Tag: Македонија

Македонија со најголемо оро за влез во Гинис

Македонија за Гинис – Заедно да го одиграме најголемото оро во светот!

Со оро во кое ќе учествуваат над 18 илјади луѓе и кое ќе се игра од Струга до Охрид, Македонија планира да се запише во Гинисовата книга на рекорди. Орото ќе се игра на 10 мај точно напладне, од Мостот на поезијата во Струга до месноста Горица во Охрид.

Проценките велат дека орото од Струга до Охрид да биде долго околу 18 километри и 400 метри.

Според Насер Хот, советник во Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот во Република Македонија, сплотеноста на луѓето рака под рака ќе претставува вистинска атракција во двете туристички места.

„Се надеваме дека целата рута од Мостот на поезијата во Струга до Инекс Горица во Охрид, ќе биде полна со луѓе. Орото е веќе подготвено, така што сметам дека ќе претставува атракција не само за Охридско-струшкиот реигон, туку и воопшто за целата дражва. Дали ќе влеземе во Гинис или не, е помалку битно, важно е да го дадеме оној колорит, и да ги одбележиме 65 години од основањето на ансамблот „Танец“, новата туристичка сезона и Меѓународниот ден на танцот“, вели Хот.

Граѓаните на двата града, жителите од околните села, како и туристи кои в сабота ќе престојуваат на струшкото и на охридското крајбрежје ќе го изиграат орото „По вазден те гледам“ што го компонира Зоран Џорлев, во кое се споени две стари македонски ора.

– Нема возраст, нема нација, нема никакви критериуми, освен добра желба да се учествува во ова оро и да му покажеме на светот она што ни лежи на душите, а тоа е нашиот македонски такт, додава Хот.

Најголемото оро во светот го заиграле 17.200 Кинези. очекува орото од Струга до Охрид да биде долго околу 18 километри и 400 метри.

За подетални информации можете да ги посетите следниве линкови:
– Официјалната веб-локација: www.mkzaginis.mk
– Официјалната Фејсбук страница: www.facebook.com/mkzaginis
– Официјален Фејсбук настан: FB-Event

May 5, 2014
Балкон3 интервју со Раби Абу Калил – човек што ги премостува културите

Секоја култура е мултикултурна, уште откако човекот ја напуштил Африка и се проширил низ целиот свет. Верувањето во чисти култури е на некој начин фашизоидно, вели музичарот со потекло од Бејрут, додавајќи дека и слепото придржување кон традицијата е погрешно, зашто се` што е традиција денес, било револуција вчера, вели во разговорот за Балкон3, Рабих Абу Калил, човекот кој ги премостува културите.

Истокот и Западот се два различни света и култури, но тие понекогаш се среќаваат. Едно од местата каде што тие доаѓаат во контакт е музиката на познатиот Раби Абу Калил. Тој е еден од најпознатите виртуози на традиционалниот инструмент оуд и реномиран композитор чии интереси и жед за нова музика значително влијаеле врз она што го твори. Неговото сфаќање за музиката како средство за премостување културни бариери му помогнало да освои публика од сите меридијани. Самиот негов бенд се состои од музичари од различни поднебја, а тоа придонело дополнително да се збогати неговата музика. Минатата година по четврти пат настапи во Македонија, на фестивалот за етно музика во Битола, каде го промовираше изданието „Хангри пипл“ (Гладни луѓе), кое ги отсликува желбите и гладта на луѓето на денешницата за нормален живот.

– Вашата кариера е одбележана со преземање ризици, мултикултурални потфати што на крајот резултирало во посебна музика. Што беше тоа што ве инспирираше да направите нешто поинаку и да не се вкорените и ограничите себе си во рамките на една строга култура и традиција?

– Можеби тоа што го правам е резултат на тоа што можеби и сум вкоренет во својата култура. Мислам дека е тоа причината. Музичарите со кои настапувам, секој од нив е длабоко навлезен во своите култури од кои доаѓаат. Исто така, мислам и дека ова е единствениот начин на кој ова може да функционира односно еден да се чувствува удобно во својата култура, а потоа да може да ја надмине, со цел да направи нешто повеќе. Кога луѓето ми поставуваат прашања од типот зошто и како, што е нормално, јас навистина немам никаков план, дури не се трудам да направам нешто. За мене музиката е емотивно изразување, а не стилистичко. Поради тоа, нормално, се што ќе слушнам влијае врз мене. Се што ќе видам влијае врз мене. Се што ќе почувствувам влијае врз мене.

Но јас немав никаков план каде би вовел малку мултикултурализам. Едноставно само работев со музичари со кои можев да работам. Тие се погодија да бидат од сите страни. На пример, ако слушнам некој од Португалија дека добро свири, ќе кажам – супер, би сакал да соработувам со човекот. Тој звучи како некој со кого би можел да се поврзам. Јас долго време живеев во Германија, но многу малку работев со германски музичари бидејќи не мислев дека е неопходно да свирам со нив. Не дека се обидував да ги избегнувам, туку барав вистински личности.

А, кога се зборувам за мултикултурализмот, работите не се промениле уште од времето кога луѓето ја напуштиле Африка и се рашириле низ светот. Не постои чиста култура. Сите тврдења дека постои се на некој начин фашизоидни. Не постои ништо што е чисто. Сите се селеле од едно место на друго, Грците, Римјаните, секој и секаде. Во Либија можете да видите луѓе кои се русокоси. Дедо ми беше русокос и имаше сини очи, а тој беше роден во едно село во планините во Либан. Мултикултурализмот е основата на човечката култура. Без неа не би можеле да одиме ниту еден чекор напред. Погледнете ги Американците и нивната култура. Тоа всушност и не е култура. Тоа е група луѓе од сите страни на светот и кои се собрале поради своите интереси.

