Balkon3

Category: Патувања

  • Почувствувајте го дамарот на Широк Сокак

    Има најмалку сто причини да ја посетите Битола, а по заминувањето ќе имате уште сто причини повторно да се вратите. Сите белосветски народи кои крстосувале низ Балканот, оставиле нешто тука: брат, челад, орнамент, адет. А градот секогаш отворен, ги прифаќал и ги вклопувал во својот амбиент. За Битола да ве дофати, треба да тргнете низ кривулестите градски сокаци, да го слушнете џагорот на старата чаршија, да го почувствувате дамарот на Широк Сокак. Ако Саат кулата со продорните отчукувања ве враќа во реалноста, тогаш Хераклеја Линкестис под нозете ќе ви го распостеле минатото.

    Старата битолска чаршија, беше душата на градот, место каде се се создаваше и се се продаваше. Ударот на чеканите, звукот на машините, сјајот на срмата и сребрените нишки кои блескаат низ излозите. Денес, железните кепенци кои сеуште постојат, не ги кријат занаетчиските дуќани, туку некои нови, современи продавници. На времето му пркосат само уште неколкумина стари звончари, шапкари, ковачи, метлари, свеќари, локумџии и леблебиџии.

    Ако патот го продолжите кон битолски Широк Сокак, погледот прво ќе ви запре на импозантната Јени Џамија. Длабоко во темелите – црква, а високо кон небото – џамија. Изградена е во 1558 година и е една од највпчатливите и највредни градби во Битола. Петстотини години стариот објект, впил илјадници молитви, колку муслимански, толку христијански. Во внатрешноста на објектот, под темелите на џамијата се наоѓаат остатоци од три христијански цркви. Денес овој простор е современа галерија.

    На само педесетина метри од Јени Џамија, е црквата Св. Димитрија, која однадвор има едноставна камена градба. Изградена е во 1830 година, а и покрај сите желби да биде висока велелепна градба, турските закони не го дозволувале тоа. Затоа вкопувањето во земја бил најдобриот начин да се постигне саканата цел, а да не се прекрши законот. Била изградена за само четири месеци, со доброволни прилози на битолчани. Иако однадвор едноставен, богатството на овој храм ќе се распостеле кога ќе зачекорите во неговата внатрешност. Влезот во црквата за странските туристи чини 50 денари.

    Саат кулата е најрепрезентативниот споменик кој се идентификува со Битола. Висока 33 метри, доминира во просторот и низ него ја разлева музиката што ги отчукува часовите. Ико не е пронајдена документација за оваа градба, се знае дека Саат кулата е изградена во периодот на турското владеење, а неодминлива е приказната дека за врзување на градежниот материјал, биле употребени 60.000 јајца, собрани од домаќинствата во Битола и битолско.

    Широк Сокак е најпознатата улица во Битола, но и најголемата гордост на битолчани. Започнувајќи од Саат кулата, по најдолгата пешачка зона на Балканот, од левата и десната страна, ќе ве фасцинира старата градска архитектура  на оваа амбиентална улица. На Широк Сокак се наоѓаат речиси сите конзулати на странските држави, кои ги има 12 на број. Ако дојдете во Битола и не седнете во некое од кафулињата на Широк Сокак, велат, исто е како да одите во Венеција, а да не се возите во гондола.

    На крајот на Широк Сокак и почетокот на градското шеталиште ќе ве дочека грандиозен објект, зградата каде е сместен битолскиот Завод и музеј, или позната како Стара касарна. Изгадена е во 1848 година, како Воена гимназија – Идадија. Во 1900-та година оваа гимназија прераснала во Воена академија – Харабие. Тука се школувал кадетот Мустафа Кемал Ататурк, таткото на модерна Турција. Во негова чест, денес во Завод и музеј се наоѓа Спомен собата на Кемал Ататурк. Но, овој објект е вистинска ризиница каде се чува највредното културно-историско богатство на регионот. Постојаната археолошка поставка со илјадници експонати, Градската соба, како и бројните повремени изложби од различни области им даваат можност на посетителите да го почувствуваат духот на минатото. Завод и музеј Битола е отворен за посетители секој ден од 8 до 16 часот. Влезот за домашните посетители е 50 денари, а за странските 100 денари.

    Мистичен, раскошен, бисер на антиката. Вака археолозите го нарекуваат  античкиот локалитете Херкалеја Линкестис, градот кој во четвртиот век п.н.е. го основал македонскиот владетел Филип Втори Македонски. Секој  објект, секој камен, секој постамент во Херкалеја е обвиен со своја мистичност од хеленистичкото време и римскиот период, каде наизменично се среќаваат градби од едно или друго време, се издигаат столбови и се протегаат мозаици. Локалитетот е отворен  за посетители од април до октомври од 9 до 18 часот, а од ноември  до март од 9 до 16 часот. Влезот за домашните туристи е 50 денари, а за странците 100 денари.

    Приказната за Битола и битолско не завршува тука. Ако ви здодеа градската врева, сега е вистинско време да прошетате по некое камено, потпелистерско село, да се упатите кон многубројните манастири во околината, да возите велосипед во моликовите шуми на Пелистер, да ве опие пелистерскиот воздух и да се насладите со пелистерската вода. Приказната довршете ја  сами.

    Емилија Мисирлиевска

  • Вулканите на Македонија

    Можеби многу од истите места сте ги посетиле или би можеле да ги посетите во некој друг контекст – многу од нив ќе ви ги препорачаат како нешто што мора да се види во Македонија – но, се’ добива некаква поинаква смисла кога ќе ги нанижете на конецот на една друга приказна, на пример – геолошката. Имавме прилика да бидеме сведоци на првата специјална геолошка тура низ Македонија и доживеавме едно такво искуство.

    Многу пати сме слушале и сме го почувствувале сулфурното испарување на вулканот во охридското село Косел, за кое некогаш популарното југословенско списание „Политикин Забавник“, во рубриката „Дали сте знаеле дека..“, беше напишало дека таму се наоѓа единствениот жив вулкан на Балканот. Многу пати сме ги виделе и загадочните „вулкански капи“ лево од патот од Куманово накај Крива Паланка. Сме слушале и за „Кристалната пештера“ во Дебар, за која велат дека била многу голема, целата од кристали – „непроценливо национално богатство на Македонија“. Сме слушале и сме ја виделе „камената свадба“ во Куклица кај Кратово и сме чуле дека Кратово е подигнато врз капата на дамнешен вулкан. Но, на малкумина ни паднало на памет дека сите тие места, колку и да ни личеле меѓусебно неповрзани, сепак, на некој начин се поврзани.

    Имавме прилика да не’ поканат на патување кое ни го покажа тоа. Дојде покана, од Љупчо Јузмески, туристички водич од Охрид, одликуван со наградата „Најдобар промотор на Македонија“ за 2011 година. Рече: „Имам нешто ексклузивно: ‘Вулканите на Македонија’, специјална тура за геолози од Полска“, четири дена..“. Лесно не’ кандиса. Стоиме на договореното место, на првата бензинска станица кон Струга од Ќафасан, граничниот премин од Албанија кон Македонија. Набргу пред нас се појави автобусот, бел, со натписи „PKS Kamienna Góra“. Влегуваме, се запознаваме со луѓето кои ја водат групата на патување по геолошките атракции низ балканските земји и – тргнуваме. Пред нас се четири дена.

