Balkon3

Category: Патувања

  • СЕФЕРИХИСАР – ТИВОК ГРАД (Cittaslow)

    Сакате да летувате во Турција, но истовремено сакате тивко и мирно место. Балкон 3 ви нуди прекрасна алтернатива. Повелете во Сеферихисар.

    10:00 часот наутро. Место Истанбул.

    Патуваме за Сеферихисар, главниот град на „тивките“ градови во Турција. Од Истанбул до Сеферихисар во текот на летото само две фирми имаат директна линија. Во текот на зимата се патува преку Измир. За тие што мислат да патуваат со автобус патот е следниот. Од Ескихисар до Јалова се стигнува со ферибот, потоа следува автобуската станица во Бурса, пауза за ручек во Сусурлук, посета на Акхисар, земјата на маслинките, а во 18:30 стигнувате на автобуската станица во Измир. Од Измир до Сеферихисар, пејсажот е страствен, патиштата се празни.

    Конечно во 19:20 пристигнувате во Сеферихисар. Туристите најчесто ја посетуваат областа од мај до септември. Покрај тоа, Сеферихисар е место каде што се снимале и голем број од популарните телевизиски сериии.

    Следното утро започнуваме да го истражуваме градот. Првата дестинација ни е калето „Сигачик“. На самиот влез покрај синото море се наоѓа калето Сигачик кое датира од времето на Сулејман Величествениот. Исто така, тука може да се забележат пристаништето за јахти, рибните ресторани, една огромна фигура на Полжав (тивок град) и бистата на Ататурк.

    За ентузијастите кои сакаат да ја видат подводната убавина, да нуркаат и за тие што сакаат да ловат риби со копје се организираат патувања до другите заливи.

    Еден ден во текот на неделата, во Сигачик се поставува пазар каде што се продаваат локалните занаетчиски производи. Задоволство е да се видат жените кои учествуваат во трговијата на активен начин. Од тука продолжувам кон улиците на Калето.

    Во калето влегуваме преку една голема дрвена врата. Веднаш на влезот се среќавате со тесните улички, едноспратни и двоспратните куќи изградени од ќерпич наредени една до друга.

    Можеби е од топлото време, но во местото можам да забележам само неколку бабички кои со тажни и осамени очи гледаат надвор од ниските прозорци, или пак наведнати бабички, кои се обидуваат да чистат пред вратата на ќуката… Се прашувам, каде се децата? И колку е прифатливо сами да ја водат борбата за живот, без никаква помош. Sе приближувам до една бабичка и ја поздравувам. Кого барате ми вели бабичката со сини очи. Се чуствува заморот од годините, според мојата претпоставка, бабата е некаде на околу 80-годишна возраст.

    Не слуша добро, буквално се довикуваме меѓу себе. И велам дека сум турист и дека сум дојдена од Истанбул за да го прошетам местото. Бабичката ми вели, добро си направила ќерко… „Во калето има два главни патишта, ќерко. Било од кој пат да одиш, на крајот е излезот од калето, а пред тебе ќе се појави морето. Ако излезеш од вратата и се искачиш нагоре по скалите ќе го видиш прекрасниот пејсаж на Сигачик.“

    И се заблагодарив на бабата за објаснувањето, но срцето не ми дозволуваше да си заминам. Како да копнеев за муабет со бабичката. Иако тешко се движеше ме придружи два – три чекори, не можев да оддолеам и ја прашав. „Бабичке, сама ли живееш тука? Немаш ли никого?“ Наидов на една тажна приказна. Бабичката по потекло била од Измир, мајката ја изгубила на многу рана возраст, починала на 40-години. Шест месеци подоцна татко и се оженил со друга жена, а нејзе на само 15- годишна возраст ја омажил за некој човек на возраст од 30 години, кој никогаш пред тоа не го видела. Таа во Сеферихисар дошла како „дете невеста“. Од бракот има син и ќерка, синот живее во Истанбул, ќерка и во Измир, а мажот и починал.

    Би сакала да седнам и да ја слушам со денови, но има доста места што треба да се посетат. Се збогувавме, а јас продолжив за да ја посетам историската џамија во Сигачик.

