Tag: музика

Во Македонија се што расте е чудесно – Балкон3 интервју со Златко Гал

„Да јадеш само интегрални житарици, некои зелени листови, да пиеш Евиан вода и трчаш 50 километри дневно. Ебати таквиот живот, не е тоа живот“ – Балкон3 интервју со Златко Гал, хрватски новинар, коментатор, еден од највлијателните рок критичари во Хрватска, легенда. Љубител на убавата храна и готвењето, убавината во едноставноста, па за оваа втора или прва страст (готвење па музика или музика па готвење) има напишано и повеќе книги, кои по правило, без разлика дали пишува за храна или музика стануваат бестселери во Хрватска.

Автор на повеќе книги од областа на музиката и готвењето, како Големата светска рок енциклопедија, Музички лексикон, Бродски кувар, Кушај и слушај, итн. Главен адут на Балканот и на Македонија во светот на храната се чудесните зеленчуци, мирисот на доматот и пиперката се незаменливи, вели човекот страствен поклоник и изумител на стилот „Кушај и слушај“. Вели дека имал среќа, а ние не му противречиме. И како не би имал, кога работата ти е секојдневно поврзана со квалитетна храна, добра музика, море, риба, вино.. „Да јадеш само интегрални житарици, некои зелени листови, да пиеш Евиан вода и трчаш 50 километри дневно. Е..ти таквиот живот, не е тоа живот“, е тоа е ставот на Златко Гал. Разговаравме по фестивалот за музички документарци во Стариград Пакленица, за храната, за музиката, за новите текови во новинарството, за нив како општествени феномени, за Балканот, за Македонија, за Хрватска, за Далмација..

Музиката и храната се вашиот живот, тоа е она што го работите. Што го привлекува вашето внимание на тој план во последно време?

Јас велам дека сум среќен, всушност . Завршив историја на уметност и пишував некои петнаесет години и критика и аналитика паралелно. И всушност тој апарат на ликовна критика го пренесовме на рок ен ролот бидејќи тоа се работи на ист начин, односно на еден начин го форматиравме тој начин на пишување, за нешто што е наизглед тривијално, но на јазикот кој го користи една уметничка дисциплина. Реков дека сум среќен човек, со едно формално образование, сите свои пороци, хобија и интереси навистина ги живеам, еве веќе триесетина години. Оваа година навршуваат 35 години во кои секоја недела објавувам барем една рецензија. Така што, тоа ме прави некој светски првак,бидејќи некои мои јунаци од Америка и Англија, големи критичари, веќе одамна не пишуваат како критичари, пишуваат големи воведници, стории, но веќе не пишуваат неделна музичка критика и не ја следат продукцијата.

Гастрономијата, секако е мојата втора страст, ако музиката е прва, гастрономијата ми е втора страст, или може и обратно, зависи како се гледа. И тоа всушност логично се испреплете едно со друго. Јас првата книга на темата гастрономија ја објавив пред едно десетина години, сосема случајно. Од мрза не ги запишував сите тие рецепти кои ми паѓаа на памет, туку почнав да фотографирам сам за да се сетам што сум готвел пред пар месеци и да правам само по некоја белешка како запис, во еден нотес, па ќе ставев некоја напомена… И така се собра толку многу материјал.. Така, тој прв кувар го напишав случајно, кога се собра толку многу материјал и фотографии, и мислев дека тоа нема кого да интересира, мислев десетина ако се продадат, ама ете се продадоа десетина илјади, па потоа дојде втората книга и третата и така одеше по ред. Паралелно со тоа пишував и книги за рок музиката и музичките феномени.

Бидејќи сум роден 1954 година, само неколку месеци по снимањето на првиот албум во студио на Елвис Присли, ајде да кажеме службениот почеток на рокенролот. Така јас на 50 годишнината од рокенролот и за својот 50 роденден го објавив првото издание на „Големата светска рок енциклопедија“ , тоа беше некаде три и пол илјади картици текст. И таа енциклопедија на одреден начин се роди случајно, бидејќи јас си замислував дека по 30 години од тој стаж на критичар дека имам доста материјал да можам да напишам енциклопедија. И по година дена сфатив дека тоа е една крвава работа, но беше веќе глупо да се откажам, тоа е како кога еден пливач ќе дојде до пола пат и мора да плива до крај инаку ќе се удави. Така направив и јас и тоа пишување траеше три години и тоа секојдневна работа по осум часа. И ги нема тие пари на светот за кои тоа јас повторно би го направил, некој сега да ми понуди и јас да правам нешто слично. Но добро, тоа излезе, па излезе второ издание кое се продаде во 45 илјади примероци и потоа поминаа уште три-четири години и потоа за друг издавач, на нивна желба работев некои дополнувања, така што тука се направија некои книги кои одлично се продаваа, па тоа повлече некои други работи. Така тоа оди кај мене случајно повторно. Кога се правеше новиот речник на странски зборови во Хрватска, ново издание, мене ме ангажираа за дефинирање на тие поими поврзани со поп културата, ликовната уметност, популарните феномени, рок, џез итн. И бидејќи не сум енциклопедист, или лексикограф јас не знам да пишувам кратки, скратени дефиниции, па јас онака сељачки за себе напишав поголеми дефиниции, по картица или картица и пол, па потоа ги кратев додека не дојдев до некои одредени дефиниции. Кога тоа излезе сфатив дека има некаде триста или четиристотини картици текст, јас дефинирав некои поими и во истовреме се роди тој Појмовник на популарна музика. Исто излегоа три изданија во последните две години во кои се обидов да дефинирам маса поими кои луѓето и оние внатре во струката речиси заборавиле што значат, како на пример што е бекбит, дефинирање на инструментите, како работи педал стил гитарата, што е тоа dub, е тоа two step, што е тоа електронска музика со сите тие жанрови.. и тоа исто така добро помина и тие книги уште доста добро се продаваат, и така јас од една страна пишував за гастрономија, од друга страна за рокенрол и еве тоа исполни некоја моја темелна желба, секако покрај секојдневното пишување, бидејќи јас сум во прв ред новинар.

Како ги коментирате се поприсутните ставови кај младите, како да се фалат со тоа да кажат дека не знаат да зготват, или знаат само јајца да испржат?

Мислам дека тоа е глобален феномен, дека и денеска готвењето од една страна е фенси шменси, ептен hype, како маж да не знае да готви е исто како жена да каже, не дека не знае да смени осигурач, туку не знае да вклучи компјутер или свари кафе. Тука работите се сменија, мислам дека постои феномен кој е значително поширок. Во подоцната јапиевската фаза одеднаш се создадоа некои супер богати млади луѓе, кои кога дојдоа на прагот на 30 години сфатија дека е бесмислено да имаш 20, 30 или пар стотици милиони долари, а да јадеш само интегрални житарици, некои зелени листови, да пиеш Евиан вода и трчаш 50 километри дневно. Ебати таквиот живот, не е тоа живот. И тогаш полека, најпрво во Америка, повторно почна да се враќа, црвеното месо, вистинскиот стек, одлежан стек, блек ангус итн.. и некако повторно таа гастрономија, уживањето во гастрономијата, тој некаков хедонизам го замени тој испоснички минимализам животен на таа прва јапиевска генерација. Секако, тој феномен ќе го немаше без масовните медиуми и изобилствотро од гастрономски емисии, програми како 24 hours kitchen, во поново време или феноменот на Џејми Оливер, или локални емисии во поголемиот број земји, и денеска гастрономијата тоа е една топ тема, и исто кај нас и дури на сите простори кај нас тука има се и сешто, во еден плимен бран во кој има и нешто врвно, а сега пак има има и нешто што се шлепаат на овие помодни трендови.

Каде се спојува медитеранската и ориенталната кујна, ние сме на таков простор, каде се допираат овие две познати кујни, кои се сличности, разлики?

Мислам дека е невозможно кога се зборува за овие простори на поранешна Југославија да се направи цврста разлика. Ајде да речеме дека тука е границата кога станува збор за поранешна Југославија некаде северозападна Хрватска и ридскиот дел од Словенија, тој дел е изложен на силно влијание на Медитеранот. Но во тој Медитеран има повторно се и сешто. Кога ќе кажат Медитеран обично луѓето мислат на оние црвено бели коцкасти чаршафи на масите, шише вино Кијанти (Chianti), и шпагети на маса, но тоа е помалиот дел од Медитеранот. Поголемиот дел од Медитеранот е всушност Западна Африка, односно целиот потег кој во суштина во гастрономска смисла е дел (изданок) од Ерменската кујна. Луѓето кои сериозно се занимаваат со феноменот на гастрономија велат дека Арменците се заслужни за се, а секако Турција ја прошириле. Тоа е големата Отоманска империја која под една капа ги донела и далекуисточните зачини и маслиновото масло и рибата и јагнешкото, и се она што чини некаква основа на гастрономијата и на овој дел од Медитеранскиот и од арапскиот дел, и во Грција, во Македонија, Далмација, Турција секако, тоа се се совршени зеленчуци од кои се прават различни варијанти, и кои се клучен сегмент на медитеранската кујна. Во Хрватска работите се можеби малку повеќеслојни затоа што на еден релативно мал простор се мешаат три главни цивилизациски влијанија. Од една страна е тој, реков, Отомански дел од Медитеранот, медитерански, Второ е влијанието од Венеција, јас велам Венеција е таа инка на Медитеранот, некоја точка во која се наоѓаат сите можни влијанија, и француски, континентални европски и целиот медитеран поради трговијата. А Венеција пресудно влијаела врз Далмација, Далмација стотици години била дел Венеција. Сепак не е занемарливо и влијанието од Австроунгарија, тој континентален дел, кој донесува нешто свое, кога се зборува за Далматинската кујна таа е спој на медитеранска и турска компонента. И тоа е величенствено на толку мал простор да има толку многу различности. Еве кога зборуваме за Далмација, од место на место на еден остров има различни варијанти на тие некои автохтони јадења, а тие се повторно некое месо, говедско со маслиново масло, со домати.. И тоа епредност на сите овие простори. Повторно кога го гледате тој дел, Македонија, јужна Србија, Босна и Далмација, и Истра секако, а северозападна Хрватска нема толку влијание. Тоа е незамисливо како на еден мал простор има толку многу различна гастрономија, колку влијанија има, колку јадењата се посвоени и прилагодени на локални намирници и локални обичаи.. Тако што всушност, живееме на еден фасцинантен гастрономски простор, но како што е и вообичаено за нашите земји, за тоа не сме свесни, мора некој од надвор да дојде и како нешто да ни покаже, ако и тогаш сфатиме што….

