Дојде и она доба од годината кога во срцето на Скопје, длабоко во Старата скопска чаршија, сѐ e обоено во кромидови нијанси. Море од млади зелени китки плете хармоничен бран по секој допир со древната питома калдрма во автентичен амбиент. На трошни порти, ве пречекува шпалир од насмеани лица. Во Скопје. Во Куршумли Ан.
Почна Македокс. Трет по ред. Фестивал за креативен документарни филм. Настан кој упорно и горделиво се турка на патот кон традицијата. Онаму каде што и му е местото. Создаден од група луѓе кои со секоја година сѐ повеќе наликуваат на едно големо семејство кое им посакува отворено добредојде на редовните посетители и на намерниците. Во преубавиот амбиент на интимниот карван-сарај, Куршумли Ан, оваа фамилија со млади кромидчиња во високо подигнати раце, го прогласи фестивалот за отворен.
Патувањето го отвори филмот „Изморениот патник“. Дело на доајенот на македонската документаристика, Благој Дрнков. Мојот некогашен сосед. Човекот со работилницата зад бујниот кордон од црешови дрвја во која се криеше тајниот свет на возбудата на Орце Николов 106, во Дебар Маало, кој целиот свој животен век му го посвети на документирање на македонската традиција, уметност и култура во своето богато творештво посветено и на уметничката фотографија. Легендата која неодамна замина во легенди, ги доби заслужените почит и признание од своите колеги и наследници. Од богата ризница на Дрнков, приказната за возот храбрец, малиот чајник, и за западниот дел на Македонија, снимена во далечната 1961 година, го покрена патувањето кое ќе трае осум дена и со себе носи 62 филмски остварувања од светска и регионална продукција, работилници, изложби и дискусии. Многумина останаа збунети по завршувањето на оваа проекција но, забревтаната локомотива симболично не поведе сите на дестинација на која не чекаат некои поинакви„Бебиња“ во чекор испратени од „Мама Африка“ на патот кон „Копнежливата дивина“ која во сите непоправливи романтични души ќе разбуди „Носталгија за светлината“ чувана од „Ноќен стражар“ таму некаде во светот на фантазијата. На „Плажата Бомбај“, каде што сме сите „Такви какви што сме“, маѓепсани од сопствената „Илузија“ и копнежот осликан во „Една жена – еден век“. Сите под закрилата на мојот драг другар „Редак“. Виножито од разнолики тонови, за сечиј вкус.
По скопската приказна, која завршува на 22-ри јуни, Македокс ја продолжува авантурата. Патувачко кино, во текот на летото, ќе се насели во малешевијата. Креативните филмски приказни ќе допрат до Берово, Пехчево, Двориште, Ратево, Владимирово, Русиново, Црних, Панчарево, Блатец и Митрашинци.
Пријатно ветре се пробиваше меѓу раскошните куполи во анот кој некогаш силно светел во олово, а на отварањето на фестивалот светна од позитивна енергија. Над аловите сводови, мирното небо ги сокриваше своите ѕвездени светилки во жешката летна ноќ. За среќа на малкумина, и кај нас полека сила зема нов ветар. Мотор, двигател на едрата на еден силен и квалитетен културен бран. Македокс е приказна која зависи од сите нас. Приказна која еден ден ќе им ја раскажуваме на нашите внуци. Зошто да не. Како што од нашите дедовци слушавме за малиот чајник. Возот храбрец од делото на Дрнков. Човекот кој одамна ни остави аманет да ја негуваме документаристиката.
Ако одамна не сте го правеле овој десерт еве една наша едноставна верзија на приготвување на султијаш која се надеваме дека ќе ве мотивира да го приготвите. Слатко и здраво задоволство кое верувајте ќе го снема многу брзо.
Подготовка
Ставете го оризот да се вари во двата децилитри вода. Во меѓувреме во друг сад измешајте го млекото, шеќерот, ванилиниот шеќер и циметот. Ставете го на тивок оган и бидете внимателни се додека млекото не проврие. Кога оризот ќе биде готов, исплакнете го со ладна вода, добро исцедете го и ставете го во другиот сад со топлото млеко. Гризот измешајте го со две лажици вода и додадете го во млекото. Целата смеса оставете ја уште малку на умерена температура најмногу до 15 минути.
Топлиот сутлијаш истурете го во длабоки тањирчиња и одозгора ставете малку цимет за декорација. Почекајте добро да се олади, а потоа лажичката во раце и уживајте.
