Tag: Турција

Седум интересни факти за турското кафе

Пиењето кафе за повеќето од нас е секојдневен ритуал. Љубителите на кафе не го почнуваат денот без оваа „магична“ напивка. Турското кафе е повеќе култура отколку пијалoк, а во светот тоа е познато поради муабетот, начинот на приготвување и традиционалното послужување. Некои би додале и озборување со филџан кафе.

Балкон 3 со Вас споделува 7 факти кои можеби не сте ги знаеле за турското кафе:

1. Турското кафе не доаѓа од Турција

Првите докази за пиење кафе најверојатно доаѓаат од Јемен. Во 15 век. Од таму се шири во Каиро и во Мека. Во 1640 година, велат дел од познатите хроничари од Отоманскиот период е отворена првата кафетерија во Константинопол. Името потекнува од арапскиот збор qahwah. Значењето на кафето во турската култура се гледа во зборот доручек, на турски – kahvalti што на турски јазик, во буквален превод значи „пред кафе“.

2. Квалитетот е во кајмакот

Доколку сакате да знаете дали сте добиле добро направено турско кафе ќе треба го погледнете кајмакот на врвот на филџанот. Овој вид кафе е со карактеристичен мек и кадифен кајмак. Благодарение на кајмакот кафето останува топло подолго време.

3. Водата има своја цел

Турското кафе обично се служи со мала чаша вода. Дали некогаш сте се запрашале зошто е тоа така? Пиењето на вода однапред ќе ви помогне да го осетите вистинскиот вкус на кафето, додека по консумирањето на кафето ќе ви помогне да го исплакнете вашето непце од нефилтрираните остатоци.

4. Локумот прави целиот ритуал да биде подобар

Цело е кога има се, обликот на чашата, бојата на кафето и парче локум на тацната ја прават сликата комплетна кога станува збор за турското кафе. Локумот додава блажина на горчливиот вкус на турското кафе – што е особено важно за оние кои бираат да пијат обично кафе без шеќер. Или како што викаат во Турција “слатко да јадеме, за слатко да зборуваме“.

5. Свекрвите оценуваат и судат

Идни невести пазете се: вашите идни свекрви во Турција врз основа на тоа како сте го подготвиле кафето и врз основа на начинот на кој сте го сервирале кафето имаат право да ве оценат и да ви судат J. Всушност во многу семејства тоа е и првиот тест на новата невеста, таа го подготвува кафето на својата свекрва, а потоа следува и оцена, па потрудете се за да го избегнете срамот и озборувањето во јавностаJ

6. Невестите ставаат сол

Во турската традиција еден од начините за одредување на машкоста на идниот зет е да му се стави сол во кафето. Со солта потенцијалната невеста ги сигнализира своите чувства кон идниот младоженец. Имено прекумерната сол во кафето укажува дека девојката не е заинтересирана за момчето, умерената количина укажува на тоа дека момчето е во ред, додека минималната количина кажува дека момчето има добри шанси и дека девојката е подготвена да се мажи. Доколку потенцијалниот кандидат го испие цел филџан солено кафе тој со тоа ја докажува својата машкост, но и подготвеноста да стапи во брак со девојката.

7. Турското кафе под заштита на УНЕСКО

Турското кафе е ставено на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО. Одлуката е донесена на 8-та седница на меѓувладиниот комитет на УНЕСКО кој се одржа во 2013 година во главниот град на Азербејџан, Баку.

Велат дека колку повеќе ги правите работите со мерак, толку повеќе и подолго уживате во истите. Уште од минатото, се знаело, кога ќе отидеш на гости, те служат со кафе и локум. Ова слатко задоволство постои долги години како традиција.

И навистина е лезетски: топло турско кафе и неколку парчиња локум (обичен или со ореви) и полни сте со енергија!

На здравје кафе со Балкон3!

Кристина Ангелеска

July 31, 2014
ГУЛАЏ – МЛЕЧЕН ДЕСЕРТ СО КАЛИНКИ, ОРЕВИ ИЛИ ФСТАЦИ

Балкон3 ви подготвува Гулаџ (Güllaç) – традиционален турски десерт, посебно ценет за време на Рамазанските пости

Турската кујна е позната по хранливите и многу вкусни десерти со млеко.