Ја познавате ли македонската кујна. Што сакате најмногу од македонската кујна. Не знам дали знаете но, кај нас најмногу се зборува за скара, поретко се знаат вистинските домашни и автохтони јадења..?

Целата приказна е во таа таканаречена ерменско либанско турска кујна, односно таа арапска кујна. По што е таа во суштина позната? Значи не се јаде свинско, и тука голем дел од тие сувомеснати производи може да се тргнат, се јаде јагнешко,главно е тоа. И, веќе тука приказната со месото толку не штима, како што е за разлика од ова, приказната со француската кујна во која се јаде се што лета, ползи, оди на четири или две нозе, тие од се имаат направено гастрономија.. И што тогаш останува?

Останува во суштина најдоброто кај македонската кујна а тоа се сензационалните зеленчуци. Значи, она што е број еден предност на Македонија е тоа што се што расте е чудесно. И вкусовите и мирисите на тие домати и пиперки, мислам, јас би се давел во тој зеленчук. Зошто тој зеленчук е толку добар? Тоа повторно влече паралела, слична приказна со Далмација и островите на кои луѓето целосно заборавиле на овие зачини, самоникнати билки кои можат да се киселат, сушат, чуда да се прават со нив, се што расте во поле е извонредно, и тоа на нас некои Англичани Американци ни го откриваат повторно она се што сме заборавиле. Мислам дека тоа се случува на сите овие простори, и дека всушност онаму каде што сме најјаки, каде што сме свои, каде што имаме врвни намирници (производи), тука ние заостануваме, односно не го препознаваме тој квалитет. Денес секој може да нарача некој кувар, книга за готвење, секој хотел ако има доволно пари може да најми врвен шеф, но она што не може да го добие е да подготвува јадења од намирници кои растат кои се тука во тгвоето опкружување. Е тоа е она што е сензационално. Значи, на просторите како што е Македонија, slowcooking, slowfood, би требало да биде нешто што е логично. Слоганот, кога Карло Петрини го почна слоуфуд прокетот, слоганот беше: „Нека патуваат луѓето, а не намирниците“. Зошто јас би јадел провансалска трева, зачини од провансалски треви во Далмација или во Загреб кога ние тука имаме , еве на ова поле тука, ќе ги набереме истите тие треви. Значи зошто би јадел пиперка од Холандија кога имаме домашна која е подобра и тука расте. Значи да се јаде тука, каде што таа расте. Ама ете, ние не сме толку паметни како овие другите и среќа наша е што ние не сме биле некоја голема земјоделска индустриска сила во Југославија така што нашата земја се уште не е затруена, постои домашно семе кое е далеку пдообро од се штои е создадено во лабораторија. Така што има шанси за нас, но ако сме доволно паметни тоа да го препознаеме. Тоа важи за сите земји од поранешна Југославија.

Да ве прашам сега како новинар за состојбите на Балканот, како субјективно ја доживувате објективната реалност со медиумите на екс Ју просторот?

Секако денеска е илузорно да сезборува за објективноста во медиумите, порано тука биле некои партиски комитети, денеска тоа се корпорациите. Значи во Хрватска сосема сигурно во медиумите можете да го растурите, навредите, исплукате претседателот на државата, премиерот, претседателите на сите партии, но никој нема да се осмели да ги нападне претседателите на три-четири најмоќни корпорации. Медиумската слобода е релативен поим и мислам дека никаде во светот не попстојат апсолутно слободни медиуми, но она што е очигледно е дека не само кај нас туку во светот, новинарството е професија која се урива. Која овде е урната не само поради распадот на Југославија и поради распадот на еден систем, па потоа тие војни, тие срања кои се случуваа на сите нивоа, тие два милиони партии кои имаат едно заедничко, кој и да дојде на власт сака што попрво да испокраде, воопшто не е битно кој, што од каде е. И тоа е всушност нашата стварност. Но наша стварност е и тоа што новинарството како занает умре. Јас не знам дали се уште постоат редакции, зборувам за печатените медиууми, да речеме големите весници кои го имаат оној синџир без кој не можеа да функционираат медиумите. Имаше новинар, потоа некој редактор, па уредник, па лектор, па главен уредник, па потоа се одеше во печатница, па потоа тука имаше некој кој се викаше логичен читач, тоа се оние махери кои би фрлиле само еден поглед на страницата и би забележале каде е грешката. Постеше цел синџир кој проверуваше некоја грешка, некоја глупост, грешен потпис под некоја слика да не излезе. Денеска тоа, кога зборуваме за занаетот, го нема, денеска новинарството е апсолутно потценето, и мислам дека во тој корпоративен свет денеска, важи истото правило за кафани за самопослуги и за новинари. Секогаш ќе се најде некој што ќе го довлечеме од улица што ќе пишува за 100 евра. Бидејќи невработеноста е голема, квалитетот не е воопшто битен. Зошто некој да плаќа една две илјади евра кога може да плати некого од улица и да му плати 100 евра, па ако тој не чини ќе дојде друг, ќе дојдат други десет.

Како почна приказната со Филсмкиот фестивал во Стaриград Пакленица?

Да, јас требаше да бидам и дел од жирито од првата година, ме повикаа Никша Братош и Чули (Адмир Чулумаревиќ, директор на фестивалот), но јас веќе имав договорено нешто некои хотели авиони, Берлин и така ја прескокнав првата година. Пакленица првенствено е една пријателска приказна. Сите луѓе кои се овде околу фестивалот во Пакленица се всушност пријатели, кои и инаку се дружат. Според мене, Пакленица е многу повеќе од дружење и пријателство но според мене токму таа компонента на дружење и неформалност му дава шарм на Фестивалот. Тоа е единствен фестивал, без протокол, дури и во Мотовун има некој протокол, без црвени ќилими, иако се работи за сериозни режисери и луѓе кои се занимаваат со филмската продукција, музичките документарци. И она што всушност е шармантно е што овој фестивал е едно опуштено дружење, прилики да се видат некои сјајни филмови и луѓето меѓу себе да се дружат. Без некакви церемонијални протоколарни рамки и формалностии.

Дарко Чекеровски

December 30, 2019
UNITED STATES OF BALKANS Е НАШИОТ СОН

Интервју со грчкиот бенд Baildsa

Кога за еден и пол час ќе чуете ска, реге и рап „зачинети“ со препознатливи балкански звуци, ромски мелодии и светски поп „евергрини“, кога на еден концерт публиката ќе игра на песни на Горан Бреговиќ и на Ману Чао, бидете сигурни дека пред вас на сцената е солунската дружина Baildsa.

Идејата за формирање на музичкиот состав Baildsa ја добиле Танос и Јанис Гунтанос во 2007 година. За кусо време успеале да ја реализираат во пракса и една година подоцна започнуваат со концертни настапи низ цела Грција. Нивната музика е енергична, а текстовите исполнети со космополитски пораки и повици за United States of Balkans. Всушност тоа е името на нивниот единствен албум, издаден во 2011 година. Себеси се претставуваат како „жители на U.S.B. (United States of Balkans) кои се обидуваат да бидат присутни со тегнење жици, удирање во кожа, дување во дупки, стискање црна кутија и со организирање на времето.“ Разговаравме со Танос Гунтанос, фронтменот на Baildsa, веднаш по нивниот настап на Д Фестивал, кој се одржа во Дојран.

Ова беше ваш прв фестивалски настап надвор од Грција. Како ви се допадна реакцијата на публиката во Македонија?

– Супер, многу топли луѓе. Ние се обидовме да создадеме добра атмосфера. Првпат сме тука и се надеваме дека ќе дојдеме повторно. Инаку да, ова ни е првпат да настапуваме надвор од Грција. Во септември имаме закажано концерт во Турција, а се прават планови и за во Бугарија.

Имате интересен репертоар. Покрај авторските песни, имавме можност во ваша изведба да ја чуеме евровизиската „For Real“ на турскиот бенд Атена, како и неколку композиции на Ману Чао.

– Многу ни се допаѓаат Атена. Мислиме дека има заеднички работи во нивната и нашата музика. Ни се допаѓа песната и ја свириме и во Грција. Ману Чао пак ни е пријател. Многу ни се допаѓа неговата музика. Едноставно ни се допаѓа и ја свириме. Ја сакаме енергијата која ја пренесуваат неговите песни.

Добро, но можевме да чуеме и песни на Горан Бреговиќ, како и вашата верзија на „Мастика“. Од каде идејата да се искомбинираа толку различни музички стилови?

– Генерално го свириме тоа што ни се допаѓа. Ако ни се допадне некоја песна од Македонија ќе ја свириме. Ако ни се допадне песна од Бугарија ќе ја измиксаме со нешто што ни е заедничко и познато. Звукот во балканските земји не е многу различен. Јас израснав во мало село во близината на Албанија. Имаме членови во бендот кои живееле во Истанбул. Во Турција, во Македонија звуците се многу слични. Сакаме да пееме на различни јазици. Го користиме ромскиот, турскиот, албанскиот јазик. Се е во врска со нашата идеја за United States of Balkans.

Имате интересно имe. Од она што можев да го прочитам, Baildsa доаѓа од турски збор, и може да се протолкува дека ви е смачено, дека ви е преку глава. Од што ви е смачено, од што ви е преку глава?

– Името доаѓа од турскиот збор bayılmak, кој исто така се користи и во други балкански земји, меѓу кои и во Грција. Сакавме нашето име да звучи балкански, но во исто време да има значење кое ќе ја симболизира нашата идеја. Baildsa за нас значи дека повеќе не можеме да го поднесеме ова што се случува со војните, со границите. Ние сакаме да има United States of Balkans и тоа е нашата борба.

Во песната United States of Balkans повикувате да исчезнат државите и границите, никој да не мора повеќе да оди во војна. Мислите ли дека ова е можно на Балканот?

– Па, тоа е нашот сон и мислиме дека е можно. Многу е тешко со луѓето кои живеат на овие простори, но има млади луѓе со отворен ум, кои сфаќаат дека границите не значат ништо, дека сите сме браќа. Музиката обединува, имаме и разлики, но треба да бидеме слободни да одиме во сите држави, низ цела Европа, Азија, светот, секаде. Тоа е нашиот сон.

Мислите ли дека музиката може да ја добие борбата со политиката, со стереотипите?

