Објективот на Балкон 3 ве води на фото прошетка низ еден од најубавите грчки острови, бисерот на Јонското Море – Кефалонија. Најголемиот и најзелениот јонски остров изобилува со прекрасни песочни плажи скриени зад џиновски карпести предели. Најпозната, а во исто време и најфотографирана е песочната плажа Миртос, која залужено го добила епитетот „парче рај“ (“piece of heaven”).
Огромно значење за промовирањето на Кефалонија како туристичка дестинација има плажата Антисамос, на која се снимени голем дел од сцените на холивудскиот хит „Мандолината на капетанот Корели“. Во близина на Антисамос се наоѓаат и пештерите Мелисани и Дрогарати, кои се вистинско чудо на природата.
Најпопуларни туристички места на Кефалонија се главниот град Аргостоли, како и Ласи, Фискардо, Порос, Ликсури… Сепак за оние кои сакаат да ги избегнат гласните и полни плажи, островот нуди голем број мали заливи каде можат во мир и тишина да уживаат во сонцето и водите на Јонското Море. Вие за сега уживајте во нашата фото галерија од Кефалонија J
Изложба на фотографии во музејот Бенаки, Атина (18-25 Септември 2012)
Како што велат организаторите, изложбата ви овозможува подобро да се запознаете со „најголемите преселби и размена на население во 20 век“. Фокусирајќи се на лични сведоштва и ретки фотографии и снимки, посетителите преку овие материјали можат да се соочат со луѓето кои ги преживеале овие настани.
Чувствувајќи се „два пати како странец“ се доживува не само како особена реалност но и како споделено искуство на еден огромен број луѓе кои биле принудени да ги напуштат своите домови и да се населат во нова земја.
Изложбата не носи во 1923 година и размената на грчко-турско население, потоа големата размена на германско и полско население во Втората Светска Војна, поделбата на Индија во 1947 година, па се до војната на Кипар во 1974 година.
По поставката во Истанбул и во Никозија, изложбата ќе пристигне во Атина во септември, а потоа заминува за Стокхолм и Луксембург.
За настанот во Атина се предвидени серија паралелни случувања, како прожектирање документарни филмови, музички концерти, активности и храна од Мала Азија и Индија, додека специјално за настанот ќе биде издадена детската книга за пријателството на две девојчиња од Измир.
Изложбата е дело на Anemon, во заедничка организација на University of Oxford, Benaki Museum, Leventis Municipal Museum of Nicosia, Istanbul Bilgi University, Tolle Idee! Во соработка со “the Goethe Institut Athen, the British Council, Athens Concert Hall, the Greek Refugee Council and the Centre for Asia Minor Studies. Реализиран во рамки на културната програма на Европската унија – “Culture” Program (EU).
Од вчера сите верници од исламска вероисповед ширум светот го слават најголемиот верски празник Рамазан Бајрам. По едномесечниот пост, во кој целиот исламски свет се воздржа од храна и пијалоци од зора до зајдисонце, вчера со утринскиот Бајрам – намаз започнаа да го слави Рамазан Бајрам. Овој голем муслимански празник се слави три дена.
Меѓутоа, денес за разлика од порано, кога се споменува Бајрам веднаш на ум ни доаѓа прашањето: Каде се тие стари бајрами, тие стари обичаи? Тие стари обичаи за кои нашите дедовци и татковци постојано ни велеа дека им недостасуваат, стари обичаи на тие поинакви бајрами… Што имало во тие стари бајрами, а што толку многу ни недостасува? Да, токму тие стари бајрами…
Има многу обичаи кои порано се практикувале, а денеска полека се губат. Порано се правеле разновидни слатки, а традиционално слатко за време на Бајрам е баклавата. Секој член на семејството ги посетувал соседите и роднините. Пред секоја врата стоела по некоја баба со насмевка на лицето, која ги чекала децата да дојдат за да и го честитаат празникот, а таа на сите им давала по некое бонбонче. Децата со голема радост им ги бакнувале рацете на постарите, а за возврат добивале паричка или бонбонче. За разлика од порано, тоа повеќе го нема. Децата се поретко ги има по улиците, се помалку се радуваат на овој празник. Бајрам за секое дете значеше будење рано наутро, облекување нови алишта и одење кај соседите и најбиските за честитање на празникот.