250 гр ориз
1 литар млеко(со ниска масленост)
2 децилитри вода
200 гр шеќер
стапче цимет
1 ванилин шеќер
4 лажици гриз
малку цимет за декорација
„Приходот ни се дуплираше оваа година“ е фраза која ретко може да се слушне во Грција овие денови. Сепак тоа може да го каже Томас Маниакис кој во последните 30 години заедно со своето семејство го води отвореното кино „Сине Тисион“. Бројна интернационална публика се заинтереса за ова кино, кое важи за едно од најстарите кина на отворено во Атина (датира од 1935), откако минатото лето истото беше прогласено за најдобро, според сајтот за патувања Си-Ен-Ен Го.
Ваквата позиција пред се се должи на погледот на Акропол, но сепак верните фанови знаат дека се работи за многу повеќе од тоа.
Исечоци од весници за неговата интернационална популарност се изложени на самиот влез, додека Хера, најпознатото куче-синефил во Атина се одмора покрај билетарницата.
Сине Тисион е лоцирано на променадата која се наоѓа околу археолошките знаменитости во Атина, во непосредна близина на Акропол и метро станицата Тисион. Неговите простории се заштитни со законот за културни споменици.
Природното ладење на воздухот, дополнето со подземните потоци и густите лозници што ги опкружуваат неговите ѕидини се одамна познати на Атинската публика. Цената на билетите (регуларна 8 евра, за студенти 6 евра) останува ниска и прфатлива – политика на работење што оваа година ја прифатија повеќето историски кина во Атина.
Прокециите се специјализирани за класични и современи филмови кои се наградувани ширум Европа и САД. „Прожектираме барем по еден филм од Алфред Хичкок за време на 6-месечната сезона“, вели Маниакис, а неговата изјава може да се докаже со постерот од „Човекот кој знаеше премногу“ ( „The Man Who Knew Too Much“), кој е поставен на влезот на таблата што ги најавува насловите што ќе бидат прикажани наскоро.
„Север- Североисток“ на Хичкок се памети како топ хит филм на Сине-Тисион за изминатата декада, со рекорден број на недели на програмата и најширок возрасен ранг на гледачи. Уште еднаш, агонијата на Кери Грант се покажува како исплатилива.
Случајните минувачи исто така му честитаа на г. Маниакис додека го правевме интервјуто за Балкон3. Неговиот внук не нуди со популарната домашна лимонада од вишни, семеен специјалитет кој гостите може да го добијат во барот. Исто така може да се добијат вишни послужени како традиционално слатко (вриено во шербет) или пак домашен ликер (потопени во Метакса 5-стар бренди и кафеав шеќер). На крајот, Сине-Тисион оригинално го нуди најдоброто грчко мезе или таканаречената димена икра („авготарахо“) во прилог со екстра дестрилираниот грчки алкохолен пијалок наречен Ципура.
Ако се случи ненадејно да истури силен дожд додека гледате филм, може да се сметате себеси за среќајлии: има специјално покриен простор резервиран за гледачите (ако е ладно ќе ви понудат марами и ќебиња). Но, нема ништо подобро од гледање на добар филм додека во позадина се слуша звукот на дождот што паѓа.
Единствената целосна глетка на осветлениот Акропол навчер исто така е уникатна во споредба со сите останати кина на отворено во Атина. Шоуто со звуци и бои кои прави Партенон да ги менува боите како настан што секогаш се поклопува со проекциите на филмовите на платното во Сине Тисион и нам ни го одвлече вниманието.
Примарна грижа на семејството Маниакис е да ја запознае младата публика со класичните филмски ремек-дела, со режисерите и актерите кои имаат важно место во кинематографската историја. Ова продолжува да биде важен елемент кој е во контраст со мејнстрим репертоарот на Мултиплекс кината.
Конкуренцијата од Мултиплекс кината е силна и се очекува да стане посилна ако се усвојата предложените регулативи за надградување на системите за прожектирање (со цени кои достигнуваат 80 илјади евра). Во овој момент, семејната компанија употребува најнова технологија за да го промовира Сине-Тисион на пошироката публика, со постојано апдејтирање на вебсајтот и фејсбук страницата.