– Се надеваме. Многу ни е мило што на луѓето им се доѓа идејата за U.S.B.

Какво е чувството да се биде жител на U.S.B.?

– Ха, ха, ха…Чувството е одлично. Се надевме дека еден ден ќе можеме да свириме низ целиот Балкан и да ја споделиме нашата музика со луѓето, и се надеваме дека се поголем број луѓе ќе и се приклучуваат на оваа зедница наречена U.S.B.

Мирко Трајановски

February 5, 2019
Танцувај со мене до крајот на љубовта во Истанбул

Балкон3 извештај од концертот на Леонард Коен во Истанбул

Велат дека патувањата ги прошируваат хоризонтите, а патувањата до далечни места неминовно ја зголемуваат способноста за перцепција. Истанбул, неофицијално, град на 20 милиони души навистина ги шири вашите видици и поставува дефиниција на она што е големо. Пулсирачки, густо населен град кој е во постојано движење, дење-ноќе, низ бескрајните лавиринти на улици, згради, сообраќај и реки од луѓе. Невозможно е да се набројат случувањата во текот на денот и недостигаат зборови да се опише особената атмосфера. Истанбул е вистински крстопат каде се среќаваат истокот и западот. Распослан на два континенти, поделен со Босфорскиот теснец, но исто така поделен со контрасти кои ги забележувате на секој чекор. Наоѓалишта кои сведочат дека во минатото бил главен град на две големи империи, додека денес е културен и политички центар на современа Турција.

Концертот на Леонард Коен беше причина да го посетам Истанбул и не можев премногу да талкам надвор од предвидениот распоред – да најдам сместување близу спортската сала Улкер каде се одржа концертот, да ја пронајдам салата и да стигнам на време а потоа безбедно да се вратам на главната автобуска станица (Buyuk Otogar) во Бајрампаша. Навигацијата низ овој древен мегалополис, низ долгите мрежи на автобуси, метро и мини комбиња е во исто време предизвик и авантура, особено кога ретко се среќава човек кој зборува англиски.

Поголемиот дел од знаците се напишани само на турски и во таква ситуација најдобро е да не дозволите логиката да ви се испречи во комуникацијата со луѓето на улица. Сè што е потребно е да зборувате течно со раце и гестикулации и да ги знаете имињата на местата до кои сакате да стигнете. За среќа, Турците се едни од најотворените и најпријатните луѓе што сум ги сретнал. Google Maps помага да дознаете каде е точката А и како да стигнете до точката Б, но времето потребно за тој навигациски потфат е многу долго. И повторно мора да се потпрете на луѓето кои ги среќавате по пат. Сите тие се погрижија да останам на вистинскиот правец и во точниот автобус. Нивната неверојатна љубезност ме трогна уште повеќе бидејќи не ја очекував во град како Истанбул.

Спортската сала Улкер е затворена арена која се наоѓа во населбата Аташехир. Тоа е прекрасно заоблено здание со капацитет од 15.000 седишта и освен што е место на случување на големи спортски настани, салата беше и една од станиците на светската турнеја на Леонард Коен насловена Old Ideas World Tour. Последен пат присуствував на концерт на Леонард Коен во Белград, Србија и тоа беше еден настан за паметење. Претходната турнеја траеше две години и доби одлични критики. Кога заврши во 2010, со 247 концерти зад себе, Коен веднаш започна со работа на неговото следно дело Old Ideas (Стари идеи). Таа турнеја, 2008 – 2010, и новиот албум покажаа дека и покрај своите веќе одминати години Леонард Коен е сè уште моќен и магичен изведувач и автор. Леонард Коен не свири песни – тој свири чувства. Освен што е благословен со “златен глас”, тој ја има и дарбата да комуницира со својата многубројна публика. Тоа е всушност тајната на човекот чиишто песни, поезија и проза станаа водичи кон најскриените и најтемни длабочини на нашите срца и души.

За бендот и за публиката секоја песна претставуваше посебен настан. Реакцијата и радоста која публиката ја покажуваше на секоја песна го прави потполно безначаен фактот што тој никогаш немал песна која се наоѓала на Top 20 листите. Не секој ден може да се види 79-годишниот Леонард Коен како немирно потскокнува на сцената и клекнува за да ја испее “Dance Me till the End of Love”. Неговиот хумор, огромна енергија и скромност ја обземаат и хипнотизираат публиката. Бендот ја отвора својата душа, воспоставува цврста врска со публиката и заедно нуркаат во светот на раскошна, тивка почит. Песните кои ги изведоа беа од сите периоди на плодната кариера на Коен заедно со некои нови остварувања кои многу ветуваат. Покрај најпознатите “The Future”, “Bird on a Wire”, “Everybody Knows”, “In My Secret Life”, “Suzanne”, бендот ги отсвире и “Darkness”, “Amen”, “Going Home”, “Anthem” од Old Ideas кои беа одлично прифатени.

Забележително, Леонард Коен покажа нешто што во овој дел од светот се смета за одлика на големите луѓе. Тој покажа црти на понизност и скромност кои се очекуваат од луѓе од повисок ранг. Во поголем дел од концертот тој беше понесен од самата моќ на музиката и пееше на колена или потпрен на едно колено, љубезно комуницираше со публиката и им се заблагодари на честитките за неговиот роденден. Како вистински лидер стоеше опчинет од изведбата на неговиот бенд, симнувајќи капа на музичарите кои, на моменти, блескаа на своите инструменти. Пратечките вокали исто така имаа прилика да ги покажат своите вокални способности. Сестрите Webb ја испеаја “If It Be Your Will” додека Шерон Робинсон, која Коен ја нарече “неспоредлива”, неколкупати во текот на концертот отпеа прекрасна, трогателна верзија на “Alexandra Leaving”. Концертот заврши после 3 часа и две враќања на сцената. Но ноќта не заврши со концертот. Некој ја искористи оваа прилика да ѝ предложи брак на својата љубена пред вратите на салата. Запознав една убава девојка од Техеран, Иран дојдена специјално за концертот.

Исто така имав и пропусница за позади сцената. Шерон Робинсон ме пречека и запозна со членовите на групата. Таа е прекрасна жена и беше вистинско задоволство да ја запознаам и интервјуирам.

Секако најголема возбуда за мене беше личната средба со Леонард Коен. По 3 часа свирење и пеење тој сè уште беше полн со енергија и ентузијазам и најверојатно ќе можеше а свири уште толку. Беше заинтересиран за земјата од која потекнувам, јазикот кој го зборувам, јазиците со кои е поврзан и што е тоа што го прави посебен. Премногу беше кратко времето за да се објасни сè, но им оставив на поклон неколку компакт дискови, нешто што ќе може засекогаш да го имаат.

Светлата на салата Улкер почнаа да згаснуваат, но впечатоците од музиката на Леонард Коен засекогаш ќе останат како светла точка во сеќавањата, нешто што ние ќе може засекогаш да го имаме.

November 25, 2016
Балкон3 интервју со Горан Гајиќ, режисер на „Како пропадна рокенролот“ и „Ќе се вратат штрковите“

Have Gun – Will Travel! Горан, Филмот и музиката се ваш живот, всушност и нема ништо што би можело поблиску да ве опише. Па, како живеете?

Лудо и брзо, хахаха Живеам нормално, се е тоа нормално и тоа е дел од мојата работа, и тие две работи се многу сродни, така што што всушност и чинат една работа. Во филмот ужасно многу е важна музиката, односно еден од најважните елементи, па и филмот на музиката и носи некоја друга и трета димензија, и отвара уште некои врати, но музиката и филмот се тие два најдобри компањони кои постојат во животот.

На која релација живеете, Америка, Европа, Балкан?

Па јас цел свој живот сум фриленсер, односно работам кога имам одредена работа и што во Америка со филмски јазик на жанровскиот вестерн би рекле Have gun – will travel, што во секој момент човек мора да биде спремен да излезе од својот живот доколку таа работа не е врзана со местото во кое живеат. Како што тоа ужасно ретко ми се случува со мене, но и генерално со сите режисери да работат во едно место… Така што, мојот живот е патувања, едно два три пати годишно доаѓам во Европа и работам, тука беа „Штрковите…“, по нив работев малку реклами во Србија и тоа ми беше интересно, но и добар начин повторно да доаѓам over and over again..

Колку години имавте кога го снимавте „Како пропадна рокенролот“, вашата приказна од овој филм?

Па тоа беше за сите нас, и на Пезо и на Владимир Славица и на мене дипломски филм, филм со кој дипломиравме и ја завршивме академијата, значи 1989 беше премиерата, 1988 го работевме, нешто повеќе од една година од како се случи таа смена во Авала филм, значи имав 26 години, хахаха..

Што се случуваше тогаш, се сеќавате ли во какви услови се работеше филмот, какво беше опкружувањето?

Па, атмосферата на снимањето беше одлична, работевме навистина со феноменална, професионална екипа, а тоа за нас дебитантите во тој момент беше од големо значење, оти тие ни даваа сигурност и не уверуваа дека се ќе биде во ред на крајот. Значи од таа професионална помош, па до тоа што имавме среќа да работиме со извонредни глумци на почетокот на нивните кариери.,… И така, за многу работи што се случуваа и на филмот, и со филмот после тоа , ние всушност не бевме свесни, но со времето се доби конотацијата, значењето, длабочината острината на тој филм..

Се согласувате ли дека од една шега иронија, филмот стана потоа стварност, една страшна стварност…

Да, да, да, ова, мислам тој филм можеби беше единствена шанса, за луѓето… да се запре таа работа, појава која токму тогаш беше на сам почеток и се подготвуваше.. Иако во тој момент не можам да се сетам точно како помина „Како пропадна рокенролот“ во кината, но таа цела варијанта беше многу и сега е многу присутна од сенка до сенка..

Што ве привлекува денеска на Балканот, што ви го врти вниманието од музика, филм..

Па јас сум од тука, и тоа се корените, без оглед на ситуацијата, и пред се пријателите, некој со кој сум израснал и на кој не треба многу да им се објаснува.. Многу време во Америка трошам во објаснување кој е кој, кој е што, од каде сум, што сум, што јас сакам, хахаха, тоа тука е далеку поедноставно.. Балканот исто така ги има и сите останати особини кои ужасно не нервираат, но кои на целата работа и даваат толку шарм и неодоливост, организација хаос, лудило, премногу алкохол, премногу тутун, хахаха,..

Тоа е добро или лошо?