Млечниот десерт Гулаџ – güllaç (gioul-LAHCH ) се наоѓа на врвот на оваа листа. Имено станува збор за бел, мек и лесен десерт кој е направен од неколку слоеви кори – од пченкарно брашно и пченкарен скроб, натопени со засладено млеко и зачинети со Розова вода или екстракт од ванила.

Овој традиционален десерт може да го сретнете на излогот во сите ресторани и слаткарници кои служат традиционални турски десерти. Обично е гарниран со семе од свежа калинка, ореви, фстаци, лешници кои му даваат екстра вкус и текстура.

Никогаш не е доцна да го пробате овој десерт за кој еден сопственик на слаткарница ќе каже „Тој е бел како ангел, и со многу добар вкус исто така “.

Овој десерт особено се цени за време на светиот месец Рамазан, бидејќи е лесен за стомакот по долгиот испоснички ден. Имено за време на Рамазан потрошувачката на корите и на овој десерт расте над 85% . Но овој десерт може да се сервира во било кој период од годината.

За да подготвите Гулаџ дома потребни ви се следниве состојки :

10 güllaç кори

1 ½ литар млеко

350 гр.шеќер
1 чаша сецкани ореви или фстаци

и калинка за гарнир

Подготовка:

Најнапред стоплете го млекото заедно со шеќерот, притоа млекото треба да е навистина жешко за да може да се растопи шеќерот во него. Во тава ставате една gullac кора и истата ја прскате со млеко, причекајте млекото да се впие и истата постапка повторете ја и за останатите четири кори. Откако ќе ја завршите постапката со петата кора на истата ги посипуваме сечканите ореви или фстаци. По ова ја повторувате постапката со редењето на корите и попрскувањето со млекото со останатите пет кори, а на крај го истурате остатокот од млекото над колачот.

Истиот го ставате во фрижидер добро да се излади. Притоа сакам да ви напоменам да не се разочарувате доколку корите ви имаат неправилна форма или ви испукаат имено од млекото истите ќе набабрат и ќе се изедначат.

Откако добро ќе се излади може да ја сервирате сечејќи ја на коцки или баклави, наросете ја со фстак, орев или кокос. А како гарнир може да додадете и калинки, малинки или јагоди.

Уживајте со десертот на Балкон3

На здравје, Afıyet olsun 🙂

Кристина Ангелеска

July 22, 2014
Пробал – Еднаш Пишман, Не Пробал – Илјада Пати Пишман

Доколку и пријдете на магичната турска кујна, таа секогаш може да ве изненади и да ве фасцинира…..Овој пат тоа го направи со едно чудно задоволство, со уште по чудно име: Пишманије. Овие необични, снежни, бели вкусни врвки или шпагети од „памук„ едноставно ќе ве остават без здив!

Пишманије

Пишманијето исто така е познато и како tel helva (жичаста алва), çekme helva (растегната алва) или keten helva (лен алва). Овие неверојатни влакна шпагети од пржено брашно помешано во големи количини на шеќер, секое лето ги заслепува милионите туристи кои ја посетуваат Турција. Приказната на пишманијето потекнува од Иран, таму се нарекува пешмек, што значи покајание, бидејќи многу било тешко е да се погоди совршената смеса, и оние кои се осмелувале да го прават овој деликатес често се покајувале.

Мојата дебелка

Во Турција пак, легендата е малку поразлична. Имено, градот Измит е надалеку познат по своите пишманија. Најпозната легенда вели дека во градот живеел еден слаткар, кој бил познат по своите производи. Само за да можат да пробаат од неговите познати специјалитети, многу луѓе, во долги редови чекање пред неговата слаткарница. Трговците слегувале од патот на свилата ставајќи се во голема опасност, за да стигнат до прекрасните благи. Слаткарот пак, имал сосема друг проблем, бил несреќно заљубен во една дебела девојка. Што и да направи, љубовта била невозвратена. Очаен од тоа одлучил да создаде сосема ново благо, и тоа да го посвети на својата љубена, со надеж дека ќе ја возврати љубовта. Со своите чираци работел напорно и успеал да создаде снежни бели топчиња од извлечена алва. Тоа се почетоците на првите пишманија.

Во чест на неговата сакана благото го нарекол Шишманије, тоа на турски значи Мојата дебелка. Со убаво врежано име испратил неколку кутии од благото…и успеал, да привлече внимание! За кратко време со таа девојка стапиле во брак и долго време живеење среќно. Но, по одредено време поради љубомората и интригите на неговата сакана, животот со неа се претворило во вистински пекол. Натажен и со скршено срце морал да ја остави. Страдајќи поради тој љубовен бродолом, слаткарот името на благото го менува од Шишманије во Пишманије, што на турски значи “каење“.