Многу добро се сеќаваме на заборавената бајрамска возбуда, која ја имаше во нашите семејства. Порано секој на секому му подаруваше почит, слатка насмевка, љубов… се смируваа сите кои биле налутени еден на друг. Веќе ништо од тоа не е останато.
Се повеќе ни недостасуваат старите бајрами. Но, тука се поставува прашањето дали бајрамите ги изгубија своите убавини или пак ние ги запоставивме нашите радости за бајрамот? Денес бајрамите не се слават како што налагаат обичаите. Понекогаш човек се двоуми дали е Бајрам или не.
На сите муслимани им посакуваме овој Рамазан Бајрам да им мине во празнично и пријатно расположение во кругот на најблиските. Ramazan Bajram mubarek olsun!!!
Сигурно нема некој од нас што не пробал баклава, неодоливиот вкус, традиционален за празниците, посебно за најголемиот муслимански празник Бајрам. Не можете да одолеете на прекрасаниот мирис на маслото, шербетот, ф’стаците, оревот и крцкавото тенко тесто. Баклавата ден денес продолжува да ја држи својата лидерска позиција помеѓу слатките работи. Можеби во денешно време традиционалните обичаи за Бајрам се забораваат, но навиката за јадење баклава продолжува.
Балкон 3 оваа недела за своите читатели нуди еден специјален рецепт, од прославената турска фирма Гулиоглу. Имено се работи за традиција која започнала во далечната 1800 година, во градот Газиантеп, од Хаџи Мехмед Гулу, познат како Гуллу Челеби.
Потребни состојки:
За тестото:
1 чаша растително масло
1 чаша млеко
3 јајца
половина чаша (за турски чај) оцет
малку сол
6 чаши брашно
1 пакетче скроб
400 грама ореви
половина пакетче маргарин
250 грама масло
За шербетот:
1.5 литри плус една чаша вода
1.5 кг. шеќер
Подготовка:
Прво се подготвува тестото од горенаведените состојки и се остава да отстои половина час. Подготвеното тесто се дели на четири дела. Од секој дел се одвојуваат по 15 теста во големина на орев. Во тестото со големина на орев се додава скробот и со помош на оклагија (сукало) се развлекува тестото. Откако ќе се развлечат сите 15 теста, корите се ставаат во тепсија, претходно подмачкана со масло, и се редат една врз друга. Потоа се додава претходно измелениот орев. Истата постапката се повторува и за останатите кори. Откако ќе завршат сите кори, се сечат во коцки/баклави. Потоа се прелива полека со претходно растопено масло. Рерната треба да биде добро зегреана на 220 степени и кога ќе се стави баклавата, температурата треба да се намали на 100-150 степени и да се пече 2-3 часа. Така направената баклава треба да постои барем еден ден за да може шербетот добро да се упие.
Кога баклавата ќе ја добие златножолтата боја се подготвува шербетот од 1.5 кг шеќер и 1.5 литри и плус една чаша вода. Откако ќе поврие еден час, со топлиот шербет ги преливаме корите.
Веќе со години раководите со една од најпознатите туристички агенции во Македонија Генералтурист. Кои дестинациии ги нудите како најатрактивни?
Генерално гледано ние нудиме аранжмани за сите дестинации но препознатливи сме за Турција и Египет со нашите чартер аранжмани кои години наназад ги организираме од јуни до септември. Догодина славиме 10 години од постоењето на Генералтурист како приватна агенција и ќе имаме бројни изненадувања за нашите клиенти во текот на целата година.
Каде сакаат најмногу македонските туристи да летуваат? Што најмногу ги интересира во понудата?