Тоа е добро, тоа е добро, тоа е добро, хахаха

Ја работевте „Ќе се вратат штрковите“, страшно популарна серија која привлече разновидна публика, млади стари, рокери, народњаци.. каква е таа приказна?

Па јас мислам дека и пријдовме на носталгијата.. поради тоа како почнав да работам на „Штрковите“, кога Бјела (Драган Бјелогрлиќ) ми се јави и рече: Ајде дај нешто да работиме, и потоа повеќе од година дена го развивавме сценариото, но мене ми се чини дека клучна работа беше таа љубов која на некој начин ја издефинира.. не љубовта меѓу мене и Бјела, хахахаха,.. иако го имаше и тоа, хахаха … Туку љубовта кон сето она што се овде случувало, кон луѓето, кон емоцијата, изгубените животи, кон изгубеното време, и јас мислам дека тоа е таа емотивна работа и одевме до крај во секоја смисла,.. Што се однесува до јазикот, веднаш ни приговараа дека премногу се пцуе.. и што се однесува до другите работи мислам дека тој еден чесен однос кон работатата донесе популарност.. И не само тоа, и фантастичниот перформанс на секој од глумците, неверојатни улоги направија во моментот кога издефиниравме што се работи и како се работи, после тоа се беше вистинско уживање, иако беше неверојатно физички тешко, бидејќи снимавме во релативно краток рок и со релативно тенок буџет.

Како почна вашата приказна со Филмскиот фестивал во Стариград Пакленица?

Па, овде дојдов откако ме викнаа мене и Пезо (Зоран Пезо, режисер на првата од култните три приказни на „Како пропадна рок ен рол-от“), кој тука веќе е староседелец и селектор на фестивалот, па се сетија и ја организираа таа јубилејна проекција 25 години од премиерата на „Како пропадна рок ен рол-от“. И самиот факт што ова е се уште релативно мал фестивал но со добра атмосфера и така специфично дефиниран, овој фестивал е фестивал на музичкиот филм кој опфаќа не само играни туку и документарни филмови и други форми.. Сето тоа многу ми се допадна, а и никогаш во животот не сум бил во Пакленица. Така ова беше прв пат и целосно сум фасциниран со националниот парк, карпите и тоа е навистина феноменално.

Тука е сниман и Винету..

Така е, Винету..Бидејќи живеам во Америка (САД), кога на некого ќе го спомнам Винету, тие немаат поим за кого се работи, затоа што тие романи ги напиша Карл Мај, Германец, хахаха, кој никогаш не бил во Амереика, но можеше да напише одлична серија романи на кои јас израснав, ха ха ха..

И глумецот Гојко Митиќ кој се прослави играјќи го Винету..

Да секако и глумецот, и мислим навистина од таа страна овој простор е инспиративен, хахаха

Кога последен пат сте биле во Македонија?

Одамна, одамна, бев кога гостувавме со Весела телевизија, хахаха, а после тоа не бев ни на територијата на поранешна Југославија, повеќе од десет години откако отидов во Америка.

Имате ли постојана врска со овие простори, што ве врзува?

Имам, имам, како да не, пријатели, семејство, Мајка и брат што живеат во Загреб и сите останати таму, семејство во Белград, во Војводина..

Во моментот што работите?

Па во моментот имам неколку работи во различни фази. Напишав сценарио, всушност напишав роман по мое сценарио, хахахаха, тргнав по обратен пат, напишав сценарио и во еден момент изгледаше како да ќе се случи тој филм, и после си реков, чекај, што ако филмот не се случи, сакам тоа сепак на некој начин да остане и тоа да го кажам, да го изречам тоа што сакам да го кажам, и тогаш направив роман и почнав да пишувам.. И некако мислам дека се случи некоја добра чудна хемија повторно.. но ќе видиме..

Извинете за моето незнаење, но како се вика тој роман?

Не е објавен се уште. Не е објавен..

А има ли некој работен наслов?

Има, има се вика „Јас го носам твоето знаме“.

Ух..

Хахахахахаха…

Зад насловот може сешто да се крие..

Па тоа е, ова… роман што зборува за тоа што јас мислам дека е единствената надеж за некој напредок на човековото општество и оваа планета.. Бидејќи немаме далеку дотуркано за овие две три илјади години, колку што водиме сметка за времето, хахаха.. се работи всушност за борбата за лична слобода, и тој роман, приквел на војната во Југославија , на некој начин суштински објаснува зошто таа војна беше можна.

Ваша сопруга е Мира Фурлан, не треба посебно да се претставува легенда на ЈУ филмот, со голема меѓународна кариера, имате и син..

Имаме син кој се вика Марко, има 15 и пол години, сака музика, компонира постојано, свири клавир, прави бит, соработува со разни рапери и тоа е единствено што во овој момент го интересира, и мислам дека за сега ќе се занимава со таа работа. Во моментот бидејќи има 15 и пол години се наоѓа среде полагање возачки испит (се смее).

А, да таму може со 16 години да се вози..

Со 16 може да вози, да..

Тоа само локал или..

Не, не, може да вози секаде, само да има некој возрасен во колата.. иако по некој пат и ги пуштаат:)

Мира ја гледавме во мегапопуларната Лост, на што работи сега?

Во моментот ја заврши првата од серијата шест филмови кои се викаат Space command, повторно science fiction жанр, во кој таа стана толку популарна, прво поради серијата Бабилон 5, која е култна science fiction серија, а потоа поради Лост, која е на границата на science fiction или некоја fantasy или како би можеле да го нарачеме или жанровски да го дефинираме.. Таа исто така пишува, напиша театарска пиеса, која се вика „Додека смртта не не раздвои“, и направена е претстава која ја режираше Мики Манојловиќ, и која што се игра во Белград, гостуваше во Загреб со голем успех, се надевам дека ќе гостуваат и во Скопје. Тоа е мала претстава со четири глумци, Мики Манојловиќ и три актерки, млади актерки. Пред тоа, напиша книга есеи за Америка која се вика „Тотална Распродажба“, и сега пишува исто така нова книга.

Да, да, се, само уметност не недостасува во вашето семејство, хахаха

Хахаха, па да, се бориме колку можеме, еве можеби ја видовде и мојата книга „Холивуд и ја“, која зборува за тоа дека без оглед колку и да се обидуваат да не замолчат или игнорираат, и да не постоиме, човек некако мора, мора, мора, да се бори и да најде начин сам да направи нешто, ако не може нешто што чини многу пари, може да седне зад компјутер и да пишува, а ако нема компјутер, тогаш на парче хартија, баш како и Вие (се смее).

Хахаха, Горане благодарам многу, навистина ми беше големо задоволство

Благодарам и на вас, благодарам и секое добро и голем поздрав, многу сакам да дојдам во Скопје и во Македонија.

Дарко Чекеровски

June 25, 2016
Балкон3 интервју со Ерик Сардинас – најдобриот гитарист кој што стапнал во Македонија

Своевремено Џими Хендрикс рекол дека блуз-музиката е лесна за свирење, но е тешка за да се почувствува. Токму тој дел е она што ја одредува големината и влијанието на една музика.

Гитаристот Ерик Сардинас е еден од најпознатите блуз-гитаристи кои оваа музика успешно ја пренесуваат во новата доба, со сета нејзина грубост, виртуозност, емотивност и перчење. Неговата музика е преносник на некои стари форми, но преоблечени во ново руво. Многумина го памтат неговиот прв настап во Скопје, далечната 2002, во рамките на Скопскиот фестивал на блуз и соул. Поради неговата виртуозност, љубителите на гитарата сметаат дека тој е најдобриот гитарист кој воопшто стапнал на ова тло, поради што нештата ги делат на оние пред и оние по доаѓањето на Сардинас во Скопје. Едноставно, неговиот стил вдахна нов живот и возбуда во свирењето гитара за новите генерации заинтересирани за блуз-рок музиката. Годинава тој повторно гостуваше во Скопје со својот бенд Big Motor, во рамките на Фестивалот на блуз и соул музика, каде што ги воодушеви љубителите на блуз-музиката.

Што беше тоа во музиката што ве допре толку длабоко за да ѝ се посветите целиот ваш живот?

Мислам дека се работеше за изложеноста, а и страста која ја открив на многу рана возраст. Јас живеев на југот, каде што бев изложен на звуците првенствено на блуз и госпел, a потоа на Моутаун, соул и рокенрол-музиката. Кога ќе размислам, сè се акумулираше во мене, а јас имав среќа што се родив во музикално семејство. Музиката ми значеше исто како и воздухот што го дишев. Едноставно не можев да живеам без неа. Навистина бев благословен со тоа што се родив во музичко семејство и во нашата куќа секогаш се слушаше музика, од Елвис Присли и Wild Cherry, па до црковна музика. Секогаш можев да сметам на тоа дека музиката ќе биде тука за мене и таа стана мој пријател.

Во кој момент музиката стана повеќе од хоби? Кога одлучивте дека занимавањето со музика ќе биде вашиот животен пат?

Да бидам искрен, тоа е интересно прашање, но за мене таа насока беше нешто сосема природно. Уште пред да научам да свирам гитара, си играв со тениски рекет имитирајќи ја гитарата. Работите се случија сосема природно. До ден-денес не научив да читам ноти, а музиката ја создавам во мојата глава. Неа ја создавам на свој начин, а гитарата ја свирам како десничар, иако сум левучар. Едноставно, имав поврзаност со гитарата. За мене таа претставуваше некаков вид енергија со која се поврзав.

Кои музичари ви послужија како инспирација и ви го покажаа патот на некој начин?

Кога станува збор за блузот, првичните звуци беа ’делта‘ блузот, потоа блузот од Чикаго, од Тексас. Ова беше мојот интерес, мојата страст. Кога велам моја страст, тука мислам и на желбата да откријам од каде доаѓа музиката. Секојпат кога ќе заработев некоја пара, веднаш ги посетував старите продавници за плочи и откривав работи. Така ги открив Џон Ли Хукер, Пити Витстроу, Чарли Патон – ги открив тие прекрасни блуз-музичари. Сè што знам доаѓа од страста од движењата на Ти-Боун Вокер до Чак Бери и Бо Дидли, Рори Галагер, Џони Винтер. Исто така, сакам да кажам дека денешниов ден е тажен за мене – денес изгубив драг пријател, а и светот на блузот загуби многу со смртта на Џони Винтер. Во оваа група музичари е и Хендрикс.