Како заклучок, средбите меѓу културите, односно меѓу луѓето од различни краеви на светот секогаш предизвикувало културите да растат. Погледнете го џезот – тоа е средба меѓу Европа и Африка. Целата Римска империја носела робови од сите страни. Во Рим, ако го гледате тој период, било врв на мултикултурализмот. Тие имале робови од сите краишта. Дури и императорите биле родум од различни краишта на империјата – Сирија, Германија, од секаде. И секој од нив додал нешто до работите кои таму постоеле. Така што, кога Мусолини дошол на власт и изјавил дека сака да ја сочува Италијанската култура да биде чиста, мислам, чекај малку, таа веќе беше мешавина од толку многу работи. Размислувањето дека работите треба да ги чуваме чисти е многу, многу погрешно. Ништо не расте кога работите се чисти. Дури и за кафето треба да ставите вода, млеко или шеќер. Ништо што правиме не е чисто. Дури ни емоциите не ни се чисти. Секогаш е мешавина од многу работи.

– Вашиот роден град Бејрут важел за космополитски град во 1960-тите и во 1970-тите кога вие сте живееле таму пред граѓанската војна. На кој начин животот таму влијаел врз вас?

– Мислам дека повеќе од растењето во Бејрут, навистина, влијаеше растењето со одреден начин на размислување во моето семејство. Татко ми потекнуваше од едно мало село во Либија и како што е случајот најчесто со луѓето кои доаѓаат од различни краеви од светот, тој беше заинтересиран за се. Тој изучуваше 8 јазици кои ги зборуваше сосема добро. Тоа не беше нешто што очигледно беше карактеристично во фамилијата бидејќи татко му работел со кожа. Но него не го интересирало тоа и воопшто не беше религиозен човек. Веројатно тоа ни помогнало да бидеме отворени за се. Ние воопшто не размислувавме дека сите сме различни, поради што тоа беше работата која допринесе да се почувствувам дека можам да се отворам и да земам се што ми треба и да го помешам тоа со различни идеи.

Втора работа е дека Либан во тоа време беше многу отворена земја. Всушност, целиот арапски свет беше многу отворен тогаш. Воопшто не беше како што е сега. Денеска кога се гледа на него првата помисла е нешто лошо. Можеби тоа е вистина, но тогаш беше многу отворен свет. Арапските општества знаеа повеќе за Европа отколку што Европјаните знаеа за нас. Тоа, се разбира, ни помогна да ги разбереме. И знаете, татко ми беше поет и беше многу заинтересиран за се што има врска со зборот. Тоа исто така некако се пренесе кај мене и мојот начин на размислување како и кај сите нас. Се разбира, денес тој би бил погрешната личност таму

– Какви се реакциите на луѓето од арапскиот свет или пошироко на вашите екскурзии во различни музики ширум светот, а кои подоцна ги инкорпонирате во вашата?

– Сета моја кариера добивам различни рекации, како и за секоја работа во животот. А, кога сите се согласуваат дека нешто е добро, тогаш тоа мора да е лошо. Луѓето никогаш не се согласуваат целосно кога нешто е добро. Има најразлични реакции. Постојат луѓе кои мислат дека ова е одлично и дека е нешто ново, а тука се луѓе кои велат „ да, но ти треба да си ги држиш работите во рамките на традицијата“ што е тема за која сум многу чувствителен, бидејќи кога се работи за традиција, не постои такво нешто. Тоа што е традиција денес било револуција вчера, и ако сте проучувале нешто, ако вашето сеќавање иде подалеку од една генерација ќе сфатите дека ништо не било изградено на ист начин. Дури и ако се обидете и направите работите да испаднат исти тие никогаш нема да останат такви. Се се менува. Размислувањето дека треба строго да се придржуваме кон нешто всушност го убива и го гуши повеќе отколку што го пушта да расте и созрева.

Раби Абу Калил и Ненад Георгиевски

– Кога навлегувате во културата и музиката на другите луѓе вие тука наидувате на различни духовни елементи кои се вткаени во тие култури. Дали духовното игра некаква улога во вашата музика?

– Духовноста е еден неверојатно магловит израз кој е многу, многу тежок за да биде дефиниран што всушност тој претставува. Јас се обидувам да создадам семејство од музичарите со кои соработувам. Ние сме семејство. Со овој бенд работам веќе 15 години и се уште сме добри пријатели. Ние јадеме заедно, се дружиме заедно, уживаме во времето кое го поминуваме заедно и правиме музика заедно која е нешто што верувам може да се случи само во рамките на едно семејство. Тука е нашето пријателство, како и потребата за комуникација меѓу нас, каде ние сеуште се обидуваме да претставуваме нови работи секој пат кога работиме заедно. Ние се уште ги свириме некои од старите песни и секој пат е поинаку. Ние ги гледаме од различна временска дистанца и различна перспектива. Работите се менуваат постојано. Поради тоа, духовноста, во некоја религиозна смисла, за неа нема место во било што креативно.

Имате убави сеќавања од настапот со филхармонискиот оркестар на Скопскиот џез фестивал во 2008?

Да, беше многу убаво. Јас уживам кога работам во Македонија. Како што знаеш, јас сакам да работам со луѓето и со културите. Воопшто не се трудам членовите од бендот , како што е Французинот да звучи какао Арап или Италијан. Повеќе би сакал да видам да можеме да откриеме нешто за што би можеле сите да зборуваме во исто време. И македонската музика е блиска до моето сфаќање и многу е лесно да се комуницира со оркестарот во врска со тоа. Би било убаво ако би можел да работам повторно со нив.