    На ред е античкиот град Теос. Таму можете да одите со такси или пак со свој автомобил, потребни ви се 15-20 минути. За жал во античкиот град веќе не можете да најдете историски споменици, голем број на статуи од лав и змија се украдени изминатите години. Сепак последните години ископувањата добиле интензитет и затоа веруваме дека еден ден повторно ќе можеме да ги видиме античките дела. Теос е едно од најстарите населени места во регионот, еден од 12-те јонски градови во областа, која прва го прифатила христијанството, и активен религиозен центар, каде што истовремено живееле пет светци.

    Старите куќи и бетонските згради кои се наоѓаат во центарот, му даваат живот на градот. Во центарот како симбол на „Тивок град“, има статуа на полжав. Како да ве поздравува и како да вели„Добродојдовте во мирниот свет“.

    Старата зграда на општината е пренаменета во селски пазар. Просторите се поделени на производителите, без надоместок. Влегувам внатре, има изложба на слики и ќерамички дела. Делата се со возбудлива убавина. За моја среќа тој ден беше пазарен ден. Производите се свежи и органски, не можам да оддолеам и ги полнам торбите.

    Следниот ден имав можност да се сретнам со успешниот и полн со визија, градоначалникот Тунч Сојер. Неговата најголема инвестиција е добивањето на етикатата за „Тивок Град“. Сеферихисар е првиот град од Турција кој е зачленет во таа меѓународна заедница. Моментално во Турција има десет града со етикетета „Тивок град“.

    Остатокот од денот го поминав на хотелската плажа, дуваше тивко ветренце, ги слушав звуците на брановите, уживав во топлото егејско сонце. Навечер во 22 часот, од централниот автобуски терминал започна моето патување за враќање назад во Истанбул.

    Ако еден ден патот ве однесе на Егејот, немојте да пропуштите да го посетите убавото гратче Сеферихисар. Госпопримството, природни убавини, прекрсаното море, златните плажи, сонцето, ветрот, историските убавини и популарните топли извори ве очекуваат.

    Гулшах Џенгиз

  • Кефалонија – бисерот на Јонското Море

    Објективот на Балкон 3 ве води на фото прошетка низ еден од најубавите грчки острови, бисерот на Јонското Море – Кефалонија. Најголемиот и најзелениот јонски остров изобилува со прекрасни песочни плажи скриени зад џиновски карпести предели. Најпозната, а во исто време и најфотографирана е песочната плажа Миртос, која залужено го добила епитетот „парче рај“ (“piece of heaven”).

    Огромно значење за промовирањето на Кефалонија како туристичка дестинација има плажата Антисамос, на која се снимени голем дел од сцените на холивудскиот хит „Мандолината на капетанот Корели“. Во близина на Антисамос се наоѓаат и пештерите Мелисани и Дрогарати, кои се вистинско чудо на природата.

    Најпопуларни туристички места на Кефалонија се главниот град Аргостоли, како и Ласи, Фискардо, Порос, Ликсури… Сепак за оние кои сакаат да ги избегнат гласните и полни плажи, островот нуди голем број мали заливи каде можат во мир и тишина да уживаат во сонцето и водите на Јонското Море. Вие за сега уживајте во нашата фото галерија од Кефалонија J

    [nggallery id=3]

    фото: Александар Семенпеев

  • Чаликли – Една искрена приказна

    Поговорката `ако ја споделиш болката таа ќе се намали, ако, пак, ја споделиш радоста таа ќе зголеми` најмногу одговара токму за селата. Во тоа се уверивме, кога по повод Меѓународниот фестивал на пролетни веселби го посетивме селото Чаликли, Валандовско.

    Искрените, љубезни и гостољубиви домаќини гостите ги пречекуваа уште на самиот влез на селото. Возбудата и радоста да се биде домаќин на фестивалот ја споделуваа со сите гости.

    Објективот на Балкон3 ги забележа следните моменти…

    Бабичка, најстарата жителка во селото
    Шумар, збунет од големата гужва
    фестивалот се следи со големо внимание
    домаќините највесели
    фолклорна група од Украина
    Нешто мора и да се заработи
    Зурлата се тестира
    дел од куќите се напуштени
    Традиционален фустан од Валандовскиот регион

    Традиционалниот фестивал за жителите на Чаликли, покрај возбудата од запознавање со нови лица и среќавање со подалечни роднини, претставува голема одговорност. Од една страна да се задоволат гостите, од друга страна пак за неколку дена да се престави традицијата на јуруците кои живеат во источниот дел на Македонија. (Х.Г.)