Да имаш да кажеш нешто во рамките на традицијата, притоа знаејќи од каде потекнале работите, потоа љубовта која ја чувствував кога ја спуштав иглата на плочата, кога ја слушав страста и интензитетот, човечките состојби и судбини, иако биле најлошите времиња. Во нив имаше некаква соул суштина која за мене значеше многу и едноставно ја надминуваше гласноста и рокенролот, односно снагата на засилувачите. Се работи за поврзаноста помеѓу вашата душа, музиката, вашиот инструмент и вашето срце. Откривањето на сите тие музичари во манирот „еј, од каде дојде ова или она“. Мојот прв концерт го гледав кога имав 6 години и тоа беше Елвис Присли, а потоа следеа Реј Чарлс, Мади Вотерс. Имав голема среќа, бидејќи налетав на многу интересен микс на гамбо-храна.

Некои мислат дека многу од денешните нови и надежни блуз-музичари воопшто или недоволно посветуваат внимание на корените на оваа музика. Некако почнуваат од Клептон или Стиви Реј Вон. Какво е вашето мислење на оваа тема?

Јас на тоа гледам на два начини. Влијанијата се важни – сега пред малку зборувавме на оваа тема. Секој кој го спомнав, а можам да спомнам уште илјада други блуз-уметници – ги познавам детално, сите. Ја знам секоја нота што ја отсвиреле, сум ги слушал и ги сакам. Ова е тоа што треба да се сфати, дека мора да имате свој идентитет. Денес е лесно да се најде некој кој свири како Стиви Реј Вон и тоа е во ред. Како може да не бидете инспирирани од Стиви Реј? Како може да се случи да не бидете инспирирани од Џими Хендрикс или Чак Бери? Во тие моменти, меѓу редовите, мора да направите избор, да се нурнете длабоко во себе и да имате нешто да кажете. Ако немате свој идентитет, свој глас, тогаш ќе звучите како некој друг. За тие влијанија да бидат слушнати, да бидат почувствувани, разбрани, и за да поминат преку тебе, тоа значи дека треба да одвоите малку време за да ја разберете музиката.

Вие не само што сте ја истражиле сета историја на музиката туку имавте и можност да настапите со некои од најстарите блуз музичари, како што е Ханибој Едвардс. Колку е влијанието на оваа древна музика присутно во денешната музика?

Сè е до гледиштето на музичарот. Кога станува збор за мене, јас ги гледам корените на тоа што го сметам за чиста енергија, без разлика дали се работи за Делта, Тексас или Чикаго блуз. За ова не постоело нацрт – едноставно ова била чиста енергија која извирала од срцето. Кога свирам, тоа што сакам да го споделам – во тие моменти кога луѓето ќе ме видат и слушнат со засилувач – тоа што ќе го изразам и, се надевам, ќе го дадам е блуз-рок изведба, но преку неа ќе произлезе суштината на секој камен од патот преку преку којшто сум преминувал почнувајќи од самиот почеток. Ова е местото од каде што доаѓам. Јас сум акустичен свирач. Бев инспириран од Делта блузот – титаните како што се Чарли Патон, Бука Вајт и можам да продолжам понатаму со претставниците од секоја генерација. Тоа што може да се чуе кај мене е почитта спрема нив. Сакам да покажам едно музичко искуство со сите негови нијанси, вкусови, примеси. Тоа што го свирам е класичен блуз и е инспириран од класичен блуз. Таква беше работата и кога живеев на југот, така е и сега, кога го правам ова. Овие блуз титани не се духови и тие се живи во музиката на сите. Јас се чувствувам не обврзан, туку почестен од овие влијанија и што ми значат тие мене. Се надевам дека за време на концертите овие работи ќе бидат очигледни.

Дали понекогаш се чувствувате дека сте пренесувате нешто древно и старо во овие модерни времиња?

Мојата поврзаност со минатото е многу силна, а од друга страна, никој не знае што може да се случи во иднина. Ми се допаѓа во која насока одат работите.

Може да го спомнеме Џони Винтер?

Да, тој ми беше кум. Овие времиња се добри и сакам да кажам дека без разлика на ситуацијата со состојбата на музиката и со заминувањето на големите луѓе, ова не претставува некаков крај, туку нов почеток. Се сеќавам на сите работи што ми ги покажа. Претпоставувам тој е мојата инспирација.

Како гледате на вашето прво издание „Treat Me Right“?

На него гледам со убава наклонетост. Сега кога слегнаа работите, уживам во него. Имавме малку пари на располагање и го снимивме многу бргу. За мене беше еден вид благослов. Возев изнајмено комби низ САД за да го снимам своето прво издание во Чикаго. Вложивме многу љубов и енергија во него, и тоа е искрено издание. На секое издание гледам како на места од кои отскокнувам кон следното место. Мислам дека и ти не би бил истата личност следната година ова време.

Верувам дека емотивната состојба се променила од времето кога сте ги напишале песните, но дали сè уште сакате да ги свирите тие песни?

Да, како не. За ова издание донесов одлука да биде поделен 50/50 помеѓу мои песни и омилени туѓи песни кои би покажале од каде доаѓам. Мислам дека тоа беше добар избор и добра работа помеѓу мојот материјал и каверите. Тука имаше песни од Фред Мекдауел. Мојата цел беше на луѓето да им покажам за мојата почит кон традиционалниот блуз и корените, со изборите како што се „I Can’t Be Satisfied,“ „Write me A few Lines.“

Ненад Георгиевски

фото: Ангел Ситновски

December 24, 2014
Балкон3 интервју со Ришар Галијано

Магијата на Галијано носи и тага и радост и оптимизам и загуба

За Ришар Галијано важи дека за европската музичка традиција го направил тоа што неговиот ментор Астор Пијацола го направил за аргентинското танго – медитеранскиот фолклор го издигнал на ниво на уметничка форма и ги избришал границите помеѓу различни традиции. Тоа што него го издвојува и истакнува од другите е пристапот, односно суптилноста со која освојува или отскокнува од трендовите кога ги претставува современите џез идиоми. Toa и се виде на неговиот настап на Битолскиот world music фестивал каде во неговиот репертоар подеднакво беа застапени и Ерик Сати, Нино Рота, звукот на бал-музет музиката и џезот, на кој ги воодушеви посетителите со убавината на неговиот израз.

„Пред настапите обично не правам програма и се водам по емоциите кои ги чувствувам кога сум на сцена и како и секогаш програмата сама си се направи во текот на концертот. Со овој состав Тангариа настапувам 10 години и ние многу добро се познаваме, а тоа им олеснува да се адаптираат на моментот кога понесен од емоциите ќе скршнам некаде„.

Бандонеонот со кој тој настапува е интересен инструмент. Неговиот звук совршено добро изразува тажни емоции и не е чудно што двата музички правци кои се интимно поврзани со овој инструмeнт, аргентинското танго и француската музета, често обработуваат теми со лоша среќа, загуби и несреќна љубов. Галијано е креативен композитор и импровизатор, чија што музика во себе носи подеднакво и тага и радост и оптимизам. Тој успеал во нешто што многумина пред него не успеале, а тоа е да направи овој инструмент да биде рамноправно прифатен во различни музички контексти кои претходно го игнорирале – џез фестивали и класични концертни сали.

„Бандонеонот е мојот инструмент. Овој со кој настапувам е стар 50 години е подарок од мојот татко. Меѓутоа, свирам и на други инструменти како што е пијаното, тромбон, но бандонеонот е моето срце„.

Неговата музика покажува колку џезот ги проширил своите хоризонти. „Се чувствувам добро со сите жанрови и немам проблеми со тоа дали работам џез, аргентински танго или француски музет. По мене, секоја музика е добра доколку е таа мелодична, ако добро свингува и ако е тaа права музика. Мене подеднакво ми одговараат и Каунт Бејcи и Јохан Себастијан Бах. Навистина немам проблеми со тоа и се чувствувам удобно во секој стил. Многумина сакаат да свират исклучиво имитирајќи тоа што другите го прават. Мислам дека тоа e погрешно. Тие можат да бидат одлични имитатори, но музиката која ја создаваат мора да биде нивна. Без разлика на стилот вие морате да се изразите себе си“.

Галијано настапувал и работел со многу музичари ширум светот со широка палета на стилови. Меѓу останатите настапувал и со великаните на џезот, Чет Бејкер, Рон Картер, Џо Завинул, Мишел Портал, Гери Бартон, со кого го спојува и љубовта кон музиката на великанот на танго музиката Астор Пијацола, каде обајцата или заедно или посебно имаат снимено музика посветена нему.

За него, Астор Пијацола бил пријател, ментор и духовен отец, а ги споило нивното јужњачко потекло, бидејќи и на обајцата родителите им се по потекло од Италија. Влијанието на Пијацола го инспирирал Галијано да се посвети повеќе на француската традиција и народна и класична. Не само што Пијацола го создал „новиот танго„ или „tango nuevo“, туку го инспирирал Галијано да создаде нов „музет“, односно свој личен израз. „Новиот музет“ е вид на валцер, со една нога во џезот, а со другата во класичната и традиционалната музика. Како и музиката на Пијацола така ни неговата не ја прекинува поврзаноста со традицијата, а во исто време не ја затвора вратата за современата музика.

Од друга страна класичната музика имала огромно влијание на него. Во 60-те години, тој два пати по ред на „Светскиот куп“ во свирење хармоника освојувал главни награди и тогаш изведувал дела на Бах, Чајковски, Равел и Гершвин.

„За мене најголем џез музичар бил Јохан Себастијан Бах. Тој е еден од најголемите импровизатори и тој е човекот кој го создал џезот. Бах бил голем и јас не можам да се споредам со таква величина. Меѓутоа, се обидувам да бидам таков каков што бил тој, односно да бидам свој, некој кој многу верува во тоа што го работи. Кога сум во некоја хотелска соба, вежбам Бах. Зошто баш него? Затоа што со својот инструмент свирам музика која Бах ја има напишано, а во негово време тој инструмент не постоел. Значи тоа е толку совршена музика поради што јас можам да ја импровизирам и вежбам со нејзе во една хотелска соба“.

Галијано не се труди да биде најдобар хармоникаш на светот, туку на публиката секогаш да и го понуди најдоброто од себе, како и да изведува музика „од својот свет„ што значи дека црпи мелодии од разни корени – италијански, француски, медитерански.

