слично, е затворскиот остров наречен Алгатраз во црногорскиот дел на Скадарско Езеро.
Пејоративното име го добил бидејќи ја имал функцијата на Алкатраз во езеро полно со алги. Локалните туристички водичи ќе ви раскажат дека таму во минатото се носеле само затвореници-непливачи и поради тоа немало потреба од чувари. Но еден избегал пловејќи на дрвената врата од својата ќелија. Денес таму има само урнатини.
Како да му дадете нов живот на стариот и неупотреблив велосипед? Едноставно, претворете го во држач за цвеќиња.Овој тренд трае повеќе од една деценија, но неговата популарност не се намалува. Насекаде во светот луѓето ги украсуваат своите градини со велосипедите што ќе ги најдат заборавени во подрумите, откако малку ќе ги дотераат. Треба да се исчисти ’рѓата и да се стави нова боја, за металот да се заштити од понатамошно кородирање. Боите се обично многу силни, а се бојадисува не само рамката, како што било додека велосипедот се возел, туку и рачките, седиштето, педалите, ланецот, дури и тркалата.
Се користат секакви видови цвеќиња и тие се распоредуваат на велосипедот на различни начини. Најчесто може да се видат стари велосипеди со две саксии, една во корпата на рачките и уште една зад седиштето, над задното тркало. Некои ставаат само по една, за повеќе да го истакнат велосипедот. Други, пак, редат саксии од сите страни на рамката. Обично се садат помали цвеќиња, но може да се видат и големи, што ползат, кои по некое време целосно ќе го покријат велосипедот.Се поставуваат различни велосипеди, и постари и понови модели. Обично луѓето ги користат своите стари и запоставени велосипеди што ќе ги извадат од гаражите, но ако немаат, ги купуваат на пазарите за старудии. Често можат да се најдат за евтини пари, но како што се развиваше трендот, така тој стануваше и бизнис. Колку е постар и поредок некој модел, толку повисока цена може да постигне. За нешто што е вистинска класика се плаќа и по стотици долари.
Во нашиот регион, во Македонија и во Турција оваа појава е во развој и се сведува главно на ентузијасти што си го збогатуваат декорот на градината. Во Грција, пак, цветните велосипеди се силен урбан тренд. Може да се видат на улиците на големите градови, во кафулињата или во домовите, на шеталиштата во местата за летување покрај убавите плажи, па дури и на островите Киклади, каде што со својата силна боја им даваат контраст на белите куќи.
Екипата на Балкон3 го направи својот прв цветен велосипед.Стариот црн кинески модел стоеше во гаражата речиси десет години и се поместуваше само кога требаше да се исчисти под него. Препродавачите на старо железо го гледале и нуделе некои мали суми за да го купат. Но нема доволно пари со кои што може да се платат спомените од патувањата со него. Заслужил барем да ја краси градината. Се одлучивме за црвената боја и бојадисавме се` освен гумите. Нив ги оставивме во оригиналната боја, како велосипедот се` уште да може да се вози. Го потпревме до дрво, го врзавме со неколку жици за да биде постабилен. Не штедевме на цвеќиња. Можевме да ги поставиме само на едната страна, бидејќи се наоѓа до оградата на соседите, па му закачивме четири долги саксии. Така, неговото патување продолжи, повеќе низ времето отколку низ просторот, но сепак, тој доби втор живот.
Куми е прекрасно гратче на островот Евиа познато како “Балкон на Егејот”. Куми има богата поморска историја но е многу попознат по својот уникатен вид на баклава. Парчињата баклава се исклучително тврди, исполнети единствено со бадеми. Традиционалниот рецепт користи не помалку од 70 кори и е особено популарен за време на летните празници, но и за новогодишните прослави и карневали. Еве еден стар рецепт кој на нашиов Балкански Балкон го сподели локалното Здружение на жени.
Потребни состојки:
70 кори за баклава
1 ½ кг бадеми, бланширани, малку печени во рерна и потоа исецкани
½ чаша шеќер
½ чаша презла
1 ¾ чаша путер, стопен*
2 лажички цимет
каранфилче
Подготовка:
Измешајте ги бадемите со шеќерот и презлата. Земете тавче за печење од 36 cm, намрснете го со путер, ставете 12 кори и секоја од нив премачкајте ја со путер. На 13-тата и 14-тата наросете цимет и секако премачкајте ги со путер. На 16-тата кора наросете 2 супени лажици од смесата со бадеми. Продолжете така дури не ја потрошите целата смеса со бадеми, осносно откако ќе наредите околу 55 кори. Останатите кори ги редите и ги премачкувате со путер. Исечете ја баклавата на парчиња и ставете по едно каранфилче на секое парче. Ако имате уште путер загрејте го и посипете ја баклавата.
Покријте го тавчето со хартија за печење и печете околу час и половина во претходно загреана рерна на 180 степени. Оставете ја баклавата да се излади околу еден час и во меѓувреме подгответе го шербетот.
Шербет:
2 ½ кг шеќер
6 чаши вода
2 рендани кори лимон
6 супени лажици сок од лимон
1 стапче цимет
Измешајте ги сите состојки во тенџере освен сокот од лимон. Варете ја смесата дури не се згусне, додадете го лимоновиот сок и добро измешајте. Сипете го врелиот шербет на изладената баклава. Оставете да отстои еден ден пред да ја послужите.
* Во Грција за подготовка на баклава вообичаено се користи свеж козји путер кој секаде се продава како “voutyro galaktos”. Се загрева пред да се користи и се премачкува со кујнска четкичка.
„Бог ја сака Уганда“ допира теми за влијанието на свештениците од Америка кои во обидот да создадат идеални религиозни општества, најчесто придонесуваат за корупција и екстремизам во Африка. Каква беше реакцијата за овој филм во САД?
Каква е ситуацијата сега во Уганда?
Овој тренд трае повеќе од една деценија, но неговата популарност не се намалува. Насекаде во светот луѓето ги украсуваат своите градини со велосипедите што ќе ги најдат заборавени во подрумите, откако малку ќе ги дотераат. Треба да се исчисти ’рѓата и да се стави нова боја, за металот да се заштити од понатамошно кородирање. Боите се обично многу силни, а се бојадисува не само рамката, како што било додека велосипедот се возел, туку и рачките, седиштето, педалите, ланецот, дури и тркалата.
Се поставуваат различни велосипеди, и постари и понови модели. Обично луѓето ги користат своите стари и запоставени велосипеди што ќе ги извадат од гаражите, но ако немаат, ги купуваат на пазарите за старудии. Често можат да се најдат за евтини пари, но како што се развиваше трендот, така тој стануваше и бизнис. Колку е постар и поредок некој модел, толку повисока цена може да постигне. За нешто што е вистинска класика се плаќа и по стотици долари.
Стариот црн кинески модел стоеше во гаражата речиси десет години и се поместуваше само кога требаше да се исчисти под него. Препродавачите на старо железо го гледале и нуделе некои мали суми за да го купат. Но нема доволно пари со кои што може да се платат спомените од патувањата со него. Заслужил барем да ја краси градината. Се одлучивме за црвената боја и бојадисавме се` освен гумите. Нив ги оставивме во оригиналната боја, како велосипедот се` уште да може да се вози. Го потпревме до дрво, го врзавме со неколку жици за да биде постабилен. Не штедевме на цвеќиња. Можевме да ги поставиме само на едната страна, бидејќи се наоѓа до оградата на соседите, па му закачивме четири долги саксии. Така, неговото патување продолжи, повеќе низ времето отколку низ просторот, но сепак, тој доби втор живот.