Настапот во Битола ви беше четврт по ред во Македонија..

Чувствувам дека луѓето тука ме сфаќаат и на некој интересн начин, музички сум сфатен. Обично луѓето од разни места ја сакаат мојата музика и секогаш има добра реакција. Меѓутоа, можеби тоа се должи на тоа дека ова место е исто така мешавина од различни култури. Дури и храната. Кога ќе вкусам нешто веднаш помислувам „ова е нешто што и мајка ми би можела да го спреми„. Тука постојат многу работи кои се слични, а во Македонија, музиката има смисла за ритам со која сум многу поврзан. Беше многу лесно да се свири бидејќи секогаш кога настапувам со европски музичари најголемиот проблем е ритамот. Се обидувам да сфатат дека тој не иде 1-2-3-4. Не се работи само за тоа, туку и многу други работи, како и начинот на кој ритамот комуницира. И јас го немав тој проблем со македонските музичари. Се разбира, со нив е лесно да се работи и потоа можеме да се насочиме кон музиката отколку на техничките работи.

Тоа се должи на фактот дека традиционалната музика, која е популарна, е вткаена во нашата ДНК, и сите растеме со неа. Некои од оркестарот и ја изведуваат во слободно време.

Се разбира, тоа го прават сите и тоа ги прави посебни во Македонија. Навистина е многу ретко да се види некој кој не зна да свири на некој инструмент. И ако не свири, тој слуша, што е иста работа. Ако слушате, не мора да свирите. Доволно е. Ова е многу ретко и не сум го видел во некоја друга земја, дури ни во земјите околу Македонија. Има нешто посебно во врска со тоа. Тој елемент постоеше уште првиот пат кога свиревме тука. Тоа беше едно сознание дека се работи за поинаква публика.

Фото: Беким Мустафа

March 18, 2014
„Скаменетите свадбари“ во Куклица

Помина најдолгиот месец во годината. Гледајќи го сонцето, кое што деновиве иако со „заби“ ни е постојан придружник, можам слободно да кажам дека пролетта ни е блиску. Токму поради тоа сметам дека е време да почнеме да правиме „must visit list“. Затоа ако ви треба идеја за викенд прошетка, мој прв предлог е селото Куклица, близу Кратово, каде ќе ги најдете камените кукли. Во регионот на Осоговието на осум километри северозападно од Кратово се наоѓа една од најубавите природни реткости во Македонија, Куклица. Станува збор за уметничко дело на природата кое е старо над 50 илјади години, настанато со вертикална ерозија на меките вулкански карпи.

Локалитетот „Камени кукли“ е всушност комплекс на повеќе стотици камени фигури каде природата направила ремек дела несвојствени ни за најкреативниот човечки ум. Камениот град Куклица е место на кое фигурираат 120 помали и 15 поголеми камени столбови.

Тие се навистина изненадувачки природен феномен, а настанале под влијание на ерозијата и климатските промени кои се одвивале во минатото на овој терен. За странците е познат како Камениот град, кого го прати интересна легенда, која нема да ве остави рамнодушни и ќе ве натера да го посетите овој локалитет.

Легендата вели дека многу одамна во селото Куклица се случила голема трагедија. Момчето, во кое една девојка била бескрајно вљубена, се оженило со друга, поради што разочараната девојка ги проколнала младенците. Кога дошол свадбениот ден, навидум се било во ред: се собрале сватовите, стасале и другите гости, веселбата почнала. Во моментот кога младенците се бакнале, клетвата се остварила и сите свадбари се скамениле. Скаменетите свадбари и денес сведочат за гневот и за болката на несреќната девојка. Меѓу локалните жители местото е познато како „Весела свадба“ зашто сватовите останале насмеани, а младенците се скамениле во нежна прегратка.

Со малку фантазија, секој посетител може да си ги дополни празнините во приказната, бидејќи не се знае што се случило со девојката што ја фрлила клетвата. Мештаните раскажуваат дека нивните предци се обиделе да ја растурат клетвата на вљубената девојка, но не успеале. Исто така, кажуваат дека на секои 5 до 6 години, и во Горно и во Долно Маало, двата локалитета што се поделени со еден рид, никнува по една нова фигура. „Највпечатливи се невестата и младоженецот, кои се придружени од деверот и деверицата. Тие се најголеми и се гледаат еден со друг во очи“, кажуваат селаните.

Сепак треба да се спомене и научниот аспект кој е сосема спротивен. Имено, научниците тврдат дека камените кукли се создале уште пред да се појави каква било населеност на планетава, и тоа од вертикална ерозија на вулкански карпи.

Кратово, односно селото Куклица е најпознато по карактеристичните ерозивни форми наречени земјени пирамиди или камени кукли за кои научниците велат дека се создале пред 10 милиони години. Вертикалната ерозија на вулканските карпи создала „кукли“ повисоки од десет метри, кои и денес доминираат во питомата околина. Со тек на времето природата од нив извајала ретки ремек-дела.

Овие процеси, кои почнале пред десетина илјади години, продолжуваат и денес, така што некои земјени пирамиди постепено се уништуваат, а други се создаваат. Со тоа, пирамидите перманентно го менуваат својот облик, но тој процес е бавен и не може да се забележи за еден месец или една година. Феноменот земјени пирамиди или камени кукли, во светски рамки претставува ретка појава и за нивно создавање треба посебни геолошки, геоморфолошки, климатски и вегетациски услови. Тоа особено се однесува за добро изразените, типични појави како во Куклица. Затоа овој локалитет е заштитен како природна реткост. Воедно тука не треба да се преземаат активности би го загрозиле локалитетот, поединечните форми или со кои ќе се намали амбиенталната вредност и природниот изглед на просторот.