    Прв ден. Штотуку ја одминавме Струга. Неколкучасовното непланирано задржување на граничните премини од Црна Гора до Македонија налага да се бара план „Б“. Веќе е доцна попладне, ќе се задржиме само на знаменитостите и амбиентот на Охрид.  Се возиме веќе петнаесетина минути, а веќе чувме неколку точки од презентацијата на Љупчо: за настанокот на Охридското Езеро, за значењето на попатните топоими, за пештерска црква  и ранохристијанската базилика кај „Свети Еразмо“, за војничкиот контролен пункт на патот Виа Игнација – патот по кој се приближувавме кон Охрид.

    Не случајно, веднаш зад влезот во градот, скршнуваме низ уличките на првите маала: пред нас се редеа куќи и улички, дрвја и храмови, како живи сведоштва за културолошкото шаренило на градот. Одиме кон Горна Порта, логичниот почеток – влезот во градот, горниот. Љубопитноста на погледите и педантност да не се пропушти моментот.

    Се движиме по една стандардна рута, но, имаме добра прилика да ја надградиме претставата што ја имаме секое од местата. Антички театар – место на кои настапиле врвни светски уметници, толку многу, што можеше да се издвојат барем три-четворица што имаат полско потекло. Самуилова тврдина – патување низ историјата на градот и на Македонија; најдобрата позиција за панорамски фотографии.

    Плаошник.. Панонска мисија, Велика Моравија, Свети Кирил и Методиј.. нешто што не’ прави блиски со Полјаците.. Светиклиментов универзитет, ранохристијански базилики, мозаици.. фотографирање, панорама на градот, „златен час“, зајдисонце.

    Веќе ни е јасно – гостите се папсани од патување. Отпаѓа идејата за  поглед кон градот од кајчиња, за пловење со брод до хотелот, во Свети Стефан. Продолжуваме кон Света Софија и Сараиште, кон куќата на Робевци и Плоштадот Свети Наум, кај пристаништето. Таму, на крајот на кејот, не’ чекаше автобусот.

    Втор ден. Утро. 9:00. Најчесто користениот топоним кога треба со некого да се најдете во Охрид , „ Минимаркет“. Љупчо е веќе таму, во секој миг треба да пристигне и Јордан Коцевски, асистент на Факултетот за туризам и угостителство во Охрид. Јордан ќе го презентира вулканот во Косел. Пристигнуваат.

    „Dzień dobry!“.. Тргнуваме. До Косел имаме дваесетина минути возење, тамам колку да се прашаме какво било сместувањето, да го провериме планот за денот и да забележиме дека веќе сме сите посвежи, одморени, и љубопитни. Мирисот на расипани јајца – на сулфур, најави дека сме блиску. Од патот кој го дели селото на половина, до вулканот има пет минути одење.

    Тогаш се случи првото изненадување. Ни пријде човек кого го препознавме од претходниот ден. Кажа дека од името на гостите, би сакал да му врачи еден подарок на новинарот кој ќе патува со нив. Беше навистина убав гест на пријателство: промотивни материјали на Националниот геолошки институт на Полска, календар на геолошкиот саем што секоја година го приредуваат во градот Кјелце, од кој доаѓаат повеќето од нив, и неколку камчиња шаркаст кремен, камен со кој изобилува Полска. За Косел сме слушале и сме читале многу, но ова одење беше прилика да се почувствува една непозната радост – прашањата од луѓе чија струка е тоа што го гледаат и љубопитноста со која земаа камчиња за спомен.

    Миг за подарок од полските геолози за Љупчо. Следна етапа: Заливот на коските – со „Музејот на вода“ и римскиот каструм и Свети Наум – манастирот и подводните „гејзери“ од кои извира Езерото.

    Реакциите беа очигледни. „Музејот на вода“ ги маѓепса – со патувањето низ времето, и анимирањето на Љупчо кој преку игра им го долови животот на дамнешните земјаци.

    Во Свети Наум, сакаа да зачуваат што повеќе од спомените – и од манастирот, и од „прекрасниот пејзаж“ кај изворите. Апаратите не престанаа. До следното утро: „ Czas wolny.“. Слободно попладне и фудбал: Полска-Грција.

    Трет ден. Утрото најавува жестоки температури. Фудбалот завршил нерешено, 1-1, но, македонското пиво се погодило. Тргнуваме накај Дебар. Возбудата е обострана – денеска ќе ја видиме „Кристалната пештера“. Љупчо почнува со приказната за загревање – Струга. Само што ја одминавме – го имаше неговиот брилијантен момент. Штотуку навлеговме во долината на Црн Дрим, почна приказната за јагулата, час на македонски, час по некој збор на полски, испреплетена со приказната за печалбарството, својствено за крајот низ којшто поминувавме. „Струга.. старо име: Енхалон – јагула..“. (Дозволете ми да се изразам во прво лице): Сум слушал дека е вешт во тоа што го работи, но ова беше врвен „storytelling“. Полската вотка, со која повремено не’ нудеа новите пријатели, само ги подотвори чакрите! Стекнав уште еден херој!

    10:45. Ѕвони телефонот на Љупчо. Беше лесно да се свати дека е „Рефик“, човекот што ќе не’ води во пештерата, да провери – германски педантно, работи во германска фирма, „Кнауф“ – дали е се’ в ред, дали ќе бидеме точно во 11:00 на договореното место. Речено – сторено.

    Веднаш зад Рајчица, не’ чекаше Рефик Имами, рударски инженер, раководител на јамата „Кристална пештера“.                 Возбудата беше очигледна уште кога се приближивме кај масата со шлемовите, кај портирницата. И гостите веќе отприлика знаеа  што да очекуваат. „Среќно!“

    Го следиме снопот светлина со кој г. Рефик ги осветлува нештата што сака да ни ги покаже. Секој со својата љубопитност. „Чистината на кристалот е 99,99 отсто.. тоа е поради термоминералните води со кои изобилува дебарскиот крај..“.. тваква чистота на кристалот имало само во Мексико.. нема потреба од потпорни греди и ѕидови.. до толку кристалите биле испреплетени меѓусебно.. просторот изобилува со калциум сулфат.. веќе не ископуваат од „кристалната палата“, гипс вадат од површински копови во околината..

    Kомпанијата „Кнауф“ има интересни визии за местото.. би сакале просторот да го претворат во ексклузивна концертна сала. На места го почувствувавме истиот мирис како мирисот кај вулканот во Косел. Се сетивме на еден разговор со еден повозрасен жител на Косел.. од повозрасните слушал дека кога реагира вулканот во Косел, реагирале и бањите во Дебар – засилено мирисало на сулфур  и тука, и таму.

    Излегуваме со насмевки. Камчиња од пештерата за нашите возачи, Андржеј и Дарек. Одиме накај Дебарски бањи – најлековитите термоминерални води во Европа, трети во светот – како што ќе дознаеме подоцна. Оттаму – во „Свети Јован – Бигорски“ – воодушевени од иконостасот.

