Balkon3

Tag: Истанбул

  • Островите на принцовите – Царство на природните убавини и историското наследство

    Истанбул – дом на најразлични луѓе, опкружување составено од најразлични слики, град кој живее и дише со своите 20 милиони жители. Единствен град на два континента, град кој ги преплавува сите сетила. Град кој никогаш не спие, улици полни со весели и насмеани луѓе, шаренило од бои, мириси, идеален спој на култура и религија. На оние кои сакаат да избегаат од градскиот метеж им препорачуваме еднодневна екскурзија до една од најпопуларните дестинации за туристите – Островите на казнетите турски принцови. Prens Adaları, почесто Kızıl Adalar (Црвени Острови) или само Adalar како што се и официјално именувани.

    Во текот на византискиот период, принцови и други членови на кралските семејства биле протерувани на овие острови, а подоцна таму се прогонувани и членовите на семејството на отоманскиот султан. Островите на принцовите се синџир од девет острови во Мраморното Море, на околу 20 километри од азиското крајбрежје на Истанбул.

    Најголем и најатрактивен е островот Buyukada (Голем остров). Сместен е меѓу два рида, со по еден манастир на секој од нив. Едниот е Св. Ѓорѓи манастир со истоимена црква кој датира од VI век.

    Доколку направите „мала турнеја“ на островот со кочија, може лесно да се искачите до малата црква, во чиј склоп се наоѓа и кафеана во која служат вино и закуски. Другиот е Манастирот на Христос со воодушевувачка градина аранжирана со украсни грмушки, маслинови дрвја и бршлен.

    Heybeliada е втор по големина остров. Наречен е и бакарен остров поради наоѓалиштата на бакарна руда, кои и даваат специфична црвеникава боја на почвата. Големата поморска кадетска школа се издига на левата страна откако ќе се симнете од фериботот. Во подземјето на овој атрактивен објект постојат две значајни архитектонски дела. Првото е Kamariotissa, единствената останата византиска црква посветена на Пресвета Богородица, и уште поважно, последната изградена црква пред освојувањето на Константинопол. Второто е гробот на вториот англиски амбасадор, кој бил испратен во Цариград од страна на кралицата Елизабета I, Едвард Бартон, кој одлучил да живее на овој остров со цел да ја избегне вревата на градот.

    Burgazada што значи „ Тврдината остров“ е трет остров по големина. Има само еден рид (опкружен со густи борови шуми), на кој се издига тврдина изградена од Деметриј I Македонски, еден од наследниците на Александар Македонски, која ја нарекол по неговиот татко – Антигон I Едноокиот. Бидејќи бил населен претежно со Грци, на островот се задржани мноштво православни цркви од тоа време.

    На овој остров својата инспирација ја црпел писателот Саит Фаик Абасијаник. Денес, неговата резиденција е музеј, а во неговиот омилен ресторан сместена е бронзена статуа од него како ужива во прекрасната глетка.

    Kınalıada е најблискиот остров до Истанбул. Поради тоа тој бил и најчесто користен како место за егзил во византиско време (најпознатиот егзил од тоа време е на поранешниот император Romanos IV Diogenes, по битката на Manzikert, 1071).

    Sedef Adası или Бисерниот остров е еден од најмалите острови на архипелагот и има 108 приватни домови. Делот кој е отворен за јавноста во голема мера се состои од плажата Хамлет. Боровите шуми на островот во најголем дел се засадени од страна на нејзиниот сопственик Şehsuvar Menemencioğlu, кој го купил островот во 1956 година, а воедно одиграл и важна улога во наметнување строги правила за градба, со цел природата на островот и животната средина да бидат заштитени. Имено со правилата за градба, не е дозволено да се градат куќи со повеќе од два ката.

    Yassıada (Рамен Остров) во византиско време најчесто бил користен за праќање во егзил на истакнати личности. Еден од нив е и ерменскиот патријарх (Catholicos) Narses кој бил прв испратен на овој остров. Во XI век од н.е. островот се користи за затворање политички затвореници од страна на Византијците. Остатоците од четири подземни затворски ќелии од овој период се уште може да се видат. Византијците на островот изградиле манастир и црква.

    Во 1857 година островот го купил британскиот амбасадор Henry Bulwer, брат на романсиерот Edward Bulwer-Lytton, кој си изгради куќа и мал замок, кои постојат и денес. Со основањето на Република Турција во 1923 година островот станал сопственост на турската држава, а во 1947 година Yassıada е предаден на турската морнарица и таму се изградени неколку училишни згради. Во 1993 година островот станува сопственост на Истанбулскиот Универзитет.

    Останатите три острови (Sivriada, Oxeia и Kaşık Island) се напуштени и на нив генерално нема живот.

    Во 19 век островите, кои се најтивкиот дел од Истанбул, стануваат летувалиште на Инстанбулските граѓани. Во овој рај на земјата моторните возила се забранети, па најголем дел од посетителите ги истражуваат островите пеш или со велосипеди, кои може да се изнајмат на многу места. Островите нудат се што им треба на туристите: приватни вили, куќи за изнајмување, хотелски соби, дневни и ноќни барови, атрактивни места за прошетка. Богати со зеленило и отсечени од надворешниот свет, Островите на принцовите нудат егзотичен одмор во средина која ги комбинира модерните удобности со историското наследство. Меѓу лозјата, маслиновите шуми и палмите се сместени бројни грчки православни манастири и величествени имоти, комбинирани со викторијанска архитектура од XIX век со карактеристични елементи за Отоманската империја.

