Balkon3

Category: На Балкон

  • ИНШАЛА, БИ САКАЛ ДА ГО ПРОБАМ ЛЕЗЕТОТ НА ЕУ

    ИНШАЛА, БИ САКАЛ ДА ГО ПРОБАМ ЛЕЗЕТОТ НА ЕУ

    Пензионерите сакаат да ја видат Македонија во ЕУ, не поради сопствениот стандард, туку поради подобрата иднина на своите деца. Скептични се, но се надеваат дека ќе го доживеат тој историски ден.

    „Кога поминувам на пешачки чекам да дојде некоја жена. И ако таа тргне и јас одам по неа. Инаку, овде не им верувам на сообраќајните правила. Тука кај нас возачите на жените им го прават ќефот и подзастануваат. Инаку во себе си велат. Кој го шиша, пензионер е, евтин човек е“, низ насмевка ни раскажува 76-годишниот пензионер, Никола Миленковски, надевајќи се дека овие навики ќе се променат откако ќе станеме членка ЕУ.

    Миленковски: “Кога влегуваме во автобус, младите велат, еве ги вампирите. Тоа е многу лошо.”

    Со скопскиот пензионер Никола разговараме во паркот “Жена борец”, наспроти парламентот. Во омиленото место на скопските пензионери, тука најчесто се игра шах, се дебатира за актуелни настани, а понекогаш и за понежниот пол.

    СО ЕДНА НОГА СУМ ВО ГРОБ

    Следната дестинација каде што можеме да разговараме со пензионери, секако е чајџилницата АТ-АЛ, која се наоѓа во близината на турската чаршија. Местото може слободно да се нарече како гнездо на пензионери. Во чајчилницата се забавуваат со многубројните друштвени игри, како што се карти, домино, табла и океј.

    Мехди Етиш: “Иншала, би сакал да го пробам тој лезет”

    Во дилема сме до кого да се доближиме, затоа бараме помош од сопственикот на чајџилницата, младиот Доган. Тој, без да се двоуми ни го препорачува г-динот Мехди Етиш. “Добар соговорник е” ни вели Доган.

    Мехди има 72 години, работел како мајстор за изолација во градежната индустрија. Има две пензии, една од Србија една од Македонија.

    “Иншала, би сакал да го пробам тој лезет, можеби вие ќе го дочекате тој ден, јас сум стар и тоа најверојатно нема да го дочекам. Со една нога сум во гроб. Сакам барем младите да го видат тоа, ние изгубивме многу години. Не мавтаат 20 години, се уморивме веќе од ова чекање”, ни вели Мехди, загрижено.

    Нашиот разговор со пензионерите не потсети на антидрамата “Чекајќи го Годо”, од Семјуел Бекет. Овој театар на апсурдот преставува само празно губење на времето додека се чека нешто што нема да дојде. Животот сепак е поткрепена со надеж за подобра иднина, надеж, дека утре ќе биде подобро, дека утре можеби ќе “дојде” ЕУ.

    “ВАМПИРИ”

    Пензионерите сакаат да ја видат Македонија во ЕУ, не поради сопствениот стандард, туку поради подобрата иднина на своите деца, но воопшто не се задоволни од нивниот однос кон нив.

    “Кога влегуваме во автобус, младите велат, еве ги вампирите. Тоа е лошо. Јас не им сметам на младите бидејќи се возам во 11 часот, кога нема гужва. Но, има и несовесни пензионери, кои се возат во најфрекфентниот период. Затоа не ги сакаат пензионерите. Не почитуваат само кога им требаат пари” се пожали, Никола, дотеран како вистински скопски џентлемен, во одело и шешир.

    “Како пензионер јас им помагам, но и тие ми помагаат. Имаат земено кредит, тоа треба да се одплати. Мене воопшто не ми требаат пари, за еден чај имам доволно, мене единствено ми е потребен срдечен муабет со пријателите” додава, стариот скопјанец Мехди, кој е задоволен од односот на младите кон него.

    “Чајџилницата АТ-АЛ, гнездо на пензионери”

    5,10,12…

    Нашите пензионери се скептични дека набргу ќе влеземе во ЕУ. “И ако се случи тоа, нема да тече мед и млеко” сметаат тие, свесни дека животниот стандард зависи од состојбите во домашната економија, којa што нема да се промени преку ноќ.

    Проценката на Мехди е од 5 до 12 години, а Никола смета дека членството може да се случи најрано за десет години.

    “За да Македонија стане членка на ЕУ, треба да исполнат многу критериуми, но за жал не ги исполнуваат. 20 години сме независни држава, нас никаде не не примаат”, револтирано раскажува Мехди.

    Никола пак со различен став. Тој смета дека нашите соседи се главната пречка во нашиот пат кон ЕУ. Но, истотака вината ја гледа и во неединството на политичката елита.

    “Ете тука го гледаме парламентот. Има пратеници кои се културни и поминуваат на пешаки премин, но има и такви кои не ги почитуваат сообраќајните правила. Тие треба да бидат пример и да ги почитуваат законите кои ги носат во парламентот”, ни објаснува Никола.

    МАКЕДОНИЈА СТАРЕЕ

    Според податоците на Евростат, има нагорен тренд на стареење на населението во ЕУ. До 2060-та година речиси 30 отсто од вкупното население на ЕУ ќе бидат лица со над 65 години. Во 2010 на таа возраст во ЕУ биле 16 отсто од населението. ЕУ 2012-та ја прогласи за година на активно стреење и солидарност на генерациите.

    Целта е да се подигне свеста за придонесот кој старите луѓе можат да го дадат во општеството и да се охрабрат сите инволвирани страни, на сите нивоа во општеството, да преземат акција со цел да создадат подобри услови за активно стареење и за зајакнување на солидарноста помеѓу генерациите. Во периодот од 2000 до 2010 година, во Македонија учеството на старото население (65 и повеќе години) е зголемено од 10.1% на 11.7%.

    Никола и Мехди, како голем дел од македонските семејства живеат во заедница со своите деца, со своите редовни пензии се столб на домашниот буџет.

    Хусамедин ГИНА и Ердем АМЕТ

  • Истанбул ми дава шанса да се чувствувам како дома

    Музичарот Оливер Јосфиовски е познат како основач на групата Љубојна, која тој ја предводи со својата сопруга Вера Милошеска Јосифовска. Меѓутоа, неговите интереси и активности не почнуваат, ниту завршуваат тука.

    Тој е еден од оснивачите на култниот битолски бенд Фолтин, член е на неколку реномирани македонски џез состави, а воедно е и еден од најбараните композитори за театарска музика. Уште откако заврши академија за џез во Софија, неговите активности на музички план беа врзани со компонирање музика за театар. Всушност и Љубојна, како проект произлезе од ангажман во претставата „Парите се отепувачка„. Зад себе има 60 тина претстави за кои работел музика, а квалитетот на неговата работа беше препознаен од режисерот Нурула Тунџер, со кого веќе втора година по ред во Истанбулскиот градски театар работат на претстави на реномираниот српски драмски писател и режисер Душан Ковачевиќ. Воедно, Јосифовски, секоја година има долги престојувања во Истанбул каде покрај напорната работа во театарот, активно е вклучен во животот во Истанбул. Во разговорот тој го открива својот живот и активности во овој мегалополис. Најавува и ново издание на Љубојна, кое наскоро ќе добие своја премиера, како и нов ангажман со режисерот Павлос Данелатос и театарот Андреас Воутсинас од Солун Грција.