  • Туризмот ги зближува луѓето во регионот

    Интервју со Аркан Керим, Генералтурист

    Веќе со години раководите со една од најпознатите туристички агенции во Македонија Генералтурист. Кои дестинациии ги нудите како најатрактивни?

    Генерално гледано ние нудиме аранжмани за сите дестинации но препознатливи сме за Турција и Египет со нашите чартер аранжмани кои години наназад ги организираме од јуни до септември. Догодина  славиме 10 години од постоењето на Генералтурист како приватна агенција и ќе имаме бројни изненадувања за нашите клиенти во текот на целата година.

    Каде сакаат најмногу македонските туристи да летуваат? Што најмногу ги интересира во понудата?

    Македонските туристи статистички најмногу летуваат во Грција, Турција и Албанија. За жал во последниве години најбитна е цената на аранжманот за разлика од квалитетот на аранжманот. Економската ситуација си го прави своето. Првично се гледа на цената па потоа на се друго.

     

    Интересна ли е Македонија за странските туристи и што најмногу сакаат да видат кај нас?

    Македонија се повеќе станува интересна дестинација за странските туристи и тоа е позитивен тренд кој од година во година рапидно расте.Секако тука се значајни за споменување мерките на владата за промоција и субвенционирање на доаѓањето на странските гости во Македонија. Стана мода меѓу туристичките работници да работат на привлекување и носење странски гости во Македонија и тоа е за поздравување.

    Од неодамна организирате и туристички тури од Турција кон Македонија. Каков е интересот на турските туристи.

    Се почна случајно и полека доби масовни размери. Огромен интерес има и масовна посета на турските туристи.секоја година се поголема ке биде бројката на туристи од Турција во Македонија и на Балканот.

    Грција е секако една од најпривлечните дестинации. Работите ли во Грција со грчки туристи?

    Грција е одлична дестинација и заедно со нашите партнери од Мели турс работиме на привлекување грчки туристи во Македонија. За жал политичките односи некогаш ни пореметуваат големи операции на пример за Божиќ имаме голем број на Туристи во Маврово и некоја изјава од некој политичар предизвикува домино ефект за се откажат резервациите во последен момент. Се надеваме дека во иднина нема да се случуваат вакви работи во интерес на еснафот и на туристите и во Македонија и во Грција.

    Како гледате на развојот на туризмот во иднина на овие простори. Турција Грција, Македонија..број еден број два, три?

    Оваа година Грција како туристичка дестинација соочена со ланската лоша сезона  презема одлични мерки и на крај ке има успешна сезона за разлика од Турција која има многу лоша сезона поради лошата проценка и мислењето дека 2011 ке се повтори сама по себе. Затоа пак за до година ке има многу промени во турскиот туризам за да не се случи годинашново сценарио. Македонија е на добар пат да оди напред и тоа се случува и ке продолжи во иднина.

     

    Збор два за Аркан Керим, од одамна во туристичкиот бизнис, има ли време за приватен живот, кои се вашите приоритети и интереси?

    Од свои 19 години сум во туризмот ја сакам работата која ја работам,скоро 10 години ја менаџирам една од поуспешните агенции  во Македонија со свои претставништва  во Истанбул и Дубровник. Во однос на ова за жал трпи приватниот живот одвреме навреме бидејки обврските и патувањата си го прават своето.Во сите сегменти на туристичкото работење сме присутни меѓутоа мој личен приоритет е хотелскиот бизнис и се надевам дека мојата голема цел еден ден да имам бутик хотел во Скопје ке ми се оствари во иднина и целокупниот труд во изминатите години нема да биде залуден. Сатисфакција за моето работење  е исто така и наградите кои ги добивам како менаџер на Генералтурист минатата година бевме прогласени за најдобра агенција во инкоминг туризмот во Македонија од Министерството за Економија,исто така годинава  во Мадрид добивме награда за најуспешна агенција во инкомингот во Југоситочна Европа така да ова е исто така голема сатисфакција за вложениот труд.