Природен феномен или легенда, оценете сами, но во секој случај додадете ја Куклица на Вашата листа за пролетни викенд екскурзии.

Текст и фото: Кристина Ангелеска

February 21, 2014
Балкон3 интервју со Зоран Предин (Лачни Франц)

Kaриерата на еден од најпознатите и најпопуларни словенечки музичари, Зоран Предин, е сè, само не здодевна и еднолична. На публиката Предин и е познат како главен автор и предводник на култниот бенд од ’80-те, Лачни Франц од Марибор. Тој неодамна го објави својот 33-ти албум по ред, „Коса со боја на сребро“,а истовремено ја објави и својата книга „Втора жена во харемот“, каде што на едно место се собрани негови приказни, анегдоти, патеписи, размислувања, преписки. Таа книга е преведена на повеќе јазици, меѓу кои и на македонски, а заедно со промоцијата на книгата во Скопје, тој одржа и интимен концерт, каде што го промовираше своето ново издание.

Вашата нова книга „Втора жена во харемот“ е ваше прво прозно дело, по три збирки поезија. Тука се собрани ваши приказни, патеписи, анегдоти, импресии. Што беше тоа што ве инспирираше да ја напишете оваа книга?

Додека чекав во болничкиот кревет да ме оперираат, направив еден вид „попис“. Се сетив на некои приказни кои никогаш не сум ги напишал, а би било штета да се заборават. Следно беше да ги напишам тие приказни, за потоа да се сетам дека имам некои дневници и претходно напишани патеписи, кои сум ги пишувал за разни весници. Ги прелистав за да видам колку се сега читливи и видов дека се сè уште живи, односно дека се духовити и дека функционираат. Малку ги реставрирав и ги вклопив во проектот. Поради тоа, мислам дека сè течеше нормално. Јас лично немав високи литерарни амбиции, туку сакав да направам тоа што и го направив – џебна книга, со лесна и забавна содржина и без некои обврски. Очигледно е дека ми успеа.

Во колкава мера автобиографската природа на книгава се вклопува со неодамна објавената биографија за вас „Од прва рака“?

Тоа се две различни работи. „Од прва рака“ е биографија која ја напиша некоја трета личност. Тој дојде до тие информации така што со мене правеше некои интервјуа, и не само со мене, туку и со некои други, почнувајќи од членови на моите бендови, па сè до новинарите кои ме познаваа. Меѓутоа, таа книга е нешто друго. Мојата книга е раскажана од мој агол и во неа се мои искуства.

Сега се актуелни автобиографиите на реномирани музичари и секоја година се објавуваат во голем број. Покрај комичните ситуации, патеписите, тука опишувате и непријатни ситуации. Колку е лесно или тешко да се отворите пред луѓето на овој начин? Порано тоа го правевте преку своите песни.

Јас мислам дека ова е единствениот начин некого да го заинтересирате за читање, односно да бидете искрени и отворени, а не да измислувате работи. Тоа може само ако пишувате фикција. Меѓутоа, тоа е друга приказна. Ако пишувате за некои ваши случувања, тогаш мора да бидете доследен и чесен. Тука нема опасност дека некој би можел да ве повреди бидејќи не измислувате – тоа навистина се случило. Тоа што го опишувате се вашите емоции. Бидејќи многумина се нашле во слични ситуации или имаат можност да се соживеат со вашата приказна, а со тоа и самите да ги доживеат тие чувства, тоа на крајот се вика победа.

Книгата е посветена на починатиот хрватски музички новинар Дарко Главан, кој трагично настрада пред неколку години.

Тоа е една трагична и непотребна смрт. Бевме заедно во Вараждин (Хрватска) и го гледавме Сантана, и по седмата или осмата песна, кога се завртев, тој повеќе не беше покрај мене и никогаш повеќе не се видовме. Јас и тој бевме многу добри пријатели; ми беше како постар брат. Многу научив од него и многу ми недостасува.

Книгата беше промовирана, покрај во Словенија, и во Хрватска, во Македонија и на крајот, во Србија. Таа и е преведена на повеќе јазици. Какви се реакциите на луѓето од овие простори?

Реакциите се главно добри. Тоа се некои нови луѓе, бидејќи со книгава ја проширив својата публика, зарем не? Некои кои ме запознаа преку книгата сега почнаа да ја слушаат мојата музика, а оние кои ја познаваа мојата музика ја зедоа книгата за да видат за што зборувам и мислам дека сето тоа на еден фин начин се поврза и се надгради. Во последно време ме повикуваат во разни библиотеки и книжарници, и јас ги поврзувам работите со тоа што во градот во кој ја претставувам книгата правам и кантавторски концерт во некој клуб или во некој театар. Поради тоа, таа поетика живее и на литературен, и на музички начин. Судејќи по пораките или по Фејсбук, можам да забележам колку луѓето се забавуваат додека ја читаат книгата и еден на друг си ги прераскажуваат приказните.

Паралелно со книгата го промовирате и вашето ново издание „Коса со боја на сребро“.

Во суштина не сакам да се повторувам и овој пат направив еден поинаков бенд, каде што малку го променив инструментариумот: наместо бас има туба, потоа има хармоника, електрична гитара, а за првпат во својата кариера, користам и електронски лупови, кои се направени на таков начин што овој тип на музицирање ќе биде претставен функционално. Тој не е за публика која седи, туку за оние кои сакаат да денсаат, што одлично се покажа пред еден месец во „Творница културе“ во Загреб, каде што се покажа дека тој систем навистина функционира. Секоја песна има свое чувство, свој аранжман, поради што изданието е свет за себе. Воопшто не може лесно да се предвиди во какво расположение или свет ги водам слушателите со секоја песна. Според мене, тоа е најважната работа на албумот. Текстовите се на ниво или, како што забележа еден новинар, со нив покажувам дека сум останал бунтовен, но дека сега се бунам на шармантен начин. Тоа што можеме да ја презентираме оваа музика верно во живо и на добар начин е уште една од позитивните работи кај албумот. Според мене, ова е world music, но на сосема свеж начин.