    Јосифовски со режисерот Нурула Тунџер

    Оливер, две години по ред работиш со Истанбулскиот градски театар и со режисерот Нурула Тунџер.

    Ова е веќе втора година како престојувам тука на подолг период, а причината за тоа беше подготовка на музиката на новиот театарски проект на Истанбулскиот Градски Театар, “Живот во тесни чевли”, текст на Душан Ковачевиќ. Режисер на претставата е  Нурула Тунџер. Како што реков, ова е наша втора соработка, а воедно и ова беше последната претстава од трилогијата драмски текстови на Душан Ковачевиќ во Истанбулскиот градски театар, претставени во последниве неколку години, („Генерална проба на самоубиство, „  „Собирен центар,„ „ Живот во тесни чевли„ ). Јас работев на последните 2. Во претставата” Собирен центар” голем акцент беше даден на музиката која што се изведуваше во живо, со оркестар составен од 12 тина музичари. Тоа беше претстава што излезе во театарската сезона 2011 / 2012.

    Со легендата Душан Ковачевиќ

    Во претставата “Живот во тесни чевли” исто така користев музичари што изведуваат музика во живо, но овој пат оркестарот сакав да го сведам на минимум, поради што се решив за тројца музичари во живо. Црна Комедија. Овој пат музиката што ја изведуваат музичарите е со цел да го следат внатрешното чувство кај актерот, а и всушност да го разбудат тоа чувство и кај гледачот.  Во претставата тече и снимена авторска музика. Исто така за крајот на претставата, актерите и музичарите изведуваат една вокална тема, што благодарание на вокалните можности кај актерите и музичарите, создаваат еден навистина грандиозен крај што опишува ситуација помеѓу скандирање на песната на работниците 1ви Мај и како песна што поттикнува среќа и радост на сите убави моменти поминати во детството на многу луѓе во Комунизмот.  Оваа песна посебно му се допадна на писателот Ковачевиќ, кој лично ги изрази своите импресии при средбата после премиерата во Истанбул.

    На проба во еден од најстарите театри во Турција, Кадикои

    Какви се твоите импресии од градот, од Истанбул?

    Истанбул, секогаш ме пречекува гостопримливо секојпат кога патувам таму. Посебно задоволство е дружењето со пријателите стекнати сите овие години, како во театарскиот свет, така надвор од него. Тоа се луѓе од клубовите, продавниците за музика, издавачките куќи, рестораните, така што Истанбул секогаш ми дава шанса да се чувствам како дома.

    Продавница за гитари во Истанбул
    Тезги со овошје

    Кај тезгите со зачини, шаренило од зеленчуци и овошје, безброј мали продавници во сопствена креација за изработка на колачи, улични музичари кои свират насекаде , и секаде ти се дава можност да сретнеш пријател којшто секој ден одново и одново ти го препродава Истанбул, а чудото е дека ти, одново и одново го купуваш. Тоа е Истанбул, еден голем АЛАШ ВЕРИШ. Посебно задоволсвто ми причинува јадењето риба во малите кафеанчиња во Кадикој. Во скорешниов престој, се отвори сезоната на свежа уловена риба, односно во месец Септември, и секој ден се пече риба и се пие Јени ракија. Во тие ресторани наоколу наидуваат музичари што е задоволство да се слушаат.

    Улични музичари

    Една од тие музики, ме опседнуваше за време на целиот мој престој. Имаше неверојатна сличност со фразирањето и подредени музички реченици во песните, што инаку ги слушаме кај охридската музичка школа, на пр. кај Ансаблот Биљана од Охрид. Прашав што е ова? Тие ми рекоа “DUYDUM KI UNUTMUSIN” хм…тоа е песната. А музиката , стана јасно дека е од Драмско. Значи музика од регионот Драма. Таа песна ја порачував скоро секој ден, и тајно ја снимав на мобилниот и сега имам една изложба од различни изведби. Најомилена изведба ми е од двајца улични музичари, татко и син, на кларинет и усна армоника и тарабука. Од многуте посетени места, најмногу ми останаа во сеќавање рестораните на покривите на високите згради. Еден од нив е Галата Конак. Од тука се гледа голем дел на Истанбул, од каде директно се гледна на мостот Галата.

    илјадници луѓе секојдневно минуваат низ Таксим

    Каков е културниот живот во градот? Колку имаше можност да се вклучиш активно во музичкиот свет во Истанбул?

    Дел од времето го минував во клубот Кooperatif на Шафак Велиоглу. Тоа е едно лудо место во Таксим, каде што секоја среда има џем сешн на турска музика, а секој четврток џем сешн на креатив џез музика.

    Клубот Cooperative претставува  попатна музичка станица. Секој музичар што проаѓа во близина, застанува тука на чај, пиво, муабет. Дневно низ Таксим проаѓаат од 2 до 4 илјади луѓе, каде на секој 100 ти еден е музичар.  тоа е пребогато.  Тука се врти и слуша многу музика. Се и сешто. Шафак ( газдата ) зборува многу интересно македонски. Тука се сретнуваат разни луѓе што го знаат на пр. нашиот гајдаџија Стефче Стојковски. Тука запознав Французи што патуваат во Штип за да научеле што е тоа Штипски чочек. Потоа, запознав Канаѓани што транскрибираат Егејска музика, и прават разлика помеѓу Леринска музика и Воденска…

    Иако си ти активен член на многу состави со кои често настапуваш во Македонија и надвор, помина доста време откако со Љубојна ги издадовте и „Песна за мојата песна„ и „Љубојна во живо„. Што се случува со групата? Кои се следните проекти на кои ќе работиш?

    Еден од следните проекти, што е веќе во процес, е проект со театарот Андреас Воутсинас ( Andreas Voutsinas  ) од Солун, во режија на Павлос Данелатос (Pavlos Danelatos). Се работи за едногодишен истражувачки проект, со текстот “Рес” на Еврипид.

    Во моментов го очекуваме новиот материјал на групата Љубојна.  Тоа е материјал што последниве месеци го снимавме и миксавме,  и кој што содржи песни од пребогатиот со музика Егејски дел на Македонија. Го нарековме Љубојна “Brass Fantasy”. Тоа е музика отсвирена на дувачки инструменти, перкусии и 8 женски вокали. Промоцијата на албумот е закажана на 20 ти ноември со голем концерт во Универзална Сала во Скопје, во рамките на Есенските музички свечености.

  • Каде ни отиде крајот?

    Недела наутро. Тивко радиото пее, низ џамовите влегуваат последните убави зраци сонце за годинава, а боите? Ех боите се друга приказна, од жолта на липите на Ѓуро Ѓаковиќ, до црвена на костените на Наум Наумовски, или дури и златна на дрворедите на Ленинова и Орце Николов. Да, јас и мојот крај, сами наутро в недела. Ова е единствениот ден, од седумте кои ни се зададени, во кој можам, како некогаш да уживам во мојот крај. Велам крај, а не маало а? Премногу го почитувам овој дел од мое Скопје, наше Скопје, ама не и нивно Скопје за едноставно само да го крстам маало, зашто Буњаковец и Дебар Маало се многу повеќе од само маала. Тоа се приказни за растењето во крај каде од два до пет дури ни возила не ја рушеа попладневната дремка, каде секоја приквечерина ќе се собереа постарите на легендарната клупа да си прикажат, каде секој септември гореа казаните за ракија, каде секој октомври мирисаше на тазе печени ајварски пиперки, каде клуч на врата беше чудна работа, каде се живееше во центар на градот, ама пак не толку во центар.

