Balkon3

Category: На Балкон

  • СОСЕДИТЕ ЗАЕДНО ГИ РЕШАВААТ ПРОБЛЕМИТЕ

    Пограничните општини во Македонија и Грција, се пример дека двата соседни народа можат да  ги издигнат меѓусебните релации над политиката. Локалните самоуправи од двете страни на границата ја интензивираат соработката со реализација на  проеkти за подобрување на животот во пограничните градови.

    Годинава од европските фондови ќе бидат искористени над 2,5 милиони евра за пограничниот јужен регион од Македонија и северниот дел од Грција. Битола и Новаци од македонска, а Лерин и Аминтео од грчка страна, заедничи ќе се борат против шумските пожари во пограничниот регион,  ќе бараат решение пртив аерозагадувањето од термоелектраните што се во близина на овие општини, ќе разменуваат искуства за топлификација, ќе ги модернизираат зоолошките градини.

    -Проблемите кои ги имаат општините, немаат граници.  Политиката треба да им ја оставиме на политичарите, а наша главна цел е да овозможиме подобри услови за живот на граѓаните. Планираме многу заеднички проекти, а населението ќе има бенефит од тие активности-вели градоначалникот на Лерин, Јанис Васкопулос.

     

    -Многу ни е важна соработката со соседните општини, затоа што проблемите често пати се заеднички. Се надеваме дека со секој преземен проект ја зацврстуваме соработката со нашите пријатели од Лерин и дека чекориме кон нови комуникации и добри односи, смета битолскиот градоначалник Владимир Талески.

    Двете земји заеднички работат и на заштита од загадувањето на воздухот. Во Лерин веќе има поставено мерни станици за мерење на аерозагадувањето, а следен чекор е поставување на ваки мерни станици во Мелити, Грција, а потоа и во Битола. Христос Евангелу, претставник на префектурата Западна Македонија во Грција, вели дека ваквите проекти имаат за цел да го подобрат животот во двата погранични региони. „Овие активности секогаш ги поддржуваме, со цел унапредување и овозможување на подобар живот на двата региони. Се надевам дека соработката ќе продолжи во најдобар ред, а најголема корист ќе имаат нашите граѓани, вели Евангелу.

    Битола почна соработка и со Солун. Во мај се сретнаа битолскиот градоначалник Владимир Талески и градоначалникот на Солун,  Јанис Бутарис. Потпишаа заедничка апликација за проект посветен на претприемништвото во културата.

    „И покрај сите политички разлики кои произвлегуваат во моментот меѓу двете земји, двата братски народи ги поврзуваат врски кои понатаму треба да се развиваат. Овие односи и врски, пријателски и братски кои ги имаме, не може да ги прегази ниту една политика ниту било кој друг“, изјави Бутарис . Талески,пак, средбата ја нарече историска, која треба да предизвика промени во размислувањето на двата народи.

    Во моментот  преку ИПА фондовите на ЕУ  се зајакнуваат капацитетите на противпожарните единици за што ќе бидат повлечени околу 500 илјади евра. Се работи план за превенција од пожари во пограничните региони, а ќе биде набавена современа опрема за пожарникарите, системи за мониторинг итн. Исто така во тек е и проектот за развој на зоолошките градини во Лерин и Битола, додека општините Битола и Аминдео работата на проект за спроведување топлификациона мрежа, за што се вклучени  Техничкиот факултет во Битола и факултетот Аристотелис од Солун.

  • Балкон3 интервју со Ленин: моторџиската филозофија е мојот живот

    Ленин Јовановски, икона на моторџискиот живот, единствен и неповторлив по својата појава, уникат со своето име, основач и претседател на мото клубот Ноќни Волци во Македонија, претседател на “Слобода Превоз”, а од неодамна и претседател на Мотоциклистичката федерација на Македонија. Енциклопедија на две тркала, Ленин вели дека има извозено над 150 илјади километри, што е рамно на два и пол пати околу Екваторот. Моментално вози Хонда Валкири (Honda Valkyrie).

    Повод за разговорот беше прекуграничниот проект со Грција, кој овозможи средба и размена на искуства на грчките со македонските моторџии, а разговаравме и за Ноќни Волци, средбите со рускиот претседател Путин…

    Неодамна возевте моторџиска тура Струмица – Серез – Зошто баш Грција?

    Ова беше дел од програма заедно со Грците. Тие се носители на проект на ЕУ наречен погранични соработки. Нашиот дел беше cross border wheels, или пограничи тркала. Ова беше трет дел од практичната фаза на проектот. Во првиот дел ние овде организиравме крос трка, a тие во Серес организираа рели и ова беше третиот дел, замислен за една тура од Серес до Струмица на која моторџии од Грција и од Македонија ќе извозат во пограничниот регион застанувајќи и посетувајќи одредени знаменитости. Се создаде една заедничка пријатна атмосфера, дружење, без никакви коментари или недоразбирања во однос на актуелните прашања околу името. Еве јас на тие промоции и обраќања на проектот повторувам секогаш дека историјата иминатото треба да не зближува, а не да не оддалечува. На овие простори после толку мешање на народи од една и друга страна на границите, простори на кои се случувале толку многу значајни историски моменти, тоа минато во принци треба да е заеднично и да припаѓа на сите нас, тоа е наследство што припаѓа на човештвото и на цивилизациите. Така што сметам дека се непотребни и малку исфорсирани тие недоразбирања, во однос на името, Александар е ваш наш, и сметам дека со тоа може само да се замајуваме. Тоа се тие простори, тоа се тие луѓе, тука сме постоиме и треба да ги најдеме тие заеднички моменти, заеднички да ги прославуваме и заедно да ги прославуваме сите оние работи кои сметаме дека се корисни за двата народа.

    Кажете ни повеќе за колегите од Грција?

    Тие се повеќе спортско друштво. Ноќни волци овде се поинаку организирани. Но и федерацијата обединува разлилни типови клубови, туринг, спортски, има тркачи во различни класи, крос или брзински мотори. Кај грчкиот партнер станува збор за луѓе што имаат мото клуб и се тесно поврзани со стазата тркачка во Серез, со општината, и од таму дојде и нашата соработка. Проектот е како таков замислен и откако ќе заврши ќе имаме повторно средби и сумирање на постигнатото. Но она што е размислување и идеја на сите што бевме вклучени, е да не застануваме тука, туку да продолжиме заедно. Веќе аплициравме за нов проект кој се надеваме ќе помине и дружењето да продолжи. Но дури и да не помине, оние контакти и блискост која се создаде за еден краток период и желбата што се јави за продожување на дружбата ќе продолжи.

    Имаше ли одмерување на моторџиски сили и способности?

    Не, овој настан немаше натпреварувачки карактер, натпреварувачите се покажуваат на стаза, таму каде што треба да се покаже брзина, умешност.. Ова имаше еден друг карактер, туристичко забавен дел кај што иамше друга порака и димензија.

    Која е структурата на Ноќни волци?