Македонските туристи статистички најмногу летуваат во Грција, Турција и Албанија. За жал во последниве години најбитна е цената на аранжманот за разлика од квалитетот на аранжманот. Економската ситуација си го прави своето. Првично се гледа на цената па потоа на се друго.
Интересна ли е Македонија за странските туристи и што најмногу сакаат да видат кај нас?
Македонија се повеќе станува интересна дестинација за странските туристи и тоа е позитивен тренд кој од година во година рапидно расте.Секако тука се значајни за споменување мерките на владата за промоција и субвенционирање на доаѓањето на странските гости во Македонија. Стана мода меѓу туристичките работници да работат на привлекување и носење странски гости во Македонија и тоа е за поздравување.
Од неодамна организирате и туристички тури од Турција кон Македонија. Каков е интересот на турските туристи.
Се почна случајно и полека доби масовни размери. Огромен интерес има и масовна посета на турските туристи.секоја година се поголема ке биде бројката на туристи од Турција во Македонија и на Балканот.
Грција е секако една од најпривлечните дестинации. Работите ли во Грција со грчки туристи?
Грција е одлична дестинација и заедно со нашите партнери од Мели турс работиме на привлекување грчки туристи во Македонија. За жал политичките односи некогаш ни пореметуваат големи операции на пример за Божиќ имаме голем број на Туристи во Маврово и некоја изјава од некој политичар предизвикува домино ефект за се откажат резервациите во последен момент. Се надеваме дека во иднина нема да се случуваат вакви работи во интерес на еснафот и на туристите и во Македонија и во Грција.
Како гледате на развојот на туризмот во иднина на овие простори. Турција Грција, Македонија..број еден број два, три?
Оваа година Грција како туристичка дестинација соочена со ланската лоша сезона презема одлични мерки и на крај ке има успешна сезона за разлика од Турција која има многу лоша сезона поради лошата проценка и мислењето дека 2011 ке се повтори сама по себе. Затоа пак за до година ке има многу промени во турскиот туризам за да не се случи годинашново сценарио. Македонија е на добар пат да оди напред и тоа се случува и ке продолжи во иднина.
Збор два за Аркан Керим, од одамна во туристичкиот бизнис, има ли време за приватен живот, кои се вашите приоритети и интереси?
Од свои 19 години сум во туризмот ја сакам работата која ја работам,скоро 10 години ја менаџирам една од поуспешните агенции во Македонија со свои претставништва во Истанбул и Дубровник. Во однос на ова за жал трпи приватниот живот одвреме навреме бидејки обврските и патувањата си го прават своето.Во сите сегменти на туристичкото работење сме присутни меѓутоа мој личен приоритет е хотелскиот бизнис и се надевам дека мојата голема цел еден ден да имам бутик хотел во Скопје ке ми се оствари во иднина и целокупниот труд во изминатите години нема да биде залуден. Сатисфакција за моето работење е исто така и наградите кои ги добивам како менаџер на Генералтурист минатата година бевме прогласени за најдобра агенција во инкоминг туризмот во Македонија од Министерството за Економија,исто така годинава во Мадрид добивме награда за најуспешна агенција во инкомингот во Југоситочна Европа така да ова е исто така голема сатисфакција за вложениот труд.
Приказната од крајот на 19 век, за неостварената љубов помеѓу убавата битолчанка Елени Каринте и младиот Мустафа Кемал Ататурк, кои многумина ги нарекуваат балканските Ромео и Јулија, денес станува незаобиколна туристичка атракција во Битола. Турските туристи минуваат илјадници километри, да ја посетата спомен-собата во битолскиот Музеј, да се фотографираат под балконот на Каринте, каде е исплетена можеби најголемата љубовна сага на овие простори, но и да го читаат писмото што таа му го напишала на Ататурк.