На многу генерации Атињани, слаткиот мирис на лозниците на Сине Тисион им ги враќа спомените за романтичните средби. Атинскиот поет Лукианос Килаидонис го искористил тој призвук на носталгија што го буди ова место, во поемата во која зборува за својата младост:
„Она што на крајот останува
се овие ноќи огреани од Месечина,
во кината на отворено
ноќи што минуваат и никогаш нема да се вратат
со мирис на орлови нокти и јасмин.“
Брзата поствоена урбанизација на Атина, развојот на телевизијата и промените во начинот на живеење придонела за уништување и затворање не некогаш многубројните отворени кина кои наликувале на градини. Движењето за јавна свет и заштита, почнувајќи од 1980-тите помогна да се регенерира желбатаза поддршка ( преку јавен менаџмент и заштита на културното богатство) Подоцна тоа беше збогатено и со оригинални приватни инцијативи на малите компании. Денес се надеваме и веруваме дека Сине -Тисио како и повеќето други кина на отворено кои до сега ги издржале сите притисоци , ќе постојат и во иднина за генерациите што допрва доаѓаат.
Деца не сте сами! Ова е основната порака која ја дадоа странските амбасади во нашата земја. По повод Меѓународниот ден на детото, не ги заборавија децата, се собраа, заедно, пред Спомен куќата на `Мајка Тереза`, и беа дел од добротворна мисија.
Децата од мали нозе се учат на најскапоценото нешто, да подадат ракаАмериканскиот Амбасадор Пол Волерс – скара мајсторСтари книги само за 50 денариГолем интерес за книгите
Според невладината организација „ Добредојде – Macedonia Welcome Centre` – Скопје, ваква манифестација во Македонија се оддржува за прв пат. `На овој ден би требало да бидеме во мислите на милионите невидливи деца ширум светот, кој живеат во сиромаштија, на улици, во институции или на принудна работа одвоени од своите семејства. Овој ден го потсеќа светот, колку важни и значајни се децата` изјавија од Добредојде.
Таман за менеЕбру уметност –уникатна декоративна уменостКалиграфска уметност – вашето име за една минутаТурски специјалитети
`Ваквите активности и проекти се уште повеќе важни во денешно време кога сите се соочуваме со економска криза, нејзините последици и бројни лични проблеми, за жал тоа се проблеми кои посегнуваат по животите на семејствата и слабее положбата на децата` изјави почесниот претседателна`Меѓународниот добротворен базар` словенечкиот амбасадор Алан Брајан Бергант.Собраните пари ќе бидат донирани на училиштето за деца со посебни потреби `Иднина`.
ЕУ секогаш интереснаПомошта е добродојденаГерманска амбасада – од се по нештоХоландска амбасада – во знак на портокаловата боја
На базарот учествува американската, турската, бугарската, хрватската, германската, холандската, кинеската, словачката, словенечката, српската амбасада и канцеларијата на ЕУ во Македонија.
Среќно семејство- ја завршија добротворната мисијаРоманска амбасада – најпривлечна за децатаИзраелска амбасада – еврејската пита ја продаваше за 40 денариДел од програмата
Објективот на Балкон 3 беше таму и ја долови прекрасната добротворна атмосфера…
Викенд рецепт на Балкон 3 за вистинско гурманско и фудбалско уживање. Со оглед на тоа што од вчера цела Европа ја зафати фудбалска треска, екипата на Балкон 3 со предлог да подготвите со специјалитет со потекло од Полска, едната од двете земји, кои се домаќини на Европското првенство во фудбал. Станува збор за полски пивски колбаси. Подгответе го ова јадење, снабдете се со ладно пиво и уживајте во најважната споредна работа на светот.
Потребни состојки:
– 1 кг. колбаси исецкани на парчиња од 3-4 центиметри
– ½ литар пиво
– 4 црвени компири
– 1 мала зелка
– 1 лажица италијански зачин
– 200 гр. моркови
– ½ главица кромид
– сол и црн бибер
Подготовка:
Пивото се истура во големо тенџер и се остава да врие на средна температура. Потоа компирите се сецкаат на кругови и се поставуваат на дното на тенџерето. Врз нив се посипува италијанскиот зачин, сол и црн бибер. Врз компирите се поставуваат морковите, кромидот, димените колбаси и зелката, и повторно се посипува зачин, сол и црн бибер. Тенџерето се покрива и се остава да се вари на ниска температура околу 45 минути.
Таа е уметник-номад, но последните 13 години својот инспирациски рај го најде на островот Кипар. Маре Параскева е уметник од Македонија која 13-та година ги слика лицата на туристи и случајни минувачи во градот Пафос. Нејзините рачно насликани чаши, свеќници, стаклени сувенири ги има ширум светот. А, со колекцијата рачно сликани женски чанти Мy Máre ,е успешна и во светот на модата.