    Пак сум сам со крајот, па нели недела е. Убаво си се присетувам, зашто само тоа и остана, само сеќавања измешани со чувства и мириси и ликови и случки од едно друго време, кое сега изгледа како дамнешно, кое полека избледува за наскоро можеби и ич да го нема. Ми текнува на Томче кројачот и неговата работилница од привремен карактер, која за 40 години стана дел од карактерот на крајот. Дури и името и беше такво како што се чувствуваме – Шампион, па нели и бевме шампиони на истекот на 80- тите, а Вардар ни беше тука само право преку Илинденска. А чичко Томче налицкан, стегнат само ќе не поздравеше на крајот на денот, кога ќе си го поднаместеше шеширот и ќе си заминеше, за утредента пак да ја повтори рутината. А кога си го гледам ликот со шеширот, се ми се чини дека в раце ја држам смоквата украдена од дворот карши од, како што го викавме, лошиот Егеец, кој не знам зошто се лутеше за смоквите кои и така му скапуваа. Па кругот, или за нас Кругче, еј што трки со точаци сме удирале таму. Толку кругови правевме што дури и ќе ни завртеше во главите.

    А паркот, Градски нели, ама каков Градски тој беше наш, личен, од сабајле до вечер таму да се било, дали со точаци, дали пешки, само да ги отриеме сите скришни местенца, за утре да се фалиме дека го знаеме подобро од другите. Од паркот си се префрливме на истражување на крајот, па од кај Стоп, кучето кое везден не лаеше, знаејќи ги нашите намери, близу стара Идадија, кога ќе се качевме на гаражата, па оттаму по секое шупиче, кујниче, низ дворови, преку плотови, крај насмеани лица, намуртени комшии, ќе излезевме на другиот крај од нашиот крај. Што повеќе не караа, толку посреќни бевме од мисијата. Мирисите беа незаменливи – зимница за наесен, анамските раце и липите за пролет – знак дека крајот на школото доаѓа, а летото беше резервирано за црешата одзади во дворот. Ама тоа не беа цреши, абе чиниш сите сокови од природата се збрале на едно исто место. Каде подобро да ти почне распустот од качување на цреша и поглед на црвените керамиди на комшиските куќарки.

    А пак ликовите, ама не ликови туку легенди, кои познати по добар, ама и по лош муабет, или барем така ни кажуваа. Што повеќе сакате од луѓе познати по прекарите, за кои по толку лисја паднати и снегови навеани, дури и малку тешко си припомнувам. Еве на пример, Киро Бугаринот и неговите веѓи – натстрешници, кои секогаш биле извор на страв кај мене, а мислам и кај другите помлади генерации, или пак на пример т.н. Секси Лазе. Зошто Секси ич не ми стана јасно, имаше неколку верзии – непотврдени, секако лафови за низ крајот, ама експлицитноста на тие муабети не ми дозволува да Ви ги пренесам. Ха, ха, ха или пак вицовите и подметнувањата на постарите, кои ние помалите само ги гледавме, а и до крај не ги разбиравме. На пример, кога маалските мангупи убедиле друг маалец, инаку машинист по струка, дека тој мора секоја недела да си ги продувува свеќичките на ладата, за дострелот на советската автомобилска индустрија, да не му се распие. Ај малку им беше тоа, па дури и го натераа, дека секој ден треба да го менува воздухот во гумите. Уште ми е врежана сликата како човекот, едно добри три дена, ги издувуваше и ги пумпаше четирите гуми на ладичето. Се смилостија и му кажаа дека се било за мајтап. Имаше ли реакции од насамарениот? – Малку, ништо страшно, дружбата си продолжи.

    Знаеш, како што повеќе ги редам зборовите на хартија, така повеќе сликите ми се редат в глава, како стар филм, пуштен на уште постар кинематограф, излижан, пожолтен, некаде дури и скинат, ама квалитетен со приказна. Исто како што беа добро изработени кунг-фу филмови што секоја сабота си ги гледавме со немерно уживање во кино Карпош. Да, да, сегашното кафуле, постои на темелите на старото кино и добро е што барем некому му текна да го удостои скопскиот Одеон. Мерак, надвор зима, ама онаква скопска, со снег и мраз, а внатре исто така ладно, нема греење, ама си се сластиме со Шаолиновите монаси, надсихронизирани со лош англиски, на по нашки, бајат „прожектор“ со влакна од операторот закачени на страниците. А овие тепаат ли тепаат. Ништо живо не остана. Нормално, се пратеа и светските трендови и кога некоја година подоцна глобални икони станаа јапонските средновековни убијци во црно, ние си го гледавме „Амерички нинџа“. Дали поради влијанието на поранешната држава, или поради фактот што титловите беа почесто на тогашниот српско-хрватски, „амерички“ ни беше поприфатливо од „американски“. Кога вака читам, што сум наредил, ќе си помислам дека тоа беа безгрижни денови. Знаеш што, па навистина и беа. Тоа беше период на златните години на ју-економијата. Или така нам ни изгледаа. Видовме дека имало други чоколади освен оние на „Краш“ и на „Европа“. Мислам дека тогаш првпат некој виде и киви на пазарите. Сите мисела дека се работи за некој нов вид на т.н. „влакнести компири“. Тоа беа златни денови и за крајот, иако не знаевме дека дека и тие се при крај. Мирот си остана и наспроти немирната транзиција. Се уште, барем на почетокот од два до пет попладне, слабо по старите улици се движеа возила, Идадија уште единствена, обединета си ги чадеше ќебапчињата и ребрата, невознемирена од каква било конкуренција, во Шампион работеше „сингерицата“ ,во „Слобда – Чачак“ си се сервисираа правосмукалки и машини за перење, на Вардар добро му одеше во новиот амбиент, старите и понатаму дробеа на „клупата“, уште се чукаше и штрафеше по разни фиќовци и стојадини кај комшијата, црешата убаво си раѓаше зад куќата, а смоквите и понатаму беа скапани. Дури можевме да седиме, а некој и првата цигара да ја запали, пред се уште за нас познатата зграда на ЦК. И после немало демократска промена. Како не бе. Имаше промени, ама какви? Тектонски и тоа набргу, многу набргу. Некому му текна дека крајот е убав, погоден, подложен за разубавување. Ама не за корективна, туку за пластична хирургија за промена на личен опис, а и попис. Ќе си урнам едно куќаре, а може и две, за да направам зградуле. Не големо, малечко, со едно триесетина станчиња. А бе знаеш, за семејството, за најблиските, за синчето, за ќеркичката. Не само што оваа идеја помина кај еден, двајца, туку бе тренд стана. Едно, две и оп зградиче, едно две и оп блокче. Ново, демек поубаво. Зошто стари куќичиња од цигла, кога може зградиште од бетонче и стакло.