Ммм неодолив вкус

Пред неколку дена граѓаните на Скопје имаа можност да пробаат од стотици години старата магија, но, не од индустриската изработена во фабрика, тука таа изработена рачно. Имено, во Скопје се оддржа 6. Фестивал на пишманијето на Општина Измит од Турција во организација со Општина Чаир.

Во турската чаршија мајсторите на овој занает, со умешноста и способноста ги одушевија големиот број на посетители. Во сред чаршија, пред голем број на обажаватели на благото и случајните минувачи ги покажаа своите врвни квалитети. Процесот на рачната изработка треаше околу два саатта.

Откако беше готов финалниот производ очигледна беше радоста на мајсторите. „Одлично испадна, успеавме“ рече еден од мајсторите, со насмевка во лицето.

Кај нив имаше мала вознемиреност од пеколното скопско сонце, да не ја затопли смесата повеќе од дозволенета обработлива температура. Затоа подготовката ја продолжија под сенка. Дел од граѓаните за прв пат имаа можност да пробаат од магичното благо кое се правеше пред нивните очи. Во процесот на создавање на памучното топче симболично учествуваа и Амбасадорот на Турција во Македонија Ѓурол Сокменсуер и градоначалниците на Измит и Чаир, Невзат Доган и Изет Меџити.

Откако заврши подготовката пишманијето се служеше на сите присутни граѓани. Тие пак, откако пробаа од благото беа едногласни. „Ммм неодолив вкус. Имам пробано во пакување, но, ова е нешто посебно“, ни изјави кратко еден од граѓаните. Ова благо во Турција е познат под слоганот „Пробал – еднаш пишман, не пробал – илјада пати пишман.“ Човекот станува еднаш пишман, затоа што јадењето на ова памучно благо е малку комлицирано, ако не проба илјада пати пишман, затоа што вкусот е несекојдневен и мора да се проба.

Подготовка:

Најпрвин се запржува брашното со масло.

Паралелно со него се подготвува и шербетот. Шербетот треба да врие на температура од 180 степени.

Откако ќе зоврие, шербетот се лади на мермерна површина до 120 степени.

Откако ќе се олади, шербетот добива форма во вид на желе, а тоа пак се обработува рачно.

Потоа во една голема тепсија се меша со смесата од брашно.

Потоа следува најтешкиот дел, растегнување на смесата.

Пишманието е подготвено за служење.

Уживајте во рецептот со Балкон3:)

Текст и фотографии: Хусамедин Гина

July 11, 2014
Мора да го заинтересирате светот за вашите книги

Балкон3 интервју со Нермин Молаоглу, издавачка од Турција

Нермин Молаоглу е една од најдобрите издавачи во Европа. Страствен вљубеник во литературата, таа ги поврзува балканските земји меѓу себе, создавајќи начини за средби, фестивали, фелоушип-програми каде се гради поширока европска слика. Не е лесно, вели, но мора да се гради стратегија. Со неколку македонски издавачи соработува од основањето на нејзината агенција „Калем“, а од минатата година соработува и со фестивалот за проза „Про-за Балкан“ што се одржува на пролет во Скопје.

1. Претставувате 80-ина турски автори во светот, тоа е импресивен број. Се интересира ли светот за турските автори и што е најчитано?

– Имаме стотина имиња. Видете, никој не може да дојде до вас и да побара книга од турски, македонски или друг јазик. Мора да создадете интерес. Затоа одиме на многу саеми на книга и фестивали во цел свет и тоа е тајна цел на организирањето на нашиот литературен фестивал (Istanbul Tanpınar Literature Festival). По осумгодишно искуство, продадовме повеќе од 1.200 договори на 42 јазика. Тоа не прави среќни и ни дава желба да работиме понапорно. Досега сме продале книги на македонски издавачи како: „Или Или“, „Бата“, „Арс ламина“ и на „Табернакул“.

2. Со македонски издавачи соработувате од основањето на агенцијата во 2006 година, а од лани соработувате и со фестивалот „Про-за Балкан“ што се одржува во Скопје. Задоволни ли сте од соработката?