    И така, мојата Истанбулска приказна е при крај. Останува на вас да ја почувствувате и раскажете на свој начин. А до тогаш, може да уживате во моите фотографии.

    [nggallery id=7]

    Кристина Ангелеска

  • „Турците и Грците и другите соседи се буквално браќа“

    „Турците и Грците и другите соседи се буквално браќа“

    Периклис Цукалас од Баба Зула во интервју за Балкон 3

    Баба Зула 2012: Периклис Цукалас, Мурат Ертел, Уми Дениз, Косар Камчи, Левент Акман.

    Концерт на Баба Зула! Тоа не е обичен настан, туку холистичко уметничко искуство, еден „аудио-визуелен празник“, како што тие самите велат. Баба Зула се претставници на она што се нарекува „истанбулска психоделија“, комплексен проект кој го изразува богатството, уникатноста и динамиката на овој град. Користат мноштво електронски и акустични инструменти, костими и уметнички форми, како поезија, стомачен танц, театар. Станаа познати во Грција преку музичкиот документарен филм на Фатих Акин за Истанбул („Минувајќи го мостот“, 2005). Се разбира тие имаат соработка со безброј личности од Турција и со меѓународни уметници. Нивниот премин во Грција овој пат ги опфати Солун, а потоа и познатиот „Passport“ клуб во Пиреа – тоа е местото кое го посетивме… Кога пристигнавме беше толку преполно што „немаше каде игла да падне“, како што велат Грците.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=hhDezmxA-0Y

    Тоа не беше изненадување. Знаејќи дека ќе биде вака, го контактирав Периклис Цукалас пред концертот за кратко интервју за Балкон3, кое тој љубезно го прифати. Периклис, целосно заслужено, е докажан музичар, а неговата сегашна соработка со Баба Зула е типичен пример дека мостовите на креативноста (најчесто во музиката) никогаш не престанаа цврсто да ги спојуваат Турција и Грција.

    Периклис Цуклас
    Периклис Цукалас

    Какви беа почетоците на групата? Кои беа ваши извори на инспирација, восхит и влијанија?

    – Баба Зула е формирана од двајца членови на групата „Zen“ која постоела претходно, а тоа се Мурат Ертел и Левент Акман. Како Баба Зула бендот се појави во 1996 година. Инспирацијата доаѓа од која било тема, личност, политичка или верска ситуација, расположение, социјални групи, начин на живeење или нешто што предизвикува интерес кај нас и чувствуваме дека имаме што да кажеме на таа тема. Се восхитуваме на вистината, силата на единството, отпорноста кон нешто расипано, реализмот, но и соништата, создавањето.

    http://www.youtube.com/watch?v=6qQrPjlchUQ&feature=player_detailpage

    „Pırasa“ – Баба Зула пеат заедно со публиката во Пиреа

    Кој е тој нов, посебен елемент кој групата сака да го понуди на музиката?

    – Бендот за своја главна цел нема да понуди нешто ново, ниту пак нешто друго, освен сопствениот звук и збор. Ние имаме пораснато со различни музички, уметнички влијанија од исток и запад, север и југ. Затоа, резултатот е природна состојба која потекнува од филтрирање на сите овие елементи.

    Постои ли некоја ваша креација која, поради некоја причина, ја сметате за посебно значајна?

    – Мислам дека сета наша работа, освен основната raison d’etre, ги одразува нашите мислења и се занимава со прашања кои подеднакво нè интересираат. Го сакаме тоа што го создаваме и се радуваме дека луѓето нè сфаќаат и поддржуваат. 

    Публиката беше нестрплива  очекувајќи психоделичен стомачен  танц… “Col aslanları” во живо во Пиреа

    Која е вашата приказна како музичар од Грција и како се сретнаа вашите патишта?

    – Мојата приказна во музиката е приказната на мојот живот, бидејќи првиот контакт со музика беше кога бев бебе во комбето за турнеи на бендот на татко ми. Значи сè дојде природно и мојот интерес за инструменти дојде многу рано, следуваа патувања, учење, концерти, кои ќе продолжат сè до… не можам да кажам кога. Долги години, околу петнаесет, поминав во Саудиска Арабија помеѓу Арапи, Индијци и други азиски имигранти и музичари. Сè уште живеам помеѓу различни земји и соработници од различни музички и географски координати. На пример, после мојата долгогодишна соработка со Hainides, потоа со Glykeria и сега, освен со мојот бенд Баба Зула, работам со Diamanda Galas и Voivod. Исто така, јас сум професор по уд (oud), класична отоманска музика и фолклорни традиции на источниот Медитеран, а студирав и црковна византиската музика и  продолжувам со изучувањето на класичната музика на северниот дел на Индија (Хиндустан). Значи, како што знаете, секој музичар од источниот Медитеран го гледа Истанбул како епицентар или една од неговите фундаментални дестинации. Беше само прашање на време кога ќе се најдеме со остатокот од Баба Зула за да дознаеме дека си одговараме во многу работи.