    Нов простор, отвора и нови можности за вселување и тука доаѓаме до делот на промена на пописот. Од старомаалци, се претворивме процентуално не во новомаалци, туку во новодојденци, доселеници од секаде, а и од никаде. Чуден мерак, се што ќе влезе во престолнината, сака во стариот центар. Чудно, можеби сите претходно си живееле во центар во своите градови. Потоа се појави и вториот феномен – под зградичето, не гранапче, не колонијалче, туку кафуле, ама не едно, туку милион. Шупиче-кафуленце, ама не „На здравје“. Како може да има здравје од неподнослива бучава, од автомобили како на сто метри со пречки, од кои не можеш дома да си влезеш, од самобендисани пејачи-дрекачи, од гости кои терминот „култура“ го ставиле во категорија апстракција или несуптилно го заборавиле дома. Е, тоа е новиот изглед на стариот ми крај. Ја нема веќе клупата, исто како и Шампион – привременото објектче со постојан карактер кое исчезна во темелите на едно чудовиште, а со него и звукот на „сингерицата“. Томче и шеширот останаа само во мислите. Ја снема и „Слобода – Чачак“ заедно со правосмукалките и машините за перење. Не го слушам Бугаринот, а не ги гледам ниту веѓите-натстрешници. Го нема и Секси. Црешата е исечена. Не додржаа ни смоквите да скапаат. Ја откорнаа смоквата. Не се штрафи веќе на фиќовци и стојадини. Ги заменија поршеа, бемвиња, јагуари, мечки и други животни, квалитетни, кои не треба да се заштрафуваат. Тие се менуваат со нови. Кој има ќе плати, нели?

    Фалат и шаолин филмовите, а уште повеќе Карпош киното. Тоа меѓу првите замина во историјата. Што убава зграда – касарна никна таму. Мерак. Се случија и поделби, големи, значајни. Од една добивме две Идадии, две за подобро да се справат со конкурентите кои ги има колку ти душа сака. „По три меани на метар квадратен“ – се смеат маалците, врста која за жал е на работ на исчезнување, и велат „Рај за алкохоличарите“ кои со промените како повеќе да ги има. И на Вардар не му одеше најдобро, да не кажам ич, а и Градски ни го земаа, а ни го испорачаа Филип Втори – важно име за постарата историја на паркот и на крајот, нели? Пишувајќи ги редовиве на ум ми дојде легендарната реченица на Гери Олдман од „Состојба на убавина“ кога вели: „Ти се верува ли колку го сменија маалото што дури од Пеколна кујна ни го преименуваа во Клинтон“. Што друго останува освен на ваков, неделен ден со последните зраци на сонцето, некој да се присетува за времињата минати, незаборавни, мили, ама неповратни.

    Населувањето во тоа што денеска е познато како Дебар маало и Буњаковец почнало во 20-тите години од 20-от век, на тогашната периферија на старо Скопје. Според достапните информации, земјиштето на територијата на сегашен Буњаковец било сопственост на поединци, Варон и Буњак, на претпријатија или банки. Жителите и на едното и на другото маало, во најголем дел се доселеници од дебарскиот крај од каде заминуваат поради сиромаштија. Карактеристично за нив е што биле добри еснафи, црта вградена како во нивната работа, така и во нивниот живот. Со текот на времето и ширењето на Скопје двете маала се инкорпорираат како дел од стариот град и важеа за, и покрај промените по земјотресот, едни од најсочуваните примероци на предвоено Скопје, кои ја преживеа и 63-та и транзицијата, но за жал не и ,,неоколонијализмот,, кој од почетокот на 2000-тата го зафати главниот град.

    Владимир Мирчевски

  • Сонцето сè уште силно свети…Егејот и медитеранот се сè уште примамливи

    Егејот и медитеранот продолжуваат да не привлекуваат со своето синило и сонце кое ги загрева последните денови на октомври…

    Море, песок, сонце… Откако започна школската година и туристите заминаа после летната забава, приморските места го вратија својот мир. Ако барате одмор, есенска мрзливост после сета летна врева и гужва, свртете се повторно кон егејот и медитеранот… Ослободете се од сите работи што ве мачат и соберете енергија за зимата.

    Изгрејсонце во Чирали

    Еве неколку предлози…Кушадаси, во областа Ајдин. Градот и околината привлекуваат внимание во текот на летните месеци но и подоцна, во есен.

    Крајбрежјето на Кушадаси

    Најпривлечно место за локалните и странски туристи се куќата на Богородица, која се смета за едно од најсветите христијански места на светот, и остатоците од древниот град Ефес кој датира од хеленистичкиот период. Ефес се наоѓа до Селџук, во близина на Кушадаси. Илјадници туристи го посетуваат овој регион секоја година.

    Ѕидот на желбите крај куќата на Богородица во која живела по смртта на Исус

    Ако по некоја случајност поминувате низ овие краишта ви препорачувам да го посетите Ширинџе, гратче распослано на падините на планината. Тоа е грчки град со 1800 семејства, кој во 19 от век бил познат по производството на смокви. Но, во денешно време, жителите главно се занимаваат со одгледување грозје и маслинки. Гратчето поседува многу заштитени историски градби и е едно од најубавите места за кратки екскурзии.

    Пазарот во Ширинџе
    на пазар во Ширинџе

    Бреговите на егејското море и медитеранот, во есен, преминуваат од жешко, спарно време во нежно ветренце. Ова е Анталија, популарна дестинација на средоземното море која опфаќа историски наоѓалишта, море, сонце, храна, пијалоци и алтернативен спортски туризам. Моја попатна станица беше Олимп во областа Чирали, кој се наоѓа на приближно еден час патување од аеродромот во Анталија.

    Вила Лука Хотел во Чирали
    Вила Лука Хотел во Чирали

    Чирали е село кое е 3-4 километри оддалечено од древниот град Олимп основан во вториот век пред нашата ера. Се протега на 3,2 километри морски брег а во часовите кога планините ја фрлаат својата сенка во водите на егејот човек може да ја почувствува вечноста.

    Плажа под вечните планини на Чирали

    Грчките митови раскажуваат интересни приказни за Олимп, како што е приказната за изворите на гас познати како “Јанарташ” (пламтечки камен). Ви пренесуваме една од нив …Белерофонт, јавајќи го Пегас, крилестиот коњ, на ова место го убил змејот кој исфрлал оган. Друга легенда вели дека олимпискиот оган е за првпат донесен оттука и затоа се вика “незгасливиот олимписки оган”. Кога ќе се спојат интересни приказни и пламен кој излегува од камени длабочини добивате привлечна туристичка дестинација во текот на целата година.

    Карета Карета желчина што туку родени

    Што велите за Caretta Carettа? Овие слатки желки го прават Чирали познат во целиот свет, особено кај љубителите на природата. Желките се ставени под заштита како загрозен вид и излегуваат на копно со една единствена цел – да ги положат своите јајца. Може да ги сретнете вдолж целиот медитерански брег но Чирали е особено привлечно место за мрестење.

    Јајца од Чирали Карета желка под надзор на стручни лица

    Турската Асоцијација за Заштита на Природата спроведува програми за заштита и мониторинг на овој вид желки од 1994. На плажите се поставени заштитни кафези и чувари и тука можете да ги видите малите желчиња како се раѓаат и го поздравуваат животот.