Писмото на Елени до Ататурк
“Некаде и некогаш,
Поминаа толку години, а јас ете, секој ден чекам абер од тебе. Ако некогаш го добиеш писмово, сети се, види ги солзите на хартијата. Годините си врват, овде сешто се зборува за тебе, нешто се случува. Ако ги читаш овие редови додека љубиш некоја друга жена, искини го писмово и прашај ја неа дали верува дека некоја си Елени Каринте од Битола го поарчила цел живот за еден човек со кого била само еден ден. Ако ја љубиш неа, како што јас те љубам тебе, не и кажувај ништо, нека биде среќна, ако си и ти среќен. Ако пак, уште ја паметиш девојката од балконот и не љубиш друга, знај те чекам и ќе те чекам цел живот. Знам дека ќе се вратиш, дека не си заборавил…”
Писмото на Елени
Ова е дел од писмото за кое се верува дека пред повеќе од еден век му го напишала битолчанката Елени Каринте на младиот Мустафа Кемал, кој учел во воената гимназија во Битола. Спомен собата во чест на големиот турски реформатор се наоѓа во битолскиот Завод и музеј, објект во кој било сместено училиштето каде се школувал младиот кадет. Фотографии, скици од битки, библиотека, биста, восочна фигура- одаја која ги збрала сите тајни од животот на големиот реформатор.
Музејот на Ататурк во БитолаМузејот на Ататурк
Централно место зазема писмото од Елени Каринте, а приказната за балканските Ромео и Јулија, тој муслиман, таа христијанка, нивната голема љубов, предвреме осудена на пропаст заради религиските и општествените стеги, денес, еден век подоцна, е главен адут за привлекување турски туристи. Со воздишки го читаат писмото, се фотографираат пред куќата на Каринте на битолски Широк Сокак, додека балконот ја раскажува тажната љубовна приказна…
Куќата на Елени Каринте на Широк сокак
Легенда или вистина…
Младиот кадет Мустафа во 1896 година, доаѓа од Солун да учи во воената гимназија во Битола. Честопати шетал по Широк Сокак, а едно попладне пред Велигден во 1897 година, на балконот од куќата на богатиот трговец Ефтим Каринте, која и денес постои на аголот од улицата, веднаш наспроти хотелот Епинал, ја забелжал убавата Елени, негова врсничка. И девојката не останала рамнодушна, па крадешкум, таму од балконот и таа фрлила поглед на стројниот Ататурк, висок, со убав стас и сини очи. И така Мустафа декој ден минувал пред куќата, а Елени го чекала на балконот. Меѓу нив се распламтила силна, но забранета љубов. Девојката за да биде со него, побегнала преку визбите на куќата. Заедно заминале надвор од Битола, но таткото на Елени, Ефтим, ги фатил, ја затворил девојката дома, а потоа, купил куќа во Лерин. Насила ја однел таму, со намера да ја омажи за друг човек.
Куќата на Елени
“Има цела година откако ме грабна од тебе, ме заклучи дома и не ме пушти цел месец. Не плачев, знаев дека џабе му се сите катанци и затвори. Човекот со кој тој сакаше да се венчам, го видов само еднаш и ме праша дали можам да го љубам. А јас му реков “Не, јас си го љубам првотот либе”. И повеќе не го видов. Татко ми никогаш не ми прости, а и јас нему. Вечно ќе те сака и чека твојата Елени Каринте”.
Стара фотографија од куќата на земејството Каринте
Девојката никогаш не се омажила, доживеала длабока старост, а до крајот на животот, неколку пати во годината примала чекови од странство. Починала во Лерин на 80 години.
Мустафа Кемал подоцна стана прв претседател на Турција, творец на модерната турска држава, поради што го добил името Ататурк, татко на нацијата. Се оженил со Латифе Ханам, но бракот траел само две години. Ататур и Каринте не се сретнале никогаш повеќе.
Слика на Атататурк вомузејтот во БитолаФотографии во Музејот во Битола
Љубовната сага за балканските Ромео и Јулија, во Битола се пренесува од генерација на генерација. Некои велат, дека оригиналот на писмото од Каринте, се наоѓа во историски архив. Други пак, велат дека станува збор за легенда. Сепак, меѓу битолчани, и денес живее оваа љубов.