    До Скопје – пеколни горештини. Скопје. Миг да се „фати кривина“ – „Се гледаме во ресторанот, на македонската вечер“. По неколку часа пауза, повторно сме во истото друштво. Го разгледале Скопје, се сместиле во хотелот, масите во „Македонска куќа“ се наместени со македонски јадења. Набргу следува изненадувањето – презентација на скапоцениот камен од Македонија – македонскиот рубин – и прилика да го запознаат Деан Шкартов – Деко, човекот кој го откри и прв го изрежа. Задоволство на масите, љубопитност околу витрината со рубини и весели Полјаци како играат македонско оро! Уште еднаш, положивме!

    Четврти ден, последен. Тргнуваме накај Костоперска карпа, една од  вулканските капи на патот од Куманово накај Кратово и Крива Паланка. Кај Младо Нагоричане ќе не’ чека Стевче Доневски, основач на Центарот за карпеста уметност во Кратово, собирач и презентер на културно-историски факти и преданија за Кратово и околината. Глетката од карпата е величествена. Карпата – уште еден предизвик за геолозите. Одиме накај Куклица, да ги видиме „скаменетите сватови“, а оттаму накај Кратово, градот изграден врз некогашен вулкан, кој и ден-денес на три места испушта гасови. Прашања, прашања, прашања. Се’ што видовме беше предизвик и загатка за геолозите. А крајот беше спектакуларен.

    Пречек со гајда, презентација на Кратово во сенката на 650 години старите кратовски борови и финале со кратовско домашно вино и ракија, во подрумот на Стевче.

    Ја користиме последната прилика да прашаме за впечатоците. Со какво искуство ќе замине од Македонија, го прашавме Јан Ковалски, геолог, чија специјалист е рударството, човекот од кого го примивме подарокот во Косел.

    „Мислам дека Македонија е многу убава земја. Има многу интересни нешта кои може да се посетат и да се видат, но мислам дека е потребна инфраструктура за сето тоа да им се приближи на туристите, да се подобри сигнализацијата на тоа што може да се види. Мислам дека е добро да се направи семинар или симпозиум и Институтот од Кјелце со радост би помогнал. Сево ова вреди да се види и ќе им го препорачам и на други геолози да го видат“, ни рече Ковалски.

    До местото на нашата разделба, Куманово – побаравме оценка за турата од Андржеј Сјекјерски, сопственикот на туристичката агенција.

    „Поголемиот дел од луѓето со кои патувавме, патуваат со нашата агенција веќе30 години. Од многуте патувања, знам што е тоа што ги интересира и решив да им предложам една геолошка тура низ балканските земји. Се обратив на еден мој соработник од Црна Гора, тој го организираше делот за Црна Гора и Хрватска и тој не’ поврза со Љупчо. Според нивните реакции додека патувавме, гледам дека од Македонија се задоволни и оваа тура ќе ја понудам и на другите геолошки заедници во Полска. Се надевам дека наскоро повторно ќе бидеме во Македонија“.

    Запираме кај автобуската станица во Куманово. Од автобусот одеднаш екна песна – весела, на полски. Зборовите не ни беа целосно јасни, но пораката беше лесно да се насети: „До видување, пријатели!“. Последниот гест беше на Дарек: лименка полско пиво, „ Tyskie“. What a wonderful world!

    Текст и фотографии: Васко Марковски

    Спонзорирано од ФОТО-ТРАНСАКТА, бул. К.Ј.Питу 19-5/56, 1000 Скопје,

    тел. 02 / 2462 859, 070 / 80 85 87, e-mail: fototransakta@t-home.mk

  • Пеливаните од Едрене се борат 650 години

    На почетокот на месец јули, градот Едрене во Турција го преплавуваат странци носени од желбата да станат сведоци на историјата. Градот кој едно време бил главен во Отоманската Империја и во денешно време има настан кој привлекува внимание.  Почнувајќи од 1362 година, во овој мал град на северозападот на земјата се одржува традиционалниот турнир за пеливанско борење.

    Настанот е од големо значење за локалното население, бидејќи токму ова натпреварување се смета за најстар спортски турнир во светот кој се одржува секоја година од основањето, без престан.

    ” Борење во масло ” е името кое го носи овој спорт во западните земји. ” Pehlivan ” – борач е коренот на името пеливанство во Турција, па оттаму и кај нас. За да се биде вистински пеливан, не е доволно само да се биде добар борец. Предуслов е кандидатот да е ценета личност во заедницата од која доаѓа. Да се докажал како чесен човек, со високи морални вредности и скромност. Одредено време да помине како ученик, чирак кај големиот мајстор на спортот во тој регион. Дури потоа  може да се каже дека е достоен да оди по “ патот на пеливаните “.

    Самите борби се вистински спектакл. Поради маслиновото масло со кое пред почетокот на борбата целосно се премачкуваат, ривалите имаат голем проблем да го фатат противникот. Оттука доаѓа и тактиката “ раце на панталони “. Притоа, борецот го држи противникот за кратките панталони, се обидува да го измести од рамнотежа и турне, по што следи церемонијален победнички танц.

    Организаторите на турнирот во Едирне сепак како почетна година за турнирот ја сметаат 1362. Легендата вели дека војниците на Отоманската Империја кои патувале низ тој крај организале турнир помеѓу себе со цел да се разонодат. Во финалето се пласирале двајцата најсилни воини, кои својата борба ја започнале на пладне. Кога паднал мрак, војниците повеќе не можеле да ја гледаат борбата па отишле да спијат. Кога осамнало утрото, ги пронашле двајцата пеливани мртви, се уште испреплетени во борба до последниот миг. Ги закопале под блиската смоква, но цутот на пеливанското борење допрва доаѓал. Набргу ги зафаќа повеќето азиски земји, а и денес се одржуваат традиционални турнири во Албанија, Бугарија, Кипар, Иран, но еден од најзначајните секако е оној во Амстердам. Од 1999 допинг контролата е составен дел и од овој спорт.

    Постои иницијатива од неколку сојузи пеливанството да стане дел од олимписките игри, а барањето се темели на фактот што обичното борење е “ потомок “ на овој спорт, па оттаму е логично и пеливанстото да биде дел од олимписките дисциплини. Времето ќе покаже дали тоа ќе се оствари, но овој спорт и без тоа ги плени љубителите на боречките спортови, а сигурно така ќе биде и годинава во Едирне.

    ” TrawelShop Turkey ” и оваа година организира превоз и сместување за сите заинтересирани. Нивната понуда вклучува авионски превоз, хотелско сместување, превоз до локацијата на турнирот и назад, рент а кар, дневни тури до Истанбул и останато. Цените се разликуваат во зависност од аранжманот кој ќе го изберете.  ” On the go Tours ” исто така има интересна понуда. За сума од 249 долари добивате приватен лет од главниот град до Едрене и назад, туристички водич, ручек во градот и карта за влез на борбите. Речиси секоја туристичка агенција од Турција во својата програма вклучува и аранжман кој се однесува на турнирот. На вас е само да размислите која најмногу ви одговара, да донесете одлука и да се препуштите на уживањето кое со себе го носи патот во Турција и присуството на најстариот спортски турнир во светот.