    Ноќни Волци е клуб формиран во Москва пред 23 години, се работи за интернационален клуб што го има во десетина држави. На Балканот со официјален клуб е најпрво застапен во Македонија, па во Бугарија, Србија и Романија. Иако имаме и наши клубови поддржувачи и во Босна и Херцеговина, Република Српска, Косово и Метохија, Црна Гора и во фаза сме на преговори со други клубови кои се поупатени за Ноќни волци и сакаат да пристапат. Но нормално за пристапот и членување во Ноќни волци има одредена постапка, тоа е една воспоставена хиерархија со свои правила.

    Како се станува член на Ноќни Волци кои се условите?

    Во Ноќни волци не кажуваме кој може да биде туку кажуваме кој не може да биде член. Во Ноќни волци не можат да бидат хронични алкохоличари, наркомани, педофили, наркодилери, луѓе кои се занимаваат со криминални активности, недозволени трговии. Сите оние кои оставаат негативен впечаток во општеството во однос на своето делување, размислување и однесување, не може да бидат членови на клубот. А сите оние пак, кои ги немаат овие карактеристики, доволно е да имаат мотор, што е основен предуслов за членство во еден моторџиски клуб, нормално, и да се има желба да се пристапи кон Ноќни Волци и таа желба сами да ја искажат. Ние не каниме никого, ниту повикуваме ниту убедуваме. Значи за влез во Ноќни Волци треба оној кој има интерес да влезе во клубот, сам да го побара тоа. После тоа има еден период кога влегува во тој прв степен, на поддржувач, suporter, тоа е период во кој прд да добие клупски ознаки трае не помалку од година дена. Период на запознавање со другите, другите да го запознаат него, и додека не сфати самиот дали навистина се нашол во друштво во кое замислувал дека сака да биде, и период да биде прифатен од останатите. И ако сето тоа помине као што треба следува период на hanging around. Исто така за тие две години, веќе како влезен во клубот со поконкретни ознаки на елекот, дека припаѓа на клубот, со своите залагања, пожртвуваност, почитување, оди кон третиот степен, степенот prospect. Таму мора да помине најмалку три години каде што исто така со работење за клубот, почитување на своите другари и пријатели, по три години ќе биде предложен да го добие последниот четвртиот степен full member, полноправен член и ќе го добие правото да го носи амблемот на грбот. Но за четврти степен не се одлучува овде во Mакедонија, туку за тоа одлучува советот на полноправн членови во москва и тој статус се доделува лично од претседателот на интернационално нниво, Хирург. Тој лично ги доделува на церемонија каракеристична за тој чин во Москва. Што значи секој што ќе биде предложен од своите постари браќа да влезе во братството влегува на тој начин.

    Хирург, Главниот на Ноќни волци е хирург по занимање?

    Тоа е негов прекар, го добил по тоа што го работел, но не се занимава со медицина веќе долги години, туку е целсно посветен на клубот, клупските активности, но сепак тој прекар му останал, иако вистинското име му е Александар.

    Имате ли вие прекар, иако се сомневам покрај вакво импресивно име?

    Човек со вакво име мислам дека не му е потребен прекар. А, веројатно со моето живеење и однесување не сум залсужил некој поинаков прекар. Знаат некои од моите браќа од Ноќни волци да ме нарекуваат „Тате“, некои „Команданте“ и нормално претседателе како официјална титула, но најчесто ми се обраќаат со моето полно име.

    Како дојдовте до оваа позиција во Ноќни волци?

    Јас сум еден од основачите на Ноќни волци овде во Македонија и бев во тимот што преговараше со Ноќни волци во Москва. Преговорите траеа две години додека не добивме право да ги ставиме ознаките на нас. И еве веќе седма година по ред функционираме во Македонија. Како дополнителна обврска, не како функција, сум координатор за балканските држави.

    Значи вас треба да ве консултираат за сите активности?

    Не, тоа е координација, врска меѓу базата во Москва и балканските држави. Бидејќи јас сум еден од постарите членови овде и на барања на прашања, одговара на претседалите на другите одделенија, кога има дилема околу нешто, спроведување на активности итн.. Значи не е функција туку одговорност.

    Од она што сме гледале по филмовите моторџиите обично се жестоки момци, често во судир со законот, предизвикувачи и учесници на тепачки. Каква е ситуацијата со вас?

    Таа слика е создадена врз основа на случувања и функционирање на моторџиски банди што ги има пред се на запад па се шират и наваму. Но, ние сме токму спротивното на целата таа приказна иако можеби исто изгледаме и имаме отприлика слични правила во хиерархијата. Но ние можеме да се најдеме само во конфликт со спречување на продорот на такви криминални групи што моторите ги користат као средство за да стигнат до одредени криминални активности. Им треба можеби поголема група на луѓе, поголемо покритие итн..и во тој дел можеби да дојдеме во конфликт во спречување на нивното влијание како и со секој оној што ќе се обиде да било каков начин да ни го наруши комодитетот, правото да го правиме она што ние мислиме дека е добро да го правиме. Инаку далеку сме од тоа клубот да го искористуваме за некои незаконски дејства. Кај нас како што кажав не може да членуваат луѓе што се занимаваат со противзаконски дејства. Можеби некој ќе најде забелешки и во нашето дејствување и функционирање, но тоа не не интересира, не дозволуваме некој да не суди на тоа, нашата филозофија е наша работа.

    Колку често возите? Има ли норма?

    Всушност тоа е поентата. Моторите сме ги купиле и сме се здружиле, а посебно се зближуваме на тие долги патувања. Не верувам дека постои друг клуб кој во текот на една година толку многу и толку далеку патува. Нашите патувања се најчесто до нашите браќа во другите драви, почнувајќи од блиското соседството, па големото бајк шоу во Калининград, енклавата горе на Балтикот, па Москва, Белорусија, неколку години наназад Украина, Севастопол..

    Се сретнавте и со рускиот претседател Путин. Имресивна средба, Ленин и Путин, а сите овде беа горди на тоа?

    И јас сум многу горд на таа средба и тоа што ми се случи. Но тоа не е моја лична заслуга, тоа е клупска заслуга на Ноќни волци, заслуга на нашиот претседател од Москва кој што е близок пријател со Путин и кој ни даде обврска да ја организирам таа средба на Ноќни волци со Путин во Белград. Бидејќи јас како координатор и како еден од постарите членови да го пречекам во Белград. Јас одбрав екипа за таа прилика од Македонија и од Србија. Отидовме да го пречекаме, имаше многу пријатни мигови, а средбата беше многу срдечна, интересна. После таа средба се случија уште две. Довербата да бидам блиску до него, како претставник од Ноќни Волци ми беше дадена од нашиот претседател. Имавме средба и во Севастопол и во Новорусиск, на нашето бајк шоу каде што присуствуваше на спектаклот што го организиравме. Возевме кратко заедно, седевме еден до друг, кратко разговаравме за најобични работи, апсолутно без политика. Но сепак сметам дека му ја доближив нашата земја, малку и случувањата после тоа можеби придонеле за поблиски поблаги односи. Бидејќи ние знаеме да размениме мислења, да поклониме дел од нашата историја, а тој е сестран човек, кој познава многу работи за Македонија, од минатото и сегашноста. Многумина прашуваат што може да се искористи од личното познанство за бизнис или друго. Апсолутно е смешно и непотребно да се размислува во таа насока за човек од калибарот на Путин, кој за мене е најмоќниот моментно во светот. Ако некој треба да има бенефит тоа е добро да има државата генерално. Спуштање на пониско ниво за некој бизнис или удоволување на поединецот, сметам дека е некоректно да се размислува?