Биста на Ататурк
-Оваа љубов е вистински магнет за турските туристи. Минуваат илјадници километри од Турција до Битола, со желба да го прочитаат писмотот во спомен-собата, да ја видат куќата на Широк Сокак и да се фотографираат под балконот од каде Елени првпат го здогледала Мустафа. Додека туристите се воодушевени, високите воени и државни делагации кои доаѓаат да ја посетат спомен-собата, не прашуваат ништо за оваа љубовна приказна. За оваа љубов нема ниту збор во биографијата на Ататурк, не е пронајден ниту еден пишан документ кој би ја потврдил приказната. Дури од научните кругови во Турција, било сугерирано, овде, кај нас да не се обрнува толкаво внимание на таа приказна, затоа што нема други документи, освен писмотот за кое кај нас се верува дека Елени го напишала до Ататурк- вели Шенол Мемиш, претседател на македонско-турското здружение од Битола ” Мустафа Кемал Ататурк”.
Широк сокак во Битола
Оваа љубовна приказна е инспирација за филсмките и театарски работници. Во 2006 година беше снимен краток документрно-игран телевизиски филм, неодмана направен е музичко-театарски перформанс, а, исто така најновиот филм на Александар Поповски “Балканот не е мртов”, чија премиера се највува на годинешниот фестивал ”Браќа Манаки”, ја раскажува приказната за љубовта меѓу Ататурк и Каринте.
Популарните лондонски полицајци познати како „бобиевци“ верувале или не, но можеби се најдобрите домаќини на Олимписките игри кои оваа година се оддржуваат во Обединетото Кралство. Сте помислиле ли некогаш да го замолите полицаецот во вашата земја да ве фотографира или пак вие да се фотографирате со него за спомен? Сигурно не ви паднало на памет во страв да не поминете, во најблага рака, со некоја казна или опомена дека следен пат ќе поминете лошо.
Сте забележале ли некогаш како домашниот полицаец наместо да му го покаже патот на некој турист тој да оди со него и да го однесе до посакуваната дестинација? Ни на сон. Но она што во другите земји е научна фантастика тоа во Лондон е реалност.
Полицајците деновиве се најдобрите пријатели на туристите. Облечени во кратки маички, пантолони и познатиот лондонски шлем, без вообичаеното вооружување тие делуваат пријателски и блиски до граѓаните. Ќе ги видите на улица како даваат совети за безбедност, ќе ве предупредат да не се навалувате премногу додека фотографирате од некој мост, ако заспиете во некој парк љубезно ќе проверат дали сте добро.
Овие денови кога за време на Олимпијадата Лондон беше опседнат со милиони туристи „бобиевците“ имаа задача и да работат како водичи за изгубените. Тие го покажуваа патот на оние кои не можеа да се снајдат по лондонските улици, а неретко на рамената носеа мали деца кои во метежот се изгубиле. Децата добиваа бесплатен „превоз“, а родителите задоволни што не ги изгубиле своите најмили во олимпиското лудило.
Овие полицајци секогаш се насмеани па дури и кога се во непријатна ситуација. Така додека се шетаме по Темза една девојка го замолува полицаецот да ја фотографира. Додека мислевме дека љубезно ќе ја одбие бидејќи тоа не му е една од задачите полицаецот со насмевка го зема фотоапаратот во раце и почнува да работи. Небаре е професионален фотограф тој менува кадри, клекнува на нозе и фаќа друг агол, не само ради реда да заврши работа туки за девојката да биде задоволна од неговите фотографии. На крајот и тој се заблагодарува за дадената шанса да ги искаже своите фотографски способности.
Можеби станува збор за Олимписко расположение кое ќе исчезне за неколку недели, но сепак останува добриот впечаток од однесувањето на лондонската полиција од која можат да научат нивните колеги од другите земји. Но сепак иако скоро сите беа презадоволни од нивната работа за време на Олимпијадата имаше и една помала група на луѓе кои беа незадоволни- криминалците.