    А.Н.

  • Спокојство, духовност, историја и природна убавина

    На 1000 метри надморска височина, во подножјето на планинскиот масив Даутица се наоѓа Свето Преображение, еден од најубавите манастирски комплекси во Македонија. Екипата на Балкон 3 го посети манастирот, кој се наоѓа во близина на селото Зрзе, и поради тоа многумина го знаат токму со тоа име.

    Во манастирот не пречекаа љубезно, несебично и гостопримливо нудејќи ни ги мирот, спокојот и прекрасниот поглед. Домаќините може да ве остават да уживате или пак да ве прошетаат околу и во црквата за да ви ги раскажат необичните приказни (легенди) пренесувани со генерации.

    ЗА МАНАСТИРСКАТА ЛЕГЕНДА…

    Според канонските правила, кога сме свртени кон запад, на иконостасите во црквите иконата на мајката божја секогаш треба да биде на десната страна. Но, кога ќе влезете во црквата во Зрзе, ќе забележите дека иконата на Богородица е на левата страна. Во преданието се вели дека игуменот кој ја поставил иконата на мајката Богородица забележал дека таа го менува канонското место и самата се преместувала на спротивната страна, каде што била иконата на Исус Христос.

    Тоа се повторувало три дена и секогаш кога монасите ќе ја врателе на старото место, таа пак се враќала на спротивната страна. На третиот пат, кога игуменот ја прашал иконата зошто го менува местото, усните на Богородица се помрднале и таа одговорила: „Не сакам да му вртам грб на мојот син, затоа и го менувам канонското место“.

    Kомплексот цркви во манастирот Зрзе е составен од црквата “Св. Преображение”, подигната во XIV век и црквата “Св. Петар и Павле”, подигната во XVII век. Концепцијата на основата на целиот црковен комплекс, заедно со темелните ѕидови на јужната страна од црквата “Св. Преображение” ни даваат за право да тврдиме дека црквите се подигнати врз темелите на ранохристијанска базилика. Конзерваторско-реставраторските работи на црковниот комплекс се изведени во периодот околу 1963 година.

    Непосредно над селото Зрзе на мало возвишување, на терен во пад се наоѓа црквата Свети Никола. Точниот датум на изградба на црквата не може со сигурност да се потврди, иако се знае дека тоа се случило пред 1459 година. Црквата е живописана од сликарот Онуфрие во 1535 година, а фрески добиле и олтарниот простор во параклисот и западниот ѕид на црквата од надворешна страна.

    КАКО ДА СТАСАТЕ ДО МАНАСТИРОТ ВО ЗРЗЕ?

    Манастирот Свето Преображение се наоѓа на 33 километри северозападно од Прилеп. Од Скопје до манастирот преку Прилеп има 169 км., а се стасува преку Е-75 и патот 106. Преку Тетово и Гостивар пак се вози по патот М-4 и растојанието кое треба да го минете е 175 км. Од Битола до Зрзе пак има 77 км. и се стигнува преку патот М-5. Со оглед на тоа што Битола се наоѓа на само 15 километри од Грција, наша препорака за грчките туристи, кои бараат интересни места за посета, е задолжително да го стават манастирот Зрзе на својот план за патување. Посетете го манастирот во Зрзе, а во меѓу време се надеваме дека нашите фотографии ќе ви го доловат културното, духовното и природното богатство, со кое изобилува ова место.

  • Вруток – природен, чист и бескрајно убав

    Ако се прашувате каде за викенд, ако немата вистинска идеја или пак имате дилеми, порталот Балкон3, мисли на Вас:)

    Ако сте за риба и рибни специјалитети, веќе нема место за двоумење. Одете до Вруток,  една од најголемите природни убавини во гостиварскиот регион, модерна селска населба со огромен потенцијал за еко туризам.

    Тоа е место каде што извира Вардар, најголемата река во Македонија, долга 388 километри, река која ја поврзува Македонија со Грција.

    Таму ве чекаат атрактивните рибни ресторани.  Да ве потсетиме дека во рибниците на Вруток првпат била родена златната, а подоцна и сребрената пастрмка.

    Екипата на Балкон3 беше во Вруток.

    Уживајте во природата!

    Хусамедин Гина

  • Во потрага по грчко-еврејски обележја во Атина

    Со цел да ви ги претставиме еврејските обележја на Атина на Балкон3, ги побаравме архивите на Музејот на Евреите во центарот на Атина. Таму нè дочекаа со одлична вест: група од околу 600 луѓе од нееврејско потекло наскоро требаше да тргнат во иста потрага, па се приклучивме на турата со водич, организирана од Полис/Атенистас – група која активно работи на подобрување на сите аспекти на урбаното живеење. Тие ја организирале оваа турa инспирирани од успехот на претходната во која ги пронаоѓале остатоците од отоманска Атина.

    Краток вовед

    Евреите во Грција се најстарата еврејска заедница во Европа која датира од пред 2300 години. За себе велат дека се “грчки Евреи” и нивната приказна е цврсто вткаена во историјата на Грција. Во Атина живее мнозинството од заедницата (2500 од вкупно 5500) и атинската заедница е официјално признаена од страна на современата грчка држава во 1889 година. Следејќи го трендот на иселување од центарот на Атина кој започна во 1970тите тие, како и повеќето Атињани, сега живеат во бетонските блокови на предградијата.

    Музејот на Евреите во Грција

    Основан е во 1977 година и претставува место кое не смеете да го пропуштите ако сакате да се запознаете со историјата, наследството и секојдневниот живот на еврејската заедница во Грција. Музејот е награден за својот придонес кон интеркултурно разбирање и е сместен е во зграда со неокласицистички стил, која во 1997 беше реновирана за да ги задоволи потребите на постојаната изложба и редовните образовни активности.Г-ѓа Ориета Тревеза-Сусиис е одговорна за образовната програма која се одвива повеќе од деценија. Таа истакна дека има сè поголем број на училишта од цела Грција кои организираат посети на музејот кои се планирани во 3-4 дена во неделата. Исто така музејот организира семинари за наставници (во редовната образовна програма децата учат за Холокаустот), а има и образовни пакети наменети за деца од 10 до 15-годишна возраст и посети на училишта ширум земјата.