    Изгрејсонце Чирали

    Едно утро, пред изгрејсонце, и јас бев сведок на раѓањето на нов живот. Ги набљудував малите желчиња како се извлекуваат од лушпите и итаат кон морето со несигурни чекори. Додека сонцето се креваше на хоризонтот малите Caretta Carettа желки го поздравуваа животот, измамувајќи широки насмевки од мене и од луѓето собрани во нивна чест.

    Изгрејсонце во Чирали

    Мине Ергур

  • Музиката е како живеењето, но уште подобра

    Интервју со Матс Густафсон

    И авангардната фри импров сцена има свои ѕвезди меѓу кои далеку најпознат е Швеѓанецот Матс Густавсон, еден од гостите на овогодинешниот Скопски џез фестивал. Не постојат доволно зборови кои ќе можат да го опишат тоа што овој музичар успева да го произведе со својот саксофон. Фри импров музиката е тип на импровизација без никакви музички правила освен емоциите и логиката на музичарот или музичарите кои учествуваат во тие колективни импровизации. Како неуморен изведувач на овој вид музика тој зад себе има бројни изданија и настапи, вклучувајќи и соработки со познати авангардни уметници, како што се Питер Броцман, Кен Вандермарк, Еван Паркер, Дерек Бејли, но и со уметници од поинаков калибар како што се Турстон Мур и Sonic Youth, Џим О’Рурк и Нене Чери. Бендот со кој најчесто е активен е The Thing, а последно нивно издание е соработката со Нене Чери на популарното издание The Cherry Thing. За Густафсон ова ќе биде втор настап на СЏФ, откако минататa година настапи со својот друг бенд Fire! Оваа година тој и The Thing ќе настапат со една од легендите на фри џез музиката, Џо Мекфи.

    Како воопшто се сретнавте со џез музиката?

    – Со џезот првпат се запознав преку еден 7-инчен винил од колекцијата на мајка ми. Таа музика ми остави голем впечаток. Меѓутоа, моите први вистински средби со креативната форма на џезот, во која спаѓам сега и јас, се случи во џез клубот во мојот роден град Умеа. Тука слушнав огромни количини на фри џез, и таа музика многу наликуваше на панк рок музиката која ја свирев во тоа време: чиста енергија и посветеност!

    Од каде се појави интересот за импровизација?

    – Преку другите луѓе. Тоа е единствениот начин да научите нешто. Суштината на ова е во споделувањето на сите нивоа. Се работи за комуникација. Поради тоа импровизираната музика ќе биде секогаш валидна и како музичка форма и како форма на отпор. Да кажам дека сите ние кои членуваме во The Thing имаме еден куп различни проекти и бендови и имаме различни пристапи кон сето ова. Со овој бенд имаме еден вид список или книга со неколку стотици можни композиции и ние никогаш однапред пред настапот не одлучуваме кои дела ќе ги изведуваме. Тоа е метод кој најдобро функционира за нас, односно да импровизираме само со она што го имаме. Што и да се појави, ние ќе го свириме.

    Кoја беше првата импровизирана музика која ја слушнавте и каков ефект имаше врз вас?

    – Првата импровизирана музика на винил која ја чув беше Little Richard, односно неговата дувачка секција, а после тоа беше Питер Броцман со Machine Gun. Кога се работи за живи настапи, тоа е Пер Хенрик Валин Трио. Кога го чув неговото трио како дете тоа имаше голем ефект врз мене. Ќе признаам дека ние зедовме некои од нивните начини за правење музика и ги направивме да бидат наши. Во суштина, со The Thing секоја музика на која ќе наидеме се обидуваме да ја искористиме, без разлика дали е хардкор, метал, шлагер, гаражен рок. Се обидуваме да ја направиме да биде наша музика.

    Кога за првпат се приклучивте на фри импров/фри џез сцената?

    – Од првиот момент кога ја чув. Заедницата е многу отворена и сака да споделува. Мене ми се допадна фактот дека е тоа многу DIY (направи сам) култура. Самиот морате да ги развиете сите можности, и за тоа не постои друг начин. Направи го тоа! Направи го тоа или остани си дома.

    Зошто е оваа музика важна?

    – Музиката е како живеачката, но подобра. Кога тоа го знаете, го чувствувате, го разбирате, Вие ќе го НАПРАВИТЕ тоа. Музиката е живот. Животот е музика.

    Колку Ви смета таа жанровска поделеност и етикетирањето?

    – За мене именувањето жанрови и класифицирањето музика е негативна работа. На тој начин ги одбивате луѓето и однапред им всадувате идеи во главите. Се работи за МУЗИКАТА. И тие треба отворено да ја слушаат, а тој пристап ќе ги награди. Музиката треба да биде за покажување нови перспективи, да се фрли ново светло врз работите, да се натераат луѓето да слушаат, размислуваат и делуваат. Ако слушате слободно, вие ќе размислувате слободно и ќе ДЕЈСТВУВАТЕ слободно. Ова е основна работа за мене.

    Вашето име е поврзано со голем број проекти поврзани со музиката и други уметности. Се чини дека постојано работите. Што е тоа што Ве инспирира да работите со тоа темпо?

    – Свесноста дека овој вид на алтернативна/бунтовна музика има вредност и моќ да ги промени работите, и малите и големите. Музикава е сама по себе политички чин. Тоа како наликуваат општествата денес, нам сигурно ни требаат алтернативи. Креативните политики и идеологии слабеат. Некои други интереси доминираат со нашиот секојдневен живот. Оваа музика може да биде алтернатива. Таа би можела…и би требала да биде. Се работи за споделување и истражување. Не можам да се заситам од неа. Тоа е факт.

    Во вашата кариера објавивте многу изданија меѓутоа Cherry Thing со Нене Чери е издание на кое за првпат направивте издание базирано на популарни песни. Какво беше искуството да се работи со неа?

    – Јас целиот мој живот работам на музика базирана на песни, вклучувајќи проекти со рок, панк и гаражни групи, а и сеуште го правам тоа. Тоа нема воопшто да се промени. Тоа се моите корени. Проектот со Нене беше одлично искуство. Таа е неверојатна пејачка, веројатно и најдобрата. Сите ние отидовме до крајни граници. Ептен ми се допадна тоа. Всушност, тоа е тоа што големите музичари го прават – тие се потиснуваат кон нови искуства и звуци.

    Како ги избравте песните за албумот? Прочитав дека бендот имал листа од 50 песни.

    – Тоа беше заеднички потфат, односно беше многу демократски. Сите ние избравме различни песни, песни кои не инспирирале. Исто така, напишавме и свои нови песни. Од истата сесија ќе има уште работи. Ќе бидат експлозивни како динамит!!!

    Пред настапот во Скопје ќе имате една мини турнеја со Турстон Мур од Sonic Youth. Со него имате различни проекти, а имате и заеднички проект со Sonic Youth.