– Од самиот почеток соработуваме со македонски издавачи и со балканските земји. Во 2009 години почнавме да го организираме Меѓународниот литературен фестивал во Истанбул, па така баравме и фестивали од други земји. Пред две години, организаторот на „Про-за Балкан“ Дејан Трајкоски не контактираше и не информираше за интересот на фестивалот од турската литература. Во рамките на нашиот фестивал имаме студиска програма на која тој аплицираше. Вообичаено добиваме по 200 барања за програмата, а само 20-мина ги избираат десетмина турски издавачи. Се радувавме што Дејан беше избран за да биде во друштвото во октомври 2013 година. И така, одлучивме да оствариме соработка помеѓу нашиот фестивал и „Проза Балкан“.

3. Каква е ситуацијата во Турција, во однос на прашањето на превод на автори од Балканот? Постои ли интерес и која е земјата што има најногу свои автори преведени на турски јазик?

– Штета е што постојат неколкумина преведувачи од турски на македонски јазик, но многу малку од македонски на турски. Посакувам да имаме повеќе преведувачи во двете насоки, за да можеме да ја читаме заемно литературата. Ист е случајот и со Бугарија. Имаме продадено многу книги на бугарски јазик, но не толку многу од бугарски на турски. Пред неколку години, почнавме да соработуваме со Романскиот институт и имавме многу работилници за преведувачи. Денес можеме да изброиме најмалку десетина романски автори преведени на турски јазик.

4. Бевте една од номинираните издавачи за наградите „Достигнување во индустријата со книги“ во категоријата „награда за фокусирање на пазарот“ што се доделуваше во април, на Лондонскиот саем на книгата. Би требало да сте многу среќни што сте во кругот на најдобрите издавачи.

– Тоа е голема чест, во секој случај. Работиме напорно не само за номинациите, за наградите. Наградите не прават среќни. Со издаваштво не може да заработите многу пари во повеќето земји, па важно е некои луѓе да забележат колку многу се трудиме. И јас имам чувство дека работам за мојата земја и се обидувам да ја претставам мојата матична литература пред светот, но исто така сум заинтереисрана да претставам не толку добро позната литература на турски јазик. Тоа е работа во две насоки. Претпоставувам дека заради тоа бев номинирана. Наградите не прават среќни. Од издаваштво не можете да заработувате многу. Но, задоволството е големо што промовираме малку позната литература на турски јазик. Тоа е работа во две насоки. Претпоставувам дека тоа беше причината за таа номинација.

5. Како влеговте во издаваштвото?

– Случајно почнав да работам во издаваштво. Учев за медицинска сестра и бабица.Станав сестра во 1993 година кога имав 18 години. Работев како сестра во операциона сала и акушерка во Кипар и во Едренеи за тоа време навечер го завршив серкторот за обртазование на универзитетот Тракија. Мастер добив на Државниот Конектикат. За време на тоа образование, работев како куќна помошничка и волонтирав како сестра во Црвениот Крст. По 11 Септември сакав да се вратам назад во мојот прекрасен град Истанбул. Го сакам Истанбул многу. Тогаш сакав да добијам уште една диплома на универзитетот во Истанбул, ама не можев да влезам. Плачев заради тоа. Но, еден ден со ферибот одев од азискиот кон европскиот дел и сретнав професорка од факултетот. Зборував со неа, не ја знаев од претходно, дури ниту името не и го знаев. Таа ме покани на часовите како волонтерски студент. Ми се допадна идејата и наредниот ден се најдов во огромната зграда на универзитетот. По неколку недели, таа ме препорача на издавачката куќа „YKY“ како координатор за авторски права. Во една од најпрестижните издавачки куќи работев три години. Во 2005 година ја напуштив и заедно со мојот сопруг Мехмет Демирташ (чија мајка е родена во срцето на Балканот – Косово) ја основавме агенцијата „Калем“.

Сребра Ѓорѓијевска

July 2, 2014
И ние гледаме светско

Седнав да го пишувам текстов додека на телевизорот спроти мене се надигруваа Аргентина и БиХ. Беше после полноќ. Нема лош период од денот за гледање светско. Неколкуте непроспиени саати се мала цена за задоволството да се биде дел од милијардите жители од сите континенти, кои во истиот момент ја делат истата возбуда, ја чувствуваат истата фудбалска магија. Некој на пиво со пријателите, некој дома со семејството, некој на работа со колегите…

Сите гледаат светско, дури и оние што не гледаат фудбал. Всушност од сите настани кои пред себе го имаат епитетот светско, токму фудбалскиот мундијал највеќе го оправдува и заслужува.