    Г-ца Тревела нè пречека и понуди да нè поведе во специјална обиколка на извонредната музејска колекција. Толпата луѓе го исполни подземниот дел каде се наоѓа старата синагога која била отстранета од своето првобитно седиште во една зграда во Патрас, југозападна Грција. Двата вида на традиционална облека ги претставуваат двете главни потекла на грчко-еврејското наследство: Романиоти (“Rom-” е генеричко име за сите грци кои биле под Римската Империја) и Сефарди (од “Sefarad” – од Шпанија) прогонети од шпанските монарси откако целата земја била освоена од Кралот Фердинанд (1492). Романиотите се уникатен грчко-еврејски амалгам. Тие биле длабоко интегрирани во грчката заедница во сите фундаментални аспекти на секојдневниот живот но сепак ја зачувале својата вероисповед. Карактеристично е што тие зборувале грчки но користеле еврејско писмо. Во период од 1800 години тие биле доминантни претставници на еврејскиот народ сè до XV век кога 20 000 Сефарди се доселиле како бегалци од Шпанија, јужна Италија и Португалија. Сефардите имале еднакви права како и сите други немуслимани во Отоманската Империја, што значело признавање на вероисповед и други права, според политиката на Султанот Бајазит II. Тие зборувале јудео-шпански или Ладино (дијалект на јазикот зборуван во Кастиља), имале развиена градска култура и со себе донеле еден нов космополитски изглед на местата во кои се населиле. Повеќето се населиле во Солун (наречен “Мајка на Израел”) кој оттогаш е значајна колепка на наследството на еврејската дијаспора во Грција, Балканот и Медитеранот.

    Вино и потребните работи за молитвата на Сабат од неколку синагоги во Грција. Исклучок е долната извезена покривка за леб која доаѓа од Битола, Република Македонија. Денес централна синагога во Солун е синагогата Монастириотес (1925) која била изградена со донации од евреите од Битола (Манастир).

    Опремата за церемонијалното невестинско капење од отоманските денови (сад за вода и дрвени кломпи) многу личи на онаа пронајдена во историските амами во Истанбул, Турција. Предметите потекнуваат од Истанбул, но и од Египет и Грција.Судбината на евреите во Грција е поврзана со судбината на земјата и турбулентните настани во првата половина на XX век во долгиот список на војници и офицери кои биле жртва на Балканските војни, Првата светска војна, Војната во Мала Азија, Втората светска војна и Антифашистичкиот отпор. Музејот одвојува посебно место за Мордехај Фрицис – еден од првите грчки офицери кој го загубил животот на фронтот бранејќи ја земјата од трупите на Мусолини во 1940 година.

    Во цела Европа е познат фактот на спасувањето на илјадници Евреи со отворена и координирана акција на грчките нееврејски институции, имено, грчката црква, полицијата, академијата, институтите за терцијално образование, техничките и професионални комори и разни локални институции, факт којшто разбирливо е посебно истакнат во музејот. Евреите биле криени од своите сограѓани, им биле издавани нови лични карти со грчко-христијански имиња и на тој начин избегнале прогон и смрт во некој од концентрационите логори.Ова бил случај со мнозинството евреи кои живееле во 1940-тите во Атина која била окупирана од страна на италијаните (околу 4000 староседелци и 3000 бегалци од Солун окупиран од германците). Тие биле “сметани за сограѓани и луѓето имале доверба во нив” (Хроника на Централниот Еврејски Совет на Грција). Тие живееле и работеле во културно мешана средина во областите на стара Атина – Плака, Монастираки, Петралона и Тисиан. Хрониката и Еврејската Енциклопедија го бележат заговорот за “киднапирање” (и чување на безбедно место) на рабинот Барзилаи со помош на локалните власти и членови на антифашистичкото движење. Сепак, и покрај огромната помош која рабинот ја пружал на локалнотот население, околу 1500 евреи не успеале да избегнат апсење и прогон во Аушвиц- Биркенау, а 800 од нив биле заробени токму овде пред синагогата.Првите Eвреи во Атина

    Нашата група застана да го слушне краткото предавање по историја на нашиот водич/истражувач пред античката Агора (археолошко наоѓалиште) каде се пронајдени остатоци од стара синагога кои датираат од III век н.е.Според историчарот М.Молко забележан е контакт помеѓу атињаните и јудејците во VI век п.н.е. иако населувањето ви Грција започнало во хеленистичко време по освојувањата на Александар на Блискиот Исток. Во римско и византиско време грците и јудејците живееле во заедничка империја и користеле заеднички јазик – грчки. Водичот на групата ни посочи дека лесно можеме да пронајдеме еврејски населби од доцната антика низ цела Грција ако ги побараме во Библијата (Делата на Апостолите), особено во Посланијата на Апостол Павле (и неговите посети) до еврејските заедници во I век н.е.

    III век н.е. Фрагмент од плиток релјеф (бас релјеф) пронајден во атинската Агора на кој е прикажана Менора и палмин лист (lulav). Евреите продолжиле да пристигаат и да се населуваат во Грција по бунтовите во Јудеа и уништувањето на храмот на Соломон од Римјаните.

    Нов споменик на Холокаустот

    Групата продолжи кон најзначајниот споменик на Холокаустот во Атина кој се наоѓа веднаш до Агората на крајот на ул. Ерму во населбата Тисио. Споменикот е поставен во 2010 год. после петгодишна работа и е мермерна скулптура на скулпторот Диана Маганиа. Загубата на животи на еврејската заедница во Грција изнесува 87% од вкупното население и е една од највисоките стапки во Европа, оттаму зраците на Давидовата ѕвезда се скршени и одвоени од јадрото кое сепак опстојува.Имињата на грчките градови изгравирани на зраците се потсетник на некогашните истакнати заедници. Споменати се Солун, Кавала, Драма, Серес, Ксанти, Лариса, Вериа, Волос, Халкида.Градови кои никогаш не ги залечиле раните од загубата на еврејското наследство се Јанина во северозападна Грција (централно место на Романиотите) и Ханиа на островот Крит. Во 2004 година грчкиот Парламент го прогласи 27ми јануари за Ден на сеќавање на грчките евреи, жртви и херои на Холокаустот.

    Мелидони, улицата на синагогите

    Близу споменикот се протега малата, елегантна улица Мелидони каде се наоѓаат двете активни синагоги во Атина. Нашата група трагачи беше пречекана од Рабинот Мизан и членовите на Атинската Еврејска Заедница во сефардската синагога Бет Шалом (изградена 1935), единствената која редовно функционира. Нејзините архитектонски карактеристики се уникатни, поинакви од она што вообичаено се наоѓа во синагогите во Грција, и вклучува два витражи кои прикажуваат гледишта на верата насликани од уметници кои не се Евреи.Кога влеговме во синагогата забележав ненадејна промена кај моите сограѓани кои престанаа да зборуваат и мирно седнаа, такашто рабинот почувствува потреба да ни објасни дека синагогата не е црква, односно не се смета за пребивалиште на Бог, па затоа не мора сите да молчат. Во опуштената атмосфера посетителите беа информирани дека ова е мултифункционално место за социјална интеракција вклучувајќи и неформални средби со пријателите. Јазикот кој е сочуван со зачувувањето на религијата е од најголема важност за одржување цврсти врски помеѓу различните групи евреи кои живееле и живеат на територијата на Грција. Рабинот Мизан, роден во Лариса, одговори на желбата на посетителите да го видат најстариот свиток од Тората што го поседува оваа синагога, којшто тој лично го купил и реставрирал според одредбите на верата.Ец Хаим романиотската синагога (изградена 1904, позната и како Јанотики “од Јанина”) се наоѓа од спротивната страна на Бет Шалом на улицата Мелидони. Единствената романиотска синагога која служи на заедница на грчки романиоти се наоѓа на Менхетен, Њујорк. Кехила Кедоша Јанина била изградена во 1927 од романиотите од Јанина кои се приклучиле на големиот бран доселеници во САД на почетокот на XX век. По Холокаустот во Грција такви поделби според потеклото речиси и да не постојат и заедницата е заинтересирана единствено да го зачува идентитетот кој кореспондира со нивните современи потреби.