    Што човек е Путин?

    Од нашето дружење, од првиот момент, пристапот, комуникацијата е на најнормално, најобилно ниво. Јас додека не го запознав лично ми изгледаше така строг, човек со леден поглед, . Но на огроен број од фотографиите ќе го видите насмеан. Релацијата, разговорот со него, не остава впечаток на некој што има толкава политичка моќ, знаење умеење, што понекогаш може да се употреби да ви всади страв. Ние знаеме мал милион луѓе од нашето опкружување кои кога ќе добијат некоја позиција, ги менуваат веднаш и гестикулациите и ставовите и односот со нас. Кај тој човек не можете да го видите тоа. Знае да разговара со сите, ај да кажеме да се симне на ниво на друштвото и соговорникот, да биде дел од тоа, а не да се поставува поинаку и да остави впечаток на арогантен политичар како оние кои ние сме навикнале да ги гледаме иако се маргинални по важност или влијание.

    А, што човек е Ленин?

    Хахаха. Ленин, најобичен човек дебармаалец, роден растен тука, Скопјанец од дедо прадедо. Еден син и три ќерки. Човек кој професионално се занимава во делот на сообраќајот со превоз, едуциран на два факултети,едниот на виша геодезија, градежен кај што сум ги почнал студиите , а потоа дипломиран инженер за патен транспорт. Мора нешто да работиме, за да заработиме за да може да возиме мотор. Иако од моторџиството немам никаква финансиска придобивка, јас најмногу таму ги трошам парите. Се трудам да обезбедам и средства за клубот и кога тоа ќе успее јас сум пресреќен. Таму се наоѓам себеси како личност, како човек кој направил и е дел од едно пошироко семејство. И затоа се нафатив и на позицијата претседател на мотоциклистичката федерација на Македонија, која исто така е волонтерска. Во 20 тина години на мотор и блаодарение на луѓето кои можеби препознаа некаква активност која треба да се вреднува оваа година ја добив и наградата 13 ноември за посебни заслуги за развојна спортот и негова афирмација, што ми беше многу драго.

    Д.Н.

  • Фестивалот на маслинките во Ајвалик

    Го посетив турското крајбрежје на Егејското море за првпат вон летната сезона. Претпоставив дека ќе биде прилично тивко и еднолично во есен, но за преубавиот Ајвалик традицијата повторно оживеа и оваа година – фестивалот на маслинките на почетокот на бербата на маслинки.

    Трговската Комора на Ајвалик и Градското Собрание организираа еднонеделна отворена изложба на штандови поставени на централниот плоштад на Ајвалик. Учествуваа сите големи произведувачи од егејското крајбрежје промовирајќи ги своите брендови на маслиново масло, маслинки и широкиот асортиман на производи како што се сапуни и козметика.

    Близу 80% од производството на маслиновото масло во Турција доаѓа од егејското крајбрежје. Прастарата култура на одгледување маслинови дрва ја одржаа во живот бегалците “на размена” кои го населија Ајвалик во 1923 доаѓајќи од Крит и Лезбос (подрачја чие главно производство е маслиново масло). Денес нивните наследници го чинат мнозинството жители на Ајвалик.

    “Fotograflar Nostalji Ayvalik” FB page

    Сите се поврзани со старите и нови маслинови насади на некој начин – како сопственици, одгледувачи, производители или трговци (вклучувајќи глинени садови и колачиња!), и на крај како потрошувачи и консументи. Мала прошетка по улиците на Ајвалик и соседниот остров Кунда (Мошиниси) ќе ви посведочи за тоа.

    Официјалниот почеток на настанот помина во празнична атмосфера. Познатиот Зејбек танц кој потекнува од овој регион, беше изведен од локалното фолклорно друштво. Локалната музичка група ѝ додаде една носталгична нота на целата атмосфера.

    „Ayvalik Guzel“ или „Убавиот Ајвалик“ ја отпеа водачот на групата како потсетник на љубовта кон својот град. Тој гордо истакна дека веќе имале два концерти на Лезбос, родното место на неговите родители. Инаку, решив да присуствувам на фестивалот на негова покана.

    Традиционалната прослава помеѓу маслиновите дрва беше организирана и за локалното население и за туристите, а превозот го обезбеди општината Ајвалик. Изгледаше како целиот град да се преселил таму.

    И повторно имав среќа. Се договорив со пријателите од компанијата Тарис кои се погрижија за превозот до маслиновите насади и помогнаа околу подготвувањето на излетничките специјалитети на самото место.

    Музичките инструменти кои ја вжештија атмосферата на отворениот собир имаат исто име и на грчки (daouli и zournas, тапан и зурли) често се присутни и на други собири од ваков вид. Посакував големиот број на грчки туристи кои редовно доаѓаат од Лезбос да дојдат и присуствуваат на настанот, но за жал, сите информации беа пренесувани само на турски јазик.

    Според податоците од 2011 година светски лидери во производство на маслиново масло (во милиони галони годишно) се: 1. Шпанија (216); 2. Италија (147); 3. Грција (117); 4. Турција (59); 5. Тунис (44); 6. Сирија (34). Како долгогодишен проучувач на храна не можев да одолеам на поривот да направам едно истражување за тоа кои се проблемите и можностите на земјата која е четврторангирана во светот по количество производство, и што може повеќе да се стори, освен одличниот фестивал на кој присуствував. Домашната потрошувачка е споредбено пониска и не расте во текот на последната декада – едвај 1 кг годишно по глава на жител, (10 кг во Шпанија, 12 во Италија, 25 во Грција, 4,5кг е просекот на ЕУ) според податоците од официјалната статистика. Затоа многу компании и официјални лица имаат голема желба да создадат ефективни маркетинг кампањи кои ќе го промовираат користењето на маслиново масло во Турција.

    Факт е дека надвор од егејското крајбрежје за готвење традиционално се користат путер и сончогледово масло, така да ова претставува културолошко прашање кое влијае на побарувачката, а со тоа и на проблемот со транспортот и цената на стоките кои доаѓаат од западот на Турција до останатите места во државата. Друг проблем претставуваат производството и извозот на големо, што е најчест случај со маслиновото масло и масло за готвење во Турција. Турција извезува голем дел од своето масло на големо во Италија, каде компаниите го продаваат по многу повисоки цени, на сличен начин како што прават Шпанија и Грција.

    Турската Унијата на Извезувачи од Егејот (Turkey’s Aegean Exporters Union – EIP) известува дека во последната деценија извозот драстично се намалува а со тоа и приходите од него. Лошиот квалитет, високата цена која ја одредува државата (двојно повисока од цените во светот), несигурна финансиска поддршка и скапата имплементација имаат голем удел во намалувањето на извозот, велат експертите. Според Унијата, постојат две важни прашања кои се забележани во последно време, а тоа се: а) извозот на големо треба да се намали а наместо тоа да се промовираат брендови затоа што тие претставуваат висока додадена вредност на регионот и компаниите, б) значителна помош од државата за земјоделците, мерки за зголемување на производството и квалитетот (вклучувајќи поддршка во механизација) и промовирање и прифаќање на политика на стандардно географско обележување.