Номад си од твои 17-18 години кога ја напушташ Гевгелија… Денес живеш на Кипар….Кои беа местата каде што престојуваше пред да се преселите на Кипар и зошто баш Кипар?
Да…Веднаш по завршувањето на средното образование во мојата убава Гевгелија, заминав да студирам архитектура на Универзитетот Св. Кирил и Методи во Скопје. После втората година на студии решив да заминам во Англија. Живеев во Меидтоун, Кент, за потоа, потрeбата по нови животни искуства да ме одведе во Лондон, каде што запознав разни уметници од целиот свет со кои споделувавме разни идеи, судбини… Лондон е местото каде што запознав еден музичар, кој подоцна стана мој животен сопатник, Кип. Кип е со кипарско потекло, но се родил и живеел во Лондон. Со нашата прва посета на Кипар, се преселивме овде и еве веќе 13 години живееме тука.
Имам впечаток дека уметноста е ваша водилка низ животот…Од каде љубовта кон уметноста, конкретно кон сликањето?
Тоа е вистина. Уметнста дефинитивно е мојата водилка низ животот. За мене, да се биде креативен е да се биде жив. Уште како дете своите емоции секогаш ги изразував преку уметноста. Јас сум човек кој не сака многу да зборува, наместо тоа сликам, цртам, творам…
Сликате на се и сешто, од чанти, чаши, луѓе….Како започна оваа ваша приказна?
Уште како дете го направив моето прво сликање на стакло, со лак за нокти, на една стаклена вазна на мајка ми. Подоцна, често велев дека сакам да сликам на стакло и кога живеев во Лондон. За божиќ, од мојот драг Кип добив подарок, сет за сликање на стакло. Бев пресреќна. Тогаш започна сe’ и сеуште трае…Со тек на време, развив сопствен стил на сликање на декоративни чинии, свеќници, огледала, вазни, чајници, чаши за вино… Сликањето на лице и претворањето во карактери или животни е нешто што го правам речиси 10 години. Шест месеци во годината сликам на лица секој ден. Последниве 7 години сликам гости во еден од најпосетуваните ресторани во Пафос, Фет Мама.
Модата одсекогаш ме привлекувала. Креирањето уметнички дела погодни за носење беше уште еден начин да се изразам себе си. Го одбрав сликањето на женски чанти. Тие се модни додатоци кои ја носат пораката во надворешниот изглед. Ние жените ги обожуваме нашите чанти, а поседувањето или носењето на уникатна или рачно изработена чанта го прави тоа чувство уште по специјално. Мојата прва колекција на рачно сликани женски чанти My Máre излезе при крајот на 2010 година и сеуште успешно се продава ширум светот. Морам да признаам дека сум пресреќна што работам работа која многу ја сакам.
Со вашиот сопруг живеете и работите подолг период во Кипар…Каков е животот на Кипар?
Откако ќе живееш во Лондон, би рекла дека животот на Кипар е “easy going”, живот на плажа. Од првиот ден кога дојдов тука до денес, не сум се почувствувала како странец. Кипарскиот народ е многу гостопримлив и има слични традиции со моето родно место. Тука се чувствувам како дома. Јас уметник, мојот сопруг е професионален музичар, мојот живот тука е: уметност, музика и плажа. Се будам и заспивам со тоа…
Корисни информации од Маре, доколку планирате наскоро да патувате на островот Кипар:
Кој е најбрзиот и најевтиниот начин да се стигне од Македонија до Кипар?
Јас вообичаено, кога одам во Македонија, летам до Солун и после тоа со автомобил до Гевгелија. Повратен авионски билет чини околу 300 евра, но добра вест е тоа што пред неполн месец започнаа и евтини летови од Кипар.Така да, сега може евтино да се лета и до Солун.
Колку чини пиво во бар, на Кипар?
Пиво во бар чини околу 2 евра, а во ноќен клуб околу 5 евра, во зависност од програмата што се нуди. Во клубовите со бузуки цените се и поскапи.
Сместување?
Поекономичен начин да престојувате во Кипар е со друштво, со кое би ги поделиле трошоците. На пример, за апартман со 2 спални соби, за 6 луѓе, со заеднички базен, чини околу 450 евра неделно. Или, вила со 3 спални соби, за 6 луѓе и сопствен базен чини околу 650 евра неделно.