    ИНФО:

    Булевар Климент Охридски 60

    1000 Скопје,

    тел: ++389 2 32 17 410

    info@generaltourist.mk

  • Љубовната приказна на Ататурк и Елени – туристичка атракција

     

    Приказната  од крајот на 19 век, за неостварената љубов помеѓу убавата  битолчанка Елени Каринте и младиот Мустафа Кемал Ататурк, кои многумина ги нарекуваат балканските Ромео и Јулија,  денес станува незаобиколна  туристичка атракција во Битола. Турските туристи минуваат илјадници километри, да ја посетата спомен-собата во битолскиот Музеј, да се фотографираат под балконот на Каринте, каде е исплетена можеби најголемата љубовна сага на овие простори, но  и да го  читаат писмото што таа му го напишала на Ататурк.

    Писмото на Елени до Ататурк

    “Некаде и некогаш,

    Поминаа толку години, а јас ете, секој ден чекам абер од тебе. Ако некогаш го добиеш писмово, сети се, види ги солзите на хартијата. Годините си врват, овде сешто се зборува за тебе, нешто се случува. Ако ги читаш овие редови додека љубиш некоја друга жена, искини го писмово и прашај ја неа дали верува дека некоја си Елени Каринте од Битола го поарчила цел живот за еден човек со кого била само еден ден. Ако ја љубиш неа, како што јас те љубам тебе, не и кажувај ништо, нека биде среќна, ако си и ти среќен. Ако пак, уште ја паметиш девојката од балконот  и не љубиш друга, знај те чекам и  ќе те чекам цел живот. Знам дека ќе се вратиш, дека не си заборавил…”

    Писмото на Елени

    Ова е дел од писмото за кое се верува дека  пред повеќе од еден век му го напишала битолчанката Елени Каринте на младиот Мустафа Кемал, кој  учел во воената гимназија во Битола. Спомен собата во чест на големиот турски реформатор се наоѓа во битолскиот Завод и музеј, објект  во кој било сместено училиштето каде се школувал младиот кадет. Фотографии, скици од битки, библиотека,  биста,  восочна фигура- одаја која ги збрала сите тајни од животот на големиот реформатор.

    Музејот на Ататурк во Битола
    Музејот на Ататурк

    Централно место зазема писмото од Елени Каринте, а приказната за балканските Ромео и Јулија, тој муслиман, таа христијанка,  нивната  голема љубов, предвреме  осудена на пропаст  заради религиските и општествените стеги,  денес, еден век подоцна, е главен адут за привлекување турски туристи. Со воздишки го читаат  писмото, се фотографираат пред куќата на Каринте на битолски Широк Сокак, додека балконот ја раскажува  тажната љубовна приказна…

    Куќата на Елени Каринте на Широк сокак

    Легенда или вистина…

    Младиот кадет Мустафа во 1896 година, доаѓа од Солун да учи во воената  гимназија во Битола.  Честопати шетал по Широк Сокак, а едно попладне пред Велигден во 1897 година, на балконот од куќата на богатиот трговец Ефтим Каринте, која и денес постои на аголот од улицата, веднаш наспроти хотелот Епинал, ја забелжал убавата Елени, негова врсничка. И девојката не останала рамнодушна, па крадешкум, таму од балконот  и таа фрлила  поглед на стројниот Ататурк, висок, со убав стас и сини очи. И така Мустафа декој ден минувал пред куќата,  а   Елени го чекала на балконот. Меѓу нив се распламтила силна, но забранета љубов. Девојката за да биде со него, побегнала преку визбите на куќата. Заедно заминале надвор од Битола, но таткото на Елени, Ефтим, ги фатил, ја затворил девојката  дома, а потоа,  купил куќа во Лерин. Насила ја однел таму, со намера да ја омажи за друг човек.