    Екстатична публика за “Zaniye” (во живо во Пиреа)

    Кои се вашите планови за концертна турнеја? Каде може да ве видиме во нашето соседство?

    – Постојано имаме концерти. По светската турнеја која ја направивме во 2012 година нашите концерти не престана и настапуваме насекаде низ светот. По Грција следи Индија и така натаму… За повеќе информации може да ги следите најавите на www.babazula.com.

    Дали музичката култура на Грција е интересна за Баба Зула?

    – Грција е особено интересна за нас од многу причини: уметнички, културни, социјални, традиционални, на кој било начин. Имаме повеќе заеднички нешта во сите области, а не само во однос на музичката култура на земјата.

    Кажете ни неколку збора за Истанбул, како се поврзувате со градот – уметнички и во секојдневниот живот?

    – Истанбул е метропола на источниот Медитеран и моето родно место. Неколку зборови би биле премалку. Знаете, луѓето пишуваат цели студии, книги, песни, човечки судбини, што можам да кажам… Ќе бидете повеќе заинтересирани за вашето сопствено искуство од градот отколку за моето. Истанбул отсекогаш бил мултикултурен мозаик од секаков вид на луѓе, култури, живот, уметност, студии, бескрајно патување и, како што вели мојот пријател Левент, секој ден кога ќе излезете од вашиот дом не знаете што ќе ви се случи сè додека не се вратите! И сето ова е основна инспирација за нас и за сите уметници во градот.

    Ако не ви пречи едно клише прашање, но тоа е интересно за нашиот Балкон. Што вие лично, и Баба Зула како бенд, мислите за односот помеѓу Турците и Грците, за компатибилноста на културите на пример?

    – Мислам дека историјата на двата народа, освен фактот дека е многу важна, е исто така и многу интересна. Имаме повеќе заеднички нешта отколку нешта кои нè разделуваат, бидејќи нашите истории еднаш се споија и тргнаа по заеднички пат за векови и поколенија. Тие се сменија и двата народа беа втурнати во нови религии, Турците порано не беа исламисти, а Грците не беа христијани. Постојат многу други поважни елементи на интерес кои успешно се кријат од страна на формалните државни власти што оди во прилог на неколкумина кои имаат за цел да ги контролираат масите за да се задржи вештачко непријателство помеѓу сојузниците и гласачите, каде што фашизмот и милитаризмот ги собираат остатоците. Масите, како што тие нè нарекуваат, се составени од прекрасни, образовани луѓе, соседи, роднини и пријатели, луѓе со почит кон различноста, создавањето и визијата за иднината, и како што реков, вистината е таа и не може да биде разводнета со митови, сказни, полу–учења, омраза и војска.

    „I Scream Ice Cream“ L.P.

    Турците и Грците, како и другите соседи се буквално браќа, нивното генеалошко стебло е такво. Но, ние сме само енциклопедиски заинтересирани за „крв“. Потребно е да се интересираме за онаа која што се создава, бидејќи  се создава од љубов, а не за крв која залудно се пролева затоа што се пролева од омраза.

    http://www.youtube.com/watch?v=G2SzPoWOnWc&feature=player_detailpage

    „Atina“

    Што се однесува до концертот, мислам дека ги имам истите проблеми како и Периклис – како да се опише чувството или искуството. Музиката е генијална, се слуша но, е исто така неопиплива. Едноставно препуштате да ве води, како и сите други во возбудената публика. Врската со бендот, исто така, се одвиваше по природен ред. Тоа е нешто што треба да се доживее.

    Посакувајќи им наскоро пак да наминат во соседството, длабоко им се заблагодаруваме!

    Баба Зула – дискографија:

    • 1996 – Tabutta Rövaşata – soundtrack for “Tabutta Rövaşata” (“Somersault in the Coffin”) by Derviş Zaim (Ada Music)
    • 1999 – Üç Oyundan Onyedi Müzik (“17 Pieces from 3 Plays”) (Doublemoon)
    • 2003 – Psychebelly Dance Music (Doublemoon, mixed by Mad Professor)
    • 2005 – Feat. in the movie “Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul” by Fatih Akın
    • 2005 – Duble Oryantal (Doublemoon, mixed by Mad Professor)
    • 2006 – Dondurmam Gaymak – soundtrack for Dondurmam Gaymak (“Ice Cream, I Scream”) by Yüksel Aksu (Rh Pozitif)
    • 2007 – Kökler (“Roots”) (Doublemoon)
    • 2010 – Gecekondu (Doublemoon)

    Софија Николау

  • Ѕидовите на кулата Галата кријат големи, но тивки мистерии

    Знаете дека понекогаш еден ѕид, значи повеќе од еден ѕид… Затоа има поговорка која вели „Да имаат ѕидовите јазик, па да можат да проговорат“… Бидејќи ѕидовите и објектите во себе кријат тајни, кои никој од нас не ги знае. Од време на време размислувам што ли би раскажувале ѕидовите на старите објекти во Истанбул. Од нив би сакал да ја слушнам вистинската приказна за Истанбул…

    Таков објект е Кулата Галата во Истанбул. Средновековната кула е сместена во населбата Галата, во близина на Златниот рог.  Видлива е од крајот на секоја улица која се протега од Каракој до познатата Истиклал Џадеси. Ако се возите со ферибот, покрај големиот број објекти, таа како рубински бисер ќе ви намигне, да тука сум со сета моја историја и раскош. Малку е несреќна. Како да копнее по старите денови.