Од четирите земји околу кои се врти светот на Балкон3, само Грција учествува на дваесетото светско првенство во фудбал, кое се одржува во Бразил, единствената земја што пет пати го подигнала трофејот Жил Риме.

Грчки навивачи во Рио

Ова е трето учество за Грција на светските првенства, по оние во 1994 и во 2010. До сега грчкиот фудбалски тим не се прославил на мундијалите. На 6-те одиграни натпревари остварил само една победа од 2:1 против Нигерија во 2010 година. Сепак, не смее да се заборави историскиот успех на грчките фудбалери, кои пред 10 години се искачија на европскиот трон.

Фудбалската историја на Турција е малку позанимлива и богата со куриозитети. Турција се квалификувала на Светското првенство во 1950 година, но поради финансиски проблеми го откажала учеството. На наредното првенство во 1954 година, Турција станала учесник со фрлање паричка откако и по три квалификациски натпревари со Шпанија не било одлучено кој ќе патува на завршниот турнир во Швајцарија. Најголемиот успех на светските првенства турските фудбалери го остварија во 2002 година кога од Јапонија и Јужна Кореја се вратија со бронза на градите. Во натпреварот за третото место Хакан Шукур го постигна најбрзиот гол во историјата на светските првенства, кога ја затресе мрежата на Јужна Кореја по само 10,89 секунди игра.

Албанија и Македонија до сега не успеале да ги минат квалификациите. Сепак, неколку македонски фудбалери во минатото, како дел од репрезентацијата на Југославија го почувствувале „мирисот“ на најважниот спортски настан на планетата.

Олимпиското правило дека „најважно е да се учествува“ во овој случај е само празна фраза. Не мора да се учествува на светско за да се ужива. Најдобар доказ за тоа се полните скопски кафеани, кафулиња, пабови, во кои пред големи видео бимови или телевизори, во фино друштво се навива за омилениот тим.

Гледајте светско и нека победат нашите 🙂

Мирко Трајановски

June 21, 2014
Шиле – бели плажи, мир и релаксација на северот од Истанбул

Да се посети Истанбул, градот кој 24 часа дише и живее со забрзано темпо е вистински предизвик. Кога ќе стапнете овде брзате да посетите сè, но тоа не е возможно, бидејќи градот има многу музеи, плоштади интересни локации за кои е потребно време за да стигнете да ги посетите и секогаш ќе има нешто што ќе остане за следен пат.

При секоја моја нова посета се обидувам да откријам некое ново место. Овој пат Балкон3 ве води на една релаксирачка турнеја надвор од градот, на брегот на Црното море, односно на најсеверната точка на Истанбул, градчето Шиле.Шиле (Şile) е мало туристичко место сместено во северниот дел на Истанбул на брегот на Црното море. Оваа провинција е дел од градската управа на Истанбул (Buyuksehir belediyesi) и се наоѓа на 70 км. од Ускудар. За да стигнете до таму треба да дојдете до автобуската станца Харем преку Ускудар (во Азиската страна на Истанбул) и да се качите во автобус број 139 или 139А. Билетот во еден правец чини 6 TL.

Поради близината до Истанбул многу луѓе живеат oовде, а работат во Истанбул. Популарното одморалиште Ağva е исто така дел од Шиле. Тука постои рибарско село од 700 години п.н.е. и светилник од Отоманскиот период. Повеќето истанбулчани го користат брегот на Шиле за да се одморат од градската гужва. Ова импресивно гратче е одалечено на околу час и четириесет минути возење од Истанбул. Белите песочни плажи, кои се протегаат во северниот дел се лесно достапни од главниот автопат, додека на истокот се сместени повеќе мали одвоени плажи.

Во самиот град има многу карпести врвови кои овозможуваат поглед кон малото пристаниште на брегот. За време на викендите, а особеново жешкиот летен период Шиле е преполн со еднодневни посетители, кои доаѓаат на семеен пикник. Тука има голем број на барови и ресторани кои покрај прекрасната храна нудат прекрасен поглед кон Црно море, посебно паркот околу светилникот.

Треба да се напомне дека ова гратче како и другите кои се наоѓаат на брегот на Црното море ги делат истите морски услови. Со ова сакам да кажам дека тука струите се многу силни што претставува опасност за неискусните пливачи.