    – Ова е различно во однос на Нене Чери. Тој е Турстон Мур, а Нене Чери е Нене Чери. Тие се различни, но во исто време се навистина супер! Всушност ќе настапиме како трио во Лондон за само еден настап. Би требало да биде забавно. Турстон е супер и двајцата боледуваме од иста болест: дискохолизам (собирање винилни изданија). Таа не може да се излечи и тоа продолжува понатаму. Една плоча дневно прави докторот да биде што подалеку. Навистина е прекрасно да се соработува со овие луѓе кои навистина ви се допаѓаат, а воедно и да се истражуваат работи на подолг период. Тука ги вклучувам Броцман, Кен Вандермарк, Бери Гај, Турстон. Со текот на времето се случуваат нови работи, а истите се продлабочуваат и развиваат.

    Што е тоа на што двајцата се восхитувате кај опусот на едниот и другиот?

    – Тоа треба да го прашате г-от Мур. Но, јас му се восхитувам баш поради тоа што тој го прави. Ми се допаѓа и фактот дека боледувањето од иста болест му помага на нашето другарство.

    Друг музичар со кого често настапувате е легендата на фри импров музиката, саксофонистот Питер Броцман. Каков е вашиот однос со неговата музика?

    – Се разбира дека тука постои посебна поврзаност. Питер е посебен. Нема друг кој наликува на него. Тој беше тој кој ме натера да разберам (преку неговите плочи) во што беше и сеуште е суштината на оваа музика. Енергијата и посветеноста. Machine Gun е издание за кое многумина мислеа дека се работи за некаков политички манифести односно анти Виетнам. Меѓутоа Machine Gun всушност бил прекарот на Дон Чери, очувот на Нене Чери. Нема врска со политика. Меѓутоа таа музика ме натера да ја разберам поврзаноста помеѓу фри џезот, панк рок и хардкор музиката, за кои бев заинтересиран во тоа време. Тоа беше тоа што всушност ме инспирираше да се впуштам во фри џезот, но сеуште да ги задржам елементите од панк рок музиката. Оваа музика ми ја отвори секоја нишка од ДНК-та во моето тело и ум.

    Во Скопје ќе настапите со Џо Мекфи.

    – Обично тие соработки ги прикажуваат нашите различни интереси. Со Џо сме соработувале многу пати и тој имаше оромно влијание врз нас тројцата индивидуално и како група. Тој има 70 и неколку години и сеуште растура како да има 20. Всушност ние старееме додека тој се подмладува.

    Ако се земе предвид дека фри импров музиката не може биде толку комерцијално остварлива дали мислите дека еден уметник може да биде искрен кон уметноста, а во исто време да ја одржи комерцијалната страна?

    – Ако не сте искрени кон својата уметност, најдобро ќе биде да си останете дома. Тука нема компромиси. Се додека го изразувате својот глас во било каков контекст, ќе биде се во ред. Меѓутоа, тука не смее да има никакви глупави компромиси. Овој начин на правење музика не е на продажба!

  • Крем пита со јаболка

    Есен е. Низ пазарите се шири мирис на јаболка. Вистинско време да го подготвите рецептот кој ви го препорачува Балкон 3. Ние пред неколку дена имавме можност да уживаме во прекрасниот вкус на крем питата со јаболка. Одличен десерт, кој не е премногу благ и слободно можете да го конзумирате во поголеми количини. Најдобро оди со турско кафе. Совршена комбинација за заблажување по неделниот ручек. Уживајте!

    Потребни состојки:

    (За тестото)

    – 1 кг. јаболка

    – 100 гр. путер

    – 5 јајца

    – 5 лажици брашно

    – 1 пециво

    – цимет

    (За кремот)

    – 3 кесички пудинг од ванила

    – 1 л. млеко

    – 20 лажици шеќер

    – ½ кесичка желатин

    – 2 кесички ванилин шеќер

    – 500 мл. слатка павлака

    Подготовка:

    Јаболката се лупат и се сецкаат на тенки парчиња. Путерот се сече на тенки листови и со него се обложува тавата, во која потоа се ставаат јаболката. Се печат петнаесетина минути на температура од 220 степени. Јајцата се матат со шеќер, се додава брашното измешано со пециво и целата смеса се прелива врз јаболката. Потоа се пече уште десетина минути. Кога кората ќе се олади, се превртува на другата страна и се посипува со малку шеќер и цимет. Во меѓувреме го подготвувате и кремот. На млекото му додавата шеќер и го оставате да врие. Претходно од него одземате десет лажици, во кои се растворува прашакот за пудинг и две лажици шеќер. Растворот се додава во зовриеното млеко со постојано мешање и се остава да се вари неколку минути. На крај се додаваат растопениот желатин и изматената павлака. На здравје!!!

    Овој десерт за екипата на Балкон 3 го подготви Фани Гошевска Живковиќ.

  • How can I get my money back from an online gambling establishment?

    When you gamble at an online casino, the last thing you want to worry about is losing your money. Unfortunately, that’s exactly what can happen if you’re not careful. In this post, we’ll tell you how to get your money back from an online gambling establishment like spinago online casino, in case things don’t go as planned.

    Are you a fan of online pokies?

    Yes, I am a fan of online pokies! I love the convenience and how easy it is to access my favorite games from anywhere. I also appreciate the variety of pokies that are available online. Whether I’m in the mood for a classic game or something more modern, there’s always something to suit my taste.

    I remember when online pokies first became popular – I was skeptical at first. I wasn’t sure if they would be as fun as the real thing. But after trying out a few games, I was hooked! I loved the fact that I could play whenever I wanted, without having to travel to a casino. And the bonus features and jackpots added an extra layer of excitement.

    Gambling can be a fun and exciting way to pass the time, but what do you do when things don’t go your way?

    When you gamble online, it’s easy to feel like you’re on your own. If something goes wrong- like if you lose money- there’s no one to help you get it back.

    Spinago is here to help. We are an online casino that offers fair and secure gambling games as well as the chance to get your money back if things don’t go your way. With our 24/7 customer support, you’ll always have someone there to help guide you through the process. So come join the fun at Spinago today!

    Games & Software Providers Available

    At Spinago Online casino we offer games and software providers that are both entertaining and reliable. Our games are provided by some of the best in the industry, including Microgaming, Betsoft, and Play’n GO. These developers have a reputation for creating high-quality games that are both exciting and engaging. In addition to our great game selection, we also offer top-of-the-line software that is stable and efficient. Whether you’re looking for a new online casino to play at or just want to see what we have to offer, be sure to check out Spinago Online casino!

    Examine Its Uses

    Yes, you can use spinach in many different dishes. For example, you can add it to salads, pasta dishes, or soups.

    • Online casino games are a great way to pass the time
    • Spinago offers many different types of casino games for players to enjoy
    • There is something for everyone at Spinago, whether you’re a beginner or a pro
    • Playing online casino games is a great way to improve your skills

    The Online Casino’s Usability

    When it comes to online casinos, Spinago is one of the best. Not only do they offer a huge selection of games, but their site is also incredibly user-friendly. From the moment you sign up, you’ll find everything you need at your fingertips, and navigating their pages is a breeze. Plus, their customer support team is always available to help with any questions or concerns you may have. So if you’re looking for an enjoyable and easy-to-use casino experience, Spinago is definitely the place for you!

    Additional information – https://en.wikipedia.org/wiki/Special:WhatLinksHere/Online_gambling.