    Беше повеќе од очигледно дека компаниите кои учествуваа на овој настан во Ајвалик ја имаа прифатено оваа агенда, а локалната Трговска Комора (основана 1923 со 1200 членови во моментов) работи многу на тоа поле. Географското обележување на маслиновото масло од Ајвалик е имплементирано во 2007 година.

    На затворањето на тридневната прослава компанијата Комили организираше ручек за официјални гости и професионалци во оваа бранша. Во 2012 година Комили прославува 135 годишнина од своето основање.

    Комили има една интересна случка од својата историја која локалните жители многу сакаат да ја раскажуваат – еден земјоделец од Крит, од селото Коми, се доселил на Лезбос за време на Отоманската Империја. Тој одгледувал маслинки и правел масло кое некако стигнало до палатата на Султанот во Истанбул во лимена кутија. Султанот го пробал и бил воодушевен од неговиот квалитет. Наредил целиот род од неговите насади да се носи само во палатата. Критскиот земјоделец на ова одговорил – „Не можам да го сторам тоа затоа што мора да ги нахранам моите луѓе. Можам да ви испраќам само олку, инаку ќе гладуваме.“ Можете ли да замислите некој на таков начин да разговара со Султанот? Но во овој случај тоа се исплатело – Султанот се согласил да му додели повеќе земја на која ќе одгледува маслинки исклучиво за палатата.

    „Komili“ – човекот од Коми е компанија која го добила името по овој истраен Критјанин. На прославата на својата годишнина тие го резервираа најубавото место на ридот на Шејтан Софраси, најпопуларното место во Ајвалик кое има прекрасен панорамски поглед кон заливот и островите.

    Како и секогаш, фестивалите завршуваат со добра храна, музика и одлично друштво. Додека гостите уживаа во храната и пијалокот “Aegean Band” од Истанбул ги забавуваше со својот широк репертоар на песни од егејското крајбрежје и Балканот.

    ЕПИЛОГ: ПОВЕЌЕ ОД АРТИКЛИ ЗА ТРГУВАЊЕ…

    Постојат околу 750 милиони плодни маслинови дрва на светот и околу 99 насто од нив се наоѓаат на во медитеранските држави. Маслинките биле за првпат култивирани во Палестина околу 4000 години пне. и се прошириле кон Сирија и Анадолија, стигнувајќи до Египет преку Синај околу 1500 години пне. (Египјаните користеле маслиново масло купено од Палестина долго пред тоа). Феничаните ги однеле маслинките во Картагена а пак Грците до југот на Шпанија, Франција и Сицилија. Божицата Атена му подарила маслиново дрво на градот наречен Атина во нејзина чест. Олимписките атлетичари се мачкале со маслиново масло пред игрите, слично на денешните пеливани. Од времето на Ное монотеистичките религии во Средоземјето го сметаат маслиновото дрво за симбол на надеж и Божја поткрепа. Исус бил помазан со маслиново масло (Христос значи Помазаникот), а видови на маслинка кои датираат од Римската Империја сè уште можат да се најдат во Палестина и Израел. За источното Христијанство помазувањето со маслиново масло е најчесто поврзано со крштевањето и прифаќањето на Христијанската вера. Маслиновото масло има значење и во Исламот. Спомнато е во еден од најубавите и најмистични стихови од Куранот каде маслиновото дрво симболизира земја на мир и спокој. Во исламската култура, особено во Либан, Палестина и Сирија, зимзелените маслинови дрва се симбол на вечниот Животодавец. Најстариот исламски универзитет во Тунис се вика al-Zitouna – Маслиново Дрво.

    Софија Николау

  • Инвентивните млади луѓе ќе ги подобрат нашите општества

    Интервју на Балкон3 со Зинат Рахман

    Зинат Рахман е специјален советник на државниот секретар на САД Хилари Клинтон, за глобални младински прашања и директор на канцеларијата за глобални младински прашања. Во тоа својство, таа работи на координација и унапредување на напорите на државниот секретар Клинтон во поттикнувањето, ангажманот и промоцијата на глобалните прашања за младата популација.

    Г-ѓо Рахман, како специјален советник на државниот секретар Клинтон за пашања поврзани со младите,кажете ни кои програми и кампањи ги спроведувате во САД со цел да се постигне што поголема општествена интеграција на младите луѓе?

    – Државниот секретар Хилари Клинтон навистина верува во силата на младите луѓе, дека тие се носителите на промените, тие се позитивните катализатори за промени во општествата. Моја задача е да осигурам дека нашиот ангажман, работите кои ги правиме заедно со младите луѓе имаат навистина реално влијание во нивните животи во врска со прашањата кои се важни за нив. Во таа насока, моја задача е да им дадам простор да ги кренам гласовите на младината, во нашата билатерална и мултилатерална дипломатија, да разговараме за проблемите на младите, бидејќи тие создаваат повеќе од  половина од популацијата во светот. Над  50 проценти од светската популација е под 30 години.

    Во САД има млади луѓе од различни религии и од различно етничко потекло. Како се справувате со нивните потреби, што е заедничко за сите нив?

    – Во САД често велиме, а тоа го кажа и претседателот Обама минатата седмица за време на инаугуративниот говор, нашата различност е нашата сила. Ние сме нација на различности во секоја смисла на зборот. Имаме религиозна различност, етничка, културолошка, социоекономска различност. Така што, мислам дека прашањето е како го градите заедничкотоопштество, со почит на сите различности и со разбирање на заедничките цели. Што е она што можеме да го постигнеме заедно, а сотоа да ги подобриме нашите општества. Мислам дека дијалогот е важен, локалната акција, локалната заедница е од голема важност, како и почитување на нашите различности.

    Сметате ли дека слични програми можат да работат и на Балканот?

    – Да. Само што доаѓам од една школска програма, програма во средно училиште. Програма која ги учи младите луѓе на интеретнички дијалог. Тие тоа го користат во секојдневниот живот, а не само кога ги имаат овие средби и разговори. Нивното учество во оваа програма им овозможува да гледаат поинаку на различните од себе.

    Кој е вашиот општ впечаток за ситуацијата со младите луѓе овде на Балканот?

    – Ова е моја прва посета на Македонија, и за сега имам многу топли впечатоци. Мислам дека луѓето се многу искрени и пријателски настроени. Пред малку го посетив Американското катче во Тетово, на ручекот имаше околу 20-тина деца, од 13 до 16 години. И од она што го видов можам да кажам дека сум полна со надеж. Овие деца се навистина способни и полни со енергија. Сакаат да направат промени во нивната заедница, аборуваат англиски многу течно. Умеат да дебатираат, да разговараат за се, за правата на жените, за дијалог, и сакаат во сите овие дискусии да се вклучат и нивните врсници.

    Невработеноста е многу голем проблем во Македонија. Многу млади луѓе ја напуштаат земјата. Како да се подобри оваа состојба?