    Кулата Галата е полна со мистерија. Го набљудува Истанбул од самиот врв, го гледа тоа што никој друг не може да го види, го знае тоа што никој не го знае. Една таква сторија е самоубиството на младиот Ведат, син на поетот Умит Јашар Огузџан. Тој не успеал да го спаси својот син, кој се фрлил од кулата на 23-годишна возраст. Кој би можел да знае каква болка е вградена во камените ѕидови на кулата.  

    Поетот длабоката болка за својот син ја изразил вака:

    6-ти јуни, 1973 година,

    Прекрасен топол летен ден,

    Светот беше прекрасен, светол,

    Тој ден од кулата падна еден човек,

    Така наеднаш се фрли во просторот,

    Во пролетта на својот живот,

    Заедно со сите свои надежи,

    Беше во парчиња,

    Еден човек падна од Кулата Галата,

    Тој човек беше мојот син.

    Факт е дека ако ја посетите Кулата и ако преку нејзините „очи“ не го разгледате Истанбул, всушност не сте го виделе вистинскиот Истанбул. Една од најпознатите легенди за кулата е онаа за Хезарфен Ахмет Челеби. Во текот на 17 век, тој се обидел да лета од кулата до Ускудар со крилја прикачени на рацете. По неколку обиди успеал да го направи тоа со помош на ветрот кој го одвел преку Босфорот до Ускудар. По овој настан кулата се нарекувала и кулата на Хезарфен. И покрај сите доживувања, таа денес тивко, безгласно се издига во срцето на Истанбул. Ако патувате во Истанбул, посетете ја.  Потсетете се на приказната за Хезарфен, за трагичната смрт на Ведат. На нејзиниот највисок кат денеска има ресторан кој дополнително дава еден величествен поглед на Истанбул и на Босфорот. Влезот ќе ве чини 10 турски лири (околу 4.5 евра). Тогаш поточно ќе сфатите дека објектот е нешто повеќе од само куп наредени камења.

    3Д прошетка на следниот линк: http://www.3dmekanlar.com/en/galata-tower.html

    Неколку фотографии од објективот на Балкон3 , чиј новинар неодамна ја посети Кулата Галата.

    Хусамедин Гина

  • Мустаќи туризам во Истанбул

    Турскиот град Истанбул привлекува милиони туристи секоја година, но сите не доаѓаат за да разгледуваат споменици, богата култура и историја. Турскиот мeгалополис однеодамна е познат и како место каде мажите може да си пресадат мустаќи. Тој знак на мажевност и неприкосновен авторитет, и во денешно време е многу популарен во Турција и Азија. Мажи на кои природата не им била претерано наклонета по прашањето на влакна, доаѓаат во Истанбул за да го решат тој проблем кај специјализирани естетски хирурзи.

    Сакаат да изгледаат посериозно, да бидат помажествени, и затоа сакаат естетски зафат за пресадување мустаќи, велат турските хирурзи. За тие чекори посебно придонеле и турските ТВ серии кои се прикажуваат и во арапскиот свет. Пациентите сакаат да носат бркови и бради како нашите актери, велат дел од лекарите кои тврдат дека по разговор со пациентите, добиваат најчест одговор од нив – маж без мустаќи е како куќа без балкон.

    Во Истанбул денес има околу 250 клиники и приватни ординации кои вршат пресадување бркови и бради. Голем дел од нив соработуваат со туристички агенции кои нудат поволни аранжмани. Освен операцијата вклучен е и престој во хотел, разгледување на градот. Цените на таквите аранжмани се од 2.000 евра.

    Балкон3

  • Прва радио станица на грчки јазик во Истанбул

    Првото радио на грчки јазик „Ехото на Истанбул“ на грчката заедница во Истанбул емитува програма во живо во цел свет преку интернет. Иако работи веќе шест месеци, официјалното пуштање на радиото се случи на 30 Октомври во Атина од страна на Грчкиот генерален секретаријат за информации и комуникации.


    Најзаслужни за основањето на оваа веб радио станица се младите во грчката заедница во Истанбул, посебно новинарот и уредник на весникот „Ехо“ што излегува во Истанбул, Андреас Робопулос. За време на настанот тој ја претстави идејата и програмата на радиото кое бргу станува популарно пирум светот. За сега има во просек пет илјади слушатели дневно во 72 земји во светот. Се заблагодари на многу голем број лица од уметноста кои имаат голема публика во Грција за несебичната помош и за тоа што се одзваа на неговиот повик. Од овој месец па натаму, тие ќе ја збогатат програмата на радиото со тоа што ѓе имаат емисии од областа на културата, рецепти за готвење, патувања, портрети и места од Истанбул и од Атина. Музичките емисии ќе продолжат да емитуваат само грчка музика, во најголем дел ребетико, лаико и ентено жанр) а дневните вести ќе носат информации за се што се случува во грчката заедница во истанбул, како и вести од Грција и Турција и билатерални прашања.