Добро познатата гитарска мелодија го распара тешкиот дојрански воздух. За само дел од секундата беше придружена од извици на воодушевување на неколкуилјадната публика, која во еден глас почна да ги пее стиховите „Запеј, запеј бистра водо и ти сонце мило, златно. Запеј птицо и понеси песна нова, мака стара…“.
Бев дете кога се појави „Пушти коси“ и на гевгелиската група Зијан и го „заработи“ статусот на рок легенди. Сега, дваесетина години подоцна, имав задоволство да разговарам со двајца од основачите на групата, Ацо Митрев и Коце Динев. Интервјуто го направивме по нивниот настап на Д Фестивал, кој се одржа минатиот викенд во Дојран. Скромни и непосредни, раскажуваат за нивните почетоци, најголемите успеси, идните планови.
– Зијан постои од 1980 година кога тргнавме на студии во Скопје. Ние пред тоа имавме друга група, која се викаше Трета смена, но се прекрстивме во Зијан. Од тој период би ги издвоил настапите на рок фестивалите во Младинскиот културен центар во Скопје, вели Динев.
Тој е автор на антологиската „Пушти коси“. Вели дека песната настанала во еден здив, но на почетокот воопшто не очекувал дека ќе прерасне во рок – „евергрин“.
– Тоа беше, што се вели, песна „од ракав“. Интересно е што сосема случајно ја снимивме. Имавме договорено снимање за МТВ и ги имавме сите песни што ни беа потребни. „Пушти коси“ влета последна како аутсајдер, но на крајот излезе една од најуспешните на албумот. Песната си остана, добра е, искрена, проста песна.
Сепак Зијан не се само „Пушти коси“. Публиката добро ги памети и „Еј остани“, „Деца бевме“, „Елизабет“, „Обична песна“, за кои сеуште се пишува по музичките форуми и на Youtube. Сите членови на групата важат за одлични инструменталисти, што во 1987 година им ја донесе победата на познатата Гитаријада во Заечар. Сепак, се сеќаваат дека не било лесно да се пробиеш и да бидеш препознаен на тогашната југословенска сцена.
– За нас од Гевгелија, беше тешко беше и во Скопје да се дојде до некаква снимка, некој медиум и ние практично не дојдовме до снимка во Скопје, се додека не победивме во Зајачар, во Суботица. Тогаш си рекоа: овие веројатно се добри, раскажува Митрев. Динев се надодава: Во 1990 година го снимивме албумот и помина како што помина. Тогаш почнаа да се отвораат студијата, инаку пред тоа беше навистина тешко да се влезе во МТВ и да се снима.
Како со нетрпение да го очекуваа прашањето дали планираат нешто ново и дали овој концертен настап во Дојран е најава за повеќе живи настапи и можеби нови песни.
Митрев: Мислам дека веќе е дегутантно да говориме за тие фестивали и гитаријади, треба да видиме што можеме сега да направиме. Интересно е што сеуште добро функционираме на сцена, добро се разбираме, а имаме и млади сили во групата. Тоа се двајцата синови на Коце, кои се одлични музичари. Едниот е гитарист, а другиот тапанар и мислам дека треба да им дадеме шанса.
Динев: Постојано ни се јавуваат организатори, кои слушнале дека ќе свириме на Д Фестивал и ни викаат „Еј Зијан зар уште свирите?“ и не бараат така што ќе мора да ги задоволиме нивните барања.
Митрев: Ние добро се забавуваме на сцена пред се. Трошиме огромна позитивна енергија и мене тоа ми е доволно. Нашиот план е само добро да свириме, а може и да изненадиме со нешто ново.
Да, немојте да се чудите. Ова е помалку познат факт, но во Охридското Езеро, покрај познатите ендемски видови риба, живеат и два вида ракови, за кои јавноста знае многу малку. Овие прастари жители на Охридското Езеро пред 25 години беа на раб на исчезнување поради чума која беснеела во сите слатки води низ цела Европа.