Изложба на македонскиот сликар Павле Кузманоски во Виена, Австрија од 05.06.2012 – 14.06.2012 воPalaisPorcia,објект во сопственост на Австриската влада во строгиот центар на Виена. Изложбата е насловена„Македонски Убавини“, ili Ausstellung „Mazedonische Schönheiten“.
Изложбата со поддршка на Министерството за Култура на РМ ја отвори амбасадорот на Република Македонија др. Ѓорѓи Филипов и Манфред Мацка раководител на Сектор во Службата на сојузниот канцелар на Австрија. Куратор на изложбата е Климе Коробар.
Нашата прва имагинарна средба со човекот и уметникот Павле Кузманоски беше преку сликата „Везилка“, која како дете и ученик во основното училиште во учебникот по македонски јазик ми ги исполнуваше очите со убавина и во мене го будеше чувството на единство, со стиховите на македонскиот поет и писател Блаже Конески: „Везилке, кажи како да се роди проста и строга македонска песна“. Оттогаш, за уметникот Павле Кузманоски, додека ја гледам неговата слика, си имам создадено сопствен детски сон, со многу прашања, меѓу кои и прашањето: „Дали е можна ваква симбиоза меѓу стиховите и сликата?“, вели амбасадорот Филипов за Кузманоски.
Мојата повторна средба со вистинскиот, живиот Павле Кузманоски, следеше многу подоцна, случајно; на враќање од Охрид имав можност да се видам со сликарот во Тетово и да влезам во неговиот уметнички свет, создаден во неговото атеље. И тогаш, по втор пат сознав дека неговите уметнички погледи се вгнездиле во мојата душа, заедно со неговите слики и бои. Така, мене вистински ми се отвори светот на непознатото и пожелното. Тука го запознав човекот, со неговата добронамерност, неговата доблест, неговата скромност, но сепак толку голем, колку и неговите дела. Станавме пријатели и уште повеќе, тој е човек со силен, изразен уметнички нагон, човек кој ми ја оствари и ми ја подари магијата на убавината.
Павле Кузманоски
Кузманоски во Виена ќе се претстави со 48 дела од циклусот“Девојки”,“Пејсажи”, а ќе има дела и од циклусот“Сведоци”и“Мртви Природи”.
Викендов екипата на Балкон 3 одлучи да ви предложи еден грчки специјалитет. Станува збор за тестенини со шкампи, специфично јадење за овој период од годината. Предноста е што овој специјалитет можете да го подготвите за саботниот или неделниот ручек, но исто така во него може да уживате и за време на вечерата, додека гледате некој добар филм.
Потребни состојки
– ½ килограм тестенини
– ½ килограм неварени, излупени ракчиња со средна големина
– една и пол чаши исецкан артичок од конзерва
– 300 грама рендано фета сирење
– 300 грама сецкани домати
– ¼ чаша маслиново масло
– 3 чешниња лук
Во голема тава на средна температура се загрева маслиновото масло. Во тавата се додава лукот и се пржи околу триесет секунди. Потоа се додаваат и ракчињата, кои се пржат неколку минути. На крајот во тавата се ставаат и артичокот, сирењето, доматите, сокот од лимон, магдонос и оригано и целата смеса се готви околу три минути. Откако ќе биде готово се зачинува со сол и бибер. Во меѓувреме, тестенините се варат во солена вода и се меша повремено. Отако ќе се сварат, тестенините се цедат. Во садот за послужување прво се ставаат тестенините, а потоа се додава смесата од ракчиња. Доколку има потреба повторно се зачинува со сол и бибер. Добар апетит!
Љупчо Јузмески e професионален туристички водич од Охрид. Дваесет години работел како рецепционер во охридските хотели и авто-кампови, а од 2009 година работи како лиценциран туристички водич. Како водич кој зборува пет јазици – македонски, англиски, српски, грчки и бугарски – ја презентирал Македонија пред туристи од многу европски земји. Негова специјалност се манастирските тури низ Македонија, во кои често се вклучени и посети на исламски верски објекти. Најдраги – и нему, како и на посетителите – му се „кружните тури“ низ Македонија, кои се најбарани од туристите од Турција, Хрвтска, Полска, Словенија и Холандија. Нивната радост од тоа што го виделе, како што вели, најдобро може да ја почувствува, кога за време на патувањата сите заедно пеат македонски народни песни. За неговата умешност во тоа што го работи, неодамна ја доби наградата „Најдобар промотор на Македонија“ за 2011 година, во категоријата туризам, извоз и претприемништво.