    На промоцијата присуствуваа голем број гости од уметничката сцена на Грција, политичари, портпаролот на владата, министерот за туризам и други. Со видео порака, иницијативата ја поздрави и патријархот Вартоломеј.

    Музичарката Евантиа Ребутсика (композитор на музиката за филмот “Touch of Spice” кој зборува за политиката и меѓучовечките односи меѓу Грците и Турците во 1960-тите години во истанбул) ја понуди нејзината музика да биде препзнатлив џингл на радиото со зборовите: „Истанбул за мене е место во кое почувствував длабока врска со минатото уште првиот пат кога го посетив“.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=2hyDQjgGktk#t=7s
    Последен но не и најмалку важен, најпопуларниот пекар во Грција, роден и пораснат во истанбул, Стелиос Парлиарос, зборуваше за прочуената кујна и рецепти на Истанбул, а гостите ги послужи со вкусни истанбулски колачиња.
    “Ехото на Истанбул“ емитува на http://radio.ihotispolis.com/ а програмата е достапна на турски на http://radio.ihotispolis.com/tuumlrkccedile.html

    Софија Николау

  • Истанбул ми дава шанса да се чувствувам како дома

    Музичарот Оливер Јосфиовски е познат како основач на групата Љубојна, која тој ја предводи со својата сопруга Вера Милошеска Јосифовска. Меѓутоа, неговите интереси и активности не почнуваат, ниту завршуваат тука.

    Тој е еден од оснивачите на култниот битолски бенд Фолтин, член е на неколку реномирани македонски џез состави, а воедно е и еден од најбараните композитори за театарска музика. Уште откако заврши академија за џез во Софија, неговите активности на музички план беа врзани со компонирање музика за театар. Всушност и Љубојна, како проект произлезе од ангажман во претставата „Парите се отепувачка„. Зад себе има 60 тина претстави за кои работел музика, а квалитетот на неговата работа беше препознаен од режисерот Нурула Тунџер, со кого веќе втора година по ред во Истанбулскиот градски театар работат на претстави на реномираниот српски драмски писател и режисер Душан Ковачевиќ. Воедно, Јосифовски, секоја година има долги престојувања во Истанбул каде покрај напорната работа во театарот, активно е вклучен во животот во Истанбул. Во разговорот тој го открива својот живот и активности во овој мегалополис. Најавува и ново издание на Љубојна, кое наскоро ќе добие своја премиера, како и нов ангажман со режисерот Павлос Данелатос и театарот Андреас Воутсинас од Солун Грција.

    Јосифовски со режисерот Нурула Тунџер

    Оливер, две години по ред работиш со Истанбулскиот градски театар и со режисерот Нурула Тунџер.

    Ова е веќе втора година како престојувам тука на подолг период, а причината за тоа беше подготовка на музиката на новиот театарски проект на Истанбулскиот Градски Театар, “Живот во тесни чевли”, текст на Душан Ковачевиќ. Режисер на претставата е  Нурула Тунџер. Како што реков, ова е наша втора соработка, а воедно и ова беше последната претстава од трилогијата драмски текстови на Душан Ковачевиќ во Истанбулскиот градски театар, претставени во последниве неколку години, („Генерална проба на самоубиство, „  „Собирен центар,„ „ Живот во тесни чевли„ ). Јас работев на последните 2. Во претставата” Собирен центар” голем акцент беше даден на музиката која што се изведуваше во живо, со оркестар составен од 12 тина музичари. Тоа беше претстава што излезе во театарската сезона 2011 / 2012.

    Со легендата Душан Ковачевиќ

    Во претставата “Живот во тесни чевли” исто така користев музичари што изведуваат музика во живо, но овој пат оркестарот сакав да го сведам на минимум, поради што се решив за тројца музичари во живо. Црна Комедија. Овој пат музиката што ја изведуваат музичарите е со цел да го следат внатрешното чувство кај актерот, а и всушност да го разбудат тоа чувство и кај гледачот.  Во претставата тече и снимена авторска музика. Исто така за крајот на претставата, актерите и музичарите изведуваат една вокална тема, што благодарание на вокалните можности кај актерите и музичарите, создаваат еден навистина грандиозен крај што опишува ситуација помеѓу скандирање на песната на работниците 1ви Мај и како песна што поттикнува среќа и радост на сите убави моменти поминати во детството на многу луѓе во Комунизмот.  Оваа песна посебно му се допадна на писателот Ковачевиќ, кој лично ги изрази своите импресии при средбата после премиерата во Истанбул.

    На проба во еден од најстарите театри во Турција, Кадикои

    Какви се твоите импресии од градот, од Истанбул?

    Истанбул, секогаш ме пречекува гостопримливо секојпат кога патувам таму. Посебно задоволство е дружењето со пријателите стекнати сите овие години, како во театарскиот свет, така надвор од него. Тоа се луѓе од клубовите, продавниците за музика, издавачките куќи, рестораните, така што Истанбул секогаш ми дава шанса да се чувствам како дома.