Професионалните нуркачи од Охрид велат дека до пред неколку години вистинска реткост било да се види рак во Охридското Езеро, но сега состојбата е многу подобрена.
Најраспространет е Европскиот слатководен рак Astakus astakus, кој може да се сретне насекаде во Охридското Езеро. Овој рак преферира меко дно со малку песок. Тој копа тунели на дното и претежно влезот му е под некој камен или карпа. Излегува и се храни ноќе.
Помалку познат е Potamon fluviatile или таканаречен крив рак. Претежно се среќава покрај каменитиот дел и во карпести предели на мали длабочини. Во Охридското Езеро слатководниот крив рак го има на македонската страна во струшкиот дел, додека на албанската страна од езерото има големи колонии.
Во минатото слатководниот рак од Охридското Езеро се користел во исхраната и од него се подготвувале вкусни специјалитети. Денес тој е загрозен вид заштитен со закон и не смеее да се ловаи во комерцијални цели.
Двата автохтони видови рак што живеат во Охридското Езеро, деновиве беа презентирани на централниот плоштад во Охрид. Тие беа вистинска атракција за минувачите и туристите кои имаа можност одблиску да се запознаат со слатководниот рак, за кој многумина не знаеа дека живее во најголемото македонско езеро.
Интервју со Адмир Чулумаревиќ, директор и основач на фестивалот
Адмир Чулумаревиќ, Никша Братош и Саша Лошиќ
Во последните 3 години, националниот парк Пакленица во Хрватска, на падините на планината Велебит, е домаќин на филмски фестивал кој се нарекува Стариград Пакленица Филмски Фестивал. Тоа е фестивал чија програма е насочена кон музички документарци славејќи ја музиката и културите од сите страни на светот. Секој август, фестивалот дочекува уметници, режисери кои дале свој допринос во овој жанр и оваа година не е исклучок со многу нови документарци за прикажување. За фестивалот зборувавме со неговиот основач и генерален директор Адмир Чулумаревиќ.
Како дојдовте на идеја да го започенете фестивалот СПФФ кој е наменет склучиво на музички документарни филмови?
Слободно можам да кажам дека можеби малку ги лечев своите детски фрустрации, ха, ха. Мислам дека сите ние кои го сакаме филмот и музиката, барем еднаш во животот сме биле воодушевени кога на филмското платно или на тв екраните сме ги гледале некои од нашите музички идоли во некои потполно невообичаени ситуации, дали дома или во други животни ситуации во кои немаме можност да ги видиме толку често. Посебно ме воодушевуваше фактот дека филмаџиите ја искористиле можноста и направиле филмот за некоја музичка ѕвезда да ја добие и онаа потребната политичка, културолошка, па и социјална димензија. Тоа се одлични филмови и причината е едноставна.
Стинг на доделувањето на наградата
Фестивалот се случува на егзотични локации на планината Велебит, кој е всушност познат центар за планинарење.
Да, Велебит и Стариград Пакленица се одличен избор за локација. Всушност, малку е заборавено деа тука некогаш бил сниман огромен број филмови. Серијалот и филмовите за Винету, потоа Кирк Даглас тука го снимал Вагабундо, Ричард Бартон снимал делови од Сутјеска, Омар Шариф, многу партизански епопеи и копродукции кои ги правел Јадран Филм. Воглавно, од филмска страна, тоа е локација чија филмска традиција мора да се почитува и продолжи. Од друга страна, величествениот амбиентот на Велебит и кањонот на Пакленица каде ги сместивме кината се наоѓаат на само пар стотина метри од плажата, што гарантира уживање за сите, за гледачите, но и за гостите на СПФФ. Тоа едноставно мора да се види.
Кои се предностите но и недостатоците кога еден ваков профилиран фестивал се случува на такви локации, а кои не се во еден голем центар како што е Загреб?