    Храна за размислување

    На крајот на нашата потрага ја запознавме Нехама Хендел од Франција која, заедно со сопругот рабин, е сопственик на нов кошер ресторан (служи храна која е во согласност со правилата за исхрана на Јудаизмот). Таа шармантно се извини за нејзиниот француски акцент и нè покани во “Гостијо” на специјален оброк за нашата група. Сефардскиот ресторан ги таргетира локалните жители и туристи кои ги следат строгите одредби на еврејската исхрана или пак имаат желба да ја запознаат кујната инспирирана од грчката и медитеранската еврејска традиција.Кошер храната е во голем дел компатибилна со традиционалните грчки јадења од зеленчук, љубовта кон виното и морска риба. За жал, тешко се наоѓаат состојки со соодветен сертификат на грчките пазари и најмногу зависат од увоз. Еврејската заедница е премногу мала за да ја зголеми побарувачката, иако има зголемен тренд на сертифицирање на кошер храна која доаѓа од странство, но има за цел локалната грчка храна да добие кошер сертификат.

    Постои еден непобитен факт: бројот на грчките евреи се намалува не само поради мешаните бракови туку и поради општиот тренд на стареење на нацијата (појава распространета во сите јужноевропски држави) и отселувањето на младите погодени од финансиската криза.

    Музиката е нераздвоен дел од секое дружење во Грција па затоа за крај на денот група музичари изведоа песни од традицијата на сефардите. Голем број членови на заедницата ни се придружија на вкусниот ручек.


    Ако сакате самите да одите во потрага еве неколку корисни информации:

    • Jewish Museum of Greece,29 Nikis street (Syntagma)

    www.jewishmuseum.gr

    • The Athens Agora

    http://odysseus.culture.gr/h/3/eh351.jsp?obj_id=2485

    • Beth Shalom Synagogue

    http://www.chabad.gr/templates/articlecco_cdo/aid/66375/jewish/Synagogues.htm

    • Gostijo Sephardic restaurant

    https://www.facebook.com/Gostijo?sk=photos#!/Gostijo

    • Kosher food in Athens

    http://www.jewishmuseum.gr/en/information/restaurants.html

    • Kosher consultants in Greece (technical info)

    www.koshertechnicalkonsultants.org

    Софија Николау

  • „Кино Тисион“ – отвореното кино и неговата успешна приказна

    „Кино Тисион“ – отвореното кино и неговата успешна приказна

    „Приходот ни се дуплираше оваа година“ е фраза која ретко може да се слушне во Грција овие денови. Сепак тоа може да го каже Томас Маниакис кој во последните 30 години заедно со своето семејство го води отвореното кино „Сине Тисион“. Бројна интернационална публика се заинтереса за ова кино, кое важи за едно од најстарите кина на отворено во Атина (датира од 1935), откако минатото лето истото беше прогласено за најдобро, според сајтот за патувања Си-Ен-Ен Го.

    http://www.cnngo.com/explorations/escape/worlds-10-coolest-movie-theaters-355218

    Ваквата позиција пред се се должи на погледот на Акропол, но сепак верните фанови знаат дека се работи за многу повеќе од тоа.

    Исечоци од весници за неговата интернационална популарност се изложени на самиот влез, додека Хера, најпознатото куче-синефил во Атина се одмора покрај билетарницата.

    Сине Тисион е лоцирано на променадата која се наоѓа околу археолошките знаменитости во Атина, во непосредна близина на Акропол и метро станицата Тисион. Неговите простории се заштитни со законот за културни споменици.

    Природното ладење на  воздухот, дополнето со подземните потоци и густите лозници што ги опкружуваат неговите ѕидини се одамна познати на Атинската публика. Цената на билетите (регуларна 8 евра, за студенти 6 евра) останува ниска и прфатлива – политика на работење што оваа година ја прифатија повеќето историски кина во Атина.

    Прокециите се специјализирани за класични и современи филмови кои се наградувани ширум Европа и САД. „Прожектираме барем по еден филм од Алфред Хичкок за време на 6-месечната сезона“, вели Маниакис, а неговата изјава може да се докаже со постерот од „Човекот кој знаеше премногу“ ( „The Man Who Knew Too Much“), кој е поставен на влезот на таблата што ги најавува насловите што ќе бидат прикажани наскоро.

    „Север- Североисток“ на Хичкок се памети како топ хит филм на Сине-Тисион за изминатата декада, со рекорден број на недели на програмата и најширок возрасен ранг на гледачи. Уште еднаш, агонијата на Кери Грант се покажува како исплатилива.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=g458w2X9uHc

    Случајните минувачи исто така му честитаа на г. Маниакис додека го правевме интервјуто за Балкон3. Неговиот внук не нуди со популарната домашна лимонада од вишни, семеен специјалитет кој гостите може да го добијат во барот. Исто така може да се добијат вишни послужени како традиционално слатко (вриено во шербет) или пак домашен ликер (потопени во Метакса 5-стар бренди и кафеав шеќер). На крајот, Сине-Тисион оригинално го нуди најдоброто грчко мезе или таканаречената димена икра („авготарахо“) во прилог со екстра дестрилираниот грчки алкохолен пијалок наречен Ципура.

    Ако се случи ненадејно да истури силен дожд додека гледате филм, може да се сметате себеси за среќајлии: има специјално покриен простор резервиран за гледачите (ако е ладно ќе ви понудат марами и ќебиња). Но, нема ништо подобро од гледање на добар филм додека во позадина се слуша звукот на дождот што паѓа.

    Единствената целосна глетка на осветлениот Акропол навчер исто така е уникатна во споредба со сите останати кина на отворено во Атина. Шоуто со звуци и бои кои прави Партенон да ги менува боите како настан што секогаш се поклопува со проекциите на филмовите на платното во Сине Тисион и нам ни го одвлече вниманието.

    Примарна грижа на семејството Маниакис е да ја запознае младата публика со класичните филмски ремек-дела, со режисерите и актерите кои имаат важно место во кинематографската историја. Ова продолжува да биде важен елемент кој е во контраст со мејнстрим репертоарот на Мултиплекс кината.