    Продавница за гитари во Истанбул
    Тезги со овошје

    Кај тезгите со зачини, шаренило од зеленчуци и овошје, безброј мали продавници во сопствена креација за изработка на колачи, улични музичари кои свират насекаде , и секаде ти се дава можност да сретнеш пријател којшто секој ден одново и одново ти го препродава Истанбул, а чудото е дека ти, одново и одново го купуваш. Тоа е Истанбул, еден голем АЛАШ ВЕРИШ. Посебно задоволсвто ми причинува јадењето риба во малите кафеанчиња во Кадикој. Во скорешниов престој, се отвори сезоната на свежа уловена риба, односно во месец Септември, и секој ден се пече риба и се пие Јени ракија. Во тие ресторани наоколу наидуваат музичари што е задоволство да се слушаат.

    Улични музичари

    Една од тие музики, ме опседнуваше за време на целиот мој престој. Имаше неверојатна сличност со фразирањето и подредени музички реченици во песните, што инаку ги слушаме кај охридската музичка школа, на пр. кај Ансаблот Биљана од Охрид. Прашав што е ова? Тие ми рекоа “DUYDUM KI UNUTMUSIN” хм…тоа е песната. А музиката , стана јасно дека е од Драмско. Значи музика од регионот Драма. Таа песна ја порачував скоро секој ден, и тајно ја снимав на мобилниот и сега имам една изложба од различни изведби. Најомилена изведба ми е од двајца улични музичари, татко и син, на кларинет и усна армоника и тарабука. Од многуте посетени места, најмногу ми останаа во сеќавање рестораните на покривите на високите згради. Еден од нив е Галата Конак. Од тука се гледа голем дел на Истанбул, од каде директно се гледна на мостот Галата.

    илјадници луѓе секојдневно минуваат низ Таксим

    Каков е културниот живот во градот? Колку имаше можност да се вклучиш активно во музичкиот свет во Истанбул?

    Дел од времето го минував во клубот Кooperatif на Шафак Велиоглу. Тоа е едно лудо место во Таксим, каде што секоја среда има џем сешн на турска музика, а секој четврток џем сешн на креатив џез музика.

    Клубот Cooperative претставува  попатна музичка станица. Секој музичар што проаѓа во близина, застанува тука на чај, пиво, муабет. Дневно низ Таксим проаѓаат од 2 до 4 илјади луѓе, каде на секој 100 ти еден е музичар.  тоа е пребогато.  Тука се врти и слуша многу музика. Се и сешто. Шафак ( газдата ) зборува многу интересно македонски. Тука се сретнуваат разни луѓе што го знаат на пр. нашиот гајдаџија Стефче Стојковски. Тука запознав Французи што патуваат во Штип за да научеле што е тоа Штипски чочек. Потоа, запознав Канаѓани што транскрибираат Егејска музика, и прават разлика помеѓу Леринска музика и Воденска…

    Иако си ти активен член на многу состави со кои често настапуваш во Македонија и надвор, помина доста време откако со Љубојна ги издадовте и „Песна за мојата песна„ и „Љубојна во живо„. Што се случува со групата? Кои се следните проекти на кои ќе работиш?

    Еден од следните проекти, што е веќе во процес, е проект со театарот Андреас Воутсинас ( Andreas Voutsinas  ) од Солун, во режија на Павлос Данелатос (Pavlos Danelatos). Се работи за едногодишен истражувачки проект, со текстот “Рес” на Еврипид.

    Во моментов го очекуваме новиот материјал на групата Љубојна.  Тоа е материјал што последниве месеци го снимавме и миксавме,  и кој што содржи песни од пребогатиот со музика Егејски дел на Македонија. Го нарековме Љубојна “Brass Fantasy”. Тоа е музика отсвирена на дувачки инструменти, перкусии и 8 женски вокали. Промоцијата на албумот е закажана на 20 ти ноември со голем концерт во Универзална Сала во Скопје, во рамките на Есенските музички свечености.

  • Еминону – еден друг свет

    Најголемата туристичка атракција на Истанбул. Центар на Османлиската империја, срцето на Истанбул. Поранешен главен град на Источен Рим и Византија.

    Преку ден брои над 2 милиони жители велат луѓето со кои разговаравме, навечер бројката се намалувало на само 30 илјади. Нејзините улици навечер се осамени и тивки. Еминону е срцето на трговијата. Облакодерите, големите трговски центри не успеваат да му го одземат овој епитет кој трае 1500 години без прекин. На историското место нема што нема, улични продавачи од Африка, пристаништа, бродови за премин во Азија, џамии, и секако сендвич со риба.

    Балкон 3, преку фотографии ќе ви ја пренесе приказната за еден поинаков свет..