Што беше инспирацијата зад песната „Коса со боја на сребро“, по која и албумот го носи името?

Сонував една ситуација. Тоа може да звучи банално, но за првпат се случи да запаметам еден сон кога ќе се разбудам, и едноставно ја запишав таа случка. Сонував дека сум се сретнал во сон со Маргита (од ЕКВ), но бидејќи таа останала млада, каква што ја паметиме сите, а јас во меѓувреме остарев – таа не ме позна. Бидејќи во ушите ми одѕвонуваше нивната песна „Очи со боја на мед“, како алузија на тоа го одбрав насловот „Коса со боја на сребро“.

Од оваа временска дистанца, како гледате на тој период од музичката историја кога, меѓу останатите, функционирале бендови како што се вашиот бенд Лачни Франц и ЕКВ?

Тоа беше многу продуктивен и квалитетен период, кога се создавала квалитетна музика која е сè уште жива. Новата музика на новиот бран е сè уште присутна и неа ја слушаат нови и нови генерации. Таа носи нешто во себе што другите видови музика пред неа го немале, и тој интерес на новите генерации за неа покажува дека е таа навистина волшебна и посебна. Зошто е тоа така, веројатно социолозите би можеле поубаво да објаснат. Таа беше храбра, бескомпромисна и искрена. Тоа се, веројатно, нејзините основни доблести.

Бендот Лачни Франц создаваше посебна музика, а вашите текстови беа критични и провокативни. Дали таков вид креација во вид на критика и протест постои на овие простори?

Јас мислам дека постои, но дека многу од работите се променети. Да се гледаат некои работи од минатото и денес на ист начин нема смисла. Она што се случува денес мораш да го гледаш со денешни очи и уши. Тука никаква носталгија нема позитивен ефект и апсолутно мислам дека каква било носталгија носи штета, бидејќи ги попречува идеите и им го краде просторот.

Зарем изданието „Траги во копнежот“ (Tragovi u sjeti) со Матија Дедиќ, каде што го обработивте „кремот“ од југословенските песни, не се базираше врз носталгија?

„Траги“ намерно носеше некој копнеж и не беше носталгичен. Голема е разликата помеѓу тие два поими. Тоа беше еден експеримент што покажа дека кога слушаме познати песни, кај нас во потсвеста се вртат оригиналите. Каде и да ги слушаме тие песни – на тераса, во кола, во каков било аранжман, во главата ни се вртат оригиналите. Нашата минималистичка изведба на тие песни е, всушност, црвено копче кое се вклучува во потсвеста кога ќе се слушне таа песна.

http://www.youtube.com/watch?v=4ZizddICr2A#t=26

Што е тоа што ја прави песната бесмртна? Што е тоа што ја прави слушлива за многу генерации понатаму, а не само во моментот кога е создадена?

Тоа се случува кога песната ќе допре до емоциите на што поголем број луѓе. Тоа значи дека голем број луѓе во песната, како со шифра, ќе дешифрираат нешто што ним им е многу блиско. И јас на тој начин би го рекол тоа или на тој начин би ја отпеал, бидејќи во мене буди идентични чувства. Ако тие работи се совпаднат, тогаш имаме хит или евергрин. Меѓутоа, тоа не може да се направи намерно. Дури и оние хитмејкерите мора да имаат инспирација, а со тоа и занает и сè друго, но без инспирација, нема ни хит ни евергрин.

Колку сте во можност да следите што се случува на музичката сцена на просторите на бивша Југославија?

Па, не многу. Воглавно сум толку преокупиран со својата работа на најразлични полиња, поради што воопшто немам време. Ако некој ми прати нешто или ако ми препорача нешто, на пример, кога сопругата Барбара ќе ми прати некој линк, јас тоа ќе го погледнам и ќе го слушнам. Понекогаш и самиот ќе најдам нешто. Може да се каже дека сум 4-5 чекори зад случувањата, но работите ме стигнуваат. Тие квалитетните ме стигнуваат.

Дали постојат планови за некоја нова книга?

Засега не, иако имам некои идеи поради кои можеби би се нафатил навистина да напишам еден роман. Меѓутоа, сега-засега нема, бидејќи не чувствувам потреба за тоа, а мислам и дека немам доволно добри идеи за да започнам со сигурност. Сега повторно настапувам со Gypsy Swing Band и со Дамир Кукурузовиќ создадовме прекрасна програма, за која се надевам дека ќе ја претставам во Македонија или напролет, или налето. Главно, следната година со сигурност можам да кажам дека ќе следат живи настапи и промоција на книгата.

фото: Ангел Ситновски

January 31, 2014
Берово – Мала Швајцарија на Балканот

Ако сакате да дознаете од каде изгрева сонцето во Македонија, упатете се на исток кон малото планинско гратче Берово, сместено под падините на Малешевските планини, обиколено со борова, букова и дабова шума. Низ крошните и височините на дрвјата, ѕирка Беровското езеро кое Ви дава чувство на недопрена убавина, која вреди да се види и доживее. Ако решите да го посетите Берово, не брзајте да стигнете порано. Искачувајќи се кон преубавиот зимски планински предел ќе ја поминете Мискиџиовата чешма и ќе стигнете до Обозна – највисокото место, со надморска височина од од 926 метри.