    Конкуренцијата од Мултиплекс кината е силна и се очекува да стане посилна ако се  усвојата предложените регулативи за надградување на системите за прожектирање (со цени кои достигнуваат 80 илјади евра). Во овој момент, семејната компанија употребува најнова технологија за да го промовира Сине-Тисион на пошироката публика, со постојано апдејтирање на вебсајтот и фејсбук страницата.

    http://www.cine-thisio.gr/

    https://www.facebook.com/cinethision

    На многу генерации Атињани, слаткиот мирис на лозниците на Сине Тисион им ги враќа спомените за романтичните средби. Атинскиот поет Лукианос Килаидонис  го искористил тој призвук на носталгија што го буди ова место, во поемата во која зборува за својата младост:

    „Она што на крајот останува

    се овие ноќи огреани од Месечина,

    во кината на отворено

    ноќи што минуваат и никогаш нема да се вратат

    со мирис на орлови нокти и јасмин.“

    Брзата поствоена урбанизација на Атина, развојот на телевизијата и промените во начинот на живеење придонела за уништување и затворање не некогаш многубројните отворени кина кои наликувале на градини. Движењето за јавна свет и заштита, почнувајќи од 1980-тите помогна да се регенерира желбатаза поддршка ( преку јавен менаџмент и заштита на културното богатство) Подоцна тоа беше збогатено и со оригинални приватни инцијативи на малите компании. Денес се надеваме и веруваме дека Сине -Тисио како и  повеќето други кина на отворено кои до сега ги издржале сите притисоци , ќе постојат и во иднина за генерациите што допрва доаѓаат.

    Софија Николау

  • ОБОЕНИОТ СВЕТ НА МАРЕ ПАРАСКЕВА!

    Таа е уметник-номад, но последните 13 години својот инспирациски рај го најде на островот Кипар. Маре Параскева е уметник од Македонија која 13-та година ги слика лицата на туристи и случајни минувачи во градот Пафос. Нејзините рачно насликани чаши, свеќници, стаклени сувенири ги има ширум светот. А, со колекцијата рачно сликани женски чанти Мy Máre ,е успешна и во светот на модата.

    Номад си од твои 17-18 години кога ја напушташ Гевгелија… Денес живеш на Кипар….Кои беа местата каде што престојуваше пред да се преселите на Кипар и зошто баш Кипар?

    Да…Веднаш по завршувањето на средното образование во мојата убава Гевгелија, заминав да студирам архитектура на Универзитетот Св. Кирил и Методи во Скопје. После втората година на студии решив да заминам во Англија. Живеев во Меидтоун, Кент, за потоа, потрeбата по нови животни искуства да ме одведе во Лондон, каде што запознав разни уметници од целиот свет со кои споделувавме  разни идеи, судбини… Лондон е местото каде што запознав еден музичар, кој подоцна  стана мој животен сопатник, Кип. Кип е со кипарско потекло, но се родил и живеел во Лондон. Со нашата прва посета на Кипар, се преселивме овде и еве веќе 13 години живееме тука.

    Имам впечаток дека уметноста е ваша водилка низ животот…Од каде љубовта кон уметноста, конкретно кон сликањето?

    Тоа е вистина. Уметнста дефинитивно е мојата водилка низ животот. За мене, да се биде креативен е да се биде жив. Уште како дете своите емоции секогаш ги изразував преку уметноста. Јас сум човек кој не сака многу да зборува, наместо тоа сликам, цртам, творам…

    Сликате на се и сешто, од чанти, чаши, луѓе….Како започна оваа ваша приказна?

    Уште како дете го направив моето прво сликање на стакло, со лак за нокти, на една стаклена вазна на мајка ми. Подоцна, често велев дека сакам да сликам на стакло и кога живеев во Лондон. За божиќ, од мојот драг Кип добив подарок, сет за сликање на стакло. Бев пресреќна. Тогаш започна сe’ и сеуште трае…Со тек на време, развив сопствен стил на сликање на декоративни чинии, свеќници, огледала, вазни, чајници, чаши за вино… Сликањето на лице и претворањето во карактери или животни е нешто што го правам речиси 10 години. Шест месеци во годината сликам на лица секој ден. Последниве 7 години сликам гости во еден од најпосетуваните ресторани во Пафос, Фет Мама.

    Модата одсекогаш ме привлекувала. Креирањето уметнички дела погодни за носење беше уште еден начин да се изразам себе си. Го одбрав сликањето на женски чанти. Тие се модни додатоци кои ја носат пораката  во надворешниот изглед. Ние жените ги обожуваме нашите чанти, а поседувањето или носењето на уникатна или рачно изработена чанта го прави тоа чувство уште по специјално. Мојата прва колекција на рачно сликани женски чанти My Máre излезе при крајот на 2010 година и сеуште успешно се продава ширум светот. Морам да признаам дека сум пресреќна што работам работа која многу ја сакам.

    Со вашиот сопруг живеете и работите подолг период во Кипар…Каков е животот на Кипар?

    Откако ќе живееш во Лондон, би рекла дека животот на Кипар е “easy going”, живот на плажа. Од првиот ден кога дојдов тука до денес, не сум се почувствувала како странец. Кипарскиот народ е многу гостопримлив и има слични традиции со моето родно место. Тука се чувствувам како дома. Јас уметник, мојот сопруг  е професионален музичар, мојот живот тука е: уметност, музика и плажа. Се будам и заспивам со тоа…

    Корисни информации од Маре, доколку планирате наскоро да патувате на островот Кипар:

    Кој е најбрзиот и најевтиниот начин да се стигне од Македонија до Кипар?

    Јас вообичаено, кога одам во Македонија, летам до Солун и после тоа со автомобил до Гевгелија. Повратен авионски билет чини околу 300 евра, но добра вест е тоа што пред неполн месец започнаа и евтини летови од Кипар.Така да, сега може евтино да се лета и до Солун.

    Колку чини пиво во бар, на Кипар?

    Пиво во бар чини околу 2 евра, а во ноќен клуб околу 5 евра, во зависност од програмата што се нуди. Во клубовите со бузуки цените се и поскапи.

    Сместување?

    Поекономичен начин да престојувате во Кипар е со друштво, со кое би ги поделиле трошоците. На пример, за апартман со 2 спални соби, за 6 луѓе, со заеднички базен,  чини околу 450 евра неделно. Или, вила со 3 спални соби, за 6 луѓе и сопствен базен чини околу 650 евра неделно.

  • Македонија во пет дена – најдобро!

    Љупчо Јузмески e професионален туристички водич од Охрид. Дваесет години работел како рецепционер во охридските хотели и авто-кампови, а од 2009 година работи како лиценциран туристички водич. Како водич кој зборува пет јазици – македонски, англиски, српски, грчки и бугарски – ја презентирал Македонија пред туристи од многу европски земји. Негова специјалност се манастирските тури низ Македонија, во кои често се вклучени и посети на исламски верски објекти. Најдраги – и нему, како и на посетителите – му се „кружните тури“ низ Македонија, кои се најбарани од туристите од Турција, Хрвтска, Полска, Словенија и Холандија. Нивната радост од тоа што го виделе, како што вели, најдобро може да ја почувствува, кога за време на патувањата сите заедно пеат македонски народни песни. За неговата умешност во тоа што го работи, неодамна ја доби наградата „Најдобар промотор на Македонија“ за 2011 година, во категоријата туризам, извоз и претприемништво.

    Кој е најчестиот впечаток на странските туристи за тоа што го виделе во Македонија? Што е, според нив, тоа што најмногу ги плени?