Шиле исто така е познат по памучниот лен кој се произведува тука, и истиот се продава во многу продавници во градот. Имено, секоја година во летниот период се одржува саем на кој се промовира оваа ткаенина.

Тоа што не треба да го пропуштите тука е Светилникот кој има историско значење. Сместен на западниот брег од Црното море и сеуште е во употреба. Бил изграден во 1859 година цо овластуање на отоманскиот султан Abdülmecid I (кој владеел 1839-1861 ). Камениот дел од светилникот бил изграден од турски архитекти, додека металните делови и Кристалниот-леќа систем се направени во Barbir фабриката во Париз. Во 1860 година, светилникот е пуштен во употреба. Истиот помага во навигацијата на пловните објекти на брегот на Црното море. Изграден е за време на војната на Крим за прикажување на патот на бродовите кои влегуваат во Истанбул од Црното море.

Ова е најголемиот светилник во Турција, сместен на 60 метри (197 стапки) надморска височина. Кулата на светилникот е висока 19 метри (62 ft). Со цел да се види јасно во текот на денот, кулата е насликана со црно-бели хоризонтални ленти. Октагоналната камена кула на својот врв има фенер и галерија. Првично светилникот светел со помош на керозин, за подоцна истиот да биде заменет со Dalen светлина произведена од согорувањето на карбид гас (ацетилен гас). Веќе од 1968 година светилникот работи со помош на електрична енергија.

Светилникот е една од најпрепознатливите и најубави градби на црноморското крајбрежје. Тој е претворен во музеј и е отворен за посетители.

Исто така ви предлагам да го посетите и Замокот кој бил изграден од страна на Византијците за заштита на капиталот и крајбрежјето од морските напади. Искусете ја традиционалната турска гостопримливост. Релаксирајте се на крајбрежјето и уживајте во прекрасниот поглед кон морето.

Доколку сакате да преноќите, градот нуди многу можности за сместување во хотели, пансиони и гостилници. Јас препорачувам да го посетите во било кое годишно време. Прекрасната боја на морето која се менува во зависност од временските услови и звукот на брановите ќе ве опуштат и ќе ве исполнат со нов живот и нов почеток, кој ќе ве потсети дека овоземниот живот е вистинско задоволство и уживање.

На крај сакам да и се заблагодарам на мојата пријателка Мели од Осијек за прекрасните фотографии.

Уживајте.

Кристина Ангелеска

фото: Мели

May 20, 2014
10 факти за Истанбул, градот што флертува на два континенти

Истанбул! Местото што ги исполнува сите желби на светот и ви ги отвора портите кон непроценлива убавина, историја, шопинг и флерт на два континенти.

Главниот град на 3 империи ќе ве освои бидејќи е многу повеке од само име од историјата. Ова е еднинствениот град кој поврзува 2 континенти, град на спротивности и на извонредни традиционални вредности. Многумина го нарекуваат „Главниот град на светот“, други пак „Мостот помеѓу Европа и Азија“. Сепак, Истанбул е најголемиот град во Турција и еден од најголемите градови во светот, со население од над 13 милиони жители .

Овој пат решив да споделам со вас некои интересни факти за овој раскошен град на Босфорот, а за да ги откритете неговите убавини ви препорачувам да го посетите, нема да погрешите.

1. Во времето кога Истанбул бил дел од Отоманската Импперија, во градот имало преку 1.400 јавни тоалети, во време кога тоалети не постоеле дури ни во кралските палати во најголемите европски кралства. Околу 1600 тата година (отприлика времето кога владеел и Кралот Сонце во Франција) во Отоманската Империја биле изградени првите јавни тоалети во новите џамии што се граделе. А, како што знаеме, Версај е изграден без тоалети во него. Веројатно така било и со другите европски монарси во тоа време.

2. Подземната линија, претходник на Метрото во Истанбул е една од најстарите во светот, која постои од 1875 година. Постари се само метрото во Лондон (1863) и во Њујорк (1868). Се работи само за една линија која поврзува два плоштада и има само две станици и го носи името „Тунел“.

3. Во историјата, Истанбул бил главен град на : Римската Империја, Византиската Империја и Отоманската Империја. А во денешно време, Анкара е главен град на Турција.

4. Четирите бронзени коњи кои денес ја украсуваат катедралата Сан Марко во Венеција биле украдени од Истанбул во 13.век од Крстоносците. Коњите биле направени во 4 век пред нашата ера во Грција и биле изложени во Хиподромот во центарот на Константинопол.