    – Мислам дека има многу предизвици со кои се соочуват младите луѓе во целиот свет, но овој проблем е број еден. Во светот има околу 75 милион и невработени лица. Ако го слушнавте Бан ки Мун минатата недела, тој рече дека ако не се справиме и не направиме нешто за решавање на овој проблем ќе имаме изгубена генерација. Јас мислам дека има многу работи кои треба да се направат на сите нивоа. Она на што сум фокусирана е претприемништвото. Мислам дека за да се биде иновативен, треба да се изнесат иновативни идеи, и со одредена помош да се направи тие идеи да станат реалност. Да се отпочне со претприемништво тоа е крајно придвижувачка и поттикнувачка работа. Тоа, во идеални услови, води до развој на малиот бизнис, кој пак треба да е главниот двигател на економскиот раст. Ние сме фокусирани на тоа. Мислам дека ако се фокусираме на партнерството, иновациите и поттикот, тие се трите делови на претприемништвото. Во различни региони од светот ние гледаме на кој начин да создадеме услови  во кои младите луѓе можат да ги развијат и остварат своите идеи. Понекогаш преку ментор кој бил таму порано и одлично ги познава условите, или преку промовирање на нивната работа, или преку обезбедување контакт со некој кој сака да ја финансира нивната идеја. Бидејќи се работи за иновативна програма. Така што, има доста работа во тоа поле, но јас мислам дека тоа е поле кое многу ветува.

    Постои гнев кај младите луѓе поради кризата. Ако погледнеме на ситуацијата во Грција и во некои други земји во Европа, нели сметате дека мерките на штедење само ќе ја влошат ситауцијата, кај младите, бидејќи на крајот тие ќе бидат најпогодените од тие мерки?

    – Ова е многу важно прашање. Мислам дека живееме во свет на различни јата, различни групи, фаза која претходно ни била непозната. Тоа зборува колку многу сме меѓусебно поврзани, многу повеќе од порано. И мислам дека ако гледате на традиционалните начини на успех во животот, тоа некогаш било да се најде работа во владата или во државната администрација, да се има кариера од  30 години, да се обезбедат услови за пензија, да се живее со семејството во ист град… Тоа веќе не е така. Не е така во САД, ниту во Европа, и веројатно нема да биде случај ниту во Македонија. Така што, оваа генерација на новиот милениум, милениумската генерација или генерација на јата, таа се менува, нејзе и треба промена цело време, да биде иновативна да биде успешна и јас мислам дека ние се уште не знаеме кои се тие патишта на успехот, бидејќи токму тие треба да ги создадат, а тоа пак креира одредена несигурност. И затоа, сметам дека ја имаме таа нелагодност околу ситуацијата која се менува и недовербата во властите, и различноста од условите и вредности кои важеле за нивните родители, но не важат сега за нив. Но се надевам дека ќе се надмине овој тежок период, и тие ќе најдат начин, да бидат водечка сила во иновациите токму поради способноста да ја користат новата технологија. Бидејќи сакаат да ја сменат актуелната состојба, бидејќи статус кво позицијата не оди во нивни прилог.

    Можеме ли да направиме споредба на проблемите со кои се соочуваат младите во САД, Европа, Азија? Кои се главните предизвици во специфичните региони?

    – Од пред половина година сум на оваа позиција. Патував во Латинска Америка, работев со младината на Блискиот Исток и во Европа. И во секое место има разлики, но има и сличности меѓу генерацијата. Ако се фокусирате на сличностите ќе видите дека тие се технички добро потковани како групи, и честопати се служат со исти културни референци насекаде во светот, комуницираат едни со други на истиот начин, можеби не од една земја со друга, но комуницираат преку употреба на друштвените медиуми, употреба на нивни кодови, кратенки, и сите се иновативни, имаат идеи. Без разлика дали се од место во кое можат да ги развиваат идеите, или пак се судираат со доста предизвици, јас гледам искра во нив како носители на промените во заедниците. Мислам дека различноста меѓу луѓето, најголемата разлика меѓу луѓето не е поради разлилните региони, туку разликата помеѓу луѓето кои се поттикнати, храбри да направат промени и луѓето кои не веруваат дека можат да го сторат тоа.  А, јас само што се сретнав со 20 деца во Американското катче во Тетово кои веруваат дека можат да направат промени во нивните заедници.

    Ако има добар рецепт за подобра вклученост на младите луѓе кој би бил тој?

    – Мора да им дадеме место на масата, да ги поттикнеме, да им покажеме дека нивните идеи се важни, значат нешто. Не сакам да поедноставувам, има многу предизвици, но ова е прво за почеток. Нашата амбасада во Скопје има младински совет, и ние младинските совети ги сфаќаме многу сериозно, од нив доаѓаат многу идеи и јас овде дојдов да ја поздравам работата што тие ја вршат во Македонија.

    Кои се предизвиците на 21 век за младите?

    – Мислам дека тоа е предизвикот од недостаток на економски можности. Сметам дека државите како мултинационални организации мораат да се фокусираат на создавање работни места и можности за младите луѓе. На светот има преголем број млади луѓе чии таленти се потрошени залудно бидејќи немаат пристап до образование или вработување.

  • Балкон 3 во потрага по чудовиштето од Лох Нес

    Детски сон кој се буди по секое прелистување на книгата „Сите мистерии на светот“ од Артур Кларк не донесе до едно од најмистериозните и најпознати езера во светот, езерото Лох Нес во близина на градот Инвернес во Шкотска. Балкон 3 одлучи да замине во навидум безнадежна, но возбудлива потрага по чудовиштето од Лох Нес или пак како што многумина сакаат нагалено да го наречат Неси.

    Можеби ќе бидеме едни од ретките кои ќе посведочат дека го виделе чудовиштето. Како ли изгледа, се прашувавме додека комбито не возеше од Глазгов кон Инвернес и додека слушавме за магичната историја на Шкотска. Ниските полиња пополека ги земенуваат високи планини од кои како од небо извира вода. Едно по едно се редат стотиците езера кои ја покриваат оваа земја. Ни се чини како да сме каменче кое потскокнува по површината на водата и така скокаме од едно кон друго езеро. Иако сите изгледаат прекрасно ниедно не не возбудува како помислата на Лох Нес.

    „Кој меѓу вас верува во чудовиштето од Лох Нес?“, со остар глас ја прекина тишината шармантниот туристички водич од Глазгов кој со децении е верен трагач, но признава дека ниту еднаш не го видел Неси. Додека ние што веруваме срамежливо креваме рака тој со гордост признава дека е верник иако досега многупати се разочарал.

    -Приказната за Неси започнува во шестиот век од новата ера кога група монаси со чамец пловеле по езерото кон Инвернес. Биле нападнати од чудовиште кое излегло од водата и подигнало еден од монасите високо над водата. Во тој момент друг монах со наредувачки глас извикал „пушти го човекот долу“ по што чудовиштето го послушало и исчезнало, ни вели водичот.