    Центар на трговијата, улични продавачи од цел свет
    Еминону, еден поинаков свет
    Новата Џамија – Изградена во 1597 година, преставува последен пример на големите џамии изградени од страна на Отоманските султани.
    Мостот Галата – Горе рибари, доле рибни ресторани
    Една од безбројните мали и тесни улички
    Патокази на секаде, не можете ништо да промашите
    Животот е тежок, и на стари години мора да се работи
    Бројаниците се најбарани
    За една лира можете да купите пченица за дивите гулаби кои се сместени во Новата Џамија, бабичката се срамеше од фотоапаратот на Балкон3:)
    Мало детенце ги брка гулабите:)
    Дивите гулаби одмараат на вертикалниот ѕид на џамијата
    Рибари и трски, долгогодишен имиџ на мостот Галата
    Туристите со внимание ги следат рибарите
    Изглед на кајчето каде што се пече риба
    Риба сендвич, најдобар истанбулски вкус

    Фото: Хусамедин Гина

  • ДЕВОЈКИНА КУЛА – БОСФОРСКИОТ БИСЕР

    ДЕВОЈКИНА КУЛА – БОСФОРСКИОТ БИСЕР

    Историската Девојкина кула, или Леандрова кула е еден од симболите на Истанбул и претставува олицетворение на тајните на водата – љубовта и митот. Како едно од најромантичните и најмистериозните места во Истанбул, малата кула била изградена на карпа на влезот на Босфорот. Кулата ја има задржано оригиналната фасада и сега служи како ресторан и платформа за разгледување.

    Кога ќе се вратите од Истанбул, пријателите сигурно ќе ве прашаат „Што виде во Истанбул, каде прошета?“ Секако дека вашата приказна треба да почне со Девојкината кула, најромантичното и најмистериозното место во Истанбул, особено ако некој пред тоа ви ги раскажал легендите за кулата…

    Болката на адмиралот

    Една од најраните легенди за кулата припаѓа на Византиското време. Според оваа легенда, кралството на Атина за да го заштити Истанбул од можниот напад на македонскиот крал Филип, под командата на адмиралот Харес испраќа 40 бродови. Во тоа време починала Дамалис, сопругата на Харес. Харес многу ја сакал сопруга, така што ја закопал во гроб, направен на една од тие карпи…

    Љубовта на Леандрос

    Според една друга легенда, некој млад човек по име Леандрос во кулата сретнал некоја девојка и се заљубил во неа. Тој за да се сретне со девојката, секоја вечер пливал од спротивниот брег до кулата. Девојката за да му го осветли патот на својот сакан, врз карпите палела оган. Една бурна ноќ, огнот на младата девојка згаснува. Леандрос не можел да го најде патот до карпите и се удавил во ладните и темни води на Босфорот. Девојката не можела да ја преболи смртта на својот љубовник и си го одземала животот.

    Змијата и смртта

    Уште една друга легенда од Византискиот период има трагичен крај, исто како и грчката античка приказна. Бајачките му рекле на кралот дека неговата ќерка ќе умре од каснување на змија. Кралот за да ја спаси својата ќерка, изградил куќа на карпите во близината на кулата, и таму ја затворил својата ќерка. Но, еден млад офицер се заљубил во царевата ќерка. Еден ден офицерот, подготвил букет за да и го подари на младата принцеза. Змијата се сокрила во букетот, ја каснала несреќната принцеза и таа умрела.

    Еден „стар“ пријател

    Кога ќе се издвојат легендите, и кога ќе се земат во предвид доказите и конкретните информации може да се каже дека Девојкината кула, изградена од човечка рака, датира од XII век. Според евиденцијата, византискиот император Мануел Комненос, во делот на Босфорот која што гледа на страната на Мраморното Море изградил две одбранбени кули. Едната кула е денешната Девојкина кула, а другата кула се наоѓа на брегот Сарајбурну. Според информациите, помеѓу двете кули се протегал ланец за да се пресретнат шверцерите кои патувале по морето.

    Последното голема реновирање на кулата во Османлискиот период е извршено во времето на Махмут II во периодот 1832-1833 година. Со тоа реновирање кулата ја добива сегашната форма. Тоа е документирано и со натписот. Внатрешниот дел на кулата во 1943 година е опкружен со бетон. Кулата во 1959 година ја презема војската и одреден период се користела како радарска станица.

    Новата кула

    Долги години Девојкината кула останала сама во средината на морето. Потоа кулата била обновена од страна на приватен бизнисмен и долго време била дадена под ќирија. Екипата која работела на реставрацијата истражувала по универзитетските архиви, библиотеки, архивски документи, гравури, стари фотографии, усмени и писмени искази. Сите информации до кои стигнале ги оцениле поединечно и ги земале предвид при реставрацијата. Во текот на процесот на реставрацијата биле откопани историски наоди кои претходно не биле ниту предвидени. По долго време луѓето првпат стапнале на кулата и имале прилика одблиску да ја видат и да ја допрат.

    Уживајте во Девојкината кула

    По завршувањето на реставрацијата кулата почнала да работи како ресторан. Девојкината кула освен понеделник, може да ја посетите секој ден од 12:00 до 19:00 часот. Во периодот од 20:00 до 01:00 часот служи како ресторан. До кулата можете да стигнете со моторни бродчиња од Салаџак, Кабаташ и Ортакој.