Тука застанете, излезете од автомобилот и вдишете длабоко. Ќе го почувствувате чистиот планински воздух со највисока концентрација на кислород и ќе ја осетите острината на планинскиот ветер. Во далечината ќе ги забележите планинските врвови покриени со снежната кристална белина и тогаш ќе се уверите во беспрекорната убавина што не е нималку помала од убавината на Швајцарските Алпи. Токму затоа на Берово многумина го нарекуваат и Мала Швајцарија.

Берово како револуционерен град, познат по славните Дедо Иљо Малешевски и Димитар Беровски, има околу 10.000 жители кои го чуваат културно-историското наследство и ја негуваат традицијата, музиката, храната, фолклорот.
Следењето на старите техники и користењето на современи инструменти за создавање разновидни производи е карактеристика на поголемиот број занаети во Малешевијата. Копаничарите од малешевскиот регион се познати по квалитетната изработка на секаков вид резба – плитка, длабока, скулптурна. Кујунџиството и златарството како занаети биле неразделен дел од секојдневниот живот на Малешевци, а чевларството како занает има длабоки корени во Малешевијата.

Пробајте оваа зима одморот да го минете во Берово. Модерните хотели кои ја задржале автентичноста на малешевската традиција ќе Ви понудат вкусна, еколошки здрава храна. Препорачувам да го пробате Малешевското (Беровско) сирење, биено сирење, жежено сирење, кашкавал, буламач, урда, матеница, како и специјалитетите од малешевски компир комбиниран со клиси, а за десерт, колач од шумски диви плодови набрани од природата.
А кога изморени од прошетките низ планинските патеки и од посетата на старовековните цркви Св. Архангел Михаил, Пресвета Богородица и Рождество на Пресвета Богородица, ќе се вратите во топлата соба во која се слуша само пуцкањето на дрвата од каминот, напијте се чај од лековити билки. Тоа ќе Ве опушти и ќе Ви даде енергија за наредниот ден. Ако сте малку настинати и кашлате, воопшто не грижете се. Во Берово речиси на секо чекор може да се најде надалеку познатиот боров сируп кој за ден-два ќе ги исчисти белите дробови и ќе направи да се почувствувате здрави и среќни.
Да се дочека Новата Година со саканата личност и семејството во планинските вили во туристичката населба Абланица далеку од звукот на градот и цивилизацијата е вистински благодет. Абланица е оддалечена од Берово само четири километри. Таму може да се доживее вистинска планинска бајка и да се ужива во зимската магија, која може да ја создаде само зимата.

Уникатен белег на Берово му даваат питите и качамакот на мештаните. Никогаш нема да го заборавам вкусниот зелник на баба Живка Димитриевска, зачинет со нејзината срдечност и љубезност.

Таа е една од многуте луѓе во Берово, кои ќе ви понудат гостопримство иако не ве познаваат, ќе ве послужат со слатко од сливи или диви јагоди и со сок од бозел. Ќе ви зборуваат за Берово, а вие ќе посакате уште долго, долго да останете во таа убавина, која нивните приказни ја прават привлечна како магнет.

Јулијана Димитриевска

January 2, 2014
Бродвејскиот мјузикл Ени стигна во Македонија

Едногодишната макотрпна работа, апсолутната посветеност и пред се безусловната љубов кон балетската уметност на кореографот Александра Никифоровски, се заслужни што в недела на големата сцена на МОБ, премиерно ќе се изведе балетската претстава Ени, работена по мотиви од прекрасниот мјузикл Ени од далечната 1976 година. Со оваа премиера Македонската опера и балет ја отвора сезоната 2013/2014. За инспирацијата за оваа балетска претстава, за емоциите и за сета своја енергија што целосно ја внесува во оваа уметност, Никифорофски зборува за читателите на Балкон3.

Што ве инспирираше да ја направите Ени?

-Се што творам е од мојот реален живот. Јас не измислувам фиктивни приказни, но за да одговорам на Вашето прашање, морам приказната да ја вратам малку порано, пред Ени. Веќе неколку години успешно соработувам со Домот за деца без родителска грижа „11 октомври“. Во моето училиште за балет – Булфрогс, од неколкуте девојчиња кои почнаа да се занимаваат со балет, остана едно, кое е посебно талентирано и вистински го сака и ужива во балетот. Со задоволство можам да кажам дека тоа девојче е мојата инспирација да ја создадам македонската верзија на Ени.

Како почнавте да соработувате со Домот 11 Октомври?

-Кога го отворив училиштето Булфрогс во 2009 година, почнав да работам само со 4 девојчиња. Имав чувство дека треба да сторам нешто повеќе, па така еден ден едноставно седнав во својот автомобил и отидов во Домот за деца без родителска грижа, каде што на мое огромно задоволство директорката веднаш го прифати мојот предлог за соработка. Веќе реков, почнаа повеќе девојчиња, но остана само едно и ние сме сега како семејство. Токму емотивната поврзаност со неа ја создаде балетската претстава Ени.

Каква е вашата визија за 13-годишната балерина од Домот 11 октомври?

-Да бидам искрена, јас неа ја гледам како прима балерина. Таа секако ќе продолжи во средно балетско училиште, а понатаму и на Балетска академија. Токму за таа цел дел од средствата од продадените билети ќе бидат наменети за нејзиното понатамошно образование.

Ќе ни кажете ли нешто повеќе за Булфрогс?

Во моето училиште има околу 80 девојчиња кои се поделени во неколку групи во зависност од возраста. Се изучува класичниот балет, а јас и моите соработници несебично и целосно ја внесуваме и енергијата и знаењето на секој час. Децата тоа го гледаат и учат. Кај нив нема љубомора, иако мора да кажам дека постои натпревар со цел да бидат се подобри и подобри за да добијат некоја од улогите кога работиме конкретен проект.