    Чудовиштето како потполно да изчезнало и не е видено стотици години се до почетокот на 20-тиот век кога се појавуваат првите фотографии, видеа, десетици сведочења…

    Езерото Нес наеднаш станува светска атракција, а желбата да го видат чудовиштето подеднакво гори како кај децата така и кај постарите. Додека се приближуваме кон нашата дестинација водичот не прашува нас, но како да се прашува и себеси:

    – Зошто свети луѓе би измислиле ваква приказна, ако тоа не е вистина, вели тој и додава дека што и да има во езерото мора да дошло од морето и подоцна се адаптирало во слатката езерска вода која е прилично длабока.

    Со гордост објаснува дека сите езера од Англија и Велс можат да се сместат во Лох Нес и сепак нема да го пополнат. Може да се стават сите луѓе на планетава во езерото и сепак ќе има место за уште, а дури и Ајфеловата кула едноставно би исчезнала во длабочините на Лох Нес.

    Наеднаш го здогледуваме езерото. Делува мрачно и помалку страшно со боја на шкотско виски. Наоколу има графити со ликот на Неси, а на сите изгледа пријателски расположено. Долу на голема платформа за набљудување има огромна фигура од чудовиштето. Десетина деца се качуваат на неа во желба да бидат фотографирани.

    Сепак ние, незаинтересирани за неподвижната копија на Неси, гледаме во хоризонтот во потрага по она вистинското, по нешто што се движи по езерото. На сите клупи и места за седење има по некој кој или ужива во мирот на езерската вода или пак со погледот бара нешто што го нарушува тој мир. Наеднаш сите покажуваат со прст кон објект што се гледа во далечината. Дефинитивно нешто се движи и оди директно кон нас. Возбудата расте кај туристите. Некој потскокнува од возбуда, а други пак се во потрага по двогледот за да можат први да видат дали тоа е навистина Неси. Чудното суштество се приближува и конечно може да го видиме. На наше големо разочарување забележуваме дека несуденото чудовиште било само птица која ловела риби во матната езерска вода. Ех, колкупати досега срцето на трагачите по Неси потскокнало вака залудно кога ќе здогледале нешто што им изгледало како чудовиштето од Лох Нес. Некогаш ги прелажала птица, друг пат капач, трет пат исечено дрво…

    Си заминуваме назад кон Глазгов. Зад нас го оставаме мистериозното езеро и секако чудовиштето кое, за жал, не успеавме да го видиме. Токму така, еден неуспех не може да не натера да престанеме да веруваме во Неси. Како и Артур Кларк, така и ние, веруваме дека е таму. Можеби дента едноставно Неси одлучи да спие.

  • Помалку сапуница, повеќе филм

    Почнува „Синедејс“. Фестивалот на европски филм годинава си постави потешка и поодговорна мисија од кога било до сега – да им се спротистави на сапунските серии, кои ги опседнаа телевизиските екрани.Со 40 гала премиери, 10 филмови на млади европски автори, балкански и македонски остварувања, „Синедејс“ во наредните 11 дена ќе се обиде да ја исплакне „сапуницата“ од нашите очи и мозоци. Задачата не е ни малку лесна, но на своја страна ги има Вуди Ален, Бернардо Бертолучи, Ласе Халстром, Том Тиквер, Михаил Ханеке, Дејвид Кроненберг…

    – По четиридецениската безмилосна војна против сеопштиот кич, шунд, паланечката малограѓанштина, хипокризијата, ниските вредности, дребното профитерство, срозените морални нормативи, политиканството и останатите контракултурни, нехигиенски и несогледливо штетни општествени појави и дејанија, без никакво двоумење и сомнеж, се одлучивме да ја исплакнеме сапуницата од себе и да ви ги донесеме најдобрите филмови, вели Златко Стевковски, директор на Младинскиот културен центар – Скопје, кој е организатор на фестивалот.

    Од 15-ти до 25-ти ноември во кината „Милениум“ и „Фросина“ и во Кинотека на Македонија ќе бидат прикажани вкупно 107 филмови од 19 земји. Публиката ќе има можност да ги види победниците на реномираните филмски фестивали во Кан, Венеција, Берлин, Санденс, Лондон, Ротердам, Сан Себастијан, Сараево, Сиднеј. Фестивалот ќе го отвори филмот „Шангај Џипси“ на словенечкиот режисер Марко Набершник, во кој настапуваат македонските актери Висар Вишка и Сенко Велинов. Меѓу попопуларните наслови се: „Уметникот“ на Мајкл Хазанавициус, „За Рим со љубов“ на Вуди Ален, „Магичниот Мајк“ на Стивен Содерберг, контроверзниот српски филм „Клип“ на Маја Милош итн. Цената за сите проекции е 100 денари. Програмата на „Синедејс“ опфаќа и ревија на италијански филм, музички документарци, кратки филмови, концерти, работилници, предавања… Затоа сменете го каналот, купете пуканки и право во кино на „Синедејс“.

  • ВРЕМЕ, МОМЕНТИ ОД ТУРЦИЈА

    Time in Turkey (Време во Турција). Изложбата на фотографија (16 Ноември – 9 Декември 2012) што ќе се одржи во Гази (Технополис), доаѓа во Атина после посетата на 11 турски градови, меѓу кои и Истанбул, Анкара, Измир, но и Лондон.  Дваесет и пет фотографи од целиот свет, го презентираат нивниот поглед за Турција, земјата која припаѓа на Исток и посакува да стане дел од Европскиот Запад.

    Photo: Bruno Barbey
    Photo: Claudine Douri
    Photo: Nikos Economopoulos

    Тие се:  Jane Evelyn Atwood (US), Bruno Barbey (MA), Samuel Bollendorff (FR), Eric Bouvet  (FR), Kathryn Cook (US), Claudine Doury (FR), Carolyn Drake (US), Никос Икономопулос (GR), Rena Effendi (AZ), George Georgiou (CY), Harry Gruyaert (BE), Guillaume Herbaut (FR), Ed Kashi (US), Massimo Mastrorillo (IT), Steve McCurry (US), Davide Monteleone (IT), Christopher Morris (US), Paolo Pellegrin (IT), Anders Petersen (SE), Reza (AZ), Anthony Suau (US), Gaël Turine (BE), Michel Vanden Eeckhoudt (BE), Ami Vitale (US), Vanessa Winship (GB)  и преку нивните слики ја «опишуваат» современата Турција.

    Мултикултура, Мир, Соработка, Уметност, ги засилуваат релациите на луѓето и на народите. И патувањето со фотографиите на 25те фотографи, ни дава можност да ја замислиме, но и да ја научиме современата историја на Турција.

    Photo: George Georgiou
    Photo: Rena Effendi
    Photo: Anders Petersen

    Видете на:  http://www.timeinturkey.org/

    Томас Цацис

  • Зошто е кул да си стар?

    Европа старее! Според податоците на ЕУРОСТАТ, просечната возраст на жителите во Европската Унија е 39,8 години, а се очекува до 2060 година просекот да биде 42,7 години. Животниот век на луѓето е продолжен, па така во 2010 година 16 отсто од населението на ЕУ било на возраст над 65 години. Европската Унија ја прогласи 2012 за година на активно стареење и солидарност на генерациите. Во рамките на одбележувањето Делегацијата на ЕУ во Македонија организираше конкурс на кој средношколците од земјава пишуваа есеи на тема „Зошто е кул да си стар?“. Балкон 3 го објавува победничкиот есеј на Наташа Толевска, ученичка во СУГС „Георги Димитров“.