  • Фетије – град на волшебната природа и тиркизната боја

    Фетије – град на волшебната природа и тиркизната боја

    Ако градовите и морињата се споменуваат по боите, на Фетије ќе му доликува тиркизната боја. Не е лесно да се прошета Фетије за неколку дена. Има алтернативи кои одговараат на сите вкусови. Историја, култура, плажи, спортови на вода, најдобри места за параглајдерство во Турција, највпечатливи историски локалитети, најдобри заливи…

    Што ќе речете ако ви кажам дека во Фетије има и зимски спортови? На 80 километри од центарот на градот, на врвот на Ерен планина (2677 м.) пејсажот е импресивен. Ова е многу погодно место за скијање. Добро, дали знете дека секоја година во Фетије се одржува турнир во борење? Сакав само да наведам за тие што се заинтересирани.

    Не ги заборавив ниту фанатиците за еколошки туризам. Мугла е многу богата во поглед на монументалните дрвја. Да ви ја кажам добрата вест дека 12 од нив се ноѓаат во границите на Фетије. Паламида, Чинар и другите различни видови дрвја, и покрај што се стари 1000 години сеуште со голема гордост ги поздравуваат посетителите.

    Поради неподносливата летна горештина, населението на Фетије мигрира на висорамнините. Качувањето по висорамнините во последните години стана туристичка актвиност. Џип сафари возењата се доста популарни. Висорамнината Секи е најпозната. Најпопуларно место за љубителите на „трекингот“ е Лукиа. Почнувајќи од селото  Оваџик кое се наоѓа на планината Бабадаг на секои 100 метра има знаци, следејќи ги нив можете слободно да пешачите. Фетије има бесконечно многу алтернативи.

    Ако веслањето за вас претставува приоритет вие сте на вистинската адреса. Морето е мирно, чисто и е покриено со борови шуми. Во локалитетот Карагозлер има натпревари од меѓународен квалитет. Ако веќе сте заминале во најубавите заливи на Турција, редно е да не се вратите без да нуркате, нели? Бреговите на Фетије и Гочек заедно со флората и фауната ги привлекуваат љубителите на нуркањето.

    Бродовите обично тргнуваат наутро помеѓу 9:00 и 10:00 часот. До 17:00 се останува на море. Најпопуларните места за нуркање се заливот Далјан, пештерата Афкуле, гребенот Баракуда и Саријарлар. Природното чудо, плажата Патара со 18-километарското крајбрежје, финиот песок и плиткото море е место кое мора да се посети. Поради постојаниот ветар исто така е погодна и за сурфање.

    Плажата е заштитена поради тоа што е место каде што морските желки ги несат јајцата. На влезот на плажата, кај паркот има неколку ресторани. Се е добро, но каков е вашиот однос со калта? Изненадени сте нели? Во границата меѓу Анталија и Мугла, во рекичката Ешен се организираат кану тури. Турата започнува во 11:00 часот и трае шест и пол часа, а во текот на турата има пауза за бањање во кал. Единствениот начин да се ослободите од калта е себеси да се препуштите на ладната вода на рекичката Ешен.

    Ако се задржиме на историските споменици треба да се спомене дека за време на Византија, Хантос било седиште на епископијата, тука се останати делови од прекрасниот споменик Нереид, во текот на 1841-1842 година поголемиот дел од споменикот со бродови е однесен во Англија. На далечина од 40 километри од Фетије се наоѓа античкиот град Тлос.

    Ако веќе сте уморни од топлината на Фетије, еден ден направете нешто различно. Влезетe во еден тесен и висок кањон, каде што не може да влезе ниту сончевата топлина. Одете по ледената вода и стигнете до Сакликент (скриениот град). Рекичката без разлика дали е зима или лето тече „лудо“, не е можно да се движите по течението. Затоа над рекичката, на ѕидот на кањонот се поставени дрвени скелиња.

    Скелињата се едниствениот пат по кој ќе можете да напредувате и да стигнете до изворот на рекичката. Бидејќи на дното на рекичката има чакал и камења, не заборавајте да земете обувки. Кањонот е долг 18 км, понекогаш се стеснува, понекогаш патот е нерамен и тежок за одење. Тешко е да се оди до крај. Најдобро е да пешачите неколку стотини метри и да се вратите назад. Ако на враќање веќе сте уморни, препуштете се на течението на студените води на кањонот, но не излегувајте од скелето туку од самиот поток.

    Едно од највпечатливите места во Фетије е Долината на пеперутките. Карпите и долината на боровите дрвја се затворени за каков било вид на конструкција. По одреден напор, откако ќе се искачите, ќе видите како карпите и дрвјата се обвиткани со „шал“ од милијарди пеперутки. За да стигнете до таа долина прво е потребно да одите во Олудениз (мртво море). Од таму ќе изнајмите чамец и ќе стигнете до песочната плажа на долината. На дното на морето нема воопшто мов. Покриено е со бел песок.

    Да се одмарате во Олудениз, земјата на соништата, не значи само да лежите на плажата туку многу повеќе. Олудениз, чудото на придодата можете да го гледата и од височина од 1969 метри, полека спуштајќи се со параглајдер од Бабадаг. Ако сакате шопинг ќе ја посетите чаршијата Паспатур. Во вторниците можете да ги посетите и еднодневните пазари. Не заборавајте да појдете и во Кајакој и Сејдилер, познатите места за ткаење теписи и ќилими. Кога ќе огладнете посетите ги рестораните покрај Паспатур чаршијата кои нудат различни домашни јадења, ќебапи, пиде. Морски специјалитети можете да најдете во рестораните покрај крајбрежјето.

    Гулшах Џенгиз

  • Кога сонот станува јаве

    Балкон 3 на концертот на Dead Can Dance во Солун.

    Може ли човек да даде објективен и реален опис на било каков уметнички настан или настап, а при тоа самиот да е повеќе од 20 години огромен обожавател на музичкото творештво на артистите за кои станува збор? Може ли барем за момент да заборави колку е среќен што конечно има можност во живо да ги следи Dead Can Dance, чија музика целосно го освоила уште од првата нивна песна која ја слушнал, и да престане да се прашува зошто Brendan Perry и Lisa Gerrard мораа да направат 16-годишна пауза во заедничкото работење, по албумот Spiritchaser.

    Шеснаесет години во кои секако не престанаа да создаваат музика, дали во вид на самостојни албуми, соработка со други артисти или правење музика за играни или документарни филмови.

    Жерард и Пери оваа година го издадоа својот деветти албум, кој по долгогодишната пауза можеше да се нарече единствено Анастазис (на грчки: воскресение). Насловот е совршен избор, и затоа што овој албум одново ни ја демонстрира моќта, убавината и фасцинантната природа на уникатниот звук и визија на Dead Can Dance.

    Бендот започна и голема светска турнеја во рамките на која дојдоа блиску, премногу блиску за големиот број нивни обожаватели од Македонија. Од 19-ти до 23-ти септември одржаа три концерти во Истанбул, Солун и Атина. Повеќе од 4000 луѓе го исполнија на 21-ви септември театарот на земјата во Солун, меѓу нив веројатно и 100-тина гости од Македонија, но и голем број од Бугарија и Србија.