    Куќата на Елени

    “Има цела година откако ме грабна од тебе, ме заклучи дома и не ме пушти  цел месец. Не плачев, знаев дека џабе му се сите катанци и затвори. Човекот со кој тој сакаше да се венчам, го видов само еднаш и ме праша дали можам да го љубам. А јас му реков “Не, јас си го љубам првотот либе”. И повеќе не го видов. Татко ми никогаш не ми прости, а и јас нему. Вечно ќе те сака и чека твојата Елени Каринте”.

    Стара фотографија од куќата на земејството Каринте

    Девојката никогаш не се омажила,  доживеала длабока старост, а  до крајот на животот, неколку пати во годината примала чекови од странство. Починала во Лерин на 80 години.

    Мустафа  Кемал подоцна стана прв претседател на Турција,  творец на модерната турска држава, поради што го добил името Ататурк, татко на нацијата. Се оженил со Латифе Ханам, но бракот траел само две години. Ататур и Каринте не се сретнале никогаш повеќе.

    Слика на Атататурк вомузејтот во Битола
    Фотографии во Музејот во Битола

    Љубовната сага за балканските Ромео и Јулија, во Битола се пренесува од генерација на генерација. Некои велат, дека  оригиналот на писмото од Каринте,  се наоѓа во историски архив. Други пак, велат  дека станува збор за легенда. Сепак,  меѓу битолчани,  и денес живее оваа  љубов.

    Биста на Ататурк

    -Оваа љубов е вистински магнет за турските туристи. Минуваат илјадници километри од Турција до Битола, со желба да го прочитаат писмотот во спомен-собата, да ја видат куќата на Широк Сокак и да се фотографираат под  балконот од каде Елени првпат го здогледала Мустафа. Додека туристите се воодушевени, високите воени и државни делагации кои доаѓаат да ја посетат спомен-собата, не прашуваат ништо за оваа љубовна приказна. За оваа љубов нема ниту збор во биографијата на Ататурк, не е  пронајден ниту еден пишан документ кој  би ја потврдил приказната. Дури од научните кругови во Турција, било сугерирано, овде, кај нас да не се обрнува толкаво внимание на таа приказна, затоа што нема други документи, освен писмотот за кое кај нас се верува дека Елени го напишала до Ататурк- вели Шенол Мемиш, претседател на македонско-турското  здружение од Битола ” Мустафа Кемал Ататурк”.

    Широк сокак во Битола

    Оваа љубовна приказна   е инспирација за филсмките и театарски работници.  Во 2006 година беше снимен  краток документрно-игран телевизиски  филм,  неодмана направен е музичко-театарски  перформанс, а, исто така најновиот филм на Александар Поповски “Балканот не е мртов”,  чија премиера се највува на годинешниот фестивал ”Браќа Манаки”, ја раскажува приказната за љубовта меѓу Ататурк и Каринте.

    Емилија Мисирлиевска

  • „Боби“ е најљубезниот домаќин на Олимпијадата во Лондон

    Популарните лондонски полицајци познати како „бобиевци“ верувале или не, но можеби се најдобрите домаќини на Олимписките игри кои оваа година се оддржуваат во Обединетото Кралство. Сте помислиле ли некогаш да го замолите полицаецот во вашата земја да ве фотографира или пак вие да се фотографирате со него за спомен? Сигурно не ви паднало на памет во страв да не поминете, во најблага рака, со некоја казна или опомена дека следен пат ќе поминете лошо.
    Сте забележале ли некогаш како домашниот полицаец наместо да му го покаже патот на некој турист тој да оди со него и да го однесе до посакуваната дестинација? Ни на сон. Но она што во другите земји е научна фантастика тоа во Лондон е реалност.
    Полицајците деновиве се најдобрите пријатели на туристите. Облечени во кратки маички, пантолони и познатиот лондонски шлем, без вообичаеното вооружување тие делуваат пријателски и блиски до граѓаните. Ќе ги видите на улица како даваат совети за безбедност, ќе ве предупредат да не се навалувате премногу додека фотографирате од некој мост, ако заспиете во некој парк љубезно ќе проверат дали сте добро.
    Овие денови кога за време на Олимпијадата Лондон беше опседнат со милиони туристи „бобиевците“ имаа задача и да работат како водичи за изгубените. Тие го покажуваа патот на оние кои не можеа да се снајдат по лондонските улици, а неретко на рамената носеа мали деца кои во метежот се изгубиле. Децата добиваа бесплатен „превоз“, а родителите задоволни што не ги изгубиле своите најмили во олимпиското лудило.
    Овие полицајци секогаш се насмеани па дури и кога се во непријатна ситуација. Така додека се шетаме по Темза една девојка го замолува полицаецот да ја фотографира. Додека мислевме дека љубезно ќе ја одбие бидејќи тоа не му е една од задачите полицаецот со насмевка го зема фотоапаратот во раце и почнува да работи. Небаре е професионален фотограф тој менува кадри, клекнува на нозе и фаќа друг агол, не само ради реда да заврши работа туки за девојката да биде задоволна од неговите фотографии. На крајот и тој се заблагодарува за дадената шанса да ги искаже своите фотографски способности.
    Можеби станува збор за Олимписко расположение кое ќе исчезне за неколку недели, но сепак останува добриот впечаток од однесувањето на лондонската полиција од која можат да научат нивните колеги од другите земји. Но сепак иако скоро сите беа презадоволни од нивната работа за време на Олимпијадата имаше и една помала група на луѓе кои беа незадоволни- криминалците.