    Cool!

    Колку е убаво човек да е кул.

    Сталожен, смирен, опуштен; ништо да не може да те исфрли од рамнотежа; да живееш по свои норми… Мислев дека тоа е тешко, речиси претешко.

    Сè додека едно другарче од училиштето, пред почетокот на заедничкиот родителски состанок, не ми потшепна дека имам кул-татко!

    Мојот татко е COOL!

    А стар е. Педесетина години носи на своите плешки.

    Можеби грешам?! Не за годините, туку за она… стар!

    Мојот татко не го интересира што велат другите кога секое попладне оди да џогира покрај Вардар. Како некогашен ракометар, џогира за свој ќеф. Убаво му е. А и здраво е.

    Некогаш му правам друштво во трчањето. Првиот пат кога започнав да му правам друштво во трчањето, му реков дека сум побрза од него. И му ја летнав со ножињата по кејот. Ама по пет минути душманско трчање морав да седнам. Задишана, испотена, колената ми се тресеа… А тој?! Клај, клај… Ме стигна и, без да ми обрне внимание, надуено помина покрај мене. Види го старецов?! – си реков во себе. Станав и со трчање го стигнав. Посрамена, ама решена да му доправам друштво до крајот на неговиот ритуал. Тој за момент застана, ме погледна во моите ситни игриви очиња, лесно ме повлече по кадрите и без да трепне, направи метафизички заклучок: Нате, живеј бавно за да живееш брзо. Аууу, ама мисла! Изгледа предците ни се од Кина. Фамилијата на Конфучие! Се чувствував како зајачето што се тркаше со желката во народната приказна.

    Тогаш сфатив дека стареењето е предуслов за мудроста. Стареењето, иако велат дека е неповратен процес, кај мудрите луѓе е значаен повратен процес. Колку што старее мојот татко, толку од него секој ден добивам по една лекција за живеењето. Мојот кул-татко е мојот најдобар пријател, другар, сопатник низ животот. Биолошкото стареење го замени со духовна младост. Колку постар – толку помудар.

    Сакам да бидам прва во класот. Сите петки да ми бидат – од А до Ш, т.е. од математика до физичко. Зошто да не? Ама имам тројка по математика. Не ми оди некако. А кому му оди математиката, па мене да ми оди?! Тука е тато, па ќе ми помогне. И… Ни три, ни четири… му ја објаснив ситуацијата, можноста од појава на пубертетски стрес, пад на мојот статус во класот, можни девијантни појави во мојата психа… А тој ни со око да трепне. И плус ми вели: Ќерко! Злато на тате. Никогаш немој да учиш за да бидеш прва во класот. Учи за знаење. За себе. Утре, кога ќе се вработиш, никој нема да те праша која си била во класот, туку ќе бара да покажеш умешност во работењето. Ќе бара да знаеш успешно да работиш, за да може да ти овозможи редовен личен доход. Затоа: биди свој човек и не барај да ти помогнам во она во коешто треба самата да си помогнеш.

    Многу ме нервира мојот татко. Кул-татко? Како да не! Да не ми е татко, ми доаѓа да го истепам. Ама срамота, кај се чуло и видело татко да се тепа! А тој секогаш ме тепа во поим. Но пак ја сфатив неговата мудрост. Од тој ден учам онака како што џогира мојот татко – со полно темпо. Учењето ми стана задоволство. Резултатите си дојдоа сами по себе. Сега сум со сите петки во дневникот. Ама никогаш не изустив дека сум најдобра во класот. Им се радувам и на убавите оценки на моите другарки, а на послабите од нас редовно им помагам. Се случи нешто многу интересно. Наместо да се зајадувам со другарките, сега се јавија меѓусебни симпатии и нови другарувања. Така училиштето ми стана втор дом. Го сакам. А сѐ повеќе го засакувам мојот стар татко. Стар?! Реков стар татко?! Срам да ми е: мојот татко не е стар. Тој е искусен човек. Мудар. Годините не ја намалија неговата вредност, туку напротив – тој станува сѐ посилна потпора во мојот живот. Се гордеам со мојот кул-татко. Староста знае да биде COOL.

    Сега не се плашам како ќе се облечам за излегување, за на роденден, журка… Според мојот кул-татко, човек треба да се облекува според можностите и пригодите, но облеката не го прави човекот. Моето однесување може да ја надополни мојата личност и да се прифатам себеси онаква каква што сум. Тоа што се трудам да бидам COOL не значи дека сум совршена. Совршенството на човекот из’ртува од неговата внатрешност.

    Деновиве со мојот татко одам на дополнителни часови по англиски јазик. Го убедив дека не е доцна да биде вистински европски човек. Всушност, Европа ни тропа на вратата, па мора да ја дочекаме подготвени. Ја убедив и мајка ми, заедно со мојот кул-татко, да почне да оди на курсот по танцување. Беше тешко, ама успеав. Хи-хи-хи… Сега тато и мама, во дневната, гушнати, играат по тактот на песната на Енрике Иглесиас. Мојот кул-татко некако ми е зацрвенет во образите. Ја гушка мама и ѝ шепоти нешто на увце…

    Баш е кул да се биде кул-семејство.

    НАТАША ТОЛЕВСКА

    СУГС “Георги Димитров” II-6

  • Прва радио станица на грчки јазик во Истанбул

    Првото радио на грчки јазик „Ехото на Истанбул“ на грчката заедница во Истанбул емитува програма во живо во цел свет преку интернет. Иако работи веќе шест месеци, официјалното пуштање на радиото се случи на 30 Октомври во Атина од страна на Грчкиот генерален секретаријат за информации и комуникации.


    Најзаслужни за основањето на оваа веб радио станица се младите во грчката заедница во Истанбул, посебно новинарот и уредник на весникот „Ехо“ што излегува во Истанбул, Андреас Робопулос. За време на настанот тој ја претстави идејата и програмата на радиото кое бргу станува популарно пирум светот. За сега има во просек пет илјади слушатели дневно во 72 земји во светот. Се заблагодари на многу голем број лица од уметноста кои имаат голема публика во Грција за несебичната помош и за тоа што се одзваа на неговиот повик. Од овој месец па натаму, тие ќе ја збогатат програмата на радиото со тоа што ѓе имаат емисии од областа на културата, рецепти за готвење, патувања, портрети и места од Истанбул и од Атина. Музичките емисии ќе продолжат да емитуваат само грчка музика, во најголем дел ребетико, лаико и ентено жанр) а дневните вести ќе носат информации за се што се случува во грчката заедница во истанбул, како и вести од Грција и Турција и билатерални прашања.


    На промоцијата присуствуваа голем број гости од уметничката сцена на Грција, политичари, портпаролот на владата, министерот за туризам и други. Со видео порака, иницијативата ја поздрави и патријархот Вартоломеј.