Колку време го работите овој проект?

-Ени ја работам речиси цела година. Конкретно станува збор за копродукциски проект на Булфрогс и МОБ, а финансиски е поддржан од Министерството за култура. Во проектот Ени, освен моите девојчиња, како што јас си ги нарекувам, учествуваат солисти од Македонскта опера и балет. Всушност, главните улоги на возрасните ликови во претставата ги играат балерини и балетани од МОБ, а во ансамбловите игри учествуваат гости од Република Бугарија. Соработката со МОБ е од огромно значење, па таа подразбира дека ЕНИ ќе се игра на големата сцена во МОБ, секојдневните проби се одвиваат во една од салите на МОБ, а секако имаме голема помош за костимите, за сценографијата.

Колку се сака и колку се почитува балетот кај нас?

– На мое задоволство, во последно време се повеќе. Тоа го гледам и по бројот на моите ученици кои од година в година се зголемува, а и по односот на родителите кои на своите деца сакаат да им пренесат вистински вредности. Огромно е задоволството да се создаде едно балетско дело кое ќе ве остави без здив, не само заради техничи одличната игра, туку пред се заради емоциите што ќе ги предизвика кај публиката. Верувам дека токму ЕНИ ќе има таков ефект в недела кај сите кои ќе присуствуваат на премиерата во МОБ.

А.Б.

September 26, 2013
Меѓународна графичка работилница во Богданци

Шеснаесет млади уметници од Македонија, Србија, Косово, Хрватска, Босна и Херцеговина и Бугарија ќе учествуваат на меѓународната графичка работилница „Софија“, која ќе се одржи од 23-ти август до 3-ти септември во Богданци. Работилницата, која веќе шеста година трафиционално се организира на крајот на август, е една од ретките во регионот посветена на графиката како ликовна дисциплина.

Од Печатница „Софија“, која е организатор на работилницата, велат дека целта е на младите и талентирани автори да им се овозможи размена на искуства и услови за реализација на нивните дела, бидејќи поради условите во кои се работи, графиката како техника е помалку застапена во целиот регион. Ментор на годинашнава работилница ќе биде реномираниот професор Звонко Тилиќ, шеф на одделот за графика на Академијата во Нови Сад.

Завршните дела ќе бидат изложени во галерискиот простор на Печатница „Софија“ во Богданци, а по завршувањето на работилницата се предвидени изложби во повеќе градови низ Македонија, како и во други земји на Балканот.
Графичката работилница „Софија“ првпат се одржа во 2008 година. До сега низ неа продефилираа над 90 млади уметници од целиот регион. Улогата на ментори ја имаа истакнати графичари и универзитетски професори од Македонија, Србија и Хрватска.

Повеќе за графичката колонија „Софија“ можете да прочитате на фејсбук профилот на работилницата.

August 22, 2013
Пештера од приказните, легендите и „Господарот на прстените“

Пештерата Пешна, се наоѓа на 6 километри од Македонски Брод на регионалниот пат кој води кон Самоков и е една од најатрактивните природни убавини во Македонија, од кои голем дел за жал не се откриени. Оваа пештера која ја знаат само малкумина е неоткриено богатство и целосно неискористена туристичка атракција, иако е прогласена за споменик на природата. До неа се доаѓа по живописна патека загрната со дрјва и грмушки која води до неверојатно големиот пештерски влез.

Според спелеолозите, Пешна има најголем влезен отвор на Балканот. Oва ремек дело на природата со својата величествена големина, грандиозност и убавина ќе ве остави без здив. Висока е околу 30 метри, а длабока околу 70 метри. Во горниот дел од пештерата нема да видите многу сталактити, но затоа погледот ќе Ви го задржат прекрасните форми направени од самата карпа, а може да видите ендемски вид на лилјаци кои се многу значајни за био-системот. Ќе наидете на карпи високи и над два метра, со прекрасен разигран релјеф. Благодарение на огромното окно, сончевите зраци успеваат да продрат до крајот на пештерата што овозможува да се прошетате низ неа без никаков проблем. Сводот и ѕидовите се во неверојатни бои, од светло зелена до виолетова.

Интересно е што во месец мај, кога се топат снеговите од високите планини во тој предел, и кога водата ќе надојде, Пешна ечи од татнежот на водопадите кои се внатре во неа. На влезот од пештерата во нејзиниот северен дел ќе Ве пречека жубор од мала река која извира од малото езеро сместено на крајот од пештерата, а според извесни теории тоа е Крапска река, која формира неколку подземни езерца и водопади. Овој вруток во сушните периоди целосно пресушува.

Како пештерски систем за кој се претпоставува дека е долг над 10 километри, претставува еден од најголемите пештерски системи во Македонија. Македонски спелеолошки друштва заедно со свои колеги, француски експерти, секоја година вршат истражувања и откриваат неверојатни подземни богатства, единствени на планетата. Имено, во пештерата на 200 метри под земја е откриено езерце во кое живеат ендемски вид риби со човекова кожа, нешто што до сега во поранешна Југославија беше препознатливо единствено за Постојна во Словенија.

Пешна е регистрирана како локалитет од доцно античкиот период во Македонија. На влезот на пештерата постои средновековна тврдина. Остатоците од тврдината се поврзуваат со месноста „Девини кули“ за која легендата вели дека Крале Марко, кој имал 4 сестри, на две од нив им изградил живеалишта во овој предел.