„Јас сум патник, а ова што го правам се мои долги и големи патувања. Сакам да го пренесам тоа што го чувствувам, пред се големата љубов према оние кои доаѓаат да ме слушаат. Сакам преку моите композиции и инструменти да ги пренесам тие емоции и да раскажам некаква приказна“.

текст: Ненад Георгиевски

фото: Беким Мустафа

November 23, 2014
Балкон3 интервју со „The Necks“ – Музиката не носи по свој пат

Австралиското џез-импров-амбиент трио The Necks е активно веќе четврт век. Членовите на овој состав, тапанарот Тони Бак, басистот Лојд Свантон и клавијатуристот Крис Абрамс, се искусни џезери кои приоѓаат кон музиката малку поинаку од вообичаеното.

Пронаоѓајќи инспирација и во електронската, системската и рок-музиката исто колку и во џезот, The Necks ја изменија улогата на џез-клавијатурите и со тоа импровизираат и со текстурите и просторот, а не само со нотите и акордите. Тоа што е карактеристично за нив е дека нивните изведби се долги и нивните изданија најчесто се состојат од една долга композиција. Триото е на турнеја по Европа и едно од местата каде што ќе настапат е Скопскиот џез-фестивал.

Кои се уникатните особини на The Necks?

Мислам дека тоа што е посебно уникатно за нас е дека сѐ произлегува од нашата одлука кога за првпат се најдовме заедно, односно дека ќе свириме само за себе, само за нас. Очигледно е дека го прекршивме тоа ветување. Но мислам дека тоа, додека сѐ уште важеше, ни овозможи да создадеме некој наш пристап на создавање музика кој е целосно слободен од каков било надворешен притисок и еве, скоро 30 години подоцна, ние сѐ уште работиме по истите принципи.

Бендот е активен речиси 30 години и за тој период има издадено 17 изданија. Што е она што е заедничко кај членовите на бендот? Можеби креативниот процес што овозможи да се создаде таа музика?

Кога настапувам со други музичари, јас не свирам на овој начин како со нив (и така треба и да биде). Можам да зборувам за себе, но верувам дека Крис и Тони исто така имаат многу уникатни стилови на нивните инструменти.

Така, имаме три посебни гласови, и меѓу нас постои целосна доверба едни во други, како и во нашиот метод на импровизирање. Ние секогаш се обидуваме да го најдеме позитивното во секоја текстура која ја создаваме колективно; да не бидеме премногу критични. Сите ние имаме доверба еден во друг да не ја забрзаме музиката премногу или да ја насочиме кон места каде што таа не сака да се упати. Знаеме како да отстапиме од музиката и таа самата да ни покаже каде се упатила.

На кој начин еволуирала таа хемија во бендот од дебито Sex, па сѐ до последниот, Open?

Тоа не е возможно да се опише со зборови, но може многу јасно да се слушне. Повторно ќе кажам, така и треба да биде. Самиот би бил многу загрижен ако сѐ уште звучевме исто по 30 години! Но кога го велам тоа, чувствувам дека постои нешто што ги поврзува Necks од 1987 со верзијата од 2014-та.

Дали може да објасните како балансирате помеѓу џез-звуците, импровизациите и сложените амбиенти кои ги создава бендот?

Повторно ќе речам дека тоа е нешто што не може лесно да се искаже со зборови, но можам да кажам дека ние тројцата слушаме не само џез и амбиент, туку и цел еден широк опсег на музика, а од тие различни типови музика ние создаваме наши идеи за тоа што сакаме да го придонесеме кон музиката на The Necks. Меѓу нас ние тоа никогаш не го дискутираме, но се подразбира дека сѐ што сме слушале или на што сме работеле може да се понуди следниот пат кога ќе се најдеме за да свириме.

Обично вашите изданија се состојат од една долга композиција. Како дојдовте до овој концепт?

Откако го откривме начинот како да учиме да не забрзуваме премногу некое дело, ние бргу откривме дека ни е потребен час и нешто за да нафрлиме неколку идеи, да откриеме некои работи кои ни се допаѓаат кај тие идеи, можеби ќе скршневме понекогаш во некоја слепа улица, ќе направевме тоа да се издигне и да земе замав, а потоа го спуштавме на тлото.

Тоа се однесува на нашите импровизации во живо, но тоа се пренесе и на нашите студиски албуми, а ЦД-форматот се појави токму на време за нас. Иако неодамна издадовме ЛП со две 20-минутни дела во него, во раните денови мислам дека ние немаше целосно да можеме да го изразиме тоа што беше уникатно за нашата музика во 20 или нешто повеќе минути. Ќе беше трагично да пресечевме некое дело на половина за да може да се вклопи на двете страни од едно ЛП, поради што ЦД-форматот беше тоа што нам ни беше потребно.

The Necks се познати по своите импровизаторски вештини. Какво е значењето на термините импровизација и композиција за вас, колку стриктно ги одвоите овие две работи?

Тие се две различни, но поврзани начини на создавање музика. Импровизирањето може да биде компонирање во моментот, обично во јавност, или може да биде начин на создавање материјал настрана од јавноста, за некоја поформална композиција. Од друга страна, композицијата може да биде и појдовна точка за импровизација, а најочигледно за тоа е џез музиката. Импровизацијата е нешто што ми доаѓа многу природно; тешко ми е да замислам како им е на музичарите кои не им одговара импровизирањето.

Бендот имаше ретка можност да настапува со Брајан Ино на неговиот фестивал во Сиднеј, Pure Scenius? Какво беше искуството да се настапува со него?

Беше фантастично. Тој е легенда и иако не мислам дека неговата музика имала директно влијание врз нас, едноставно нема шанси ние да започневме да размислуваме за работите кои ги правиме со The Necks да не беше претходната работа на Брајан. Тој е навистина пионер и ние многу сме му должни.

Тој е многу соработлив, советодавен и отворен лидер. Тој имаше „план за играта“ за нашите настапи на Pure Scenuis, но беше апсолутно заинтересиран да ги чуе нашите сугестии, од кои тој многу запамти и ги примени во процесот.

Според вас, што е тоа што сочинува еден добар настап, каков е вашиот пристап кон настапите на сцена?

Научивме да не се нервираме за кој било настап, добар или лош, но кога го велам тоа, мислам дека добра изведба е таа кога сме се обиделе да постигнеме некои убави работи и тие профункционирале без усилба, како и неколку изненадувања кои произлегле како дополнителна награда за нашиот успех.

Како котира музиката за филмот The Boys во однос на останатата работа?

Мислам дека начинот на којшто произлезе оваа музика всушност значи дека ова е албум што звучи малку поинаку од останатите. Филмаџиите ги снабдивме со многу груби текстури за да работат како сакаат, и дури отпосле, откако ги снабдивме со сето тоа и го завршивме нашиот дел, се насочивме да снимиме албум.

Дали постојат некои музички контексти кои остануваат неистражени од бендот?

Постои само еден начин за нас да го откриеме тоа, а тој начин е да продолжиме да истражуваме.

Ненад Георгиевски

October 17, 2014
Обидите за идеални религиозни општества раѓаат суров екстремизам

Балкон3 интервју со оскаровецот Роџер Рос Вилијамс, автор на документарните филмови „Музиката на Пруденс“ и „Господ ја сака Уганда“.

Кога би направилe поделба на филмовите што ги гледаме, би се појавиле многу подгрупи, но главната поделба би била на филмови кои ни оставиле длабок емотивен впечаток и оние кои ни биле интересни, но не нè вклучиле емотивно. Филмовите на оскаровецот Роџер Рос Вилијамс спаѓаат во првите – оние кои оставаат силен емотивен впечаток .

Првиот филм на овој некогашен новинар на Си-ен-ен, е „Музиката на Пруденс“, чија тема е животот на 24-годишната Пруденс од Зимбабве, лице со хендикеп, кое, наспроти суеверијата и отфрленоста од општеството, заедно со други напуштени деца, се издигнува низ животот и наоѓа утеха и успех во музиката. Овој филм беше награден со Оскар во 2011 година. Следниот негов филм, „Господ ја сака Уганда“, е слика на погубното дејство и влијанието на дел од американските цркви и нивните мисионери во Африка. Идеалната земја со нивните и законите кои ги замислиле овие мисионери не успеале во САД, поради силните движења за слобода, но затоа државите во Африка, посебно Уганда, се нивните утопии. Како резултат на нивната борба против „сексуалната неморалност“, се носат закони со кои се забрануваат сексуалните малцинства, абортусот, антифеминистички закони, се воведува забрана за користење кондоми. Со тоа бројот на заболени од СИДА во оваа земја се зголемува, а припадниците на сексуалните малцинства и активистите се линчуваат.

Роџер Рос претседаваше со жирито на филмскиот фестивал во Стариград Пакленица, каде и што го направивме интервјуто. Колеги во жирито на Рос му беа и музичарите Влатко Стефановски и Мањифико. Во рамките на фестивалот, чијшто земја-партнер оваа година беше Македонија, се прожектираше и ревија на македонски музички документарци, Macedonian Week. По прикажувањето на филмот за македонскиот бенд Шутка Рома Рап во продукција на Балкон3, кој предизвика голем интерес кај публиката со истенчен вкус кога станува збор за музички документарци, седнавме на разговор со овој за разговр секогаш расположен господин.

Како ги избирате темите за вашите документарни филмови? „Музиката на Пруденс“ и „Господ ја сака Уганда“ се навидум едноставни теми, но емотивно длабоки и вознемирувачки филмови.

Тоа се должи на личностите со кои самиот се идентификувам, а се идентификувам со аутсајдерите. Самиот се чувствувам како аутсајдер, како некој кој бил отфрлен од општеството, исто како и Пруденс, или во случајот со филмот за Уганда, како и жените и ЛГБТ заедницата. Или мојот следен филм кој се занимава со искуствата на едно аутистично дете. Се идентификувам со аутсајдери и темите кои ги избирам мора да ме засегаат лично. „Господ ја сака Уганда“ е многу лична тема бидејќи моите родители се свештени лица. Поради тоа израснав во црква. Тоа се личности кои го отфрлаат секој за кого сметаат дека е грешник. Во нивните очи многумина се грешници. Таа тема беше навистина лична. Пруденс пак, беше класична приказна за личност отфрлена од нејзиното семејство. Јас бев отфрлен од моето семејство и на некој начин, се идентификував со неа. За мене се интересни обесправените кои ја бијат својата битка.

Како поранешен новинар, кој има работено за повеќето големи новински агенции, меѓу кои и Си-ен-ен, кои искуства од светот на вестите ги имате пренесено во светот на документарните филмови?