Кој е најчестиот впечаток на странските туристи за тоа што го виделе во Македонија? Што е, според нив, тоа што најмногу ги плени?
– Прво и највпечатливо им е топлината и љубезноста на македонскиот народ. Од друга страна, секое место што го посетуваме кога сме на тура низ Македонија, буди и други впечатоци, главно дека имаме многу убави планини, езера, реки, стари цркви и манастири и историски објекти. Како повпечатливи за странските туристи би ги издввоил Матка, Музејот на вода во Охрид, Свети Наум, манастирот Свети Јован Бигорски, Плаошник, Кратово, Берово и водопадите во Струмица.
Веќе долго работите со нив. Какви се нивните реакции за време на турите?
– За да имаме добри реакции од нив, не треба да се грижи само туристичката агенција што го продава аранжманот. За тоа треба да се потрудиме и ние како лиценцирани туристички водичи, кои треба уште подобро да им ја доловиме Македонија. Нивните реакции, во голема мера зависат од нас, но, сепак, кога сме на посета на самото место, каде што треба да се кажат и приказната, легендите и историјата за тоа место, за да стекнат добар впечаток и да го запаметат местото. До сега реакциите се одлични, и може да се каже дека испраќаме задоволни туристи кои имаат желба да им кажат и на нивните пријатели дека е убаво да се посети Македонија и да не се двоумат воопшто. Ако има негативни реакции, најчесто тоа се за сигнализацијата на објектите покрај патот и за условите на патиштата.
Што би им препорачале да видат или каква тура би им препорачале на луѓето од Турција и од Грција (пред се’), но и на луѓето од други земји, за претстојната летна сезона?
– Разликата меѓу Грците и Турците, како туристи во Македонија, е во тоа што Грците сакаат да одат во цркви, а Турците – по отоманските објекти во Република Македонија. Но, заедничко за сите странски посетители е дека сакаат да ги посетат музеите во Македонија. Турците доаѓаат оваа година во поголем број и се задржуваат подолго во Македонија, вклучувајќи ја и неизбежната Битола, со спомен-куќата на Мустафа Кемал Ататурк и Скопје, со Стара чаршија, со сиот нејзин сјај кој се врати во последниве три години. Но, сепак, најзадоволни се од Охрид. Американците се посебна категорија туристи. Претежно доаѓаат пензионери, кои имаат кружни тури низ Балканот. Ова година не се во толку голем број како минатите години. Годинава најмногу има Холанѓани, Турци, Полјаци и Словенци.
Што би им понудиле вие лично на странските туристи за претстојната сезона?
– Без многу размислување – цела Македонија во пет дена. Скопје – од Кале до Стара железничка станица, со Водно, манастирот Свети Пантелејмон, кањонот Матка. Од таму, на пат накај Охрид – од Шарена џамија во Тетово, преку национален парк „Маврово“, со посета на Свети Јован Бигорски и манастирот Свети Ѓорѓи Победоносец во Рајчица, Дебар и бањите во Косоврасти, вевчани како етно и еко-рурален туризам, Струга и манастирот Света Богородица во Калишта, Охрид со стариот дел, манастирот Свети Наум и Музејот на вода. Од Охрид – на пат накај Преспанско Езеро, преку Галичица, до Ресен и островот Голем Град. Следна станица – Битола, со археолошкиот локалитет Хераклеа и Широк сокак. Прилеп со манастирот Трескавец. Кавадарци со посета на винаријата „Тиквеш“, Стоби, Демир Капија со Музејот на виното и винскиот пат. Струмица со водопадите, Берово со етно и еко-спа центри, Пробиштип и Лесновски манастир и, за крај, Кратово и Крива Паланка со „Свети Јоаким Осоговски“.
Васко Марковски
Контакт: Љупчо Јузмески, лиценциран туристички водич и придружник. Охрид – Мејл: travelguidemk@gmail.com, Скајп: touristguide-mk, Тел. 00 389 70 974 126
Латиша Садиер е француска музичарка која е далеку најпозната како некогашна пејачка во бендот Stereolab, бенд кој за време на своето 19 годишно постоење беше жанр за себе. Заедно со некогашниот сопруг Тим Ган, тие создаваа музика каде на едно место се среќаваа поп звуци, краутрок, тропикалија, музика за реклами, мјузак. Тоа беше реализирано во 10 редовни изданија, голем број синглови, голем број мали ЕП изданија, двојни компилации, бокс-сет изданија, синглови со ограничeн тираж и рачно боени корици, ДВД, а листата продолжува понатаму. Во меѓувреме, ги предводеше Monade, бенд кој постоеше паралелно со Stereolab. Со распуштањето на Stereolab така и тој бенд беше распуштен за да таа своите изданија, почнувајќи од The Trip, објавен 2009 г. почне да ги потпишува под свое име. Оваа година таа ќе го издаде своето ново издание, Silencio кое своја промоција ќе доживее на овогодинешното издание на OFF Fest.Поминаа 3 години како започнавте соло кариера при што вашите изданија ги потпишувате под ваше име наместо Monade или евентуално Stereolab. Беа ли овие години поинакви во однос на претходните 19 кога работевте со овие 2 бенда?