Па би рекол дека скоро да нема недостатоци, освен скапото гориво, но Пакленица е близу до Загреб и тоа не ни претставува голем проблем. Тоа е продукциски тешка работа и полесно би било ако се реализира во Загреб, но од друга страна, сметам дека во Хрватска мораме да развиваме културен туризам што е можно повеќе и мислам дека за тоа даваме придонес баш поради тоа што го правиме СПФФ во Стара Пакленица. Тука е секако важен и фактот дека Стариград Пакленица е мало место и дека сите сме некако осудени едни на други на прекрасни дружења и пријателства бидејќи тука публиката доаѓа и си заминува од проекцијата скоро рака под рака со оскаровци и со своите омилени ликови кои до пред малку ги гледале на филмското платно.
Оскаровецот Роџер РосЗоран Пезо, Зоран Предин и Brian Rasic
Каков беше одзивот на луѓето за овој вид на филмови?
Музичкиот документарец стана жанр кој доживува голема експанзија. Пред нас стоеше задача додатно да го промовираме и мислам дека во тоа успеваме бидејќи од година во година имам се повеќе посетители во преубавите кина во Пакленица. Убаво е да се види дека и луѓето од регионот, од околните земји доаѓаат во Пакленица да гледаат филмови. Луѓето често се изненадуваат од квалитетот на покажаното, има тука и солзи и многу смеење, забава, бидејќи сето тоа напросто можете да го најдете и во филмовите од овој жанр.
Кои се критериумите по кои се избираат филмовите?
Селекторот Зоран Пезо, кој е режисер на еден од култните филмови од бившата кинематографија „Како пропадна рокенролот„, мојата маленкост и големиот продуцент Никша Братош , се стремиме филмската програма да биде пред се квалитетна и атрактивна. Пезо добива се повеќе и повеќе материјал од сите страни од светот, а оваа година за првпат добивме филм од Австралија, нешто на што сме посебно горди бидејќи тоа беше единствениот континент од кој до сега немавме пријавен филм.
Каква е продукцијата на музички документарни филмови од просторите на некогашна Југославија?
На овие наши простори дефинитивно секогаш нешто се случува. Секојдневно се уверуваме во тоа. Секоја година до сега имавме можност да видиме барем еден одличен филм од просторот на некогашната држава, што само потврдува дека ова подрачје е богато со талентирани и креативни луѓе. Тука има многу етаблирани филмаџии кои се бават со овој жанр, ете ќе го споменам Пјер Жалица, кој минатата година ја доби наградата Мала Пакленица за најдобар филм по избор на публиката. Ние доиваме филмови од целиот регион, од Словенија па до Македонија, што само го потврдува она претходно што го кажав дека е ова простор за посебно талентирани и духовити луѓе.
Што ќе има на репертоарот оваа година?
Посетителите ќе имаат можност да видат филмови од едни од најголемите режисери денес – Скорсезе, Дејвис Гугенхајм, потоа филмови за едни од најголемите бендови во историјата на музиката. Имаме и богат музички програм каде ќе настапи и Влатко Стефановски. Севкупниот програм е достапен на www.spff.hr. Ќе бидат присутни и некои од протагонистите од овие филмови. Како и да е, сигурно е дека програмата на 3 SPFF 2012 е еден од најатрактивните филмски случувања на овие простори. Ве поканувам Вас и вашите читатели да се уверите во тоа на лице место.
Меѓутоа, денес за разлика од порано, кога се споменува Бајрам веднаш на ум ни доаѓа прашањето: Каде се тие стари бајрами, тие стари обичаи? Тие стари обичаи за кои нашите дедовци и татковци постојано ни велеа дека им недостасуваат, стари обичаи на тие поинакви бајрами… Што имало во тие стари бајрами, а што толку многу ни недостасува? Да, токму тие стари бајрами…
Како гледате на развојот на туризмот во иднина на овие простори. Турција Грција, Македонија..број еден број два, три?