  • Таинствениот жител на Охридското езеро – слатководниот рак

    Да, немојте да се чудите. Ова е помалку познат факт, но во Охридското Езеро, покрај познатите ендемски видови риба, живеат и два вида ракови, за кои јавноста знае многу малку. Овие прастари жители на Охридското Езеро пред 25 години беа на раб на исчезнување поради чума која беснеела во сите слатки води низ цела Европа.

     

    Професионалните нуркачи од Охрид велат дека до пред неколку години вистинска реткост било да се види рак во Охридското Езеро, но сега состојбата е многу подобрена.

    Најраспространет е Европскиот слатководен рак Astakus astakus,  кој може да се сретне насекаде во Охридското Езеро. Овој рак преферира меко дно со малку песок. Тој копа тунели на дното и претежно влезот му е под некој камен или карпа. Излегува и се храни ноќе.

    Помалку познат е Potamon fluviatile или таканаречен крив рак. Претежно  се среќава покрај каменитиот дел и во карпести предели на мали длабочини. Во Охридското Езеро слатководниот крив рак го има на македонската страна во струшкиот дел, додека на албанската страна од езерото има големи колонии.

    Во минатото слатководниот рак од Охридското Езеро се користел во исхраната и од него се подготвувале вкусни специјалитети. Денес тој е загрозен вид заштитен со закон и не смеее да се ловаи во комерцијални цели.

    Двата автохтони видови рак што живеат во Охридското Езеро, деновиве беа презентирани на централниот плоштад во Охрид. Тие беа вистинска атракција за минувачите и туристите кои имаа можност одблиску да се запознаат со слатководниот рак, за кој многумина не знаеа дека живее во најголемото македонско езеро.

    Горан Момироски

  • Фестивал каде се среќаваат филмот, музиката, морето и планините

    Интервју со Адмир Чулумаревиќ, директор и основач на фестивалот

    Адмир Чулумаревиќ, Никша Братош и Саша Лошиќ

    Во последните 3 години, националниот парк Пакленица во Хрватска, на падините на планината Велебит, е домаќин на филмски фестивал кој се нарекува Стариград Пакленица Филмски Фестивал. Тоа е фестивал чија програма е насочена кон музички документарци славејќи ја музиката и културите од сите страни на светот. Секој август, фестивалот дочекува уметници,  режисери кои дале свој допринос во овој жанр и оваа година не е исклучок со многу нови документарци за прикажување. За фестивалот зборувавме со неговиот основач и генерален директор Адмир Чулумаревиќ.

    Како дојдовте на идеја да го започенете фестивалот СПФФ кој е наменет склучиво на музички документарни филмови?

    Слободно можам да кажам дека можеби малку ги лечев своите детски фрустрации, ха, ха. Мислам дека сите ние кои го сакаме филмот и музиката, барем еднаш во животот сме биле воодушевени кога на филмското платно или на тв екраните сме ги гледале некои од нашите музички идоли во некои потполно невообичаени ситуации, дали дома или во други животни ситуации во кои немаме можност да ги видиме толку често. Посебно ме воодушевуваше фактот дека филмаџиите ја искористиле можноста и направиле филмот за некоја музичка ѕвезда да ја добие и онаа потребната политичка, културолошка, па и социјална димензија. Тоа се одлични филмови и причината е едноставна.