    Фантастичната локација и акустичноста на театарот на земјата беше комплетирана со совршеното озвучување. Фразите од типот: надвор од овој свет, совршена изведба, неспоредливо доживување и слично, на прв поглед можеби наликуваат на крајна пристрасност и неоправдано претерување. Сепак, Брендан Пери и Лиза Жерард заедно со музичарите кои се дел од нивните концертни настапи, во таа ветровита ноќ во Солун, покажаа како истите тие фрази стануваат единствен начин да се опише емотивната катарза и екстаза која ја будат кај публиката со изведбата на само дел од својот импресивен репертоар.

    Централно место на концертот имаа секако осумте песни од најновиот албум, Анастазис. Албум за кој самиот Пери вели дека неговиот центар е во музичката разновидност на Блискиот Исток и Медитеранот, од Северна Африка до Грција и Турција.

    „Го сакам источното влијание кое е резултат од позиционираноста помеѓу Истокот и Западот, калеидоскопскиот мозаик на тие споени култури, додека колку подалеку одите на запад, се повеќе сте соочени со моно-културни општества“, вели Пери.

    Топлиот воздух од Медитеранот го почувствувавме и во двете преработки кои Dead Can Dance ги изведуваат на оваа турнеја, а не се дел од Анастазис. Станува збор за арапската љубовна песна „Лама Бада“ и песната која, сосема разбирливо, предизвика ерупција од воодушевување во публиката, фасцинантната „Име Презакиас“, испеана во 30-тите години од минатиот век од кралицата на грчката фолк музика Ребетико, Роза Ешкенази. Имавме привилегија да слушнеме и неколку од песните кои сочинуваат дел од импозантниот опус на Жерард и Пери: Rakim, The host of Seraphim, Nierika, The ubiquitous Mr. Lovegrove, Sanvean и Dreams made flesh. Веројатно секој нивни обожавател може да направи и листа од песни кои не беа изведени. Кога само концертот би можел да трае четири часа…

    На крај ни останува да се надеваме дека нема повторно да поминат 16 години до новиот албум на Dead Can Dance и можеби следната турнеја ќе имаме можност овие извонредни артисти да ги пречекаме и во Македонија.

    Никола Илиевски

  • Нашата цел е да го направиме светот побезбедно и посигурно место за сите

    Интервју со Робин Лернер, заменик – помошник секретар во Министерството за образование и култура на САД.

    Г-ѓо Лернер, повеќе од 300.000 странски државјани влегуваат во САД преку Програмата за размена на студенти (J-1 visa). Очигледно Соединетите Американски Држави се многу посветени на идејата за размена на студенти. Зошто е тоа така?

    – Во последните 50 години Програмата за патување и работа во лето е една од најпопуларните можности за странските студенти да ги посетат САД и да научат нешто за нашата земја. Истовремено, програмата претставува најдобар можен начин, непосредно да влијаеме на создавање на позитивно мислење и ставови на младите од целиот свет во однос на САД. Програмата за патување и работа е глобална и универзална програма која ги поврзува луѓето од Америка со млади луѓе од целиот свет. Само во последнава деценија еден милион студенти ја посетија нашата земја, создадоа врски со државјани на САД и работеа со цел да ги покријат трошоците за патувањето. Тие се вратиле во својата држава, дипломирале и започнале кариера во одредена професија. Ангажирањето на толкав голем број луѓе помага да создадеме безбеден и просперитетен XXI век, бидејќи многумина имаат непосредно искуство со луѓето од Соединетите Држави и ние со нив.

    Тоа е добра мешавина на патување, култура и едукација. Кај нас ќе сретнете многу дипломирани млади луѓе кои ги искористиле можностите кои оваа програма ги нуди. Кој може да се пријави, колку долго трае и кои се бенефитите од оваа програма?

    – Потребно е да го познаваат англискиот јазик, да се студенти во редовна студиска програма на акредитирани образовни институции во својата земја. Исто така, потребно е да имаат успешно завршен најмалку еден семестар од студиите. Програмата нуди престој најмногу до 4 месеци во текот на долгиот распуст помеѓу академските години. Студентите имаат голема корист од програмата – го подобруваат познавањето на англискиот јазик, склопуваат пријателства со американци и се здобиваат со драгоцени искуства. Добиваат можност и да ја шират својата култура и да им ја приближат на своите американски домаќини.

    Учествував во Меѓународната Програма за Лидерство (International Visitor Leadership Program) и тоа беше исклучително искуство. Многу познати лидери во светот ја посетувале истата, на пример Премиерот Груевски, хрватскиот претседател и премиер, претседателот на Турција, поранешниот премиер на Велика Британија Тони Блер и други. Очигледно е дека програмата дава резултати, па кажете ни нешто повеќе околу тоа.

    – Програмата за патување и работа подразбира учесниците сами да обезбедат средства за трошоците, додека Меѓународната Програма за Лидерство се финансирана со грантови од Стејт Департментот. Тоа е главна грант програма која овозможува краткотрајна размена за професионален развој. Има за цел да изгради взаемно разбирање помеѓу САД и другите држави преку внимателно испланирани краткотрајни посети на САД. Учесниците во програмата се актуелни и идни лидери во власта, политиката, медиумите, образованието, културата, бизнисот и други клучни области. Годишно преку 5000 посетители од целиот свет доаѓаат во Америка. Секоја година учесниците се избираат и номинираат од страна на официјалните лица на американските амбасади ширум светот.

    Која е визијата, мисијата на сите овие програми?

    – Со зближување на луѓето од цел свет со американскиот народ, заедница и култура, ние всушност ги надминуваме нашите разлики и градиме долготрајно партнерство и взаемно разбирање. Дипломатијата „човек на човек“ е основа на американските меѓународни односи, а крајната цел е да создадеме  побезбеден свет за сите нас.

    Дали образованието треба да биде основа каде различните земји, култури се среќаваат и доаѓаат до подобро меѓусебно разбирање низ глобално учење?

    – Како што кажавте самиот, образованието е одлична платформа за програми за размена. Нашата  J-1  програма за размена го надградува образованието стекнато во школските клупи, а работата е можност за културна размена. J-1  програмите вклучуваат можности за научни истражувачи, луѓе дојдени на обука, доктори, професори во средни училишта и куќни помошнички.

    Кое е вашето лично видување на обрзованието?

    – Образованието е многу важно и може да се добие на различни начини, вклучувајќи студирање, патување и учење во работниот процес. Сите овие се форми на едукација и јас сум многу среќна што работам на програми на размена кои ги поддржуваат овие активности.

    Ја пронајдов оваа мисла на интернет. Познатиот режисер Милош Форман има изјавено: „Секој човек има два дома, местото каде пораснал и Америка.“ Можеме ли сè уште да тврдиме дека Америка е најлесната и најприфатлива земја за луѓето од различни култури и дојденци.

    – Америка е многу отворена и разновидна земја и тоа нема да се промени. Моето запознавање со оваа разновидност започна кога моето семејство за првпат прифати средношколец на размена. Тој го научи моето семејство на многу работи, но и тој замина на крајот од школската година како поинаков човек. Сум живеела во многу земји оттогаш и секогаш се чувствувам горда кога некој ќе рече „Дали си Американка? Ги сакам Американците.“ Ние сакаме да пречекуваме посетители, тоа е она што нè прави да бидеме голема држава и прави луѓето да се чувствуваат како дома. (Д.Ч.)