    Хусамедин Гина

  • Музејот за играчки е мојата поезија

    Приказната за Сунај Акин, поет и сопственик на еден од најпознатите музеи за играчки во светот…

    Истанбул, Гозтепе, историски бел замок од пет спрата. Вредниот имот, поетот Сунај Акин, го наследува од своето семејство. Имотот го реставрира и го претвора во музеј. И тоа, во музеј за играчки. Покрај своите играчки од детството, Акин со години собира антички играчки низ целиот свет.

    “Мотото на музејот за играчки е дека откако ќе излезете од него, со една рака ќе го држите детето, а со другата своето детство”, вели, поетот Сунај Акин.

    Музејот е основан во 2005 година, а денес во него има над четири илјади различни играчки. Има играчки од сите градови во Турција. Уште во првата фаза кога ги започнал подготовките за основање на музејот, со години патува во странство, шетајќи низ целиот свет и собира играчки. Играчките ги носел со куфери. Сега благодарение на интернетот, побрзо доаѓа до информации за тоа каде и какви играчки може да набави. Во врска со цените, Сунај Акин вели: „Би можел само нешто да кажам дека играчките навистина се многу скапи.“

    ПРОДАЈ КНИГА, КУПИ ИГРАЧКА

    „Идејата за музеј почна да се раѓа при посетите во странство. Уште кога бев дете, пред јас да дојдам во Истанбул, Истанбул доаѓаше кај мене. Татко ми поради работни обврски често патуваше во Истанбул и на секое враќање ми носеше играчки“, раскажува Акин.

    Сега играчките ги купува со приходите кои ги заработува од продажбата на своите книги. Историската куќа наследена од неговото семејство, која има пет ката, ја обнови и ја претвори во музеј за играчки.

    „Тешко е да се пронајде играчка од минатото која е во добра состојба. Ако се пронајде пак, цената е многу висока. Ваквите играчки се продаваат по аукции. Дваесет години ги следам аукциите и собирам играчки. Во историјата на играчките има светски брендови како: Lehmann, Gunterman, Fleischmann, кои се првите фабрики за играчки. Исто така, во светот како брендови се познати и Arnold, Schuco, Marx. Во нашиот музеј се изложени ретки примероци од тие брендови. Сакавме де биде средина каде што на луѓето нема да им биде досадно“, објаснува Сунај Акин.

    Во музејот впечаток ќе ви остави и тоа што најмногу играчки има од Америка, Германија и Јапонија. Сунај Акин тоа го коментира на следниот начин: „Во една земја, пред се, треба да се развива индустријата за играчки и тогаш економијата на таа земја ќе биде во пораст. Имено, соништата доѓаат пред реалниот, вистински живот“.

    Балкон 3 избор на играчки од музејот на Акин

    Виолината произведена 1820 година во Франција е најстарата играчка во музејот.
    Во земјотресот што се случил во 1944 година во Кастамону, 7-годишното девојче Билге Ергин, заедно со својата кукличка останала под урнатините. Малото девојче несреќата ја преживеало со полесни повреди, но искршената лева рака на својата пластична кукла ја залепила со селотеп. Многу години подоцна, Билге Ергин, како пензионирана учителка доаѓа во Истанбулскиот музеј за играчки. Со себе ја носи и куклата и ја остава да лежи во таканаречената „Болничка соба“ во музејот. Покрај бебето е оригиналната црно – бела фотографија на 7-годишната Билге со нејзината верна пријателка – куклата.
    Бел коњ – Првата играчка која Сунај Акин ја купил за музејот
    Играчки од втората светска војна

    Хусамедин Гина

  • Време е за џез во Истанбул

    Време е за џез во Истанбул. Од 3-ти до 19-ти јули градот на Босфорот ќе пулсира во ритамот на џезот. На 20 локации ќе се одржат педесетина концерти, на кои ќе настапт 300 музичари од целиот свет.

    Ѕвезди на годинешниот Истанбул џез фестивал ќе бидат еден од најдобрите пијанисти во светот Кит Џарет, кој ќе настапи во придружба на Гери Пикок на бас-гитара и Џек деЏонет на тапани, потоа кралицата на неосоулот Ерика Баду и англискиот пејач и поет Морисеј. Еден од концертите кој се очекува да привлече најголемо внимание е “Проектот Истанбул“ на Маркус Милер и пријателите, на кој заедно ќе музицираат истакнати турски музичари и познати светски џезери. Наградата за животно дело годинава ќе му биде доделена на Нешет Руаџан, пред се заради промовирање на турската џез музика.

    Истанбул џез фестивал се одржува по 19-ти пат, а организатор е Фондацијата за култура и уметност Истанбул, која во текот на годината организира голем број културни настани во најголемиот град во Турција. Џез фестивалот секој година привлекува по 50.000 посетители, а во изминатите изданија публиката имала можност да ги чуе легендарните џез музичари Алди Меола, Херби Хенкок, Чик Корија, но и музички имиња како Ерик Клептон, Стинг, Ник Кејв и Елвис Костело.

    Билети за концертите на Истанбул џез фестивал може да се набават на интернет сајтот: www.biletix.com, а доколку сакате да дознаете нешто повеќе за фестивалот одете на: http://caz.iksv.org/en.