Уште во 14-от век, во самата пештера изградил дом за својата постара сестра Пешта. Додека на помалата Дева и изградил живеалиште спроти пештерата, оддалечено неколку стотини метри на запад. Од нејзиниот дом сеуште има остатоци на врвот од ридот. Денес, според нивните имиња се сегашните топоними на селата Девич и Пешна.

Пештерата Пешна во „Њујорк тајмс“ е опишана како идентична на измислените пештери во „Господарот на прстените“. Замокот изграден внатре во пештерата во голема мера потсетува на Хелмс Дип од „Господарот на прстените“.
Овде, во овој предел има бескрајно чиста природа каде што може да направите одличен пикник бидејќи на неколку стотини метри од пештерата тече реката Треска, која воедно е и идеално место за рибарење. Среќна околност за рибарите кои немаат среќа е блискиот мотел Пешна кој има сопствен рибник. Во близина на пештерата се наоѓа локална меана Дедо Илија која нуди традиционални македонски јадења.

Ова ремек дело на природата треба да се најде на вашата must see листа. Вреди да се посети пред се заради недопрената природа на овој крај, синилото на небото, мирот и тишината, а откако ќе ги направите најубавите фотографи кои ќе ги оживуваат вашите спомени, може да продолжите во потрага по нови авантури.

Кристина Ангелеска

July 30, 2013
Сите имаме вкусна храна, но кој јаде најмногу?

Понекогаш се расправаме чија е мусаката, сармата или баклавата, потоа дали правилно се вика донер или гиро. На крајот сепак заклучуваме дека без разлика кој ги измислил, тие се дел од традицијата на сите нас и уживаме додека ги консумираме.

Нашите кујни изобилуваат со вкусни јадења, без разлика дали некои се среќаваат во сите земји или се специфични за само еден регион, дури и за едно село. А дали и колку претеруваме со нив?

Според последниот извештај на Светската агенција за храна (ФАО) на Обединетите нации, 20,5 отсто од населението во Јужна Европа е со прекумерната тежина. Овој проблем е најмал во Грција (17,5 отсто), а најголем во Турција (29,3 отсто), додека Македонија е некаде на средината со 20,3 отсто.

Инаку, американските медиуми славенички го пренесоа извештајот на ОН бидејќи со него се покажа дека нивната земја веќе не е најдебела во развиениот свет.

Мексико ја презеде таа титула со 32,8 отсто дебели луѓе, а САД се на второто место со 31,8. За среќа, не учествуваме во тој натпревар, но очигледно сме далеку од најдобрите. Јапонија има убедливо најмал проблем со дебелината меѓу развиените држави, само 4,5 отсто Јапонци се со прекумерна тежина.

Индија и Бангладеш, пак (кои се сметаат за неразвиени региони според извештајот, а статистиката се води одделно), имаат само 1,5 односно 1,1 отсто дебели луѓе.

Многу калории, многу зачини, обилни оброци и задолжителна дремка по јадењето. Тоа се нашите обичаи. Тие ли ги ни создале потешкотиите поради дебелината? Па, не баш. Ако се прочитаат експертските анализи во врска со овој проблем ќе се дојде до поинаков заклучок – не е виновен традиционалниот животен стил, туку западниот, кој се` повеќе се прифаќа со развојот на општеството. Тој носи брзо јадење, нередовни оброци, стрес, а поради сето тоа помалку обрнуваме внимание на квалитетот на храната.

Екипата на Балкон3 ви посакува уште долго време да уживате во вкусните и пред се` квалитетни специјалитети од Македонија, Грција и од Турција. Но внимателно, и без претерување.

Автор: Гоце Трпковски

July 19, 2013
Театарот во Преспа ги брише границите меѓу соседите

Театар на отворено се случува секоја година од 6 до 11 јули, на бреговите на Преспанското езеро каде повеќе од една деценија се одржува Интернационалниот театарски фестивал “Актерот на Европа”. Фестивалот е една од најзначајните културни манифестации во Преспанскиот регион на Македонија. До сега учествувале врни имиња на домашната, регионалната и интернационаланта театарска сцена.

Традиционалано секоја година во духот на културната соработка меѓу Македонија, Албанија и Грција отворањето е со обраќање кон публиката на трите јазици кои што се говорат на Преспанското езеро, македонскиот, албанскиот и грчкиот, со што на еден симболичен начин барем за миг се бришат границите околу езерото. Фестивал се одржува на отворено, во прекрасниот амбиент на дворот на Сарајот во Ресен (Дом на културата).

-Фестивалот ќе биде отворен на 6 јули со почеток во 21 часот, со претставата “Г-ѓица Јулија” во изведба на големата актерка Ана Петерсон од Шведска, која за време на церемонијата на отворањето ќе ја прими почесната награда за животно дело. Покрај оваа претстава ресенската и македонската публика ќе проследи претстави од Словенија, Албанија, Грција, Србија, Турција и Македонија-велат организаторите.

Еве дел од театарските претстави кои ќе бидат прикажани на фестивалот:

– „Совршена анализа на еден папагал“ на Тенеси Вилијамс, во режија на Ѓорѓи Ризески од Македонија (7.07.2013, 23:00, Хотел Отешево)

-„Човекот кој…“ на Матеј Вишнец од Грција, (10.07.2013, 21:00)

-„Не се брои“ на Јанис Пердикис -Грција, Албанија (10.07.2013, 22:00))

-„Во затворот“ на Серкан Уштунер од Турција (11.07.2012, 21:00)

На следниот линк можете да ја најдете програмата за фестивалот

http://www.actorofeurope.net/program-2013.html

Погледнете и дел од галеријата на фотографии од Преспа:

Автор:Балкон3

Фотографии: http://www.actorofeurope.net

July 4, 2013