    Стинг на доделувањето на наградата

    Фестивалот се случува на егзотични локации на планината Велебит, кој е всушност познат центар за планинарење.

    Да, Велебит и Стариград Пакленица се одличен избор за локација. Всушност, малку е заборавено деа тука некогаш бил сниман огромен број филмови. Серијалот и филмовите за Винету, потоа Кирк Даглас тука го снимал Вагабундо, Ричард Бартон снимал делови од Сутјеска, Омар Шариф, многу партизански епопеи и копродукции кои ги правел Јадран Филм. Воглавно, од филмска страна, тоа е локација чија филмска традиција мора да се почитува и продолжи. Од друга страна, величествениот амбиентот на Велебит и кањонот на Пакленица каде ги сместивме кината се наоѓаат на само пар стотина метри од плажата, што гарантира уживање за сите, за гледачите, но и за гостите на СПФФ. Тоа едноставно мора да се види.

    Кои се предностите но и недостатоците кога еден ваков профилиран фестивал се случува на такви локации, а кои не се во еден голем центар како што е Загреб?

    Па би рекол дека скоро да нема недостатоци, освен скапото гориво, но Пакленица е близу до Загреб и тоа не ни претставува голем проблем. Тоа е продукциски тешка работа и полесно би било ако се реализира во Загреб, но од друга страна, сметам дека во Хрватска мораме да развиваме културен туризам што е можно повеќе и мислам дека за тоа даваме придонес баш поради тоа што го правиме СПФФ во Стара Пакленица. Тука е секако важен и фактот дека Стариград Пакленица е мало место и дека сите сме некако осудени едни на други на прекрасни дружења и пријателства бидејќи тука публиката доаѓа и си заминува од проекцијата скоро рака под рака со оскаровци и со своите омилени ликови кои до пред малку ги гледале на филмското платно.

    Оскаровецот Роџер Рос
    Зоран Пезо, Зоран Предин и Brian Rasic

    Каков беше одзивот на луѓето за овој вид на филмови?

    Музичкиот документарец стана жанр кој доживува голема експанзија. Пред нас стоеше задача додатно да го промовираме и мислам дека во тоа успеваме бидејќи од година во година имам се повеќе посетители во преубавите кина во Пакленица. Убаво е да се види дека и луѓето од регионот, од околните земји доаѓаат во Пакленица да гледаат филмови. Луѓето често се изненадуваат од квалитетот на покажаното, има тука и солзи и многу смеење, забава, бидејќи сето тоа напросто можете да го најдете и во филмовите од овој жанр.

    Кои се критериумите по кои се избираат филмовите?

    Селекторот Зоран Пезо, кој е режисер на еден од култните филмови од бившата кинематографија „Како пропадна рокенролот„, мојата маленкост и големиот продуцент Никша Братош , се стремиме филмската програма да биде пред се квалитетна и атрактивна. Пезо добива се повеќе и повеќе материјал од сите страни од светот, а оваа година за првпат добивме филм од Австралија, нешто на што сме посебно горди бидејќи тоа беше единствениот континент од кој до сега немавме пријавен филм.

    Каква е продукцијата на музички документарни филмови од просторите на некогашна Југославија?

    На овие наши простори дефинитивно секогаш нешто се случува. Секојдневно се уверуваме во тоа. Секоја година до сега имавме можност да видиме барем еден одличен филм од просторот на некогашната држава, што само потврдува дека ова подрачје е богато со талентирани и креативни луѓе. Тука има многу етаблирани филмаџии кои се бават со овој жанр, ете ќе го споменам Пјер Жалица, кој минатата година ја доби наградата Мала Пакленица за најдобар филм по избор на публиката. Ние доиваме филмови од целиот регион, од Словенија па до Македонија, што само го потврдува она претходно што го кажав дека е ова простор за посебно талентирани и духовити луѓе.

    Што ќе има на репертоарот оваа година?