    Музичарката Евантиа Ребутсика (композитор на музиката за филмот “Touch of Spice” кој зборува за политиката и меѓучовечките односи меѓу Грците и Турците во 1960-тите години во истанбул) ја понуди нејзината музика да биде препзнатлив џингл на радиото со зборовите: „Истанбул за мене е место во кое почувствував длабока врска со минатото уште првиот пат кога го посетив“.

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=2hyDQjgGktk#t=7s
    Последен но не и најмалку важен, најпопуларниот пекар во Грција, роден и пораснат во истанбул, Стелиос Парлиарос, зборуваше за прочуената кујна и рецепти на Истанбул, а гостите ги послужи со вкусни истанбулски колачиња.
    “Ехото на Истанбул“ емитува на http://radio.ihotispolis.com/ а програмата е достапна на турски на http://radio.ihotispolis.com/tuumlrkccedile.html

    Софија Николау

  • Градоначалникот на Солун избран за најдобар градоначалник за Октомври 2012 преку светско гласање на интернет

    Јанис Бутарис, градоначалник на вториот по големина град во Грција (нешто повеќе од 1 милион жители), беше изгласан на отворено јавно гласање на интернет страницата citymayors.com за најдобар градоначалник во месец октомври 2012.

    Во претходните месеци оваа титула им беше доделена на градоначалниците на Лондон и Њујорк.

    Јанис Бутарис

    Случајот на г-дин Бутарис е исклучително интересен од аспект на финансиската и политичка криза во Грција. Како што нагласува интернет страницата, од неговиот избор за градоначалник во 2010, неговото разумно менаџирање на претходно осиромашениот буџет, дистанцирањето од било какви врски со политички партии во однос на начинот на раководење со градот, го претвори Солун во град за пример во однос на многу нешта. Средишна точка во неговата политика на работа беше прифаќањето и промовирањето на мултикултурното минато на Солун, притоа подобрувајќи го односите со соседните балкански земји и градови преку активна културна и бизнос соработка.

    Во таквите иницијативи спаѓаат потпишувањето на договор за образовна, туристичка и културна соработка со градоначалникот на Битола, Владимир Талески; повторното поврзување на Солун со неколку градови во Турција преку договор со Turkish Airlines, како и воспоставување на солидна основа за активно подобрување на трговијата и туризмот со Бугарија, Израел, Албанија и Русија.

    Солун

    Градоначалникот Бутарис е роден во Солун во 1942 во семејство на производители на вино, кариера која самиот ја градеше по завршувањето на факултетот за Енологија на универзитетот Аристотел во Солун. Семејниот бизнис се подели во 1997, па тој го основа својот личен бренд Кир Јани (Kyr – Yiannis) којшто денес е лидер на грчкиот пазар и користи квалитетни технологии за произвоство на вино од локалните вински култури. Со компанијата во моментов раководи неговиот син Стелиос.

    Бутарис станал член на градскиот совет во 2002, но тој е познат претходно по неговите успешни напори  за конзервација на природното и културно наследство во региони кои не се дел од неговата изборна единица. Во овие активности спаѓа и основањето на невладината организација Арктурос (Arktouros)  која работи на заштита на загрозените видови мечки и волци во шумите на западна Македонија. Уникатна личност –  комбинација од прагматичен бизнисмен, поранешен алкохоличар, тетовиран и со пирс на увото, сегашниот градоначалник на Солун е познат по својот непосреден однос со граѓаните, едноставен начин на живот и отвореност во директните обраќања до сиот спектар на грчкиот естаблишмент – најзабележително во односите со влијателниот Архиепископ на Солун поради мешањето на црквата во изборите пред да биде избран за градоначалник. Тој лично ги промовираше постоечките одредби на законот кои дозволуваат кремирање на починатите лица (спротивно на верските одредби на Грчката Православна Црква). Неодамна, воопшто не се двоумеше да изјави дека барем половина од водачите на новата неонацистичка партија Златна Зора, треба да бидат во затвор.

    Како што е наведено на интернет страницата, Солун е упориште на националистичките и конзервативни политички сили од 1950-тите. Претходната централно-десничарска администрација беше на власт со децении и заврши со судење за проневера на околу 30 милиони евра. Изборот на Јанис Бутарис претставува пресврт во локалната и државна политика.  Иако беше избран (со многу мала разлика во бројот на гласови) од редовите на една од грчките традиционални партии (централно-левичарската ПАСОК) тој зазеде независен став во однос на традиционалното врзување со партиска политика. Поради тековната финансиска криза, намалувањето на средства кои доаѓаат од државните фондови Бутарис го  употреби како аргумент за промовирање на сопствената агенда. Од самиот почеток тој постави заменици кои се прилично помлади од него, без политички врски туку врз основа на на нивното професионално искуство, кои започнаа да спроведуваат радикален план на реформи на администрацијата, поедноставување на бирократските процедури и евалуација на работата на вработените.

    Градоначалникот Бутарис е познат по својата изјава ”Не се трудам да контролирам сè. Ги почитувам напорите на секој од замениците и ги поддржувам во остварување на целите кои ги поставивме.” Еден од неговите заменици е Хасдаи Капан, прв Евреин на висока позиција во градот од 1930-тите.

    Салонико

    Во 2012 градот одбележува стогодишнина од ослободувањето и припојувањето кон современата грчка држава. Наместо националистички пароли, градот отпочна со многу оригинална кампања на отворање кон балканските соседи во исто време рекламирајќи се како одржлив бизнис, туристички и  културен “производ”. Исто така, историјата се преиспитува и истражува низ призмата на повторно откривање на минатите и сегашни идентитети со помош на градските академски и медиумски центри, и со академски придонес од интелектуалците и студентите од соседните балкански земји.

    Грција е централизирана држава (според моделот на францускиот државен систем), па локалната администрација во голем дел зависи од фондовите кои доаѓаат од Атина. Во услови на финансиска криза, Градоначалникот Бутарис доби пофалби од колегите од Европа,  како и од голем број на официјални лица од Европската Унија кои вршат мониторинг на финансиите на Грција, за реално поедноставување на административната организациска поставеност и намалување на трошоците за вработените со истовремено подобрување на услугите на граѓаните.  Ова значеше соочување со долгогодишната корумпираност и бирократија. Негови прв чекор при преземањето на позицијата беше да се направи ревизија на градското финансиско работење при која се потврди долг од околу 100 милиони евра. Во 2011 буџетскиот дефицит, кој претходно се удвојуваше секоја година, се намали за 7.5% а трошоците се намалија за 30%. Како што наведува citymayors.com во 2012 буџетот изнесува 409 милиони евра, што сè уште претставува мал буџет со ниски приходи па градот сам мора да се сврти кон собирање на приходи затоа што се закануваат одредени веќе постоечки проблеми (како што се собирањето и управувањето со отпад, подземната железница и др.)

    “Малите нешта се убави нешта.”- вели Јанис Бутарис. “Грците треба да се свртат кон малите нешта кои добро ги познаваат за потоа од нив да создадат производи со одличен квалитет. Не успеваме да се продадеме себе и нашите производи доволно добро.”  Начинот на работа на Бутарис, според него, е едноставен, ефикасен и успева да “донесе пари во градот”.

    Софија Николау