– Изминатите 3 години го збогатија мојот живот на нови начини. Тие во голема мера ја зацврстија мојата автономија, нешто што се обидував да го сторам со Monade, на пример. Патував многу и бев на места каде претходно не сум била со Stereolab, како што беше неодамнешното патување во Колумбија или генерално Јужна Америка, а еве и во јуни, во Македонија! Јас целосно уживам во оваа фаза од мојот живот како уметник кој ја носи својата музика ширум светот. Ова најмногу се однесува на работите кои исполнуваат, како и на посетувањето разни места, што не мора да значи дека се далечни, да запознавам локални херои кои сакаат да внесат значење и нов живот во нивната заедница преку носење музика за луѓето. Тоа ми е секогаш возбудливо.
Во Скопје ќе го презентирате вашиот нов албум Silencio. Kaко беше работено ова издание?
– Креативниот процес е дел од континуумот. Прво, процесот имаше период на инкубација, без да сфатам дека јас со месеци само нафрлував идеи на снимачот пред самиот процес на пишување. После некое време, дојде поттикот да ги ставам сите делчиња на едно место. Тоа секогаш се покажувало како застрашувачки период, но овојпат знаев дека треба да му верувам на процесот и дека се ќе дојде на свое место, се додека го слушав, како да го објаснам, мојот инстинкт кој ми кажуваше што да правам. Беше забавно и знаев со кого сакав да работам, а се погоди дека и тие сакаа да работат со мене. Јас уживав во оваа синергија која ја открив додека работев со Џејмс Елкингтон во Чикаго. И се почувствував дека сум спремна да работам со моите пријатели со Тулуз, групата Aquaserge, кои се неверојатно талентирани, оригинални и вредни луѓе. Тие љубезно го ставија на располагање својот талент за моите песни. Се што требаше да направам беше да го оркестрирам ансамблот, што од своја страна беше големо задоволство. Иако имавме 4 дена за да снимиме 4 песни, мислам дека нешто свежо излезе од таа сесија.Велиш дека песните „истражуваат индивидуалната поврзаност со длабокото јас, кое е сместено во пошироко опкружување, но на сличен и свеж начин„. Што значи тоа?
– Мислам дека ние самите сме континуум од тоа што се случува внатре и надвор од самите себе си. Надворешноста не обликува, а за возврат ние ја обликуваме надворешноста, што за возврат повторно не обликува нас. За мене комерцијализмот не попречува да воспоставиме подлабока поврзаност со самите себе. Поради тоа мислам дека ова е причината зошто многумина се изгубени, изгубиле верба во животот или на било кој друг начин ова се манифестира. Silencio се обидува да ја изнесе оваа идеја надвор, дека мораме да управуваме со просторите со тишина во нашиот свет со што би можеле да се поврземе со самите себе. Сето тоа е со цел да се поврземе со себе си за да бидеме во склад со тоа што одекнува како вистинито во самите нас. Со тоа ние ќе можеме да воспоставиме поразумни односи со другите и надворешниот свет.
The Trip е издание кое дојде по еден трагичен настан во вашето семејство и се чини дека тоа влијаеше врз темите на песните бидејќи поголемиот дел беа пишувани за време на периодот на тагување. Дали беше лесно да се отворите на ваков начин?
– Уметноста служи за различни цели. Да пренесе чувствителност, гледишта и идеи, од било каква природа и тие. Таа може да претставува и катарзичен начин за изразување, комуницирање и пренесување емоции. Каква и да е темата која ја обработувате, искреноста е секогаш важен критериум за мене. Ако пишувам за нешто што целосно не го чувствувам, слушам или воопшто не размислувам, тогаш за мене музиката нема причина да биде и со тоа нема да постои. Не се работи за тоа дали е лесно или не да се отвориш – мотивацијата доаѓа заедно со неопходноста да се направи така.