5. Агата Кристи го напишала својот познат роман „Убиството во Ориент Експрес“ во хотелот Пера Палас во Истанбул, откако самата била патник во познатиот воз кој сообраќал од Париз до Истанбул во периодот од 1883 до 1977 година. Тоа е последната станица на овој воз, на железничката станица Сиркеџи гари (главната железничка станица во Европскиот дел од Истанбул).

6. Големиот пазар во истанбул (Капали Чаршија) е најголемиот покриен пазар во светот, со преку 3000 продавници.

7. Истанбул зафаќа површина речиси колку државата Белгија, со речиси еднаков број население.

8. Скоро без исклучок, сите жители на Истанбул се жалат за сообраќајниот метеж, за начинот на кој се прават работите итн, но никој не сака да си замине од таму.

9. „Почвата и камењата во Истанбул се златни“. Оваа позната парола од 50-те години на 20.век донела огромен број на луѓе од селата во овој магичен град.

10. Во Истанбул се наоѓа најголемата црква-џамија (Света Софија) во светот, која од 1937 година е прогласена за музеј со декрет на Кемал Ататурк и која сведочи за испреплетеното влијание помеѓу двете доминантни религии во регионот.

За овој град кој пет пати го има менувано своето име, има многу што да се зборува. Една посета на овој град нема да ви дозволи да ги откриете сите негови тајни. Ќе се воодушевувате, ќе разгледувате, ќе останете без зборови од прекрасната убавина, а сепак никогаш нема да дознаете се за овој бисер на Босфорот. Секогаш останува по нешто за наредна посета и се така до недоглед…

Кристина Ангелеска

May 1, 2014
Балкон3 во Бурса: Фотогалерија од етно ресторанот “Mavi Boncuk” Џумаликизик

[portfolio_slideshow id=9447]

Фото: Хусамедин Гина (Балкон3)

April 11, 2014
Средба со атинскиот лик од детективските романи и неговото патување до Истанбул

Инспекторот Костас Харитос е намќорест, средовечен полицаец кој живее во мал стан во Атина. Се бори со тешки случаи на убиства во мрачниот урбан свет.

Инспекторот

Харитос не е ниту суперхерој ниту антихерој. Тој е човек од соседството со контрадикторен карактер. Се спротивставува на корумпираниот систем, но нема ништо против тоа да даде мито на вработен во јавното здравство за подобар третман. Неговата сопруга и ќерка се типични претставнички на средната класа но се секогаш на негова страна што ги прави важни и интересни. Кога добива наредби од надредените Харитос секогаш делува изморено и здодеано, но е цврсто решен да ја заврши работата до крај. Тој преферира да го користи умот наместо сила – отворено жалејќи за своето искуство како полицаец за време на воената хунта. Во четирите романи следиме како успешно решава случаи во Атина додека го пцуе сообраќајот во градот, не ги сака странците и се гордее со својата ќерка адвокат свршена за доктор.

Харитос во Истанбул

Во петтиот роман (2008, Дадилката), сопругата Адриани го убедува Харитос да одат на одмор во Истанбул. На Харитос му е здодевна туристичката понуда, но е пресреќен кога ќе се запознае со истанбулската кујна. Патем забележува дека сообраќајот таму е полош од тој во Атина, но вреди да се патува само поради погледот на Босфор. Во една таверна близу плоштадот Таксим, во сопственост на грчки староседелец (Рум), добива впечатоци од прва рака за вкусовите и луѓето во Истанбул и Атина.

Удобноста и уживањето во културата и традицијата завршуваат во моментот кога еден непознат човек му приоѓа и поставува необично прашање кое ќе го вовлече во интригантен случај на исчезнато лице. Една постара жена исчезнува во Драма (Грција) во чудни околности. Таа води потекло од Трабзон (Турција) и е осомничена во случај на убиство во Истанбул. Харитос добива повик од неговиот наредник да го преземе случајот и да се пријави во истанбулската полиција за соработка. Постепено жената почнува да остава траги низ Истанбул и Трабзон кој се наоѓа на брегот на Црното Море, убивајќи неколку луѓе по пат. Две држави со лоши политички односи, со историја на трауматични раселувања на население и незгоден случај на повеќекратни убиства со потенцијални дипломатски импликации…

Која е оваа жена? Зошто убива? Дали постои шема во нејзиниот необичен начин на убивање? Харитос работи заедно со назначениот партнер, полицаецот Мурат, кој е повратник од Германија. Мурат е либерал по убедување и го мрази старомодниот начин на размислување. Тој преферира германска кујна, а неговата сопруга Нермин, порасната во Германија, образована директорка на една компанија, носи марама по свој избор. Двајцата полицајци треба да ја надминат меѓусебната недоверба. Историјата и националноста кои на почеток ги разделуваат во текот на разоткривањето на мистеријата постепено ги зближуваат.