Тоа што го земам од новинарството се фактите, за целата работа да не се базира само врз емоции. Значи, факти и бројки. Филмот е едноставно, гледиште на една личност. Се работи за мој агол на гледање на нештата. Можеби ова што ќе го кажам доаѓа од новинарството, но сакам да ја разберам и другата страна. Сакам да го разберам човекот кој размислува сосема поинаку од мене, и тоа е она што мене ми е интересно. Тоа исто така ми е интересно и како новинар. На пример, да бев израелски новинар, веќе ќе бев во Газа каде што ќе интервјуирав луѓе, обидувајќи се да ја презентирам приказната на другата страна, односно од нивната гледна точка. Тоа е пристапот што го имам кон сѐ. Можеби тоа е она што го зедов од новинарството. Тоа што не го зедов од новинарството се корпоративните ’меинстрим‘ медиуми. Во САД денес, во голема мера, не постои вистинско новинарство. Тука спаѓаат ’меинстрим‘ медиумите – телевизиските мрежи или весниците, како што е New York Times. Сите тие работат во зависност од нивните корпоративни интереси, односно само да заработуваат пари и да му се допаднат на нивниот „Борд“. Според мене, вистинското новинарство се случува во светот на документарните филмови.

Зошто мислите дека вистинското новинарство се случува кај документарните филмови?

Вистината за тоа што се случува во светот е отсликана во документарците. Некои од филмовите што беа издадени неодамна, како што е Dirty Wars, каде што тема е користењето американски дронови во војните, прикажуваат работи кои не ги гледате по ’меинстрим‘ медиумите, туку ги гледате обработени детално и длабоко во документарните филмови. Ќе дадам уште еден пример, а тоа е филмот „Invisible World“, кој се занимава со силувањата во американската војска. Американската војска има ненормално висок процент или ненормално висока статистика на силувања. Дел од жените припадници на американската војска се силувани и бројките на ваквите случаи се големи. Тоа војската го прикрива и ја прави целата работа огромна. Кога беше објавен филмот што се занимава со оваа тема, тоа предизвика серија сослушувања во Конгресот, а беше донесен и нов закон. И војската и владата ги вртеа главите настрана, но филмов го насочи вниманието кон овој проблем на начин на којшто тоа би требало да го прави вистинското новинарство.

Понатаму, мојата пријателка Лора Портрис замина во Хонг Конг и го интервјуираше Едвард Сноуден, а нејзиниот филм ќе биде прикажан оваа година на фестивалот во Торонто. Тука ќе биде раскажана приказната за Едвард Сноуден. Глен Гринвалд е новинарот којшто го следеше случајот за Гардијан. Тој и Лора ја направија приказната, а Лора го сними видеото од Сноуден. Тие снимија филм, и тоа ќе биде многу интересен филм што се однесува на приватноста на граѓаните. Филмот сега се монтира во Берлин бидејќи е постојано под притисоци, посебно од Имиграциското биро. Кога доаѓа во САД, Лора ја задржуваат од 7 до 8 часа на граница. Истото му се случи и на Глен Гринвалд; тој и неговиот соработник беа уапсени бидејќи носеле информации во својата торба. Промените, па дури и промените на политичките закони, овие денови се случуваат под влијание на документарниот филм.

Вие работевте со прославениот режисер и мајстор за политичка сатира Мајкл Мур на серијалот TV Nation. Какво беше искуството од работата со Мајкл Мур?

Мајкл две години работеше на овој серијал, за кој се покажа дека постави нови стандарди на тоа поле. Тоа беа политички емисии кои користеа сатира и комедија, со цел да се даде голема политичка изјава. Тоа што го правевме беше изнаоѓање тема и некаков креативен начин да ја обработиме таа ситуација. Обично правевме незамисливо луди работи. Тоа што го научив од Мајкл, додека го работев ова, беше дека комедијата е далеку поефективно средство. Не би сакале да им здосадите на луѓето со сувопарни информации. Поради тоа Мајкл ми помогна да го развијам вистинското чувство за користење комедија, а во истиот контекст, и како да користам сатира. Таа емисија беше пионерска во својот потфат. Сите нејзини продуценти сега стојат зад најпопуларните и најнаградуваните документарци во САД.

„Бог ја сака Уганда“ допира теми за влијанието на свештениците од Америка кои во обидот да создадат идеални религиозни општества, најчесто придонесуваат за корупција и екстремизам во Африка. Каква беше реакцијата за овој филм во САД?

Имав неверојатни реакции. Не можам да кажам дека тоа беа ’меинстрим‘ медиуми. Имаше реакции од луѓе како што се Џон Стјуарт, од “The comedy Show“, кој прави измислени комични вести, пародии. На ваков начин тој успешно ги третира и се занимава со многу посериозни теми отколку вистинските новински агенции. Тоа го прави на навистина иновативен начин и многу млади луѓе ги добиваат вестите преку Џон Стјуарт. За овој филм дадов еден тон интервјуа, но најчесто тоа се оние медиуми како Hufflington Post, Hufflington Post Live, MSNBC, кои се либерално насочена кабловска мрежа. Никој од ABC не прави репортажа за филмот, но мислам дека известувањето и информациите за филмот се шират одлично, а тоа се должи на моќта на документарниот филм. Документарците се место каде што луѓето, најмногу тие од САД, ќе се упатат за да научат за разни теми и случувања ширум светот. Од друга страна, стотици цркви во САД потпишаа барање за да се прикаже филмот кај нив или на нивните семинари. Филмот гостуваше на 75 фестивали, самиот јас бев присутен на 30. Кога се прикажуваше на ТВ, имаше рекации од околу милион гледачи, твитерџии, луѓе се собираа да го гледаат во своите домови. Тоа беше едно феноменално искуство и мислам дека филмот помогна да се насочи вниманието кон тоа што се случува во Африка. Бидејќи филмот беше во еден тесен круг за избор на Оскар, постигна дури и повеќе внимание. Ден пред ова интервју ми се јавија од ВВС за интервју, бидејќи претседателот на Уганда е во САД за Самитот на африканските држави, каде што се наоѓаат сите африкански лидери за да се сретнат со Обама.

Главната тема во филмот е погубното влијание и дејствувања на дел од американските проповедници и мисионери во африканските земји и општествата во Африка, поради кое таму се зголеми бројот на заболени од сида (бидејќи проповедаат да не се користи заштита). Насилството врз сексуалните малцинства се користи за прикривање на други проблеми…

Претседателот на Уганда е диктатор којшто со години владее со државата, но сега неговата популарност се намалува и постоеше голема веројатност да ги загуби изборите. Нему му беше потребно нешто што ќе ги поттикне луѓето да гласаат за него. Поради тоа ја искористи ЛГБТ заедницата како жртвено јагне, со цел да добие гласови, за да изгледа дека му се противи на Западот. Тоа беше очаен политички потег што за него испадна многу добар, таму во Уганда. Но жртви на таа политика се луѓето од ЛГБТ заедницата и бидејќи беа искористени како политичко средство, се случија масовни насилства врз групи за линчување. Луѓето почувствуваа дека имаат оправдување да претепаат некого бидејќи е геј, лезбејка или травестит. Таму се случува насилство во име на Бога. Во Уганда донесоа закон со кој се забрануваат сексуалните малцинства, абортусот, по којшто се организираше еден огромен собир, на којшто беа присутни стотици илјадници луѓе, а кој беше насочен против ЛГБТ. Тие го славеа донесувањето на законот на плоштадот каде што непосредно пред тоа ја славеа својата независност од Англија. Таму ја славеа независноста, а тука славеа и победа врз хомосексуалците. Претседателот држи говор, добива поддршка, а потоа се тргнува во потера по припадници на ЛГБТ групите, или по лица за кои постои сомневање дека се можни хомосексуалци, за да ги претепаат или да ги убијат.

Најчесто се користат како мета со цел да се прикријат други поважни работи кои се случуваат во земјата.

Тие луѓе е лесно да бидат демонизирани бидејќи ЛГБТ заедницата е перципирана како немоќна, поради што лесно може да се сврти вниманието на луѓето од вистинските проблеми. Тоа е она што се случува во Уганда. Вистинската тема се проблемите врзани за храна, пари, работа и корупција. Тоа е земја која е прегазена од корупција, многу слично на тоа што се случува и на Балканот. На овој начин го одвлекувате вниманието на луѓето од корупцијата охрабрувајќи ги да малтреираат или дури убиваат други луѓе. Ние ги крадеме парите и другите ресурси, додека вие се занимавате со нешто небитно.

Дали некогаш вие сте бил напаѓан и вознемируван поради темите со кои се занимавате во вашите филмови?

Да, тоа ми се случува често. Дури и конзервативните евангелисти ми праќаат такви пораки. Но, тоа што ме зачуди е дека не добивав такви пораки во толкав обем како што мислев. Мислев ќе има тони и тони пораки со вознемирувачка содржина, луѓе кои би протестирале пред мојата куќа, итн. Сега е сосема мирно. Само понекогаш ќе добијам таков е-маил. Што се однесува на темите на филмовите, неодамна Џоана Вотсон, постарата мисионерка во филмот, која спомна дека ја привлекуваат жени, ми рече дека филмот ја натерал да размисли за себе и за нивната работа во Африка. Филмот ја натерал да размисли за нивната улога таму. Дури и други мисионери ми имаат пријдено за да ми кажат дека филмот ги натерал да размислат повторно за начините на кои ја шират нивната порака. На некој начин, филмот ја постигна целта за која се надевав дека ќе ја погоди.

Каква е ситуацијата сега во Уганда?

Уганда има многу силна заедница на активисти која штотуку го попречи донесувањето на законот на суд. Активистите го тужеа парламентот и го урнаа законот во јули. Не отстапуваат вонивната борба што укажува дека има надеж за таа земја. Тие не само што поведоа борба и победија тука, туку им помагаат и на други активисти ширум Африка во борбата во нивните земји кои донесоа исти закони, како што е Нигерија и некои други. Ова наликува на домино-ефект. На крајот од мојот филм може да се види како ги обучуваат проповедниците да одат на места каде што белците не можат да одат. Тие одат во земји како Етиопија, кај муслиманските заедници за да ги преобратат. Таму се создаваат заедници од проповедници, кои се посветени да останат. Тие се Африканци и имаат право да бидат таму како и секој друг.