Каква е вашата еволуција и развој како автор почнувајќи од првичните денови на Stereolab па до последното издание?
– За време на раните денови со Stereolab, се сеќавам дека имав соништа за песните. Во нив минував низ зелени полиња во Италија каде Ењо Мориконе заедно со својот оркестар ја изведуваше својата извонредна музика. Потоа, во мојот сон заминував во некоја пештера за да создадам прекрасна песна со помош на 2 лажици, која додека ја слушав се будев, но за жал никогаш не можев да се сетам на сите нејзини детали, освен дека е неверојатно убава и мелозвучна! Тоа беше единственото нешто што ми даваше самодоверба кога бев млад автор. Факт е дека секојпат кога ќе напишев песна значеше дека се случило чудо. Потребно беше време пред свесно да сфатам дека ова е нешто што јас можам да го правам, на свесен начин, дека беше навистина некакво чудо но дека беше резултат на мој труд, страст и способност. Тука немаше нешто кон што би се придржувала во смисол на наоѓање на слични пријателки кои го правеа истото. Во голема мера тоа е изолиран процес, но сега сфаќам дека е се помалку и помалку изолиран и дека постои вистински интерес кај култивирањето на особеноста на женскиот глас, како било чие музичко изразување ќе се манифестира различно и да се најде интерес во тоа, особено кај женскиот начин на музичко изразување кое беше замолкнувано и обесхрабрувано. Сега можам да кажам дека сум тесктописец, па дури и музичар. Но за тоа беа потребни години. Јас секогаш се чувствував како некој натрапник бидејќи никогаш не бев во училиште за тоа.
Како функционираат новите песни во живо?
– Тоа ти најдобро ќе го оцениш. Јас сакам да настапувам сама, да го има целиот тој простор за себе, за да бидам целосно слободна да се движам во песните и да дозволам емоциите да превземат. Планирам кога ќе заминам на турнеја по САД да оформам трочлен бенд, но тоа нема да се случи до септември.
Во Скопје , во рамките на Офф фестивалот во истата вечер ќе настапите со Tortoise. Едно време, и Stereolab и Tortoise беа под закрила на иста издавачка куќа Duophonic, а Џон Мекентаер го продуцираше Emperor Tomato Ketchup, а и гостуваше на Dots and Loops. Каква е поврзаноста меѓу овие 2 бенда? Во 90те тие се сметаа за новина и освежување на сцената.
– Се сеќавам дека Tortoise ги гледав за првпат во Сент Луис. Тоа беше еден од нивните први настапи. Тука бевме и ги гледавме тие момци како на лице место пред нашите очи и уши создаваат музика. Тие беа како архитекти, овозможувајќи и на публиката да ја види платформата која ја овозможуваше конструкцијата и нивната служена структура. И навистина беа како желки (tortoise), правејќи без брзање. Беа многу инспиративни. Тие се чинеа како правите луѓе на кои им се обративме за некои од албумите на Stereolab. Од тој концерт во Сент Луис ние сме пријатели. Тие ни се како семејство.Што беше тоа што ве поттикна да ги основате Monade во 1996, бенд кој постоеше паралелно со Stereolab?
– Причината за тоа беше поради тоа што освен Тим никој друг не смееше да пишува песни во Stereolab. Беше јасно дека ако некој сакаше да се изрази музички тие требаше да создадат свој простор за да се случи тоа изразување. По природа сум мрзлива и до ден денес останува мистерија што беше тоа што ме инспирираше да земам гитара, која не знаев да ја свирам, да пишувам песни, да ги снимам и да ги објавам. Многу сум среќна и благодарна за таа сила која ме натера да го направам тоа.
Каква е разликата помеѓу вашите соло изданија и Monade (бидејќи членовите на овој бенд гостуваат на првото соло издание)?
– Латиша Садиер соло произлезе од Monade, што всушност беше „проект на автономија„. Ми беше потребно време за да сфатам дека јас настапував со својот партнер во бенд кој се нарекува Стерео и јас си оздадов свој проект кого го нареков Моно! Се чини дека Monade постоеше поради и истовремено со Stereolab. Латиша Садиер носи поголема слобода од тоа и постои сама за себе. Автономијата е постигната – добро„ скоро сме таму„ како што би рекол мојот син.
Што би им препорачале да видат или каква тура би им препорачале на луѓето од Турција и од Грција (пред се’), но и на луѓето од други земји, за претстојната летна сезона?