    – Прво и највпечатливо им е топлината и љубезноста на македонскиот народ. Од друга страна, секое место што го посетуваме кога сме на тура низ Македонија, буди и други впечатоци, главно дека имаме многу убави планини, езера, реки, стари цркви и манастири и историски објекти. Како повпечатливи за странските туристи би ги издввоил Матка, Музејот на вода во Охрид, Свети Наум, манастирот Свети Јован Бигорски, Плаошник, Кратово, Берово и водопадите во Струмица.

    Веќе долго работите со нив. Какви се нивните реакции за време на турите?

    – За да имаме добри реакции од нив, не треба да се грижи само туристичката агенција што го продава аранжманот. За тоа треба да се потрудиме и ние како лиценцирани туристички водичи, кои треба уште подобро да им ја доловиме Македонија. Нивните реакции, во голема мера зависат од нас, но, сепак, кога сме на посета на самото место, каде што треба да се кажат и приказната, легендите и историјата за тоа место, за да стекнат добар впечаток и да го запаметат местото. До сега реакциите се одлични, и може да се каже дека испраќаме задоволни туристи кои имаат желба да им кажат и на нивните пријатели дека е убаво да се посети Македонија и да не се двоумат воопшто. Ако има негативни реакции, најчесто тоа се за сигнализацијата на објектите покрај патот и за условите на патиштата.

    Што би им препорачале да видат или каква тура би им препорачале на луѓето од Турција и од Грција (пред се’), но и на луѓето од други земји, за претстојната летна сезона?

    – Разликата меѓу Грците и Турците, како туристи во Македонија, е во тоа што Грците сакаат да одат во цркви, а Турците – по отоманските објекти во Република Македонија. Но, заедничко за сите странски посетители е дека сакаат да ги посетат музеите во Македонија. Турците доаѓаат оваа година во поголем број и се задржуваат подолго во Македонија, вклучувајќи ја и неизбежната Битола, со спомен-куќата на Мустафа Кемал Ататурк и Скопје, со Стара чаршија, со сиот нејзин сјај кој се врати во последниве три години. Но, сепак, најзадоволни се од Охрид. Американците се посебна категорија туристи. Претежно доаѓаат пензионери, кои имаат кружни тури низ Балканот. Ова година не се во толку голем број како минатите години. Годинава најмногу има Холанѓани, Турци, Полјаци и Словенци.

    Што би им понудиле вие лично на странските туристи за претстојната сезона?

    – Без многу размислување – цела Македонија во пет дена. Скопје – од Кале до Стара железничка станица, со Водно, манастирот Свети Пантелејмон, кањонот Матка. Од таму, на пат накај Охрид – од Шарена џамија во Тетово, преку национален парк „Маврово“, со посета на Свети Јован Бигорски и манастирот Свети Ѓорѓи Победоносец во Рајчица, Дебар и бањите во Косоврасти, вевчани како етно и еко-рурален туризам, Струга и манастирот Света Богородица во Калишта, Охрид со стариот дел, манастирот Свети Наум и Музејот на вода. Од Охрид – на пат накај Преспанско Езеро, преку Галичица, до Ресен и островот Голем Град. Следна станица – Битола, со археолошкиот локалитет Хераклеа и Широк сокак. Прилеп со манастирот Трескавец. Кавадарци со посета на винаријата „Тиквеш“, Стоби, Демир Капија со Музејот на виното и винскиот пат. Струмица со водопадите, Берово со етно и еко-спа центри, Пробиштип и Лесновски манастир и, за крај, Кратово и Крива Паланка со „Свети Јоаким Осоговски“.

    Васко Марковски

    Контакт: Љупчо Јузмески, лиценциран туристички водич и придружник. Охрид – Мејл: travelguidemk@gmail.com, Скајп: touristguide-mk, Тел. 00 389 70 974 126

  • Летни музички фестивали – Турција

    Tuborg Gold фестивал (Истанбул 4 -7 јули)
    Три дена неповторливо музичко рок доживување. Истанбул е градот во кој мора да бидете од 4 до 7 јули. Одличен три дневен фестивал со импресивна програма. Доволно е да се споменат Guns N’ Roses, Evanescence, Apocalyptica, Within Temptation,In Flames, Ugly Kid Joe и веднаш ќе ви стане јасно дека станува збор за еден од најквалитетните регионални фестивали. Локацијата на одржување на концертите е комплексот Паркорман, кој се наоѓа во познатата бизнис населба Маслак.

    Блок карта за трите дена чини 63 евра. Дефинитивно ова е фестивал кој љубителите на рокот никако не смеат да го пропуштат. Ако сте еден од нив ова е идеална прилика да уживате во одлична музика и да направите шопинг тура низ прекрасниот бисер на Босфорот. Со оглед на тоа што концертите започнуваат попладне и нема организиран кампинг простор, каде што може да преспиете, ќе мора да најдете сместување во Истанбул. Наша препорака е тоа да го направите преку сајтот booking.com, каде можете да избирате помеѓу 1061 хотели кои ви стојат на располагање. Има за секого по нешто.
    www.tuborggoldfest.com

    Istanbul Jazz Festival 2012( Истанбул, 3-19 јули)
    На повеќе од 20 локации, закажани се 50 концерти на кој ќе настапат речиси 300 изведувачи. Од 3 до 19 јули, Истанбул ќе пулсира во џез ритам. Фестивалот кој оваа година се одржува по 19 пат, докажа зошто е еден од најквалитетните и најпознатите џез фестивали во светот. Оваа година настапуваат Keith Jarrett, Gary Peacock, Jack DeJohnette, Morrissey, Erykah Badu, Antony and the Johnsons, Esperanza Spalding, Marcus Miller…

    Најочекуван концерт оваа година е светската премиера на The Istanbul Project во кој Marcus Miller ќе настапи со познати турски музичари во знак на одбележување на еден голем јубилеј, 40 години од формирањето на Истанбулската Фондација за Култура и Уметност. Карти можете да купите или резервирате на сајтот www.biletix.com.

    Three of Life (Измир, 28 јуни -3 јули)
    Организаторите за Тhree of Life, велат дека ова е најголемиот мал фестивал на електронска музика во светот. Се одржува во близина на градот Измир, покрај езерото Карагол, каде е предвиден и делот за кампирање. Најавени се дел од најпознатите светски диџеи и музичари, кои ќе настапуваат на неколку тематски поставени сцени. За 90 евра, колку што чини билетот, во кој е вклучен и кампинг место, сите оние кои ќе одлучат да бидат дел од овој фестивал, ќе имаат прилика цели пет денови да уживаат во techo, progresiv, psytrance и chill out музика.

    Што се однесува до дилемата како да стигнете на овој фестивал, ако сте поголема екипа, тогаш најдобро е да патувате со автомобил. Од Скопје до Измир има 1031 км, а од Солун 811 километри. Сепак наш предлог е да одберете авионски превоз кој ќе ви заштеди време, но и пари. Местото на одржување на фестивалот се наоѓа на само 65 километри од Измирскиот аеродром. Се уште имате време да резервирате евтин авионски билет, преку авиокомпанијата Pegasus која редовно лета до Измир.

    На официјалниот сајт можете да купите карти и да ја погледнете комплетната листа на изведувачи festival.electreelife.com