Сега работите на два проекти „Traveling While Black“, за начинот и тешкотиите на кој биле изложени црните луѓе кога патувале во периодот пред да се појави движењето за граѓански права во САД и еден филм за аутистично дете „Life, Animated“.

„Traveling While Black“ е мултимедијален проект кој вклучува изложба, игра – играта дава можност да патувате како црнец, каде што треба да патувате од точка А до Б, а притоа тука е полицијата која сака да ве претепа, луѓе кои сакаат да ве линчуваат.

Работиме на многу работи во исто време, но во однос на „Life, Animated“, овој проект е подалеку во реализацијата. Моментално ги интервјуираме старите музичари чиишто искуства ќе ги споиме со искуствата на младите Афроамериканци денес. Денес многумина ги искусуваат истите проблеми како и некогаш. Следна работа е владата, која вели дека во основа повеќе не постои такво нешто како што е приватноста. Можеме да правиме што сакаме и да немаме оправдување за тоа.

Како дојдовте на идеја за „ Life, Animated“?

За приказната првпат слушнав преку книгата на таткото на детето, Саскин. Се работи за неговото аутистично дете по име Овен, кое не можело да зборува, но меморирало многу филмови на Дизни и преку дијалозите од цртаните филмови тоа почнало да ги искажува своите емоции за љубов, тага, среќа, болка. Неговите родители биле принудени да се преоблекуваат во ликови од цртаните филмови за да можат да комуницираат со него преку дијалозите и песните од филмовите. За потребите на филмов, „Дизни“ даде одобрение да се искористат сите нивни филмови, а тој е планиран да биде објавен во 2016.

За време на неделата на македонскиот филм во Пакленица, имавте можност да го видите и филмот за бендот Шутка рома рап. Какви беа вашите впечатоци?

Мислам дека ова е токму тој тип документарни филмови кои би требало да се прават во Македонија. Како што реков порано, намената на документарците е да ви ги отворат очите, да ве известат за нешто што не сте знаеле дека постои и мсилам дека предност на овој документарец е неговиот поглед на светот, којшто не е достапен за повеќето луѓе. Мислам дека тој е фасцинантен не само за Македонците, туку и за луѓето од САД како мене. За филмот мислам дека е прекрасен, забавен и смешен, и прикажува нешта кои луѓето не знаеле дека постојат. Мислам дека овој филм би требало да патува по фестивалите ширум светот и сигурен сум дека луѓето ќе го засакаат.

Кога станува збор пак, за темите поврзана со човековите права, правата на Ромите е една голема тема ширум светот. Во САД постои една голема хуманитарна организација која неодамна ангажираше еден познат активист за правата на Ромите. Таа доби високо признание поради нејзините активности поврзани со овој проблем. Тука имаме една заедница која е толку маргинализирана. Дури и во САД на Ромите гледаат со предрасуди. Кај нас гледаме многу документарни филмови за маргинализираните заедници, како што се гетата на црнците, латиносите и индијанците. Многу е важно што вие ги правите овие филмови и што талентот на овие луѓе станува поевидентен и со тоа целиот свет ќе може да ужива во нивниот талент.

Ненад Георгиевски

September 30, 2014
Необичен оркестар на сродни души

Само навидум изгледаше на еден обичен оркестар, кој може да се сретне во најпрометните места, во најразлични градови во светот. Но, откако ќе се доближите да ја слушнете музиката кои ја свират тие луѓе, ќе видете дека тоа не е баш така. Ниту местото е најпрометно, ниту пак оркестарот е класичен. Се работи за добри вибрации меѓу слични души на едно место.

Оркестарот е составен од хармоника, контрабас и албанскиот национален инструмент чифтелија. Хармоникашот и контрабасистот се дел од фестивалот на улични изведувачи „Баскер Фест“, дојдени од кој знае каде, додека свирачот на чифтелија, локален музичар, кој можете секојдневно да го видите по скопските улици.

Оркестарот без име, на самиот влез на турската чаршија ги воодушеви случајните минувачи. Музиката на необичниот состав го сврте вниманието на многу бројните минувачи, па застанавме и ние да уживаме.

Објективот на Балкон3 беше на вистинското место, да ги долови тие интересни моменти. Уживајте во фотографиите!

Хусамедин Гина

[portfolio_slideshow id=9923]

June 16, 2014
Атанасовски: На концерти со страст и енергија, во театар минималистички

Балкон3 интервју со Васко Атанасовски – саксофонист и композитор од Словенија со македонско потекло

Една од главните одлики на фестивалот ОФФест е претставување на нови луѓе, нови музики, старо-нови традиции. За време на тие неколку денови, Скопје ќе има можност да се почувствува како вистинска метропола кога во него ќе гостуваат музичари од разни меридијани од светот. Еден од гостите кој ќе настапи на фестивалот заедно со бендот Фолтин е и реномираниот саксофонист и композитор од Словенија со македонско потекло Васко Атансовски. Тоа по што е тој познат се неговите соработки со бројни музичари од светот на џезот, класичната и етно музиката. Меѓу многуте заеднички проекти еден од најпопуларните потфати е соработката со Влатко Стефановски и Словенечкиот гудачки камерен оркестар, а непосредно пред настапот на ОФФест, тој ќе замине на турнеја со Фолтин, во рамките на која и ќе настапат во Скопје.

Васко, ти си роден и живееш во Словенија меѓутоа имаш македонско име и презиме. Какво е твоето потекло?

Јас сум роден во Словенија, но мојот дедо од страната на татко ми беше Македонец од селото Псача, крај Крива Паланка. После II Светска војна тој се оженил со жена од Хрватска и се вдомиле во Марибор, Словенија. Претпоставувам дека била од Хрватска бидеќи во куќата на татко ми никогаш не зборувале македонски поради што ни мојот татко не го научил јазикот, а поради училиштето и опкружувањето тој научил словенечки и хрватски. Од друга страна, мајка ми е од Белград, но татко и е Словенец, а мајка и Србинка. Од ова се гледа дека сум еден измешан екс-ју пример и тоа многу ми се допаѓа.

photo by Petra Cvelbar, 2010

Имав можност да соработувам претходно со Драган Даутовски, а сега еве на ред дојдоа и Фолтин. Пред две години започнав една соработка со Влатко Стефановски која сеуште интензивно трае. Контактите ги имам и можеби не цело време но редовно ја следам сцената во Македонија.

На овогодинешниот ОФФест ќе настапите како дел од проширениот состав на бендот Фолтин. Членот на твоето Трио, Марјан Станиќ, веќе одамна е дел од овој бенд. Како дојде до соработка со бендот?

Со бендот веќе подолго време се знаеме, пријатели сме, а и блиска ни е музиката која и тие и ние ја правиме. Многу долго ковавме планови и разговаравме дека би било убаво некогаш да соработуваме и наеднаш сега се појави можност.

Дали за потребите на овој проект напишавте нова музика?

Не, ќе ја свириме музиката на Фолтин.

Што е поинакво сега кога си ти со нив?

Јас сум само гостин кој ќе помогне со аранжманите и ќе има свои соло интервенции.

Какво е чувството да се настапува со Фолтин? Што е тоа што тебе ти ги прави интересни?

Кај бендот ми се допаѓа нивната оригиналност во композициите и звукот, како и нивната енергија. За мене тие се едни од најдобрите бендови на Балканот од таа генерација.

Дали можеби оваа заедничка турнеја ќе биде крунисана и со заедничко издание?

За тоа се уште немаме зборувано но може да се случи работите да тргнат во таа насока.

Фолтин – фото: Елена Бојаџиева

Минатата година го објави изданието Fire and Ice во изведба на Словенечкиот гудачки камерен оркестар и Влатко Стефановски. Како дојде до соработка со Влатко, кој во последните неколку години често работи со класични оркестри?

Словенечките медиуми имаа желба да направам интервју со Влатко во стилот еден музичар да интервјуира друг музичар. Тоа и беше нашиот прв контакт, а после тоа и се сретнавме музички, најпрвин во дует. Во тоа време веќе имав договорен декемвриски проект со Камерниот гудачки ансамбл на словенската филхармонија каде се изведуваа мои оригинални композиции. Меѓутоа, кога продуцентите го прочитаа интервјуто со мене и Влатко се појави идеја да го поканиме и него. На моите композиции додадов македонски народни песни за кои напишав оркестарски аранжмани, а јас и Влатко настапуваме како солисти. Така настана овој проект кој ја воодушеви публиката.

Колку луѓето од Балканот се заинтересирани за соработка? Дали си имал можност да соработуваш со други музичари од регионот?

Што се однесува до Балканот тука имам соработувано со повеќе музичари како што се тамара обровац, Дамир Имамовиќ, Весна Петковиќ, Крунослав Левачиќ, со кого веќе снимивме 3 албуми. Оваа година конечно ќе почнам да работам со Васил Хаџиманов, а непосредно пред настапите со Фолтин ќе настапувам со познатата џез вокалистка од Албанија Елина Дуни.

Како успеваш да реализираш така изискувачки проекти со бројни музичари, посебно што е ова некомерцијална музика?

Со работа, љубов и посветеност.

photo by Ursa Lukovnjak 2010

Компонираш музика за оркестри, театар, за разни џез ансамбли, а тука се и бројните соработки.

Некако примарно компонирам музика за состави кои сам ги бирам и продуцирам. Тука се трудам мојот израз да биде најчист. И со оркестрите главно се работат мои композиции, а во поседно време обработив и некои народни песни (македонски, словенечки). Со театарот не работам толку често. Можеби годишно ќе работам на една или две претстави и тука се ставам себе си во друга улога бидејќи музиката е подредена на сцената, приказната итн. Меѓутоа и тој простор има своја интересна инспирација. Бидејќи мојата концертна музика е полна со страст и енергија, а кај театарската музика можам да ја изнесам само мојата минималистичка страна.

Често настапуваш во различни земји со различни музичари и пред различна публика. Има ли блиска комуникација со публиката и со музичарите со кои настапувате?

Изборот на луѓе кои ќе настапуваат заедно ми е многу, многу важен. Мора да се сложи енергијата на групата, комуникацијата, а и да има слични погледи кон уметноста. Затоа изборот на луѓе со кои долгорочно соработувам е мал, иако проектите се многу. Комуникацијата ми е многу битна и со луѓето со кои соработувам и со публиката. Еден настап е успешен кога ќе има комуникација меѓу нас и публиката.

Ненад Георгиевски

May 30, 2014