Заплетот е возбудлив, полн со агонија, пресврти и субверзивен хумор, а приказната ни нуди многу нешта за размислување. Читателот на овој мајсторски напишан роман добива поглед во разновидноста на луѓето кои го сочинуваат мозаикот на Истанбул и има можност да научи многу за современата историја и урбаните преобразби. Всушност, читателот добива клуч за разбирање на современите Грци и Турци преку средбите со сите жени претставени во романот, нивната историја, интеракција и нивните права. Авторот внимателно се држи подалеку од површноста на надворешниот изглед и вешто загледува во душата на ликовите.

Белешка за авторот

Петрос Маркарис е роден во Истанбул во Грчко-Ерменско семејство. Студирал во Виена, а од 1964 Атина е неговото постојано живеалиште. Својата прва театарска претстава ја напишал во 1965, преведувал класични дела од германски на грчки, има напишано голем број кратки раскази, сценарија за телевизиски серии и има работено со режисерот Тео Ангелопулос на сценариото за филмот “Запрениот чекор на штркот”(“Suspended step of the stork”, 1991). Во 1995 го претстави пред меѓународната читетелска публика својот популарен лик, инспекторот Харитас. Неговите наградувани романи се преведени на 14 јазици и издадени во 20 земји вклучувајќи ја Турција. Во најновите романи, трилогијата “Криза” (“The Crisis Trilogy”) инспекторот се соочува со злосторства во Атина во услови на општество погодено од финансиска криза.

Дознајте повеќе за Петрос Маркарис и неговите дела на: http://www.diogenes.ch/rights/autoren/a-z/m/markaris_petros/biographie

Софија Николау

March 25, 2014
Театарот е мојот мост меѓу Скопје и Истанбул

Кога би фрлиле поглед на листата на актери што играат во претставите на Турскиот театар од Скопје, едно име за момент ќе ве збуни. Меѓу сите турски имиња и презимиња, името на Македонката Билјана Јовановска секако е невообичаено. Сепак и оваа актерка има врска со Турција. Нејзиниот татко Ѓоре Јовановски бил фудбалер, а подоцна и тренер во оваа земја (играл во тимовите Ankaragucu и во Samsunspor), па така и Турција станала нејзина љубов и судбина.

За да го усоврши јазикот се запишала на Факултетот за драмски уметности (ФДУ) во Скопје, а веќе неколку години е дел од ансамблот на Турскиот театар.
– Турција е дел од мене уште од моето раѓање. Поради работата на татко ми, често се преселувавме на релација Македонија-Турција, така што паралелно израснав со двете култури и двата јазика. Кога решив да се запишам на ФДУ, природно ми дојде да конкурирам во турската класа, со цел да напредувам во јазикот – вели Јовановска.

Додава дека ја сака мелодијата на турскиот јазик и оти кога оди во Турција, поради нежноста на јазикот, станува друга личност.
-Ги сакам школките што ги продаваат на секој чекор и кои можеш да ги јадеш стоејќи. Го сакам турскиот чај. Ме фасцинира ведрината на луѓето на улица – вели Билјана.

Дипломирала во јуни 2011 кај професорот Елјеса Касо, со претставата „Долго патување во ноќта“. Денес врската со Турција не ја одржува само преку секојдневните проби и претстави во театарот во Старата чаршија во Скопје туку и преку глумење во турски серии.
– Со снимањето на „Збогум Румелија“ и „Последно лето на Балканот“ се стекнав со дисциплина да можам да станам во 6 часот и да бидам подготвена за снимање, без разлика каква вечер сум имала. Се научив брзо да учам текст, зашто сериите се снимаат со светлосна брзина и мораш да се приспособиш ако сакаш подолго време да си дел од тоа – завршува Билјана.

Сребра Ѓорѓијевска

January 24, 2014