    Посетителите ќе имаат можност да видат филмови од едни од најголемите режисери денес – Скорсезе, Дејвис Гугенхајм, потоа филмови за едни од најголемите бендови во историјата на музиката. Имаме и богат музички програм каде ќе настапи и Влатко Стефановски. Севкупниот програм е достапен на www.spff.hr. Ќе бидат присутни и некои од протагонистите од овие филмови. Како и да е, сигурно е дека програмата на 3 SPFF 2012 е еден од најатрактивните филмски случувања на овие простори. Ве поканувам Вас и вашите читатели да се уверите во тоа на лице место.

  • Вратите на Наксос

    Интересна разновидност на порти и влезови во главниот град на Наксос, остров од грчките Кикладски острови. Од средновековните венецијански замоци, па до неодамна обновените ориентири, како „Големата порта“ на храмот на Аполон од 6 век пред нашата ера.

    Фото: Софија Николау

  • Ресен, како мал Париз

    Јаболкото е препознатливиот белег на Ресен, но уште едно обележје го прави Ресен посебен. Тоа е сарајот на Ахмед Нијази Бег. Ова е приказна за еден неостварен сон, за еден обид во малото гратче на југот од Македонија да се донесе дел од Париз, колку и да звучи тоа неверојатно.

    Ресен во минатото се наоѓал покрај патот Виа Игнација и поради тоа имал богата чаршија и дури 15 анови, а Ресенчани пак се горди на своите архитектонски и историски знаменитости, но и на своите сограѓани. Кога ќе пристигнете во Ресен, ресенчани ќе ви посочат неколку работи кои не смеете да не ги посетите: чаршијата, керамичката колонија, манастирот Св. Ѓорѓи (12 век) во Курбиново, но и сарајот на Нијази Бег.

    Сарајот во Ресен секогаш ќе потсетува на еден од најпознатите нивни сограѓани – Ахмед Нијази бег. Многу го сакал Ресен и поради тоа го добил прекарот „ресенли“. Служел во турската армија, каде што добил чин полковник. Подоцна бил еден од најактивните меѓу младотурците во Македонија.

    Ахмед Нијази бег

    Ахмед Нијази бег сакал Ресен да го направи „мал Париз“, сакал да изгради мостови, слични на париските мостови на Сена. Неговата куќа се наоѓала веднаш спроти сарајот и сакал да направи мост преку улицата за да може полесно да стигнува до сарајот. Веќе постоечката чаршија сакал да ја урне и да направи нова со улици кои ќе наликуваат на париските. Воден од овој сон, сакал да ги урне и дуќаните кои биле таму, но ресенските трговци не го прифатиле предлогот на Нијази бег и тој во 1910 година, налутен запалил 30 дуќани на ресенските еснафи. Подоцна им платил за штетата, но не успеал во идејата да го направи Ресен „мал Париз“, бидејќи во 1912 година Турците масовно заминуваат од градот.

    Како Ахмед почнал да го сонува овој сон? За се е виновна една разгледница (фотографија) од некој дворец во Париз, која ќе ја смени засекогаш историјата на Ресен. Нијази Бег ја добива оваа фотографија и според неа, во 1904-та година започнува изградбата на ресенскиот сарај. До сега не е потврдено кој објект од Париз бил на фотографијата. На прв поглед сарајот наликува на дворецот во Версај, други го споредуваат со резиденцијата на парискиот градоначалник (некогашен Hotel de ville de Paris).

    Нијази Бег го градел овој сарај за себе, но никогаш не дочекал да го види готов. Во 1912 година, периодот кога привршувала изградбата на сарајот, тој бил убиен во Валона, Албанија.

    Денес, ако патот ве носи во Ресен, не заборавајте да го посетите сарајот на Нијази Бег. Таму е сместена галеријата на дела од Ресенската керамичка колонија, која е една од десетте керамички колонии во светот под закрила на УНЕСКО. Колонијата наредната година го слави својот 40-ти јубилеј. Во сарајот е поставена и постојана поставка на дела од македонската сликарка Кераца Висулчева, која оставила аманет дел од нејзините дела по нејзината смрт да бидат изложени токму во ресенскиот сарај.

    Јордан Дуков